Ινοσιτόλη

Ινοσιτόλη

Η ινοσιτόλη (βιταμίνη Β8) υπάρχει σε πολλά φρούτα, όσπρια, δημητριακά και ξηρούς καρπούς. Το σώμα μας μπορεί να συνθέσει ινοσιτόλη από τους υδατάνθρακες των τροφών. Ωστόσο, κάποιες μελέτες έχουν δείξει ότι τα συμπληρώματα ινοσιτόλης μπορεί να έχουν πολλαπλά οφέλη στην υγεία.

Τι είναι η ινοσιτόλη;

Αν και συνήθως αναφέρεται ως βιταμίνη Β8, η ινοσιτόλη δεν είναι μια πραγματική βιταμίνη αλλά μια μορφή σακχάρου με πολλές σημαντικές βιολογικές λειτουργίες. Παίζει δομικό ρόλο ως κύριο συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών. Επίσης, η ινοσιτόλη επηρεάζει τη δράση της ινσουλίνης, μια ορμόνης που είναι αναγκαία για τη ρύθμιση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα, και επηρεάζει τους νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο, όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη.

Από τη διατροφή μας λαμβάνουμε περίπου 1 γραμμάριο ινοσιτόλης καθημερινά, από τις τροφές όπως τα δημητριακά, τα φασόλια, οι ξηροί καρποί, τα φρούτα και τα φρέσκα λαχανικά. Ωστόσο, τα συμπληρώματα ινοσιτόλης περιέχουν υψηλότερες δόσεις.

Ποια είναι τα οφέλη της ινοσιτόλης;

1. Οφέλη στην ψυχική υγεία

Η ινοσιτόλη βοηθά στην ισορροπία των νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου, όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη, που επηρεάζουν τη διάθεση.

Οι μελέτες έχουν δείξει ότι κάποιοι άνθρωποι με κατάθλιψη, άγχος και διπολική διαταραχή μπορεί να έχουν χαμηλότερα επίπεδα ινοσιτόλης στον εγκέφαλο.

Αν και περισσότερες μελέτες είναι ανάγκη να γίνουν για τις επιδράσεις της ινοσιτόλης, κάποια στοιχεία δείχνουν ότι τα συμπληρώματα ινοσιτόλης διερευνώνται ως συμπληρωματικό βοήθημα για αυτές τις καταστάσεις, ειδικά για τη διαταραχή πανικού.¹ Mukai et al. (2014). A meta-analysis of inositol for depression and anxiety disorders. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental, 29(1), 55-63. Επίσης, έχει λιγότερες παρενέργειες συγκριτικά με τις φαρμακευτικές αγωγές.

Διαταραχή πανικού

Τα συμπληρώματα ινοσιτόλης ενδέχεται να υποστηρίζουν άτομα με διαταραχή πανικού, μια σοβαρή μορφή άγχους.

Τα συμπτώματα των κρίσεων πανικού περιλαμβάνουν γρήγορο χτύπο της καρδιάς, δύσπνοια, ζαλάδα, εφίδρωση και αίσθηση μυρμηγκιάσματος.

Για παράδειγμα, οι μελέτες έχουν δείξει ότι μια δόση 12-18 γραμμάρια την ημέρα ενδέχεται να σχετίζεται με χαμηλότερη συχνότητα και σοβαρότητα των κρίσεων πανικού, αν και τα δεδομένα απαιτούν περαιτέρω επιβεβαίωση έναντι των καθιερωμένων αγωγών. Ωστόσο, τα αποτελέσματα για την κατάθλιψη και άλλες ψυχικές διαταραχές παραμένουν ανάμικτα, με κάποιες μελέτες να επιβεβαιώνουν τα οφέλη και άλλες να μην επιβεβαιώνουν τις θετικές επιδράσεις.

Από την κλινική μου εμπειρία, η ινοσιτόλη αποτελεί μια ενδιαφέρουσα επιλογή για ασθενείς που παρουσιάζουν ευαισθησία στις παρενέργειες των κλασικών SSRIs, παρόλο που δεν μπορεί να υποκαταστήσει μια ολοκληρωμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση ή τη φαρμακοθεραπεία σε οξείες φάσεις.

Κατάθλιψη

Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι η ινοσιτόλη ενδέχεται να έχει υποστηρικτικό ρόλο στη διαχείριση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, αλλά τα αποτελέσματα δεν είναι ξεκάθαρα. Μια μελέτη έδειξε ότι η λήψη 12 γραμμαρίων ινοσιτόλης την ημέρα για 4 εβδομάδες βελτιώνει τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Ωστόσο, άλλες μελέτες δεν επιβεβαιώνουν αυτά τα ευρήματα.

Διπολική διαταραχή

Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι υπάρχουν πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα σχετικά με την διπολική διαταραχή. Σε μια μελέτη με παιδιά με συμπτώματα διπολικής διαταραχής, ο συνδυασμός 3 γραμμαρίων ωμέγα-3 λιπαρών οξέων και 2 γραμμαρίων ινοσιτόλης την ημέρα για πάνω από 12 εβδομάδες έδειξε πιθανά οφέλη στη διαχείριση των συμπτωμάτων της μανίας και της κατάθλιψης.

Επιπλέον, 3-6 γραμμάρια ινοσιτόλης την ημέρα έχουν μελετηθεί για τον πιθανό ρόλο τους στην εμφάνιση συμπτωμάτων ψωρίασης που προκαλείται από το λίθιο, ένα φάρμακο που λαμβάνουν οι άνθρωποι με διπολική διαταραχή.

2. Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μια ορμονική ανισορροπία στις γυναίκες που προκαλεί ακανόνιστους εμμηνορροϊκούς κύκλους και υπογονιμότητα. Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί επίσης να οδηγεί σε αύξηση βάρους, αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων.

Τα συμπληρώματα ινοσιτόλης, ειδικά όταν συνδυάζονται με φολικό οξύ, μπορούν να υποστηρίξουν μεταβολικές παραμέτρους στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, συμβάλλοντας πιθανώς στην καλύτερη ρύθμιση των τριγλυκεριδίων, προάγοντας την καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη και της αρτηριακής πίεσης,² Victoria Fitz et al. (2023). Inositol for Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-analysis to Inform the 2023 Update of the International Evidence-based PCOS Guidelines. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 109(6), 1630-1655. σύμφωνα και με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.⁴ International Evidence-based Guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome (PCOS) 2023.

Επίσης, προάγουν την ωορρηξία σε γυναίκες με θέματα γονιμότητας.

3. Μεταβολικό σύνδρομο

Το μεταβολικό σύνδρομο αναφέρεται σε ένα σύνολο καταστάσεων που αυξάνουν τον κίνδυνο για χρόνιες παθήσεις, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο διαβήτης τύπου 2.

Τα συμπληρώματα που περιέχουν 2 γραμμάρια ινοσιτόλης μετά από λήψη δύο φορές την ημέρα σχετίζονται με πιθανή βελτίωση των τριγλυκεριδίων και της ολικής χοληστερόλης. Επίσης, βελτιώνουν την αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα.

4. Διαβήτης Κύησης και Διατροφική Υποστήριξη

Ο διαβήτης κύησης συμβαίνει όταν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα αυξάνονται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι ο συνδυασμός 4 γραμμαρίων μυο-ινοσιτόλης και 400mcg φολικού οξέος έχει διερευνηθεί για τον πιθανό προστατευτικό του ρόλο απέναντι στον διαβήτη κύησης όταν λαμβάνεται καθημερινά στη διάρκεια της εγκυμοσύνης.³ D'Anna et al. (2013). Myo-Inositol supplementation and onset of gestational diabetes mellitus in pregnant women with a family history of type 2 diabetes: a prospective, randomized, placebo-controlled study. Diabetes Care, 36(4), 854-857. Ωστόσο, είναι ανάγκη να γίνουν επιπλέον μελέτες.

5. Άλλα πιθανά οφέλη

Η ινοσιτόλη έχει μελετηθεί για τον πιθανό υποστηρικτικό της ρόλο σε διάφορα θέματα υγείας. Οι μελέτες δείχνουν ότι η ινοσιτόλη μπορεί να είναι ωφέλιμη στις ακόλουθες καταστάσεις:

• Σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας: στα πρόωρα βρέφη, η ινοσιτόλη μελετάται για την πιθανή συνεισφορά της στη διαχείριση αναπνευστικών δυσκολιών που οφείλονται στους πνεύμονες που δεν έχουν αναπτυχθεί.
• Διαβήτης τύπου 2: η ινοσιτόλη σε συνδυασμό με το φολικό οξύ βοηθά στον έλεγχο των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα.
• Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή: κάποιες μελέτες δείχνουν ότι 18 γραμμάρια ινοσιτόλης της ημέρα για 6 εβδομάδες βελτιώνουν τα συμπτώματα της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής.

Φαρμακοκινητική και Δοσολογία: Τι πρέπει να γνωρίζετε

Στην κλινική πράξη, η αποτελεσματικότητα της ινοσιτόλης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σωστή δοσολογία και τη μορφή της (όπως η μυο-ινοσιτόλη). Σύμφωνα με φαρμακοκινητικές μελέτες, η απορρόφηση και η βιοδιαθεσιμότητα στο πλάσμα κορυφώνονται περίπου 3-4 ώρες μετά τη λήψη , ενώ η αποτελεσματικότητα μπορεί να επηρεαστεί από τον συνδυασμό με άλλα συμπληρώματα ή τον καφέ . Για το μεταβολικό σύνδρομο και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, οι δόσεις κυμαίνονται συνήθως στα 2-4 γραμμάρια ημερησίως, ενώ στις ψυχιατρικές εφαρμογές έχουν δοκιμαστεί δόσεις έως και 12-18 γραμμάρια.

Ποιες είναι οι παρενέργειες της ινοσιτόλης;

Γενικά, η ινοσιτόλη είναι καλά ανεκτή με ελάχιστες παρενέργειες. Ήπιες παρενέργειες αναφέρονται όταν κάποιος λαμβάνει υψηλές δόσεις (12 γραμμάρια ή περισσότερα την ημέρα) και περιλαμβάνουν γαστρεντερικά συμπτώματα όπως η ναυτία, τα αέρια, και η διάρροια, όπως επίσης ο πονοκέφαλος, η ζαλάδα, η κόπωση και η δυσκολία στον ύπνο. Επειδή η ινοσιτόλη είναι υδατοδιαλυτή, ο κίνδυνος τοξικότητας και υπερδοσολογίας είναι μικρός.

Ωστόσο, τα δεδομένα για την ασφάλεια της μετά από μακροχρόνια χρήση είναι περιορισμένα, καθώς οι περισσότερες μελέτες αφορούν τη χρήση μέχρι ένα χρόνο. Χρειάζεται προσοχή στη λήψη από τις γυναίκες στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, μέχρι να γίνουν περαιτέρω μελέτες. Αν θέλετε να πάρετε κάποιο συμπλήρωμα ινοσιτόλης πρέπει να συμβουλεύεστε το γιατρό σας.

Επιπλέον, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο αν η μακροχρόνια λήψη ινοσιτόλης είναι ασφαλής.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Mukai et al. (2014). A meta-analysis of inositol for depression and anxiety disorders. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental, 29(1), 55-63. [link]
2. ↸2.Victoria Fitz et al. (2023). Inositol for Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-analysis to Inform the 2023 Update of the International Evidence-based PCOS Guidelines. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 109(6), 1630-1655. [link]
3. ↸3.D'Anna et al. (2013). Myo-Inositol supplementation and onset of gestational diabetes mellitus in pregnant women with a family history of type 2 diabetes: a prospective, randomized, placebo-controlled study. Diabetes Care, 36(4), 854-857. [link]
4. ↸4.International Evidence-based Guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome (PCOS) 2023. [link]