BACTROBAN - Οδηγίες, Παρενέργειες

Το BACTROBAN (μπακτρομπάν) είναι ένα τοπικό αντιβιοτικό για τη στοχευμένη αντιμετώπιση βακτηριακών δερματικών λοιμώξεων. Ενδείκνυται για τοπική χρήση σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς μικροβιακές λοιμώξεις του δέρματος, οι οποίες οφείλονται σε ευαίσθητα στη μουπιροσίνη μικρόβια.

Η αλοιφή περιέχει ως δραστική ουσία τη μουπιροσίνη (20 mg ανά γραμμάριο), ένα αντιβιοτικό που αναστέλλει τη σύνθεση μικροβιακών πρωτεϊνών. Έχει βακτηριοστατικές και βακτηριοκτόνες ιδιότητες έναντι πολλών παθογόνων, συμπεριλαμβανομένου του χρυσίζοντος σταφυλόκοκκου (Staphylococcus aureus) και του στρεπτόκοκκου (Streptococcus pyogenes).

Μορφή	συσκευασία Bactroban	Τιμή
Αλοιφή	BACTROBAN OINTMENT 2% TUBx15G	3,49 ευρώ
Ρινική αλοιφή	BACTROBAN NAS.OINT 2% TUBx3G	5,59 ευρώ

Bactroban αλοιφή - πού χρησιμοποιείται

Το Bactroban χρησιμοποιείται για την τοπική θεραπεία επιφανειακών βακτηριακών λοιμώξεων. Ειδικότερα, η θεραπεία εστιάζει σε:

Πρωτοπαθείς δερματικές λοιμώξεις που οφείλονται σε ευαίσθητα μικρόβια.
Δευτεροπαθείς λοιμώξεις του δέρματος, συμβάλλοντας στον έλεγχο των μικροβιακών επιπλοκών σε ανοιχτές βλάβες.

Προσοχή: η Bactroban αλοιφή δεν είναι κατάλληλη για οφθαλμική ή ενδορρινική χρήση, ούτε για χρήση στο σημείο εφαρμογής φλεβικών καθετήρων (κάννουλες). Αν έρθει κατά λάθος σε επαφή με τα μάτια, ξεπλύνετε σχολαστικά με άφθονο νερό.

Σε ποιες περιπτώσεις ΔΕΝ βοηθά η Bactroban

Το Bactroban είναι αποκλειστικά αντιβακτηριακό φάρμακο. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει καμία απολύτως δράση:

σε ιογενείς λοιμώξεις, όπως ο επιχείλιος έρπης ή τα κονδυλώματα,
σε μυκητιασικές λοιμώξεις (π.χ. δερματοφυτία, καντιντίαση).
στην κοινή ακμή: η χρήση του στο πρόσωπο για σπυράκια χωρίς μικροβιακή επιμόλυνση αυξάνει τον κίνδυνο αντοχής των μικροβίων.

Η άσκοπη εφαρμογή της αλοιφής σε περιπτώσεις αλλεργικής δερματίτιδας, εκζέματος ή μυκήτων όχι μόνο δεν θα προσφέρει ανακούφιση, αλλά ενδέχεται να καθυστερήσει τη σωστή θεραπεία και να προκαλέσει περαιτέρω ερεθισμό στο δέρμα.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, η σωστή δερματολογική διάγνωση είναι απαραίτητη.

Δοσολογία Bactroban

Πάντοτε να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού σας.

Συχνότητα (Ενήλικες, Παιδιά, Ηλικιωμένοι): έως 3 φορές ημερησίως.
Διάρκεια θεραπείας: μέχρι 10 ημέρες, αναλόγως της κλινικής ανταπόκρισης.

Στις περισσότερες επιφανειακές λοιμώξεις, τα πρώτα σημάδια βελτίωσης —όπως η μείωση της ερυθρότητας, ο περιορισμός του πύου και η σταδιακή υποχώρηση του πόνου ή του κνησμού— γίνονται ορατά μέσα σε 48 έως 72 ώρες (2-3 ημέρες) από την έναρξη της θεραπείας.

Εάν μετά την πάροδο 3-5 ημερών δεν παρατηρήσετε καμία απολύτως βελτίωση, ή εάν η βλάβη μεγαλώνει, επιδεινώνεται και συνοδεύεται από πυρετό, θα πρέπει να διακόψετε τη χρήση και να επικοινωνήσετε άμεσα με τον ιατρό σας. Η θεραπεία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 10 ημέρες.

Ενδέχεται το υπεύθυνο μικρόβιο να είναι ανθεκτικό (π.χ. MRSA), να απαιτείται καλλιέργεια υγρού, ή η βλάβη να χρειάζεται συστηματική αντιβίωση (από το στόμα) αντί για τοπική αλοιφή.

Δερματική αλοιφή vs. Ρινική αλοιφή Bactroban

Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζετε ότι η δερματική αλοιφή Bactroban δεν είναι το ίδιο προϊόν με τη ρινική αλοιφή (Bactroban Nasal).

Ενώ η δερματική μορφή απαγορεύεται να εφαρμοστεί βαθιά μέσα στα ρουθούνια λόγω των εκδόχων της, η ειδική ρινική μορφή χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τον έλεγχο του αποικισμού του σταφυλόκοκκου (όπως ο ανθεκτικός σταφυλόκοκκος - MRSA) από τη μύτη,² σε περιπτώσεις φορείας ή υποτροπιάζουσων λοιμώξεων.⁶

Επομένως, εάν ο ιατρός σας έχει συστήσει θεραπεία αποαποικισμού για τη μύτη, πρέπει να προμηθευτείτε το ειδικό ενδορρινικό σκεύασμα,⁵ και να μην χρησιμοποιήσετε την απλή δερματική αλοιφή, καθώς ενδέχεται να προκαλέσετε ερεθισμό του ρινικού βλεννογόνου.

Πρακτικά βήματα εφαρμογής της Bactroban

Πλύνετε καλά τα χέρια σας πριν και μετά τη χρήση του φαρμάκου.
Εφαρμόστε ένα λεπτό στρώμα αλοιφής στην πάσχουσα περιοχή χρησιμοποιώντας ένα καθαρό κομμάτι βαμβάκι ή γάζας.
Η υπό θεραπεία περιοχή μπορεί να καλυφθεί με κατάλληλη επίδεση, αν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Η ποσότητα της αλοιφής που παραμένει μετά το τέλος της θεραπείας πρέπει να απορρίπτεται. Μην την αναμειγνύετε με άλλα παρασκευάσματα, διότι υπάρχει κίνδυνος αραίωσης και ελάττωσης της αντιμικροβιακής της ισχύος.

Προστασία από τη μετάδοση του σταφυλόκοκκου

Επειδή βακτήρια όπως ο σταφυλόκοκκος μεταδίδονται πολύ εύκολα, η θεραπεία πρέπει να συνοδεύεται από αυστηρά μέτρα υγιεινής:

πλένετε σχολαστικά τα χέρια σας μετά την εφαρμογή,
χρησιμοποιήστε ατομικές πετσέτες,
αλλάζετε συχνά μαξιλαροθήκες και
αποφύγετε να μοιράζεστε ρούχα.

Εάν είναι εφικτό, η επικάλυψη της μολυσμένης περιοχής με καθαρή γάζα βοηθά σημαντικά στον περιορισμό της εξάπλωσης της λοίμωξης στο σχολείο ή την οικογένεια.

Χρήση σε πρόσωπο, σώμα και ευαίσθητες περιοχές

Η εφαρμογή επιτρέπεται τοπικά στο δέρμα, αλλά απαιτείται μεγάλη προσοχή στις εξής ανατομικές περιοχές:

Περιοχή ματιών: Να αποφεύγεται αυστηρά η επαφή με τα μάτια.
Μύτη: Η συγκεκριμένη αλοιφή δεν ενδείκνυται για χρήση μέσα στη μύτη.

Χρήση σε παιδιά

Το Bactroban αποτελεί μία από τις ενδεδειγμένες επιλογές για τη διαχείριση του μολυσματικού κηρίου (μία εξαιρετικά μεταδοτική δερματική λοίμωξη, συχνή στα παιδιά).³

Μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια στον παιδιατρικό πληθυσμό, ακολουθώντας την ίδια δοσολογία με τους ενήλικες (έως 3 φορές ημερησίως, για 10 ημέρες το πολύ), πάντα έπειτα από παιδιατρική ή δερματολογική εκτίμηση.¹

Οδηγίες Bactroban - αναλυτικές πληροφορίες

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε το επίσημο φύλλο οδηγιών της Bactroban για το κοινό, και το SPC της Bactroban όπου περιγράφονται αναλυτικά όλες οι οδηγίες, πιθανές παρενέργειες, προφυλάξεις και αντενδείξεις.

Παρενέργειες Bactroban

Όπως όλα τα φάρμακα, η αλοιφή μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, αν και δεν εμφανίζονται σε όλους.

Συχνές: Τοπικό αίσθημα καύσου (κάψιμο) ακριβώς στην περιοχή εφαρμογής.
Όχι συχνές: Κνησμός (φαγούρα), ερύθημα (κοκκινίλα), νυγμός (τσίμπημα) και τοπική ξηρότητα. Μπορεί επίσης να προκληθούν δερματικές αντιδράσεις ευαισθητοποίησης.
Πολύ σπάνιες: Συστηματικές αλλεργικές αντιδράσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν αναφυλαξία, γενικευμένο εξάνθημα, κνίδωση και αγγειοοίδημα. Τέτοιες αντιδράσεις απαιτούν άμεση διακοπή και επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Ποιοι δεν πρέπει να τη χρησιμοποιούν

Άτομα με ιστορικό υπερευαισθησίας (αλλεργίας) στη μουπιροσίνη ή στα έκδοχα της αλοιφής (πολυαιθυλενογλυκόλη 400 και 3350).
Ασθενείς με μέτρια ή σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία δεν πρέπει να τη χρησιμοποιούν σε εκτεταμένες βλάβες. Η πολυαιθυλενογλυκόλη (PEG) μπορεί να απορροφηθεί από ανοιχτά τραύματα και να απεκκριθεί από τους νεφρούς, επιβαρύνοντάς τους.

Χρήση στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό

Λόγω έλλειψης επαρκών κλινικών δεδομένων σε εγκύους, κατά τη διάρκεια της κύησης η μουπιροσίνη πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν ο ιατρός κρίνει ότι τα αναμενόμενα οφέλη υπερτερούν σαφώς των ενδεχόμενων κινδύνων.
Κατά τον θηλασμό, δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα. Εάν ωστόσο η αλοιφή χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία ραγάδων της θηλής, είναι απόλυτη ανάγκη η θηλή να πλένεται επιμελώς πριν από τον θηλασμό, ώστε να αποφευχθεί η κατάποση φαρμάκου από το βρέφος.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Βάσει των κλινικών μελετών, δεν έχουν παρατηρηθεί φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις της μουπιροσίνης με άλλα φάρμακα. Ωστόσο, η αλοιφή Bactroban δεν πρέπει να αναμειγνύεται ποτέ με άλλα τοπικά παρασκευάσματα (όπως ενυδατικές κρέμες ή άλλα αντιβιοτικά) στην ίδια περιοχή, καθώς υπάρχει κίνδυνος αραίωσης της δραστικής ουσίας και απώλειας της αντιμικροβιακής της ισχύος.

Κίνδυνος μικροβιακής αντοχής

Όπως συμβαίνει με όλα τα αντιβακτηριακά προϊόντα, η παρατεταμένη χρήση (άνω των 10 ημερών) μπορεί να προκαλέσει υπέρμετρη ανάπτυξη μη ευαίσθητων μικροοργανισμών, ενισχύοντας τη μικροβιακή αντοχή.⁴ Η θεραπεία πρέπει να είναι πάντοτε στοχευμένη και να διακόπτεται στον προβλεπόμενο χρόνο.

Πρακτικές συμβουλές για ασφαλή χρήση

Αν κατά τη διάρκεια της θεραπείας εμφανισθεί παρατεταμένη ή σημαντική διάρροια ή κοιλιακές κράμπες, διακόψτε αμέσως τη χρήση και συμβουλευτείτε γιατρό, καθώς υπάρχει σπάνιος κίνδυνος εμφάνισης ψευδομεμβρανώδους κολίτιδας.
Μην χρησιμοποιήσετε διπλή δόση αν ξεχάσετε κάποια προγραμματισμένη εφαρμογή.
Η αλοιφή πρέπει να φυλάσσεται σε θερμοκρασία δωματίου (κάτω των 25°C), σε μέρος που δεν βλέπουν και δεν προσεγγίζουν τα παιδιά.

Πότε πρέπει να απευθυνθώ άμεσα σε γιατρό

Εάν εμφανίσετε σημεία σοβαρής, γενικευμένης αλλεργικής αντίδρασης (π.χ. δυσκολία στην αναπνοή, έντονο πρήξιμο προσώπου/χειλιών, κνίδωση).
Σε περίπτωση σοβαρού τοπικού ερεθισμού στο σημείο εφαρμογής.
Εάν η πάθηση δεν παρουσιάσει την παραμικρή βελτίωση μετά από 3-5 ημέρες αγωγής.

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση Bactroban;

Εφαρμόστε το Bactroban μόλις το θυμηθείτε. Ωστόσο, μην χρησιμοποιήσετε διπλή δόση (ή μεγαλύτερη ποσότητα) σε μία εφαρμογή για να αναπληρώσετε αυτή που ξεχάσατε.

Bactroban ή Fucidin: Ποιες είναι οι διαφορές;

Και τα δύο είναι τοπικά αντιβιοτικά κατάλληλα έναντι του σταφυλόκοκκου, με διαφορετικές όμως δραστικές ουσίες. Το Bactroban προτιμάται συχνά για ανθεκτικά στελέχη μικροβίων (MRSA). Αντίθετα, το Fucidin κυκλοφορεί και σε μορφή κρέμας, ιδανική για υγρές βλάβες, διευκολύνοντας την εφαρμογή. Η τελική επιλογή απαιτεί πάντοτε εξατομικευμένη δερματολογική εκτίμηση.

Κάνει το Bactroban για μύκητες;

Όχι, η αλοιφή Bactroban δεν κάνει για μύκητες, καθώς περιέχει μουπιροσίνη, ένα τοπικό αντιβιοτικό που σκοτώνει αποκλειστικά βακτήρια. Η χρήση της σε μυκητιασικές λοιμώξεις, όπως μύκητες ποδιών ή καντιντίαση, δεν προσφέρει ανακούφιση. Για τη σωστή θεραπεία τους απαιτείται ειδική αντιμυκητιασική αγωγή από τον δερματολόγο.

Είναι το Bactroban κατάλληλο για σταφυλόκοκκο;

Ναι, το Bactroban είναι αποτελεσματικό και αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής για δερματικές λοιμώξεις από σταφυλόκοκκο. Αναστέλλει την ανάπτυξη των βακτηρίων σε επιμολυσμένες πληγές και στο μολυσματικό κηρίο. Για στελέχη ανθεκτικού σταφυλόκοκκου (MRSA) ή εκτεταμένες μολύνσεις, ο ιατρός ενδέχεται να χορηγήσει συνδυαστική θεραπεία.

Μπορώ να βάλω Bactroban σε σπυράκια και ακμή;

Το Bactroban δεν αποτελεί θεραπεία για την κοινή ακμή. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπικά σε σπυράκια μόνο εάν έχουν επιμολυνθεί με μικρόβια, έπειτα από ιατρική σύσταση. Η άσκοπη και καθημερινή χρήση στο πρόσωπο αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο μικροβιακής αντοχής, δυσκολεύοντας σημαντικά τις μελλοντικές θεραπείες λοιμώξεων.[Coates et al., 2009)

Μπορώ να βάλω Bactroban σε ανοιχτή πληγή;

Ναι, μπορείτε να εφαρμόσετε το Bactroban σε επιφανειακές ανοιχτές πληγές, μικρές εκδορές ή γρατζουνιές που έχουν επιμολυνθεί, περιορίζοντας την περαιτέρω βακτηριακή ανάπτυξη στην περιοχή. Παρόλα αυτά, δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται σε πολύ βαθιά τραύματα ή μεγάλα εγκαύματα, λόγω κινδύνου συστηματικής απορρόφησης.

Βιβλιογραφία

1.Koning, S., et al. (2012). Interventions for impetigo. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015(6). [Cochrane Impetigo Topical Treatment Review]
2.Perl, T. M., et al. (2002). Intranasal Mupirocin to Prevent Postoperative Staphylococcus aureus Infections. New England Journal of Medicine, 346(24), 1871–1877. [Intranasal Mupirocin S. Aureus Decolonization]
3.National Institute for Health and Care Excellence. (2020). Impetigo: antimicrobial prescribing (NICE Guideline NG153). [NICE Official Impetigo Prescribing Guidelines]
4.Patel, J. B., et al. (2009). Mupirocin Resistance. Clinical Infectious Diseases, 49(6), 935–941. [Clinical Epidemiology of Mupirocin Resistance]
5.World Health Organization. (2016). Global guidelines for the prevention of surgical site infection. [WHO Official MRSA Prevention Guidelines]
6.Bode, L. G. M., et al. (2010). Preventing Surgical-Site Infections in Nasal Carriers of Staphylococcus aureus. New England Journal of Medicine, 362(1), 9–17. [Preventing S. Aureus Surgical Infections]

BACTROBAN – Οδηγίες, Παρενέργειες