Γνώμες και εμπειρίες για αντικαταθλιπτικά: Τι να προσέξετε

Γιατί οι γνώμες και εμπειρίες στο διαδίκτυο για τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να είναι παραπλανητικές

Πολλοί ασθενείς στην προσπάθειά τους να βρούνε λύση στην κατάθλιψη και σε άλλα ψυχολογικά προβλήματα, αναζητούν σε φόρουμ τις γνώμες και τις εμπειρίες άλλων ανθρώπων που έχουν δοκιμάσει κάποια αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Η αλήθεια είναι ότι μια τέτοια πρακτική δεν βοηθάει ιδιαίτερα και αυτό γιατί οι εμπειρίες και γνώμες τρίτων (που δεν είναι ψυχίατροι) βασίζονται σε προσωπικές εμπειρίες και υποκειμενικές ερμηνείες.

Ένας ψυχίατρος αντίθετα, εκτός από την θεωρητική κατάρτιση, έχει εμπειρία και με χιλιάδες ασθενείς. Έτσι λοιπόν η γνώμη ενός ψυχιάτρου δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτή 1,000 μη ειδικών. Τα δε περισσότερα σχόλια και κριτικές στο ίντερνετ αφορούν κυρίως αρνητικές εκβάσεις σε ανθρώπους με ανθεκτικές περιπτώσεις κατάθλιψης ή άλλων σύνθετων χρονίων προβλημάτων, και τελικώς κανείς καταλήγει να βρίσκει πολύ περισσότερες αρνητικές γνώμες για τα φάρμακα, παρά θετικές.¹ Nestoriuc, Y., et al. (2021). Informing About the Nocebo Effect Affects Patients’ Need for Information About Antidepressants—An Experimental Online Study. Frontiers in Psychiatry, 12. Αυτό συμβαίνει γιατί πολύ απλά, όσοι έχουν θετικά αποτελέσματα προχωράνε και ζουν τη ζωή τους, δεν γράφουν γνώμες σε φόρουμ και ομάδες χρηστών.

Επίσης, οι περισσότεροι που σχολιάζουν είναι ψυχολόγοι, που δεν έχουν απολύτως καμία απολύτως εκπαίδευση στα ψυχιατρικά φάρμακα. Ως εκ τούτου, η συντριπτική πλειοψηφία των σχολίων δεν έχουν καμία αξία.² Suarez-Lledo, V., & Alvarez-Galvez, J. (2021). Prevalence of Health Misinformation on Social Media: Systematic Review. Journal of Medical Internet Research, 23(1), e17187.

Οι εμπειρίες άλλων ανθρώπων δεν λένε τίποτα για τη δική μας βιοχημεία και το πως θα μας ταιριάξει ένα φάρμακο. Ένα φαρμακο που ταιριάζει άριστα σε εμάς (μέγιστη αποτελεσματικότητα, ελάχιστες παρενέργειες), μπορεί να έχει τα αντίστροφα αποτελέσματα σε ένα άλλο άνθρωπο. Βλέπετε είναι θέμα DNA.³ Roden, D. M., et al. (2019). Pharmacogenomics. The Lancet, 394(10197), 521–532. Έτσι λοιπόν δεν υπάρχει ένα “τέλειο” αντικαταθλιπτικό, ή το “καλύτερο” αντικαταθλιπτικό, αλλά φάρμακα που μας ταιριάζουν περισσότερο ή λιγότερο, και στατιστικά στοιχεία για τις παρενέργειες από μεγάλες μελέτες και καταγραφές ασθενών.

Αν αναγκάζεστε να συζητήσετε το θέμα σε κάποιο φόρουμ και ομάδα χρηστών γιατί δεν μπορείτε να το συζητήσετε με το γιατρό σας, τότε μάλλον πρέπει να αλλάξετε ψυχίατρο.

Επιλογή αντικαταθλιπτικού φαρμάκου

Η επιλογή ενός αντικαταθλιπτικού θα γίνει με βάση κάποιες παραμέτρους:

1. τα συμπτώματα του ασθενούς και τη βαρύτητα αυτών
2. τις επίσημες ενδείξεις του φαρμάκου (και δευτερευόντως τις off-label ενδείξεις)
3. τις παρενέργειες του φαρμάκου (όπως αύξηση σωματικού βάρους, σεξουαλικές διαταραχές)
4. τυχόν συνοδά νοσήματα
5. τις προτιμήσεις του ασθενούς

Η επιλογή του καλύτερου φαρμάκου λοιπόν είναι μία σύνθετη διαδικασία που μόνο ένας ειδικός ψυχίατρος μπορεί να κάνει σωστά.⁴ Cipriani, A., et al. (2018). Comparative efficacy and acceptability of 21 antidepressant drugs for the acute treatment of adults with major depressive disorder: a systematic review and network meta-analysis. The Lancet, 391(10128), 1357–1366. ⁵ APA reference: American Psychiatric Association. (2010). Practice guideline for the treatment of patients with major depressive disorder (3rd ed.). Το να ψάχνει κανείς λοιπόν γνώμες σε φόρουμ από μη-ειδικούς, είναι το λιγότερο αφελές (αν όχι επικίνδυνο). Το νόημα της αναζήτησης πληροφοριών στο google είναι για την συζήτηση θεμάτων και πληροφοριών με τον ψυχίατρο που σας έχει αναλάβει, και όχι φυσικά για να ξεκινήσετε ή να διακόψετε μόνοι σας ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο.⁶ National Institute for Health and Care Excellence. (2022). Depression in adults: Treatment and management (NICE Guideline NG222).

Εμπειρίες και γνώμες ασθενών για αντικαταθλιπτικά

Στο THERAPIA.GR μπορείτε να βρείτε ενδεικτικά ορισμένες γνώμες και εμπειρίες για τα αντικαταθλιπτικά και τα πιο γνωστά φάρμακα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα. Οι αναφορές αυτές προέρχονται τόσο από τους χιλιάδες ανθρώπους με κατάθλιψη που έχει βοηθήσει στο ιατρείο του ο ψυχίατρος Dr. Αριστοτέλης Βάθης, όσο και από τις κλινικές παρατηρήσεις του ιδίου.

Τα περισσότερα σχόλια των ασθενών καταγράφονται μετά από διάστημα 1-2 μηνών λήψης του κάθε φαρμάκου και περιγράφουν την προσωπική τους εμπειρία σχετικά με τη βοήθεια που τους προσέφεραν. Τα αντικαταθλιπτικά έσωσαν αυτούς τους ασθενείς, τους βοήθησαν να συνέλθουν γρήγορα και άνοιξαν τον δρόμο για μια ουσιαστική ψυχοθεραπεία, ώστε αργότερα να μπορέσουν να διακόψουν τα φάρμακα με ασφάλεια, όταν είχε πλέον σταθεροποιηθεί η κλινική τους εικόνα και είχαν δουλευτεί στην ψυχοθεραπεία οι υποκείμενοι ψυχολογικοί παράγοντες.

Προσοχή: οι ατομικές εμπειρίες που διαβάζετε στο THERAPIA.GR είναι καθαρά υποκειμενικές. Κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά στα ψυχιατρικά φάρμακα. Δεν πρέπει να αυξάνετε, να μειώνετε ή να διακόπτετε ποτέ την αγωγή σας βασιζόμενοι σε απόψεις τρίτων ή διαδικτυακά φόρουμ, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο απόσυρσης ή υποτροπή. Πρέπει πάντα να συμβουλεύεστε τον θεράποντα ψυχίατρό σας. Οι αναφορές των ασθενών αποτελούν ανεπίσημες εμπειρίες και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τα επιστημονικά δεδομένα ή την κλινική εικόνα που παρατηρείται σε ελεγχόμενες ιατρικές μελέτες.

Θεραπεία της κατάθλιψης

Στο ιατρείο μας αντιμετωπίζουμε την κατάθλιψη με μια εξατομικευμένη προσέγγιση βασισμένη σε κλινικά δεδομένα και αξιολόγηση. Στους θεραπευόμενους όταν χρειάζεται (λόγω της σοβαρότητας της κατάθλιψης) συνταγογραφούνται αντικαταθλιπτικά, στην χαμηλότερη δόση, για το μικρότερο δυνατό διάστημα.

Παράλληλα με την αντικαταθλιπτική αγωγή όμως, οι ασθενείς κάνουν ουσιαστική ψυχοθεραπεία ώστε να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα πραγματικά ψυχολογικά αίτια της κατάθλιψης και όχι απλά τα συμπτώματα.⁷ Qaseem, A., et al. (2016). Nonpharmacologic Versus Pharmacologic Treatment of Adult Patients With Major Depressive Disorder: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians. Annals of Internal Medicine, 164(5), 350–359. Επίσης, με το EMDR (μια ειδική ψυχοθεραπευτική τεχνική) επεξεργαζόμαστε τα δύσκολα/τραυματικά βιώματα (όπως πένθος, χωρισμοί, ατυχήματα, κα) που μπορεί να αποτελούν τη ρίζα της κατάθλιψης.

Συμπληρωματικά, φυσικές συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορούν να προσφέρουν βοήθεια σε ήπιες περιπτώσεις, πάντα εξατομικευμένα και υπό τις οδηγίες ενός ειδικού ψυχιάτρου.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Nestoriuc, Y., et al. (2021). Informing About the Nocebo Effect Affects Patients’ Need for Information About Antidepressants—An Experimental Online Study. Frontiers in Psychiatry, 12. [The Nocebo Effect in Psychiatry]
2. ↸2.Suarez-Lledo, V., & Alvarez-Galvez, J. (2021). Prevalence of Health Misinformation on Social Media: Systematic Review. Journal of Medical Internet Research, 23(1), e17187. [Health Misinformation on Social Media]
3. ↸3.Roden, D. M., et al. (2019). Pharmacogenomics. The Lancet, 394(10197), 521–532. [Pharmacogenomics and Drug Response]
4. ↸4.Cipriani, A., et al. (2018). Comparative efficacy and acceptability of 21 antidepressant drugs for the acute treatment of adults with major depressive disorder: a systematic review and network meta-analysis. The Lancet, 391(10128), 1357–1366. [Efficacy of Antidepressants]
5. ↸5.APA reference: American Psychiatric Association. (2010). Practice guideline for the treatment of patients with major depressive disorder (3rd ed.). [APA Guidelines on Antidepressant Selection]
6. ↸6.National Institute for Health and Care Excellence. (2022). Depression in adults: Treatment and management (NICE Guideline NG222). [NICE Guidelines on Stopping Antidepressants]
7. ↸7.Qaseem, A., et al. (2016). Nonpharmacologic Versus Pharmacologic Treatment of Adult Patients With Major Depressive Disorder: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians. Annals of Internal Medicine, 164(5), 350–359. [ACP Guidelines for MDD]