Baby shower- τι είναι

Baby shower - τι είναι

Το baby shower είναι μια γιορτή που διοργανώνεται συνήθως λίγο πριν τον τοκετό, με σκοπό να τιμήσει τη μέλλουσα μητέρα και να καλωσορίσει την αναμενόμενη άφιξη του μωρού. Παραδοσιακά περιλαμβάνει συγγενείς, φίλους, κεράσματα και προσφορά δώρων για τις πρώτες ανάγκες του βρέφους.

Όταν σκεφτόμαστε ένα baby shower μας έρχονται στο μυαλό παστέλ χρώματα, δώρα, γλυκά, φίλοι και μέλη της οικογένειας που γιορτάζουν την αναμενόμενη άφιξη του μωρού. Αλλά οι νέες μαμάδες δεν χρειάζονται άλλη μια στοίβα με ρούχα ή μια συσκευή υψηλής τεχνολογίας που μπορεί να μην χρησιμοποιήσουν ποτέ. Αυτό που πραγματικά χρειάζονται είναι υποστήριξη. Δεν χρειάζονται πράγματα, χρειάζονται φροντίδα.

Γιατί η μητέρα χρειάζεται υποστήριξη

Επειδή οι εβδομάδες μετά τη γέννηση δεν αφορούν μόνο την έλευση ενός μωρού στον κόσμο. Αφορούν την αναγέννηση της ίδιας της μητέρας. Σωματικά, συναισθηματικά, ορμονικά, βρίσκεται στη μέση της μεγαλύτερης μεταμόρφωσης της ζωής της. Το σώμα της αναρρώνει σταδιακά, οι σωματικές και συναισθηματικές της ανάγκες μπορεί να είναι αυξημένες και η ταυτότητά της αλλάζει. Και αυτό που χρειάζεται περισσότερο από οτιδήποτε άλλο είναι να είναι παρόντες οι άνθρωποί της με πρακτική και συναισθηματική στήριξη.

Μέσα από την κλινική πρακτική, συχνά παρατηρούμε πως αυτή η ριζική αλλαγή ταυτότητας, γνωστή και ως μητρογένεση (matrescence), χρειάζεται τον απαραίτητο ψυχικό χώρο για να ενσωματωθεί ομαλά. Η ψυχολογική πίεση να επιστρέψει η γυναίκα στο "κανονικό" παραβλέπει το γεγονός ότι έχει ήδη μεταβεί σε μια εντελώς νέα κατάσταση ύπαρξης.

Καθώς μια γυναίκα προετοιμάζεται για τη γέννηση του παιδιού της, για ορισμένες γυναίκες μπορεί να είναι βοηθητικό να χρησιμοποιούν τεχνικές χαλάρωσης, επιβεβαιώσεις ή οραματισμό, εφόσον αυτές τις κάνουν να αισθάνονται πιο ήρεμες και προετοιμασμένες. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι λόγω της απρόβλεπτης φύσης της γέννησης, εάν συμβεί ένα απρόβλεπτο ή ανεπιθύμητο γεγονός, δεν είναι επειδή μια γυναίκα έχει «αποτύχει».

Η κουλτούρα μας καθοδηγείται τόσο πολύ από την ταχύτητα που δεν τιμούμε τον χώρο και τον χρόνο που χρειάζεται για να ολοκληρωθεί η μεταμόρφωση του να γίνει μια γυναίκα μητέρα. Αυτό μπορεί να μας αποπροσανατολίσει και να μας αποθαρρύνει. Παρόλο που πολλές προφανείς αλλαγές στην εγκυμοσύνη συμβαίνουν εξωτερικά, η εγκυμοσύνη και η γέννηση είναι μια περίοδος πλήρους μεταμόρφωσης της ψυχής, η οποία είναι αόρατη.

Είναι σημαντικό να το αναγνωρίσουν αυτό οι γυναίκες τιμώντας και ευχαριστώντας την προηγούμενη εκδοχή του εαυτού τους και προχωρώντας στη γέννηση γνωρίζοντας ότι όλα ή κάποια από αυτά τα κομμάτια τους μπορεί να έχουν μείνει πίσω στο ταξίδι της γέννησης. Η παύση τους επιτρέπει να αναγνωρίσουν την απώλεια και να δημιουργήσουν χώρο για να ριζώσει κάτι νέο.

Το πρόβλημα με την τρέχουσα κουλτούρα των baby shower

Η ιδέα του «κατακλυσμού» μιας μητέρας με δώρα έχει βαθιές ρίζες. Στις πρώτες της μορφές, αφορούσε τη συγκέντρωση της κοινότητας γύρω από μια γυναίκα για να τιμήσει την τελετή μετάβασής της στη μητρότητα, συχνά με προσφορές φαγητού, σοφίας και πρακτικής βοήθειας. Αλλά στις μέρες μας, και με την άνοδο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η καρδιά της παράδοσης έχει επισκιαστεί από λίστες με δώρα και στιγμές που αξίζει να φωτογραφηθούν.

Αντί για δώρα, αυτό που χρειάζονται οι μητέρες είναι παρουσία. Αν έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι πραγματικά χρειάζονται οι νέες μαμάδες μετά τη γέννηση, η απάντηση δεν είναι περισσότερα πράγματα για το μωρό. Είναι περισσότερη φροντίδα και υποστήριξη.

Το χωριό που εξαφανίζεται

Σίγουρα θα έχετε ακούσει τη φράση «χρειάζεται ένα χωριό για να μεγαλώσει ένα παιδί». Αρκετά χρόνια πριν, οι μητέρες ανήκαν σε μια κοινότητα, που περιλάμβανε γείτονες, ευρύτερη οικογένεια και τοπικά δίκτυα φροντίδας. Η ζωή μετά τη γέννηση ήταν βαθιά ριζωμένη στον ιστό του χωριού. Τα γεύματα ήταν κοινά, τα μεγαλύτερα παιδιά ψυχαγωγούνταν και η μητέρα είχε τον χώρο που χρειαζόταν για να επανέλθει.

Πράγματι, σε πολλούς πολιτισμούς αυτό εξακολουθεί να ισχύει. Σε πολλούς αφρικανικούς, ασιατικούς και μεξικανικούς πολιτισμούς, οι συγγενείς συγκεντρώνονται γύρω από τη νέα μητέρα παρέχοντας τρόφιμα, εκτελώντας καθημερινές εργασίες και φροντίζοντάς την σωματικά για να την βοηθήσουν.

Ωστόσο, σε μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου, η κατάσταση μετά τον τοκετό φαίνεται πολύ διαφορετική. Αντί για ένα δίκτυο, οι νέες μαμάδες συχνά βρίσκονται μόνες λίγες μέρες μετά τον τοκετό. Οι σύντροφοι μπορεί να επιστρέψουν στην εργασία μέσα σε δύο εβδομάδες, οι παππούδες και οι γιαγιάδες μπορεί να ζουν ώρες μακριά και οι φίλοι συχνά υποθέτουν ότι η μητέρα «τα έχει όλα υπό έλεγχο». Αντί να περιβάλλονται από φαγητό, κοινή σοφία και πρακτική υποστήριξη, πολλές μητέρες στη Δύση κατακλύζονται με αγαθά, ρούχα για μωρά, συσκευές και πράγματα για τη διακόσμηση παιδικού δωματίου, ενώ οι βαθύτερες ανάγκες τους μπορεί να μένουν στο περιθώριο. Η προσδοκία είναι ότι οι μαμάδες θα επανέλθουν γρήγορα στους ρυθμούς τους και αυτό θα συμβεί χωρίς αναστάτωση.

Ψυχική υγεία και κοινωνική υποστήριξη

Η έλλειψη σταθερής συναισθηματικής και πρακτικής υποστήριξης μπορεί να κάνει τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό πιο απαιτητικές. Η διεθνής βιβλιογραφία δείχνει ότι χαμηλότερη αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη συνδέεται με περισσότερα συμπτώματα επιλόχειου κατάθλιψης και άγχους,¹ Zacher Kjeldsen, M.-M., et al. (2022). Family History of Psychiatric Disorders as a Risk Factor for Maternal Postpartum Depression: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Psychiatry. χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε μητέρα θα εμφανίσει δυσκολία ψυχικής υγείας.⁴ Perinatal mental health - World Health Organization (WHO).

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν επίσης να προσθέσουν πίεση, προωθώντας μια εξιδανικευμένη εκδοχή της μητρότητας που μπορεί να εντείνει το αίσθημα ανεπάρκειας όταν λείπουν ουσιαστικές δομές υποστήριξης.

Ως ειδικός ψυχικής υγείας, συναντώ συχνά γυναίκες που βιώνουν αυτή την απομόνωση ως προσωπική ανεπάρκεια. Είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε ότι η δυσκολία αυτή σπάνια αποτελεί ατομική αποτυχία, αποτελεί κυρίως την αντανάκλαση μιας σύγχρονης κοινωνικής δομής που άφησε τις μητέρες χωρίς επαρκές περιβάλλον πλαισίωσης.

Αν μια νέα μητέρα αισθάνεται επίμονη θλίψη, έντονο άγχος, ευερεθιστότητα, απομόνωση, αδυναμία να ξεκουραστεί ακόμη και όταν έχει βοήθεια ή σκέψεις που την τρομάζουν, είναι σημαντικό να ζητήσει άμεσα επαγγελματική υποστήριξη.² Van Lieshout, R. J., et al. (2021). Online 1-Day CBT-Based Workshops for Postpartum Depression. JAMA Psychiatry.

Γι’ αυτό είναι ανάγκη να αλλάξει η λογική του baby shower. Δεν μπορούμε πλέον να υποθέτουμε ότι η βοήθεια θα προέλθει από ένα φυσικό δίκτυο. Αντίθετα, πρέπει να τη δημιουργήσουμε σκόπιμα, επειδή πιθανότατα μια νέα μαμά φοβάται να τη ζητήσει λόγω των κοινωνικών στιγμάτων που συσσωρεύονται σε μια νέα μητέρα, όπως «πρέπει να είσαι ευγνώμων» και «σου επιτρέπεται μόνο να νιώσεις χαρά». Αν λοιπόν αναρωτιέστε πώς να στηρίξετε μια νέα μητέρα μετά τη γέννα, η απάντηση είναι απλή: να εμφανίζεστε με φροντίδα.

Τι έχουν πραγματικά ανάγκη οι μαμάδες;

Αν αναρωτιέστε τι μπορείτε να κάνετε για μια φίλη σας ή για ένα μέλος της οικογένειας που απέκτησε παιδί, η απάντηση είναι πρακτική βοήθεια και όχι υλικά αγαθά.³ Nehaa Khadka, et al. (2024).Trends in Postpartum Depression by Race, Ethnicity, and Prepregnancy Body Mass Index.JAMA Network Open.

• Φανταστείτε αντί να γεμίζετε τα ντουλάπια της με περισσότερα «πράγματα» για το μωρό, να γεμίζετε την κατάψυξή της με γεύματα που μπορεί να ζεσταίνει.
• Φανταστείτε αντί να μαζεύονται όλοι για να παίξουν παιχνίδια σχετικά με τις ημερομηνίες τοκετού, να μαζεύεται ένας κύκλος φίλων για να δεσμευτούν να βγάλουν βόλτα τον σκύλο της, ή να πάνε τα μεγαλύτερα παιδιά της στο σχολείο ή να πάρουν τα ψώνια της από το κατάστημα τροφίμων.
• Φανταστείτε, αντί να ξετυλίγει τα δώρα, να της κάνατε δώρο χρόνο για να κάνει ένα ντους ή να κοιμηθεί, ενώ εσείς προσέχετε το μωρό.

Αυτές οι μορφές πρακτικής βοήθειας μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα των πρώτων εβδομάδων πιο διαχειρίσιμη και υποστηρικτική.

Ένα νέο είδος baby shower

Τι θα γινόταν αν επαναπροσδιορίζαμε το baby shower ως ένα mother shower; Μια συγκέντρωση που γιορτάζει τη μετάβαση στη μητρότητα, τιμά τις ανάγκες της και δημιουργεί ένα σχέδιο υποστήριξης για τις επόμενες εβδομάδες. Οι καλεσμένοι θα μπορούσαν να φέρουν χειρόγραφες υποσχέσεις υποστήριξης, όχι με τη μορφή «Θα περάσω για μια αγκαλιά» αλλά με τη μορφή «Θα πηγαίνω τα παιδιά στο σχολείο κάθε Τρίτη» ή «Θα γεμίσω το ψυγείο σας με εύκολα γεύματα» ή «Θα έρθω να βάλω σκούπα για να ξεκουραστείτε».

Αν ψάχνετε για μια πιο υποστηρικτική εναλλακτική προσέγγιση στο baby shower, αυτή είναι μια ουσιαστική κατεύθυνση.

Είναι η στιγμή για αλλαγή

Κάθε μητέρα αξίζει τη στήριξη. Κάθε μωρό αξίζει μια μητέρα που έχει υποστήριξη, βοήθεια για να ανταπεξέλθει στο νέο της ρόλο. Αλλάζοντας τον τρόπο που σκεφτόμαστε για τα baby shower, μπορούμε να βοηθήσουμε στην ανοικοδόμηση του χαμένου χωριού σε μικροστιγμές φροντίδας. Την επόμενη φορά λοιπόν που θα σας προσκαλέσουν σε ένα baby shower, αναρωτηθείτε: Τι μπορώ να προσφέρω που θα διευκολύνει πρακτικά την καθημερινότητά της, θα της δώσει αίσθημα στήριξης και θα τιμήσει αυτή τη μετάβαση;

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Zacher Kjeldsen, M.-M., et al. (2022). Family History of Psychiatric Disorders as a Risk Factor for Maternal Postpartum Depression: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Psychiatry. [link]
2. ↸2.Van Lieshout, R. J., et al. (2021). Online 1-Day CBT-Based Workshops for Postpartum Depression. JAMA Psychiatry. [link]
3. ↸3.Nehaa Khadka, et al. (2024).Trends in Postpartum Depression by Race, Ethnicity, and Prepregnancy Body Mass Index.JAMA Network Open. [link]
4. ↸4.Perinatal mental health - World Health Organization (WHO). [link]