Η λειτουργία του ύπνου

ύπνος, λειτουργία του ύπνου, ύπνος και σωματική υγεία, εγκεφαλική λειτουργία και ύπνος

Ύπνος

Ο ύπνος είναι ουσιαστικός για την ψυχική και σωματική υγεία ενός ατόμου και συνεπώς για την ποιότητα ζωής. Κατά τη διάρκεια του ύπνου συμβαίνει ένας αριθμός σημαντικών διαδικασιών που έχει ως σκοπό να υποστηρίξει την υγιή λειτουργία του εγκεφάλου και της συνολικής σωματικής υγείας.

Εγκεφαλική λειτουργία

Ο ύπνος παίζει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του εγκεφάλου, για τον σχηματισμό νέων νευρωνικών συνδέσεων και την επεξεργασία των πληροφοριών που έχουν συλλεχθεί μέσα στην ημέρα. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι ο επαρκής ύπνος βοηθά στη βελτίωση της μνήμης και της μάθησης, αυξάνει την συγκέντρωση και τη δημιουργικότητα και βοηθά στη λήψη αποφάσεων.

Όταν ένα άτομο δεν κοιμάται επαρκώς, συμβαίνουν αλλαγές στον εγκέφαλο του, οι οποίες αλλάζουν την δραστηριότητα και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Τα άτομα που δεν κοιμούνται επαρκώς, δυσκολεύονται να πάρουν αποφάσεις, να επιλύσουν προβλήματα, να ελέγξουν τα συναισθήματά τους και να διαχειριστούν τις αλλαγές της ζωής. Η έλλειψη ύπνου συνδέεται επίσης με την κατάθλιψη και το άγχος.

Στάδια του ύπνου: REM και μη-REM

Όταν κοιμάστε, κάνετε κύκλους μεταξύ ύπνου REM και μη REM. Το REM σημαίνει Rapid Eye Movement (γρήγορη κίνηση των ματιών). Κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, τα μάτια σας κινούνται γρήγορα σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Αυτό δεν συμβαίνει κατά τη διάρκεια μη ύπνου REM. Τα όνειρα συνήθως συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του ύπνου REM.

Αρχικά στον ύπνο έρχεται ύπνος μη-REM, ακολουθούμενος από μια συντομότερη περίοδο ύπνου REM, και στη συνέχεια ο κύκλος αρχίζει ξανά. Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια μη ύπνου REM; Υπάρχουν τρεις φάσεις ύπνου χωρίς REM. Κάθε στάδιο μπορεί να διαρκέσει από 5 έως 15 λεπτά. Μπορείτε να περάσετε και τις τρεις φάσεις πριν φτάσετε στον ύπνο REM.

Στάδιο 1: Τα μάτια σας είναι κλειστά, αλλά είναι εύκολο να ξυπνήσετε. Αυτή η φάση μπορεί να διαρκέσει για 5 έως 10 λεπτά.

Στάδιο 2: Βρίσκεστε σε ελαφρύ ύπνο. Ο καρδιακός σας ρυθμός επιβραδύνεται και η θερμοκρασία του σώματος πέφτει. Το σώμα σας ετοιμάζεται για βαθύ ύπνο.

Στάδια 3: Αυτό είναι το στάδιο του βαθύ ύπνου. Είναι πιο δύσκολο να ξυπνήσετε σε αυτό το στάδιο, και αν κάποιος ξυπνήσει, θα νιώθει αποπροσανατολισμένος για λίγα λεπτά.

Ο ύπνος REM συμβαίνει συνήθως 90 λεπτά μετά τον ύπνο σας. Η πρώτη περίοδος του REM διαρκεί συνήθως 10 λεπτά. Καθένα από τα μεταγενέστερα στάδια REM διαρκεί περισσότερο και το τελευταίο μπορεί να διαρκέσει έως και μία ώρα. Μπορείτε να έχετε έντονα όνειρα κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, καθώς ο εγκέφαλός σας είναι πιο ενεργός. Τα μωρά μπορούν να περάσουν έως και 50% του ύπνου τους στο στάδιο REM, σε σύγκριση με μόνο περίπου 20% για τους ενήλικες.

Ύπνος, εγκέφαλος και μνήμη

Ο ύπνος παίζει ουσιαστικό ρόλο στην παγίωση της μνήμης και στην επιλογή των σημαντικών πληροφοριών και των ερεθισμάτων που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Φυσιολογικά, τα άτομα δεν θυμούνται κάθε λεπτομέρεια της καθημερινότητας, και δίνουν ασυνείδητα προτεραιότητα σε συγκεκριμένες πληροφορίες, εξαιτίας της συναισθηματικής φόρτισης ή άλλων λόγων. Όταν κοιμάστε, ο εγκέφαλός σας αποφασίζει ποια πράγματα από την ημέρα αξίζει να διατηρηθούν – και τι αξίζει να ξεχνάτε, ώστε να μπορείτε να ελευθερώσετε χώρο για να πάρετε νέες πληροφορίες την επόμενη ημέρα.

Πιστεύεται ότι ο ύπνος και τα όνειρα βοηθούν στη διαδικασία ταξινόμησης των εμπειριών και της μνήμης, είτε για να δούμε “ολόκληρη την εικόνα” ή το νόημα των όσων έχουν συμβεί, είτε για να εστιάσουμε σε συγκεκριμένες λεπτομέρειες. Όταν ονειρευόμαστε, εξετάζουμε ένα ένα τα κομμάτια του παζλ, και τα ενώνουμε. Έτσι όταν ξυπνάμε, γνωρίζουμε το σύνολο των εμπειριών που βιώσαμε ή των θεμάτων που μας απασχολούν.

Στα στάδια 1-3, δηλαδή αυτά που δεν είστε σε κατάσταση REM, είναι βασικά για τη μάθηση και τη διαμόρφωση της μνήμης. Χωρίς αυτά τα στάδια, η ικανότητά σας να μαθαίνετε νέες πληροφορίες μειώνεται κατά 40%. Αυτό συμβαίνει επειδή η στέρηση του ύπνου φθείρει τον ιππόκαμπο σας, το τμήμα του εγκεφάλου σας που είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία των μνημών.

Επιπλέον, ο ύπνος απομακρύνει τις τοξίνες που συσσωρεύονται στον εγκέφαλο μέσω των καθημερινών φυσιολογικών δραστηριοτήτων των νευρώνων. Το β-αμυλοειδές είναι μια πρωτεΐνη που σχετίζεται με τη νόσο του Alzheimer και είναι ένα παράδειγμα τέτοιας τοξίνης. Κατά τη διάρκεια του ύπνου απομακρύνονται λοιπόν οι άχρηστες ουσίες.

Σωματική υγεία

Ο ύπνος είναι ουσιαστικός για τη διατήρηση της σωματικής υγείας, ειδικά όσο αφορά την επούλωση και την επιδιόρθωση των κυττάρων, όπως αυτά στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Επίσης βοηθά στη διατήρηση της ισορροπίας των ορμονών του σώματος, όπως η ινσουλίνη (υπεύθυνη για τη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα) και η λεπτίνη. Η τελευταία σχετίζεται με το αίσθημα της πείνας και του κορεσμού. Λόγω των επιδράσεων στις ορμόνες αυτές, η χρόνια έλλειψη ύπνου συνδέεται με τον υψηλότερο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, εγκεφαλικό επεισόδιο, διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια, και υπάρχει επίσης σύνδεση μεταξύ του ανεπαρκούς ύπνου και της αύξησης του κινδύνου για παχυσαρκία.

Οι βιοχημικές διαδικασίες της ανάπτυξης του σώματος, επίσης σχετίζονται με τον ύπνο. Ο βαθύς ύπνος προκαλεί την απελευθέρωση αυξητικής ορμόνης και άλλων παραγόντων που υποστηρίζουν την ανάπτυξη, οι οποίες αυξάνουν την μυϊκή μάζα και επιδιορθώνουν τα κύτταρα και τους ιστούς στο σώμα. Ο ύπνος είναι πολύτιμος για όλους, ακόμα περισσότερο για τα βρέφη και τα παιδιά, για αυτό και κοιμούνται περισσότερο. Κατά τη διάρκεια των βαθύτερων σταδίων του ύπνου NREM, το σώμα επισκευάζει και αναζωογονεί τους ιστούς, χτίζει τα οστά και τους μυς και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Καθώς μεγαλώνετε, κοιμάστε πιο ελαφρώς και παίρνετε λιγότερο βαθύ ύπνο. Η γήρανση συνδέεται επίσης με βραχύτερο χρονικό διάστημα ύπνου.

Το ανοσοποιητικό σύστημα επίσης σχετίζεται με τον επαρκή χρόνο και την ποιότητα του ύπνου, και η έλλειψη ύπνου συνδέεται με δυσκολία στην καταπολέμηση των λοιμώξεων και αυξημένο κίνδυνο για νοσήματα.

Ο ύπνος είναι καθοριστικός παράγοντας για την ποιότητα ζωής, τη λειτουργικότητα και την παραγωγικότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι άνθρωποι οι οποίοι δεν κοιμούνται επαρκώς, συχνά χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, είναι πιο πιθανό να κάνουν λάθη, έχουν χειρότερη διάθεση και υγεία γενικότερα.

 

gdpr-image
This website uses cookies to improve your experience. By using this website you agree to our Data Protection Policy.
Read more