Κονδυλώματα φωτογραφίες – αρχικό στάδιο

Κονδυλώματα φωτογραφίες - αρχικό στάδιο

Τα κονδυλώματα είναι ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα (ΣΜΝ) που προκαλείται από τον ιό HPV. Είναι μικρές θηλωματώδεις βλάβες (προεξοχές ή μάζες του δέρματος) στα γεννητικά όργανα, στη βουβωνική χώρα ή στον πρωκτό, που μπορεί να προκαλέσουν φαγούρα, αίσθηση καύσου ή εκκρίσεις σε ορισμένες περιπτώσεις. Τυπικά, τα κονδυλώματα είναι ιογενείς λοιμώξεις που ευδοκιμούν σε συνθήκες υγρασίας, και η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο φυσιολογικό ιστό. Τα κονδυλώματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με ιατρικές μεθόδους, αλλά ο ιός HPV παραμένει στο σώμα για μια ζωή. Ωστόσο, στις μέρες μας υπάρχει διαθέσιμο το εμβόλιο κατά του HPV (Cervarix και Gardasil 9).

Στην κλινική πράξη, παρατηρούμε ότι η έγκαιρη αναγνώριση των κονδυλωμάτων συχνά καθυστερεί λόγω αμηχανίας ή έλλειψης γνώσης, με αποτέλεσμα την εξάπλωση των βλαβών και αυξημένο ψυχολογικό βάρος.

Αρχικό στάδιο κονδυλωμάτων: Πώς φαίνονται;

Στο αρχικό στάδιο, τα κονδυλώματα εμφανίζονται ως μικρές (1-3mm), επίπεδες ή ελαφρώς υπερυψωμένες βλάβες με χρώμα δέρματος ή ρόδινο. Συχνά είναι ασυμπτωματικές και μπορεί να περάσουν απαρατήρητες. Με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να αυξηθούν σε μέγεθος και αριθμό, αποκτώντας χαρακτηριστική θηλωματώδη (κουνουπιδοειδή) μορφολογία. Οι βλάβες τείνουν να εμφανίζονται σε περιοχές μηχανικής τριβής κατά τη σεξουαλική επαφή.

Τι προκαλεί τα κονδυλώματα;

Τα κονδυλώματα προκαλούνται από τη λοίμωξη από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), ο οποίος περιλαμβάνει 40 διαφορετικά στελέχη, μέσω της άμεσης επαφής με τους βλεννογόνους του δέρματος ενός ατόμου που φέρει τον ιό, όπως μέσω της σεξουαλικής επαφής ή από τη μητέρα στο παιδί στη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού. Η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον ιστό, και ειδικά τα στελέχη HPV-6 και HPV-11, αποτελούν την κύρια αιτία για τα εξωτερικά και εσωτερικά κονδυλώματα.³ Marc Arbyn, et al. (2018). Prophylactic vaccination against human papillomaviruses to prevent cervical cancer and its precursors. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2023(2), CD009069. Γενικά, τα κονδυλώματα δεν έχουν σχέση με τον καρκίνο, εκτός αν συνυπάρχει λοίμωξη από στελέχη υψηλού κινδύνου που μπορεί να οδηγούν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή καρκίνο του πρωκτού.

Τρόποι μετάδοσης κονδυλωμάτων

• Σεξουαλική επαφή
• Επαφή με βλάβες από τον ιό HPV σε άλλα σημεία όπως το στόμα, τα χέρια, τα δάχτυλα
• Κοινή χρήση προσωπικών αντικειμένων (σε σπάνιες περιπτώσεις)
• Στοματικό σεξ σε ένα άτομο που έχει μολυνθεί με τα στελέχη HPV-6 ή HPV-11
• Επαφή με το δέρμα ή σεξ χωρίς εκσπερμάτιση
• Αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα, λόγω παθήσεων όπως ο σακχαρώδης διαβήτης ή λήψη ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων
• Μετάδοση από την μητέρα στο παιδί στη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού

Συμπτώματα κονδυλωμάτων

Τα κονδυλώματα μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα που περιλαμβάνουν εξογκώματα που προεξέχουν από την επιφάνεια του βλεννογόνου εσωτερικά μέσα στο σώμα ή εξωτερικά και απλώνονται σαν μικρό κουνουπίδι. Τα κονδυλώματα ευνοούνται από το ζεστό, υγρό περιβάλλον, όπως επίσης και στα ανοσοκατεσταλμένα άτομα. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα κονδυλώματα περιστασιακά εμφανίζονται μόνο ως μια μικρή, ορατή βλάβη ή μπορεί να απουσιάζουν εντελώς. Τα κονδυλώματα έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

• Λείο δέρμα ή τραχείς πολύποδες που προβάλλουν από το δέρμα.
• Πολύποδες ή εξογκώματα διαφόρων μεγεθών.
• Πολύποδες διαφόρων χρωμάτων όπως καφέ, ροζ ή κόκκινο.
• Ένας ή μια ομάδα πολυπόδων ή εξογκωμάτων που σχηματίζονται στο δέρμα.
• Κνησμός, αίσθηση καύσου, δυσφορία ή πόνο.
• Αιμορραγία από τον πολύποδα ή τον κόλπο, ειδικά μετά το σεξ.

Πού εντοπίζονται συνήθως τα κονδυλώματα;

• Κλειτορίδα
• Πέος ή όσχεο
• Στόμα, χείλη και φάρυγγα
• Τράχηλο της μήτρας, κόλπο
• Ουρήθρα
• Γύρω από τον πρωκτό, περίνεο
• Βουβωνική χώρα
• Ορθό
• Γύρω από το αιδοίο και στο τοίχωμα του κόλπου
• Μικρά και μεγάλα χείλη του αιδοίου

Έλεγχος για σημάδια κονδυλωμάτων

Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα των κονδυλωμάτων είναι τα εξογκώματα, πράγμα που σημαίνει ότι θα ξέρετε ότι έχετε μολυνθεί μόλις παρατηρήσετε κάποια βλάβη στο δέρμα. Κάποιες φορές εμφανίζονται στα εσωτερικά γεννητικά όργανα και έτσι είναι δύσκολο κάποιος να τα εντοπίσει.

Φυσικά, όσο πιο γρήγορα τα εντοπίσετε τόσο το καλύτερο. Οι γυναίκες πρέπει να ελέγχουν το αιδοίο και την βουβωνική χώρα, ενώ οι άνδρες το πέος, το όσχεο, τη βουβωνική χώρα και τους μηρούς. Το στοματικό και το πρωκτικό σεξ με ένα άτομο που έχει κονδυλώματα μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση στο στόμα, στο λαιμό και στον πρωκτό.

Τα κονδυλώματα εμφανίζονται σε διάφορα μεγέθη και σχήματα, τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Μικρά εξογκώματα 2-3mm που έχουν το χρώμα του δέρματος και μεγαλώνουν σε ομάδες που μοιάζουν με το σχήμα του κουνουπιδιού.
• Κάποιοι άνθρωποι έχουν μόνο ένα ή δύο κονδυλώματα. Όταν αυτά εντοπίζονται στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, είναι συνήθως λεία ή προεξέχουν λίγο ή είναι επίπεδα.
• Τα κονδυλώματα εμφανίζονται συχνά σε περιοχές με υγρασία και συνήθως δεν προκαλούν πόνο ή δυσφορία. Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσουν κνησμό ή αιμορραγία ειδικά αν κάποιος τα ξύσει.

Σημειώνεται ότι τα κονδυλώματα μπορεί να εμφανιστούν εβδομάδες ή μήνες μετά την έκθεση στον ιό. Οι σεξουαλικά ενεργοί ενήλικες χωρίς προφυλάξεις συνιστάται να ελέγχονται τακτικά.

Τι να κάνω αν δω σημάδια κονδυλωμάτων;

Καλό είναι να μιλήσετε με το γιατρό σας για να ξεκινήσετε άμεσα την θεραπεία. Επίσης, είναι σημαντικό να κάνετε έλεγχο για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα όπως η γονόρροια, τα χλαμύδια, η σύφιλη και ο HIV.

Διάγνωση κονδυλωμάτων

Ο γιατρός κάνει αρχικά κλινική εξέταση και λαμβάνει μια βιοψία για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Ο γυναικολόγος μπορεί να προτείνει επιπλέον εξετάσεις για να βεβαιωθεί ότι τα κονδυλώματα δεν εμφανίζονται στον τράχηλο της μήτρας μέσα από τις παρακάτω μεθόδους:

• Εξέταση του τραχήλου της μήτρας: ο γυναικολόγος κάνει μια εξέταση για να ανιχνεύσει αν υπάρχουν ανωμαλίες στα γεννητικά όργανα της γυναίκας εσωτερικά και εξωτερικά, όπως και στα παρακείμενα όργανα. Μπορεί να γίνει κολποσκόπηση ή λαπαροσκόπηση για την ανίχνευση ανωμαλιών στην περιοχή του κόλπου, στον επιθηλιακό ιστό και στα εξωτερικά γεννητικά όργανα.
• ThinPrep Pap Test: αν μια γυναίκα έχει αιμορραγία ή κολπικές εκκρίσεις, ο γυναικολόγος μπορεί να κάνει Pap Test για να ελέγξει την πιθανότητα για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας καθώς κάποια στελέχη υψηλού κινδύνου του HPV μπορεί να προκαλούν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
• HPV DNA Test: είναι μια εξέταση για την ανίχνευση των στελεχών HPV που έχουν σχέση με τα κονδυλώματα και των στελεχών υψηλού κινδύνου που οδηγούν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
• Εξέταση ορθού: εξέταση για τον εντοπισμό ανωμαλιών εντός του σφιγκτήρα του ορθού ή στην εξωτερική επιφάνεια του πρωκτού.

Η σωστή διάγνωση είναι πολύ σημαντική για την κατάλληλη θεραπεία. Η ευαισθησία και η ειδικότητα των διαγνωστικών εξετάσεων ποικίλλει. Η κλινική εξέταση από εξειδικευμένο ιατρό παραμένει βασική.

Θεραπευτικές επιλογές για τα κονδυλώματα

Από τη στιγμή που θα γίνει η διάγνωση υπάρχουν αρκετές θεραπευτικές επιλογές όπως η τοπική χρήση φαρμάκων, οι χειρουργικές επεμβάσεις ή άλλες αποτελεσματικές τεχνικές που μπορούν να περιορίσουν την εξάπλωση των κονδυλωμάτων. Για όσους έχουν καλό ανοσοποιητικό σύστημα, τα κονδυλώματα μπορεί να έρχονται και να φεύγουν χωρίς θεραπεία. Ωστόσο, ο ιός παραμένει στο σώμα για μια ζωή χωρίς να δίνει κάποιο σύμπτωμα, και υπάρχει η πιθανότητα η νόσος να επανέλθει όταν πέσει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Φαρμακευτική αγωγή: μπορεί μια φορά την εβδομάδα να επισκέπτεστε το γιατρό σας για να εφαρμόζει τοπικά κάποια φάρμακα σε εσωτερικά και εξωτερικά όργανα που έχουν αναπτυχθεί τα κονδυλώματα. Αυτά τα φάρμακα στοχεύουν στην ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος και μπορούν να συμβάλουν στην μείωση της ανάπτυξης των κονδυλωμάτων. Τα φάρμακα για τοπική χρήση είναι 5% ιμικιμόδη, 0,5% ποδοφυλλοτοξίνη ή 80-90% τριχλωροξικό οξύ.
• Χειρουργική αφαίρεση: αν τα κονδυλώματα είναι μεγάλα ή δεν υποχωρούν με την φαρμακευτική αγωγή, ο γιατρός μπορεί να προτείνει χειρουργική αφαίρεση ή τη λήψη βιοψίας για περαιτέρω διερεύνηση.
• Ηλεκτροκαυτηρίαση: χρησιμοποιείται για την καυτηρίαση των κονδυλωμάτων με υψηλή θερμότητα για την αφαίρεση του αναπτυσσόμενου ιστού.
• Κρυοθεραπεία: στοχεύει στην αναστολή της ανάπτυξης των κονδυλωμάτων και μπορεί να βοηθήσει στην επούλωση του δέρματος.
• Θεραπεία laser: συνήθως αποτελεί επιλογή για κονδυλώματα που καταλαμβάνουν μια μεγάλη περιοχή ή που είναι ανθεκτικά σε άλλες θεραπείες.

Η αποτελεσματικότητα των θεραπειών ποικίλλει ανά άτομο και εξαρτάται από παράγοντες όπως η έκταση των βλαβών, η κατάσταση του ανοσοποιητικού και η συμμόρφωση με τη θεραπεία.

Επιπλοκές που προκαλούν τα κονδυλώματα

Γενικά, τα στελέχη του ιού HPV που προκαλούν κονδυλώματα δεν προκαλούν καρκίνο. Ωστόσο, αν κάποιος έχει μολυνθεί με πολλαπλά στελέχη του ιού HPV, ειδικά με στελέχη υψηλού κινδύνου, η μόλυνση μπορεί να οδηγεί σε κονδυλώματα που προκαλούν επιπλοκές όπως οι κολπικές εκκρίσεις, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, του στόματος ή του φάρυγγα στις γυναίκες και ο καρκίνος του πέους και του πρωκτού στους άνδρες.

Τα κονδυλώματα μπορούν να περάσουν από τη μητέρα στο παιδί στη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού. Το μωρό έρχεται σε επαφή με τα κονδυλώματα μέσα από τις κολπικές εκκρίσεις, με αποτέλεσμα να μπορεί να εμφανίσει κονδυλώματα στην αναπνευστική οδό, στην τραχεία ή στο φάρυγγα που μπορεί να προκαλέσουν αναπνευστικές επιπλοκές σε σπάνιες περιπτώσεις (παπιλλωμάτωση αναπνευστικού). Για αυτό πολλοί γυναικολόγοι μπορεί να προτείνουν καισαρική τομή σε επιλεγμένες περιπτώσεις όπου υπάρχουν εκτεταμένες βλάβες στον τράχηλο ή τον κόλπο.

Μέτρα μείωσης κινδύνου για τα κονδυλώματα

Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη των κονδυλωμάτων είναι ο εμβολιασμός κατά του HPV, που στοχεύει στην προστασία από εννέα στελέχη HPV,¹ Lei, J., et al. (2020). HPV Vaccination and the Risk of Invasive Cervical Cancer. New England Journal of Medicine, 383(14), 1340-1348. που περιλαμβάνουν τα στελέχη υψηλού κινδύνου 6 και 11. Ο εμβολιασμός μπορεί να ξεκινήσει στην ηλικία 11-12 ετών, ή πιο νωρίς στα 9 έτη και για τα δύο φύλα. Στην Ελλάδα, το εμβόλιο κατά του HPV (Gardasil 9) περιλαμβάνεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών για κορίτσια και αγόρια ηλικίας 12-15 ετών. Η εμβολιαστική κάλυψη μειώνει δραματικά την επίπτωση των κονδυλωμάτων σε πληθυσμιακό επίπεδο.  Άλλα προληπτικά μέτρα για τα κονδυλώματα περιλαμβάνουν:

• Επίσκεψη στο γιατρό όταν παρατηρείτε κάποιες βλάβες στο δέρμα ή στα γεννητικά όργανα
• Αποφυγή σεξουαλική επαφής αν έχετε κάποια βλάβη
• Έλεγχο για σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα
• Χρήση προφυλακτικού κατά την σεξουαλική επαφή
• Αποφυγή επαφής με ένα άτομο που έχει κονδυλώματα
• Αποφυγή κοινής χρήσης προσωπικών αντικειμένων με τους άλλους
• Καλό πλύσιμο των χεριών
• Ετήσιο έλεγχο

Πώς μπορώ να μειώσω τον κίνδυνο μόλυνσης ή εξάρσεων;

Το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να ελέγξει τη λοίμωξη από τον ιό σε πολλές περιπτώσεις, και οι ασθενείς ηλικίας 20-30 ετών έχουν περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίζουν τα κονδυλώματα χωρίς θεραπεία.

Αν γνωρίζετε ότι έχετε τον ιό καλό είναι να ενισχύετε το ανοσοποιητικό σας σύστημα. Ένα αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα δίνει στα κονδυλώματα την ευκαιρία να εμφανιστούν. Ο ανθυγιεινός τρόπος ζωής αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης των κονδυλωμάτων. Για αυτό καλό είναι να αποφεύγετε το κάπνισμα, την κατανάλωση αλκοόλ και το στρες.

Μπορούν τα κονδυλώματα να εμφανιστούν ξανά;

Όταν επουλωθούν, τα κονδυλώματα μπορεί να επανεμφανιστούν σε μεταβλητό ποσοστό (περίπου 20-30% στις περισσότερες μελέτες, με εύρος έως και 70% ανάλογα με τη θεραπευτική μέθοδο) μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Η επανεμφάνιση τους μπορεί να συμβεί εξαιτίας της αναποτελεσματικής φαρμακευτικής αγωγής, των επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων, του αδύναμου ανοσοποιητικού ή σοβαρών παθήσεων όπως ο καρκίνος.

Τα κονδυλώματα μπορεί να επηρεάσουν την ψυχολογική ευημερία και την ποιότητα ζωής. Ορισμένα άτομα αναφέρουν αισθήματα αμηχανίας, άγχους ή μειωμένη αυτοεκτίμηση, τα οποία μπορεί να επηρεάσουν τις διαπροσωπικές σχέσεις και τη σεξουαλική ζωή. Στην κλινική πράξη, η διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει δερματολογική/γυναικολογική θεραπεία με ψυχοθεραπευτική υποστήριξη βελτιώνει σημαντικά τη συμμόρφωση στη θεραπεία και την ψυχοσυναισθηματική ανάκαμψη. Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική στη μείωση του άγχους και της ντροπής που σχετίζονται με ΣΜΝ.

Τα κονδυλώματα μπορούν να προληφθούν σε σημαντικό βαθμό με τον εμβολιασμό.² Drolet, M., et al. (2019). Population-level impact and herd effects following the introduction of human papillomavirus vaccination programmes: updated systematic review and meta-analysis. The Lancet, 394(10197), 497-509.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Lei, J., et al. (2020). HPV Vaccination and the Risk of Invasive Cervical Cancer. New England Journal of Medicine, 383(14), 1340-1348. [link]
2. ↸2.Drolet, M., et al. (2019). Population-level impact and herd effects following the introduction of human papillomavirus vaccination programmes: updated systematic review and meta-analysis. The Lancet, 394(10197), 497-509. [link]
3. ↸3.Marc Arbyn, et al. (2018). Prophylactic vaccination against human papillomaviruses to prevent cervical cancer and its precursors. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2023(2), CD009069. [link]