Η διακοπή των αντικαταθλιπτικών μπορεί να προκαλέσει στερητικό σύνδρομο;

αντικαταθλιπτικά διακοπη εθισμος φορουμ

Διακοπή των Αντικαταθλιπτικών

Όταν ο γιατρός συνταγογραφεί ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο, το κάνει για να σας βοηθήσει στην βελτίωση της διάθεσης ή/και στην ανακούφιση από το άγχος. Αλλά, καθώς αισθάνεστε καλύτερα με το πέρασμα του χρόνου με τη βοήθεια του φαρμάκου, ίσως να υποθέτετε ότι δεν χρειάζεστε πλέον την φαρμακευτική αγωγή. Έτσι σταματάτε απότομα τα αντικαταθλιπτικά. Και ξαφνικά, αισθάνεστε σαν να έχετε κρυολόγημα ή γαστρεντερίτιδα ή ίσως είναι δύσκολο να συγκεντρωθείτε. Τα αντικαταθλιπτικά δεν προκαλούν εθισμό, αλλά σε μια τέτοια περίπτωση απότομης διακοπής είναι πολύ πιθανόν να έχετε συμπτώματα της διακοπής των αντικαταθλιπτικών (συμπτώματα απόσυρσης).

Μπορώ να σταματήσω τα αντικαταθλιπτικά;

Πρώτα χρειάζεται να αναρρωτηθείτε το εξής: ποια ήταν τα θέματα στη ζωή σας που σας στεναχωρούσαν την περίοδο που ξεκινήσατε τα αντικαταθλιπτικά; Έχει αλλάξει κάτι με αυτά; Δηλαδή, άλλαξαν οι συνθήκες εκείνες που σας στεναχωρούσαν, ή αλλάξατε εσείς σε σχέση με αυτά (άλλαξε ο τρόπος που τα βλέπετε);

Δεύτερον, ποιος ήταν ο λόγος (διάγνωση) που παίρνατε τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα: τα ξεκινήσατε λόγω κατάθλιψης, λόγω κρίσεων πανικού, ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής ή για κάποιο άλλο λόγο;

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις κατά το διάστημα κατά το οποίο παίρνετε τα αντικαταθλιπτικά θα έπρεπε θεωρητικώς να κάνετε κάποια ψυχοθεραπεία παράλληλα, για να μπορέσετε να επεξεργαστείτε τα όσα σας στεναχωρούν και σας αγχώνουν, όπως και να διαχειριστείτε τα διάφορα ψυχοσωματικά συμπτώματα που εμφανίζατε.

Αν λοιπόν τα πράγματα έχουν αλλάξει στη ζωή σας (δηλαδή έχετε προχωρήσει ψυχολογικά), τότε είναι πιθανό πως μπορείτε να τα διακόψετε σταδιακά και όχι απότομα, σύμφωνα με τις οδηγίες του ψυχιάτρου που σας παρακολουθεί, χωρίς κάποιο πρόβλημα. Αν όμως τίποτα δεν έχει αλλάξει (στις καταστάσεις που αντιμετωπίζετε, στον τρόπο που βλέπετε τα πράγματα ή στο χαρακτήρα σας), οι πιθανότητες είναι ότι ακόμα τα χρειάζεστε, διαφορετικά τα συμπτώματα θα ξαναεπιστρέψουν.

Τα παραπάνω, εκτός από τα αντικαταθλιπτικά, ισχύουν και για τη διακοπή αγχολυτικών φαρμάκων (όπως τη διακοπή Xanax, Lexotanil).

Προκαλούν εθισμό τα αντικαταθλιπτικά;

Τα αντικαταθλιπτικά δεν προκαλούν εθισμό, όμως η απότομη διακοπή των αντικαταθλιπτικών έχει επιδράσεις καθώς ο εγκέφαλος χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί στις νέες βιοχημικές συνθήκες λειτουργίας χωρίς το φάρμακο. Περίπου 1 στους 5 ανθρώπους που παίρνουν αντικαταθλιπτικά για περισσότερο από έξι εβδομάδες ίσως να βιώσει τα συμπτώματα της διακοπής αν σταματήσει ξαφνικά να λαμβάνει τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Η μείωση της δοσολογίας των αντικαταθλιπτικών πάντα σύμφωνα με την καθοδήγηση του ψυχιατρού σας μπορεί να βοηθήσει στην ελαχιστοποίηση των συμπτωμάτων.

Εάν σταματήσετε απότομα τα αντικαταθλιπτικά, μπορεί λοιπόν να εμφανίσετε σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα που προκαλούνται από την απότομη μείωση των επιπέδων της σεροτονίνης. Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι τα ίδια όπως τα σωματικά συμπτώματα του στερητικού συνδρόμου από κάποια ναρκωτική ουσία.

Ο ψυχίατρός σας μπορεί να διαγνώσει τα συμπτώματα διακοπής των αντικαταθλιπτικών αν:

  • Ξαφνικά εμφανίσετε συμπτώματα μέρες μετά την διακοπή των αντικαταθλιπτικών
  • Τα συμπτώματα υποχωρούν γρήγορα όταν ξεκινάτε τα αντικαταθλιπτικά ξανά

αντικαταθλιπτικα διακοπη συμπτωματα αποσυρση αντικαταθλιπτικων κοψω

Συμπτώματα απόσυρσης ή υποτροπή της κατάθλιψης;

Πρέπει κανείς κλινικά να ξεχωρίσει την πιθανή εμφάνιση συμπτωμάτων απόσυρσης (διακοπής) των αντικαταθλιπτικών, από μια υποτροπή της κατάθλιψης, όπως φαίνεται στο παραπάνω διάγραμμα. Αν η κατάθλιψη δεν έχει αντιμετωπιστεί ουσιαστικά (δηλαδή αν δεν πήρατε το φάρμακο αρκετό χρονικό διάστημα ή/και δεν επεξεργαστήκατε τα πραγματικά αίτια της κατάθλιψης με ψυχοθεραπεία), είναι πολύ πιθανό να επανεμφανιστεί μετά από διάστημα 2-3 εβδομάδων περίπου, και αυτό δεν θα πρέπει να συγχέεται με το σύνδρομο απόσυρσης. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό η διακοπή να γίνεται σταδιακά υπό τις οδηγίες του ψυχιάτρου σας.

Τι προκαλεί το Σύνδρομο Διακοπής των Αντικαταθλιπτικών;

Δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρο γιατί κάποιοι εμφανίζουν το σύνδρομο διακοπής των αντικαταθλιπτικών και κάποιοι άλλοι όχι. Δεν υπάρχει κανένας απόλυτος τρόπος να προβλεφθεί εάν κάποιος θα εμφανίσει τα συμπτώματα διακοπής μετά το σταμάτημα των αντικαταθλιπτικών.

Τα αντικαταθλιπτικά βοηθούν στην αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας που ρυθμίζει την διάθεση και περιλαμβάνει νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου όπως η σεροτονίνη και η νορεπινεφρίνη. Κάποιοι ειδικοί ψυχικής υγείας θεωρούν ότι η απότομη διακοπή των αντικαταθλιπτικών απλά δεν δίνει στον εγκέφαλο τον χρόνο να προσαρμοστεί στις γρήγορες αλλαγές.

Το σύνδρομο διακοπής αντικαταθλιπτικών εμφανίζεται περίπου στο 20% των ασθενών όταν σταματάνε απότομα τα αντικαταθλιπτικά. Συνήθως τα συμπτώματα είναι ήπια και κρατάνε περίπου 2 εβδομάδες, ή εξαφανίζονται αν ξαναρχίσει κανείς την αντικαταθλιπτική αγωγή.

Συμπτώματα διακοπής των αντικαταθλιπτικών

Τα συμπτώματα της διακοπής (απότομης ή σταδιακής) των αντικαταθλιπτικών εξαρτώνται και από την κατηγορία των αντικαταθλιπτικών που λαμβάνετε. Τα συμπτώματα τις περισσότερες φορές εμφανίζονται μέσα σε τρεις έως δέκα ημέρες από την διακοπή των αντικαταθλιπτικών. Είναι ήπια και σταματούν μέσα σε δύο εβδομάδες. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά του κρυολογήματος
  • Άγχος
  • Ζάλη και προβλήματα ισορροπίας, πιθανώς και ίλιγγο
  • Κόπωση
  • Πονοκέφαλο
  • Απώλεια συντονισμού
  • Μυϊκούς σπασμούς
  • Ναυτία
  • Εφιάλτες
  • Τρέμουλο
  • Προβλήματα στον ύπνο
  • Τάση για εμετό

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η απότομη διακοπή των αντικαταθλιπτικών ίσως προκαλέσει μανία.

Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις αντί των αντικαταθλιπτικών

Η ψυχοθεραπεία και η ομοιοπαθητική είναι δύο πολύ καλά θεραπευτικά εργαλεία, που επιτρέπουν στους ανθρώπους να επεξεργαστούν τα όσα τους στεναχωρούν, χωρίς τις παρενέργειες των φαρμάκων. Επίσης, το EMDR είναι εξαιρετική τεχνική για τα ψυχικά τραύματα, που μπορεί να επιβαρύνουν ή να προκαλούν την κατάθλιψη.

Πως να σταματήσετε τα αντικαταθλιπτικά με ασφάλεια

Αν σκέφτεστε να σταματήσετε τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, πρέπει να συζητήστε με το ψυχίατρό σας τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα της διακοπής των αντικαταθλιπτικών. Ο καλύτερος τρόπος της διακοπής των αντικαταθλιπτικών είναι η σταδιακή μείωση της δοσολογίας. Έτσι βοηθάτε τον εγκέφαλό σας να προσαρμοστεί στις αλλαγές των νευροδιαβιβαστών και προλαμβάνετε και τα συμπτώματα της διακοπής. Ο ψυχίατρός σας θα σας πει πως θα μειώσετε την δόση και σε πόσο χρονικό διάστημα. Αναλόγως το φάρμακο και την κατάσταση που αντιμετωπίζατε, αυτό το διάστημα μπορεί να κυμαίνεται από μία εβδομάδα, έως αρκετούς μήνες. Μην προσπαθήσετε να το κάνετε μόνοι σας. Όπως περιγράφηκε παραπάνω, οι ασθενείς πρέπει να έχουν μια παρακολούθηση από ψυχίατρο ώστε να αναγνωριστούν τυχόν ψυχολογικά συμπτώματα και μια υποτροπή της κατάθλιψης.

Σε κάποιες περιπτώσεις οι γιατροί συνταγογραφούν παράλληλα άλλα φάρμακα (πχ αγχολυτικά) που βοηθούν στα συμπτώματα της διακοπής, όπως η ναυτία και η υπνηλία, ενώ μειώνετε σταδιακά τη δόση των αντικαταθλιπτικών.

Σημειώνουμε πως υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις ανθεκτικής κατάθλιψης, όπου δηλαδή το βιολογικό/κληρονομικό στοιχείο είναι πολύ έντονο και επιβαρυντικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, όπου συνήθως μιλάμε για περιπτώσεις “υποτροπιάζουσας κατάθλιψης”, όπου καταγράφονται επαναλαμβανόμενα ή πολλαπλά επεισόδια κατάθλιψης στη ζωή ενός ασθενούς, τα πράγματα είναι δύσκολα και χρειάζεται πολύ συζήτηση με τον ψυχίατρό σας.

Η πιθανή διακοπή των αντικαταθλιπτικών πρέπει πάντα να συζητείται

Η διακοπή των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων πρέπει πάντα να συζητείται με τον ειδικό ψυχίατρό σας. Τα συμπτώματα της διακοπής των αντικαταθλιπτικών συνήθως υποχωρούν μέσα σε λίγες εβδομάδες, ωστόσο αν έχετε έντονα συμπτώματα, ο ψυχίατρος σας ίσως σας προτείνει άλλα αντικαταθλιπτικά φάρμακα (με λιγότερες παρενέργειες) ή άλλες μεθόδους χωρίς φάρμακα για να σας ανακουφίσει, όπως ο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ και η ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ.