Κλινικό πλαίσιο: ποιους μπορούμε πραγματικά να βοηθήσουμε

Αναλαμβάνουμε περιορισμένο αριθμό νέων περιστατικών

Για να υπάρχει ουσιαστική συνεργασία, χρειάζεται να είναι συμβατά και τα αιτήματα και το πλαίσιο του ιατρείου. Για αυτό, σε αυτή τη σελίδα περιγράφουμε συνοπτικά ποιες περιπτώσεις μπορούμε να αναλάβουμε και ποιες όχι.

Αυτό που προσφέρουμε στο ιατρείο είναι μια ουσιαστική, συνθετική παρέμβαση σε προβλήματα που άπτονται της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής, με κύριο άξονα την ψυχοθεραπεία και το EMDR, ψυχιατρικά φάρμακα όπου είναι απαραίτητα και συμπληρωματικές μεθόδους εφόσον κριθεί ότι μπορούν να προσφέρουν βοήθεια.

Λόγω εξειδίκευσης και διαθεσιμότητας αναλαμβάνουμε περιορισμένο αριθμό νέων περιστατικών. Προτεραιότητα δίνεται σε θεραπευόμενους που θεωρούμε ότι μπορούμε να βοηθήσουμε σε ένα σημαντικό βαθμό, με ήπια θεραπευτικά μέσα κατά προτίμηση.

Στο ιατρείο μας πλέον δεν αναλαμβάνουμε θεραπευόμενους με μοναδικό σκοπό τη ρύθμιση των ψυχιατρικών φαρμάκων που ήδη λαμβάνουν. Η προσέγγισή μας είναι κυρίως ψυχοθεραπευτική και συνθετική. Ούτε συνταγογραφούμε απλώς κάποιο φυσικό σκεύασμα, χωρίς ολοκληρωμένη κλινική αξιολόγηση και ένα σαφές θεραπευτικό πλάνο.

Δεν ταιριάζει λοιπόν το ιστορικό ή το προφίλ όλων των ανθρώπων με αυτό που προσφέρουμε, για διαφόρους λόγους. Για παράδειγμα μπορεί κάποιος λόγω του είδους, της χρονιότητας, της ανθεκτικότητας ή της βαρύτητας των συμπτωμάτων, ή της προσωπικότητας, να χρειάζεται συστηματική ψυχοθεραπεία (σε εβδομαδιαία βάση, για χρόνια) για να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα σύμφωνα με το ιστορικό του.

Κατηγορίες ψυχοπαθολογίας εκτός πλαισίου του ιατρείου

Οι παρακάτω πληροφορίες εξειδικεύουν όσα αναφέρονται συνοπτικά στη σελίδα Επικοινωνίας και στο FAQ σχετικά με τις διαγνώσεις που δεν αναλαμβάνουμε.

Η μακροπρόθεσμη ίαση επιτυγχάνεται κυρίως μέσω της ψυχοθεραπείας και των αλλαγών στον τρόπο σκέψης, και όχι αποκλειστικά μέσω της βιολογικής (φαρμακευτικής) παρέμβασης ή άλλων φυτικών σκευασμάτων. Αυτά μπορεί να είναι εξαιρετικά βοηθητικά (και απολύτως απαραίτητα ορισμένες φορές), όμως η πραγματική θεραπεία περνάει μέσα από την ψυχοθεραπεία.

Η θεραπεία δεν είναι ένας αγώνας ταχύτητας, αλλά μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, δέσμευση και συστηματική δουλειά, ώστε να υπάρξει ουσιαστική και σταθερή αλλαγή. Για μια ουσιαστική αλλαγή απαιτείται το κίνητρο από την πλευρά του θεραπευόμενου και η ψυχοθεραπευτική «βουτιά» από τον θεραπευτή στον κόσμο του θεραπευόμενου, στις σκέψεις, στα συναισθήματά του. Όταν ο στόχος είναι η διακοπή (ή σημαντική μείωση) των φαρμάκων, αυτό απαιτεί εντατική ψυχοθεραπεία και παρακολούθηση, και πολύ μεγάλα ποσά ψυχικής ενέργειας και σκέψης από τον ψυχίατρο-ψυχοθεραπευτή. Και όσο πιο σοβαρή είναι ψυχοπαθολογία και η ένταση των συμπτωμάτων, τόσο μεγαλύτερη προσπάθεια απαιτείται.

Για παράδειγμα, η σχιζοφρένεια και η διπολική διαταραχή είναι σοβαρά, χρόνια νοσήματα. Χρειάζονται σταθερή και μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή (στις περισσότερες περιπτώσεις), σταθερή παρακολούθηση και παράλληλη ψυχοθεραπεία. Με τις κατάλληλες παρεμβάσεις, «ναι» μπορεί να υπάρξει μεγάλη βελτίωση, και οι άνθρωποι να παίρνουν χαμηλές ποσότητες φαρμάκων, αλλά αυτό ψυχοθεραπευτικά είναι πολύ απαιτητικό. Το ίδιο ισχύει και για τις χρόνιες περιπτώσεις ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, χρειάζονται επίσης εντατική και συστηματική ψυχοθεραπεία.

Καταρχήν λοιπόν, η διαχείριση αυτών των παθήσεων απαιτεί ένα εντατικό πλαίσιο παρακολούθησης, το οποίο υπερβαίνει τις παρούσες δυνατότητες του ιατρείου, λόγω επαγγελματικών και προσωπικών υποχρεώσεων.

Δεύτερον, το προσωπικό ενδιαφέρον μου ως Ψυχιάτρου έχει με τα χρόνια μετακινηθεί προς συγκεκριμένους τύπους ψυχικών δυσκολιών και προβλημάτων,² Johns, R. G., et al. (2019). A systematic review of therapist effects: A critical narrative update and refinement to review. Clinical Psychology Review, 67, 78–93. στους οποίους διαπιστώνω ότι μπορώ να είμαι βοηθητικός με ουσιαστικό τρόπο.² Johns, R. G., et al. (2019). A systematic review of therapist effects: A critical narrative update and refinement to review. Clinical Psychology Review, 67, 78–93.

Για αυτούς τους λόγους λοιπόν, δεν αναλαμβάνουμε πλέον ασθενείς με την παρακάτω ψυχοπαθολογία:

Σημειώνεται πως:

• η κάθε περίπτωση κρίνεται ξεχωριστά από τον γιατρό, χωρίς η παραπάνω λίστα να είναι εξαντλητική ή τα κριτήρια του γιατρού να μπορούν να αναλυθούν περισσότερο σε αυτή την σελίδα ή στην τηλεφωνική επικοινωνία μαζί σας.
• η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών (αλκοόλ, κάνναβη, κα) καθιστά πιο δύσκολη την (συμπληρωματική) θεραπεία. Η ουσιαστική θεραπεία εξαρτημένων ατόμων (ή ανθρώπων που κάνουν/έκαναν καταχρήσεις) απαιτεί θεραπευτικό πλαίσιο απεξάρτησης (ΚΕΘΕΑ, 18 Άνω, πρόγραμμα Αθηνά, κα) όπου γίνεται η ουσιαστική θεραπεία.

Ο γιατρός ΔΕΝ πραγματοποιεί επισκέψεις κατ'οίκον.

Δεν γίνονται συνεδρίες εξ αποστάσεως.

Στην περίπτωση που δεν μπορέσουμε να σας αναλάβουμε, μπορείτε πάντα να απευθυνθείτε σε δημόσιες δομές (πχ ΚΚΨΥ, εφημερεύοντα νοσοκομεία), συναδέλφους καθώς και σε γραμμές τηλεφωνικής υποστήριξης (π.χ. 10306, 166) για βοήθεια.

Επαγγελματικές κατηγορίες θεραπευόμενων

Η μακροχρόνια κλινική εμπειρία μου με τη θεραπεία συναδέλφων με οδήγησε στην πάγια απόφαση να μην αναλαμβάνω την παρακολούθηση ορισμένων επαγγελματιών:

Στις περιπτώσεις συναδέλφων, παρατηρείται συχνά μια ασυνείδητη σύγκρουση μεταξύ του ρόλου του "ειδικού" και του ρόλου του "θεραπευόμενου". Η κλινική εμπειρία έχει δείξει ότι στους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, η συσσωρευμένη θεωρητική γνώση συχνά ενεργοποιεί μηχανισμούς διανοητικοποίησης.³ Blumenthal, S. (2014). Psychoanalytic diagnosis: understanding personality structure in the clinical process (2nd ed.). Psychoanalytic Psychotherapy, 28(2), 233–234. Η τάση για ανάλυση της θεραπευτικής διαδικασίας μέσα από θεωρητικά και επαγγελματικά φίλτρα παρεμβάλλεται στην ίδια την θεραπεία και δημιουργεί πρόσθετες αντιστάσεις.⁴ Norcross, J. C. (2005). The Psychotherapist’s Own Psychotherapy: Educating and Developing Psychologists. American Psychologist, 60(8), 840–850.

Με απλά λόγια, ο ρόλος του «ειδικού» συχνά δυσκολεύει τη βαθύτερη θεραπευτική δουλειά.

Γιατί δεν αναλαμβάνουμε θεραπευόμενους για συν-θεραπεία

Με τον όρο "συνθεραπεία" εννοώ συγκεκριμένα το να κάνει κάποιος την ψυχοθεραπεία του σε κάποιον τρίτο, για παράδειγμα σε κάποιον ψυχολόγο, και να έρθει  στο ιατρείο παράλληλα με αποκλειστικό σκοπό την ρύθμιση των φαρμάκων ή την ψυχιατρική παρακολούθηση. Υπάρχουν κυρίως δύο λόγοι για τους οποίους δεν αναλαμβάνω θεραπευόμενους για συνθεραπεία:

1. Ολοκληρωμένη παρέμβαση: ενώ η κλασική ψυχιατρική εστιάζει συχνά στη βιολογική (φαρμακευτική) αντιμετώπιση, η προσέγγισή μας είναι συνθετική. Πέρα από την τυπική ψυχιατρική εκπαίδευση, ο γιατρός διαθέτει πιστοποιημένη εξειδίκευση 3.200+ ωρών στην ψυχοθεραπεία, επιτρέποντας την ταυτόχρονη φαρμακευτική και ουσιαστική ψυχοθεραπευτική παρέμβαση, όπου κλινικά κρίνεται απαραίτητο.
2. Πρόληψη κρίσεων: πολύ συχνά, η ψυχιατρική εκτίμηση (και η νομική κάλυψη) ζητείται σε προχωρημένα στάδια της ψυχοπαθολογίας, για παράδειγμα όταν εμφανιστούν σκέψεις αυτοκτονίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις ψυχοπαθολογίας (όπως στην κατάθλιψη και τις κρίσεις πανικού, για παράδειγμα) τα βαθύτερα ψυχολογικά αίτια χρειάζονται μια ουσιαστική ψυχοθεραπεία και ειδικοί ψυχοθεραπευτικοί χειρισμοί, που θα βοηθήσουν τον άνθρωπο να τα αναγνωρίσει και να τα αντιμετωπίσει, πριν φτάσει σε ένα εξαιρετικά δύσκολο σημείο.
3. Κοινή φιλοσοφία: η συνεργασία με άλλους ειδικούς απαιτεί κοινή θεραπευτική φιλοσοφία, σχετικά με τις δυνατότητες της ψυχοθεραπείας, τις δυνατότητες της θεραπευτικής σχέσης, των συμπληρωματικών προσεγγίσεων και των ψυχιατρικών φαρμάκων.

Μέσα στα χρόνια έχω δει χιλιάδες θεραπευόμενους, που κάνανε διάφορες μορφές ψυχοθεραπείας και σε πολλές περιπτώσεις για πολλά χρόνια. Η εμπλοκή πολλαπλών θεραπευτών χωρίς κεντρικό συντονισμό συχνά οδηγεί σε σύγχυση θεραπευτικών στόχων και καθυστερεί την κλινική βελτίωση — ανεξάρτητα από την ποιότητα κάθε παρέμβασης χωριστά.

Επειδή έχω την ευθύνη για τη θεραπεία των ανθρώπων που αναλαμβάνω, επιλέγω να μην εμπλέκομαι σε πλαίσια συν-θεραπείας (και σε καμία περίπτωση δεν επιθυμώ οι άνθρωποι να διακόπτουν άλλες θεραπευτικές σχέσεις στις οποίες ήδη έχουν επενδύσει).

Στις ελάχιστες περιπτώσεις που κρίνω ότι χρειάζεται ιδιαίτερη βοήθεια, συνεργάζομαι με ώριμους, ανεξάρτητους ψυχολόγους-ψυχοθεραπευτές που γνωρίζω τόσο προσωπικά όσο και επαγγελματικά (τη δουλειά τους δηλαδή), κάνοντας παραπομπές προς εκείνους με μόνο γνώμονα το όφελος του θεραπευόμενου.

Παραπομπές ειδικά για το EMDR

Υπάρχει και μια άλλη κατηγορία παραπομπών, αυτές για το EMDR αποκλειστικά. Αυτές οι παραπομπές είναι οι μόνες που μπορώ να αναλάβω υπό κάποιες προϋποθέσεις (πλην ορισμένων κατηγοριών ψυχοπαθολογίας, όπως περιγράφονται παραπάνω).

Τέτοιες παραπομπές γίνονται δεκτές όταν υπάρχει σαφές τραυματικό υλικό, η γενική ψυχική κατάσταση επιτρέπει την εφαρμογή EMDR, και ο θεραπευόμενος είναι σταθεροποιημένος ψυχολογικά.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Geller, S. M., & Greenberg, L. S. (2012). Therapeutic presence: A mindful approach to effective therapy. American Psychological Association. [Therapist's Presence]
2. ↸2.Johns, R. G., et al. (2019). A systematic review of therapist effects: A critical narrative update and refinement to review. Clinical Psychology Review, 67, 78–93. [Therapist Factors and Impact on Outcomes]
3. ↸3.Blumenthal, S. (2014). Psychoanalytic diagnosis: understanding personality structure in the clinical process (2nd ed.). Psychoanalytic Psychotherapy, 28(2), 233–234. [Intellectualization, Defense Mechanisms]
4. ↸4.Norcross, J. C. (2005). The Psychotherapist’s Own Psychotherapy: Educating and Developing Psychologists. American Psychologist, 60(8), 840–850. [Role Conflicts]