Κόψιμο τσιγάρου – παρενέργειες

Κόψιμο τσιγάρου - παρενέργειες

Το κόψιμο του τσιγάρου είναι ένα ταξίδι με τα πάνω και τα κάτω του, και μερικοί άνθρωποι μπορεί να βιώνουν απροσδόκητες επιδράσεις μετά τη διακοπή.

Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Καθώς το σώμα προσαρμόζεται σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, μπορεί να παρατηρείτε αλλαγές στο σώμα και στο μυαλό σας.

Όταν γνωρίζετε τι ακολουθεί μετά τη διακοπή του καπνίσματος, είστε καλύτερα προετοιμασμένοι και αποφεύγετε την περιττή ανησυχία. Έτσι, μένετε προσηλωμένοι στο στόχο σας να κόψετε το τσιγάρο.

Όταν σταματάτε το κάπνισμα, το σώμα αρχίζει να επουλώνεται σχεδόν αμέσως, και τα οφέλη συνεχίζουν να αθροίζονται με τον καιρό, βελτιώνοντας την υγεία και την ποιότητα της ζωής σας.³ Jha P et al. (2013). 21st-Century Hazards of Smoking and Benefits of Cessation in the United States. New England Journal of Medicine, 368(4), 341-350.

Θα πάρω κιλά αν κόψω το τσιγάρο;

Η νικοτίνη στα τσιγάρα βοηθά στην καταστολή της όρεξης, έτσι όταν κόβετε το τσιγάρο, η όρεξη σας μπορεί να αυξάνεται.

Μετά από 48 ώρες, η γεύση και η όσφρηση σας θα είναι καλύτερες, έτσι το φαγητό μπορεί να έχει καλύτερη γεύση, και έτσι να νιώθετε ότι πεινάτε. Σύμφωνα με μελέτες, η μέση αύξηση βάρους μετά τη διακοπή καπνίσματος κυμαίνεται στα 4-5 κιλά κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους.⁵ Aubin, H. J., et al. (2012). Weight gain in smokers after quitting cigarettes: meta-analysis. BMJ, 345, e4439.

Μην αφήνετε την ανησυχία για το βάρος να εμποδίσει την προσπάθεια σας.

Οι περισσότεροι άνθρωποι παίρνουν κάποια κιλά όταν κόβουν το τσιγάρο. Αυτό είναι φυσιολογικό, για αυτό προσπαθήστε να μην ανησυχείτε. Τα οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος είναι πολύ περισσότερα από τον κίνδυνο να πάρετε λίγο βάρος.

Αν παρατηρήσετε αλλαγή στο βάρος σας και θέλετε να ελέγξετε την κατάσταση, υπάρχουν κάποια βήματα που μπορείτε να κάνετε.

• Ακολουθήστε μια υγιεινή διατροφή: καταναλώστε φρούτα, λαχανικά και δημητριακά. Υπάρχουν πολλές διαθέσιμες υγιεινές συνταγές στο διαδίκτυο για να πάρετε έμπνευση.
• Κάντε άσκηση: η ήπια άσκηση όπως το περπάτημα μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση του βάρους σας και στην αντιμετώπιση της επιθυμίας για τσιγάρο.
• Άλλες επιλογές: υπάρχουν κάποια υποκατάστατα για τη νικοτίνη που ενδέχεται να συμβάλουν στον έλεγχο του βάρους. Συμβουλευτείτε τον ιατρό σας για περισσότερες πληροφορίες.

Θα βήξω περισσότερο ή θα έχω επιπλέον φλέματα;

Οι πνεύμονες απομακρύνουν όλες τις τοξίνες και την βλέννα που έχει συσσωρευτεί από το κάπνισμα.

Για αυτό μπορεί να παρατηρήσετε μια επιδείνωση στο βήχα ή αύξηση στα φλέματα, πράγμα που είναι καλό σημάδι που δείχνει ότι το σώμα κάνει τη δουλειά του και καθαρίζει τους αεραγωγούς.

Αυτό μπορεί να είναι δυσάρεστο στην αρχή, αλλά είναι μια διαδικασία που διαρκεί λίγο και που θα σας βοηθήσει να αναπνέετε πιο εύκολα μακροπρόθεσμα.

Μερικοί άνθρωποι εμφανίζουν συμπτώματα όπως η δυσκοιλιότητα, η ζαλάδα ή οι άφθες μετά τη διακοπή του καπνίσματος, αν και είναι λιγότερο συχνά. Ωστόσο, αυτά τα συμπτώματα είναι μόνο προσωρινά.

Διακοπή καπνίσματος και διάθεση/συναισθήματα

Είναι φυσιολογικό να νιώθετε ανάμικτα συναισθήματα τις πρώτες μέρες και εβδομάδες μετά τη διακοπή του τσιγάρου. Οι μεγάλες αλλαγές σαν αυτή μπορεί να προκαλούν έντονα συναισθήματα. Μπορεί να έχετε σκαμπανεβάσματα, πράγμα που είναι απολύτως φυσιολογικό.Στην κλινική πράξη, παρατηρώ ότι οι ασθενείς που γνωρίζουν εκ των προτέρων για αυτές τις συναισθηματικές διακυμάνσεις ανταποκρίνονται καλύτερα και έχουν λιγότερες πιθανότητες υποτροπής. Η ψυχοεκπαίδευση είναι κρίσιμη.

Μερικοί άνθρωποι όταν κόβουν το τσιγάρο νιώθουν πως έχουν χάσει ένα φίλο. Αλλά να θυμάστε, να μην τα παρατήσετε με τίποτα. Με το κόψιμο του τσιγάρου κερδίζετε την υγεία, την ελευθερία και τον έλεγχο της ζωής σας.

Το να νιώθετε θλιμμένοι ή πιεσμένοι ψυχολογικά είναι κομμάτι της διαδικασίας. Όσα νιώθετε είναι φυσιολογικά, και αυτά τα συναισθήματα θα υποχωρήσουν.

Όταν αισθάνεστε αυτά τα αρνητικά συναισθήματα, το να γνωρίζετε ότι το σώμα σας επουλώνεται γρήγορα θα σας βοηθήσει.

Θα έχω συμπτώματα στέρησης;

Ίσως. Όταν κόβετε το τσιγάρο, το σώμα σας χάνει τη νικοτίνη που είχε συνηθίσει. Αυτό μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως η ανησυχία, η νευρικότητα ή η λαχτάρα για τσιγάρο. Αυτά είναι συχνά συμπτώματα στέρησης της νικοτίνης, αλλά είναι προσωρινά.

Με βάση την εμπειρία μου, τα συμπτώματα στέρησης κορυφώνονται τις πρώτες 72 ώρες. Προτείνω στους ασθενείς μου να προγραμματίζουν τη διακοπή σε περίοδο με λιγότερο στρες (π.χ. Σαββατοκύριακο) και να ενημερώνουν το περιβάλλον τους για υποστήριξη.

Η επιθυμία για τσιγάρο είναι ένα από τα πιο δύσκολα κομμάτια της διακοπής του καπνίσματος, ειδικά τις πρώτες μέρες. Η λαχτάρα αυτή προκύπτει από την προσαρμογή του σώματος σε μια ζωή χωρίς νικοτίνη, ή τις συνήθειες με το τσιγάρο.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να μειώσετε τη λαχτάρα αυτή και να διαχειριστείτε τα συμπτώματα στέρησης.

Η λαχτάρα για τσιγάρο διαρκεί μόνο 15 λεπτά. Έτσι, όταν εμφανίζεται μπορείτε να κάνετε κάτι που σας αποσπά την προσοχή, όπως να βγείτε μια βόλτα, να μασήσετε μια τσίχλα ή να κάνετε ασκήσεις αναπνοών.

Φάρμακα για τη διακοπή του καπνίσματος

Για τη διακοπή του καπνίσματος, χρησιμοποιούνται επίσης τα υποκατάστατα νικοτίνης NRT (Nicotine Replacement Therapy όπως τσίχλες Nicorette, σπρέϊ, έμπλαστρα), η βουπροπιόνη (Wellbutrin, Zyban), το Champix, το Tokovys και το ηλεκτρονικό τσιγάρο, όπως το IQOS ("άτμισμα"). Συμβουλευτείτε τον ιατρό ή φαρμακοποιό σας για την κατάλληλη επιλογή φαρμακευτικής αγωγής.

Πόσο γρήγορα θα εμφανιστούν τα οφέλη;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η διακοπή του καπνίσματος προσφέρει άμεσα και μακροπρόθεσμα οφέλη στην υγεία. ⁴ World Health Organization - Tobacco: Health Benefits of Smoking Cessation.

Η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να είναι δύσκολη στην αρχή, αλλά τα οφέλη εμφανίζονται αμέσως και αξίζουν τον κόπο. Από την 1η μέρα το σώμα αρχίζει να επουλώνεται μόνο του με απίστευτους τρόπους.

• Μετά από 20 λεπτά: ο ρυθμός της καρδιάς θα αρχίσει να επανέρχεται στο φυσιολογικό.
• Μετά από 8 ώρες: τα επίπεδα του οξυγόνου επανέρχονται, και τα επίπεδα του μονοξείδιου του άνθρακα μειώνονται στο μισό.
• Μετά από 48 ώρες: τα επίπεδα του μονοξειδίου του άνθρακα έχουν πέσει σε αυτά που έχουν οι μη καπνίζοντες. Οι πνεύμονες απομακρύνουν τη βλέννα και η αίσθηση της γεύσης και της όσφρησης βελτιώνεται.
• Μετά από 72 ώρες: η αναπνοή σας είναι πιο εύκολη, επειδή οι βρογχικοί σωλήνες έχουν αρχίσει να χαλαρώνουν. Επίσης, τα επίπεδα ενέργειας αυξάνονται.
• Μετά από 2-12 εβδομάδες: το αίμα κυκλοφορεί στην καρδιά και στους μύες πολύ καλύτερα επειδή η κυκλοφορία έχει βελτιωθεί.
• Μετά από 3-9 μήνες: ο βήχας, τα προβλήματα στην αναπνοή βελτιώνονται καθώς η λειτουργία των πνευμόνων αυξάνεται κατά 10%.
• Μετά από 1 χρόνο: ο κίνδυνος για καρδιακή προσβολή μπορεί να μειωθεί σημαντικά σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα.¹ Kenfield SA et al. (2008). Smoking and Smoking Cessation in Relation to Mortality in Women. JAMA, 299(17), 2037-2047.
• Μετά από 10 χρόνια: ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο των πνευμόνων μπορεί να μειωθεί σημαντικά συγκριτικά με αυτούς που συνεχίζουν να καπνίζουν.² Duncan MS et al. (2019). Association of Smoking Cessation With Subsequent Risk of Cardiovascular Disease. JAMA, 322(7), 642-650.

Το κόψιμο του τσιγάρου είναι μια από τις καλύτερες επιλογές που μπορείτε να κάνετε για την υγεία σας. Υπάρχουν κάποιες προσωρινές παρενέργειες, αλλά όταν ξέρετε τι να περιμένετε τότε θα είστε δυνατοί. Κάντε ένα βήμα τη φορά, και να θυμάστε ότι υπάρχει διαθέσιμη βοήθεια.

Πέρα από τα προφανή οφέλη της διακοπής του καπνίσματος στην υγεία, επίσης συνδέεται με καλύτερα αποτελέσματα γονιμότητας, μειωμένο κίνδυνο επιπλοκών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, και προστασία της οικογένειας από το παθητικό κάπνισμα σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα. Οικονομικά, μπορείτε να εξοικονομήσετε πολλά χρήματα.

Το κόψιμο του τσιγάρου οδηγεί σε πολλές θετικές αλλαγές στο σώμα, από την πρώτη στιγμή μέχρι και αρκετά χρόνια αργότερα. Αυτές οι αλλαγές σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο για σοβαρές ασθένειες, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και αυξάνουν το προσδόκιμο επιβίωσης. Καθώς τα συμπτώματα στέρησης μπορεί να είναι μια πρόκληση, τα οφέλη στην υγεία και στην ευεξία είναι πολύ περισσότερα.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε οποιαδήποτε μέθοδο διακοπής καπνίσματος, ειδικά αν έχετε υποκείμενες παθήσεις.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Kenfield SA et al. (2008). Smoking and Smoking Cessation in Relation to Mortality in Women. JAMA, 299(17), 2037-2047. [link]
2. ↸2.Duncan MS et al. (2019). Association of Smoking Cessation With Subsequent Risk of Cardiovascular Disease. JAMA, 322(7), 642-650. [link]
3. ↸3.Jha P et al. (2013). 21st-Century Hazards of Smoking and Benefits of Cessation in the United States. New England Journal of Medicine, 368(4), 341-350. [link]
4. ↸4.World Health Organization - Tobacco: Health Benefits of Smoking Cessation. [link]
5. ↸5.Aubin, H. J., et al. (2012). Weight gain in smokers after quitting cigarettes: meta-analysis. BMJ, 345, e4439. [link]