Βιταμίνη Κ2

Βιταμίνη Κ2

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ακούσει ποτέ για τη βιταμίνη Κ2. Αυτή η βιταμίνη είναι σπάνια στη δυτική διατροφή και δεν έχει την απαραίτητη προσοχή. Ωστόσο, είναι ένα πανίσχυρο θρεπτικό συστατικό που παίζει ουσιαστικό ρόλο σε πολλές πτυχές της υγείας μας. Στην πραγματικότητα, η βιταμίνη Κ2 μπορεί να είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στη διατροφή και σε σοβαρά χρόνια νοσήματα.

Τι είναι η βιταμίνη Κ;

Η βιταμίνη Κ ανακαλύφθηκε το 1929 από έναν οδοντίατρο ως ένα ουσιαστικό συστατικό για την πήξη του αίματος. Ανακάλυψε ότι ορισμένα θρεπτικά συστατικά ενδέχεται να υποστηρίζουν τη στοματική υγεία και τη γενικότερη ευεξία. Αναφερόταν σε ένα μυστηριώδες συστατικό ως "παράγοντας Χ", ο οποίος τώρα πιστεύεται ότι ήταν η βιταμίνη Κ2.

Υπάρχουν δύο κύριες μορφές της βιταμίνης Κ:

• Η βιταμίνη Κ1 (φυλλοκινόνη): που υπάρχει σε τροφές φυτικής προέλευσης όπως τα φυλλώδη λαχανικά.
• Η βιταμίνη Κ2 (μενακινόνη): που υπάρχει σε τροφές ζωικής προέλευσης και τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση.

Η βιταμίνη Κ2 μπορεί να διαχωριστεί περαιτέρω σε διαφορετικές υποομάδες, με τις πιο σημαντικές να είναι οι ΜΚ-4 και ΜΚ-7.

Πώς λειτουργεί η βιταμίνη Κ;

Και οι δύο τύποι βιταμίνης Κ είναι απαραίτητες για την παραγωγή προθρομβίνης, μιας πρωτεΐνης που παίζει σημαντικό ρόλο στην πήξη του αίματος, στο μεταβολισμό του ασβεστίου και στην υγεία της καρδιάς.
Μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες είναι η ρύθμιση της εναπόθεσης του ασβεστίου. Συμβάλλει στη φυσιολογική κατάσταση των οστών και ενδέχεται να υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων.

Πηγές βιταμίνης Κ

Διαφορετικά φαγητά είναι πλούσια σε βιταμίνη Κ1 και βιταμίνη Κ2. Τα βακτήρια του εντέρου μπορούν να μετατρέψουν την βιταμίνη Κ1 σε βιταμίνη Κ2.

Τα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση είναι καλές πηγές βιταμίνης Κ2. Επίσης , επειδή είναι λιποδιαλυτή, το κρέας και τα γαλακτοκομικά προϊόντα έχουν σημαντικές ποσότητες βιταμίνης Κ2. Το άπαχο κρέας δεν είναι καλή πηγή βιταμίνης Κ2.

Πηγές βιταμίνης Κ1 περιλαμβάνουν:

• Πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι και οι λαχανίδες
• Μαρούλι
• Γογγύλια
• Μπρόκολο
• Καρότα
• Φυτικά έλαια
• Βατόμουρα
• Σταφύλια

Πηγές βιταμίνης Κ2 περιλαμβάνουν:

• Νάτο, ένα παραδοσιακό ιαπωνικό πιάτο με σόγια
• Ξυνολάχανο
• Γαλακτοκομικά προϊόντα και ειδικά τα σκληρά τυριά
• Συκώτι
• Βοδινό κρέας
• Χοιρινό κρέας
• Κρόκοι αυγών
• Κοτόπουλο
• Λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός

Οφέλη βιταμίνης Κ2

Εκτός από το σημαντικό ρόλο της βιταμίνης Κ2 στην πήξη του αίματος και στην επούλωση των τραυμάτων, έχει και πολλά ακόμη οφέλη.

Η βιταμίνη Κ2 ενδέχεται να υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς και του καρδιαγγειακού συστήματος.⁴ EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. (2012). Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to vitamin K2 and contribution to the normal function of the heart and blood vessels.Η βιταμίνη Κ2 ενεργοποιεί πρωτεΐνες που ρυθμίζουν την κατανομή του ασβεστίου στον οργανισμό, υποστηρίζοντας την αγγειακή ελαστικότητα.¹ Hariri et al. (2021). Vitamin K2—a neglected player in cardiovascular health: a narrative review.Open Heart.

Η βιταμίνη Κ2 προάγει την υγεία των οστών μέσω της καρβοξυλίωσης της οστεοκαλσίνης, μιας πρωτεΐνης που δεσμεύει το ασβέστιο στα οστά.

Τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ίσως να αυξάνουν τον κίνδυνο για την εμφάνιση κατάθλιψης και άγχους. Κάποιες πρώιμες μελέτες σε ζωικά μοντέλα υποδεικνύουν ότι η βιταμίνη Κ ίσως παίζει ρόλο στη ρύθμιση της γλυκόζης και ενδέχεται να έχει έμμεση επίδραση στη διάθεση.² Gancheva et al. (2016). Vitamin K2 Improves Anxiety and Depression but not Cognition in Rats with Metabolic Syndrome: a Role of Blood Glucose? Folia Medica.

Από νευροψυχιατρική σκοπιά, η σχέση μεταξύ μεταβολικής υγείας και συναισθηματικής ρύθμισης είναι καλά τεκμηριωμένη: η χρόνια υπεργλυκαιμία συνδέεται με αυξημένο οξειδωτικό στρες και νευροφλεγμονή, μηχανισμούς που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της κατάθλιψης. Η υπόθεση ότι η βιταμίνη Κ ίσως επηρεάζει αυτά τα μονοπάτια είναι ερευνητικά ενδιαφέρουσα, αλλά δεν έχει ακόμη επαρκώς τεκμηριωθεί σε κλινικό επίπεδο σε ανθρώπους.

Η βιταμίνη Κ2 διαθέτει αντιοξειδωτικές ιδιότητες που συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες, ωστόσο απαιτούνται περισσότερες κλινικές έρευνες για την πλήρη κατανόηση της δράσης της.³ Nimptsch et al. (2010). Dietary vitamin K intake in relation to cancer incidence and mortality: results from the Heidelberg cohort of the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC-Heidelberg).The American Journal of Clinical Nutrition.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Hariri et al. (2021). Vitamin K2—a neglected player in cardiovascular health: a narrative review.Open Heart. [link]
2. ↸2.Gancheva et al. (2016). Vitamin K2 Improves Anxiety and Depression but not Cognition in Rats with Metabolic Syndrome: a Role of Blood Glucose? Folia Medica. [link]
3. ↸3.Nimptsch et al. (2010). Dietary vitamin K intake in relation to cancer incidence and mortality: results from the Heidelberg cohort of the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC-Heidelberg).The American Journal of Clinical Nutrition. [link]
4. ↸4.EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. (2012). Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to vitamin K2 and contribution to the normal function of the heart and blood vessels. [link]