Caspering

Caspering

Το Caspering είναι μια "ήπια" μορφή ghosting όπου ο σύντροφος δεν εξαφανίζεται τελείως, αλλά δίνει ασαφή μηνύματα και περιστασιακή προσοχή, κρατώντας το θύμα σε καθεστώς διαρκούς αναμονής χωρίς δέσμευση.

Το Caspering είναι ένα ψυχολογικό φαινόμενο που έχει προκύψει από τις σχέσεις σήμερα. Περιγράφει μια κατάσταση στην οποία ο σύντροφος σας δίνει ελπίδες και προσοχή, κρατά ανοιχτή την πιθανότητα μιας σχέσης ζωντανή, αλλά ποτέ δεν δεσμεύεται ή δεν προχωρά τη σχέση. Μπορεί να προσφέρει στοργή, προσοχή ή υποσχέσεις, αλλά επίσης κρατά αποστάσεις. Αυτή η συμπεριφορά αναφέρεται συχνά ως "caspering", επειδή όπως και το φιλικό φάντασμα τον Casper, το άτομο παραμένει σε απόσταση, και μπορεί κάποιες φορές να εξαφανίζεται. Είναι μια κατάσταση που αφήνει το άλλο άτομο σε αβεβαιότητα, και συνεχώς περιμένει κάτι που μπορεί να μην πραγματοποιηθεί ποτέ.

Σε αντίθεση με άλλες μορφές συναισθηματικής κακοποίησης, όπως το ghosting, το caspering είναι μια μεγάλη πρόκληση επειδή ένα άτομο δεν εξαφανίζεται εντελώς ή σας κυνηγά στην αρχή. Αντιθέτως, το άτομο καλλιεργεί ελπίδες χωρίς να δεσμεύεται ξεκάθαρα. Αυτό μπορεί να συνδέεται με συναισθηματικές διακυμάνσεις για το άτομο που το δέχεται, που είναι παγιδευμένο σε μια κατάσταση αναμονής, αβέβαιο αν πρέπει να προχωρήσει ή να περιμένει κάτι που μπορεί να μην υλοποιηθεί ποτέ.

Ghosting

Σε αντίθεση με το ghosting όπου κάποιος αγνοεί παντελώς τα μηνύματα σας, στο caspering μπορεί να απαντά 12 ώρες μετά με φιλικό ύφος. Αντί να μην απαντήσει σε μια πρόσκληση για να βγείτε έξω, το άτομο αυτό θα υπονοήσει ότι ενδιαφέρεται, χωρίς καμία πρόθεση να παρευρεθεί. Το caspering μοιάζει με μια “ήπια” μορφή ασάφειας/απόσυρσης στην επικοινωνία, αλλά η ειρωνεία είναι ότι δεν υπάρχει τίποτε φιλικό σε αυτή τη συνθήκη.

Το ghosting είναι ένας τρόπος λήξης επαφής που συχνά βιώνεται ως απότομος ή επώδυνος από αυτόν που το δέχεται. Συνήθως δημιουργεί ερωτήματα (“τι έγινε;”), αβεβαιότητα και έντονη συναισθηματική φόρτιση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορεί να βγει ασφαλές συμπέρασμα για τα κίνητρα ή τον χαρακτήρα του άλλου ατόμου.

Η άμεση επικοινωνία μπορεί να βοηθήσει ώστε μια σχέση να ολοκληρωθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια και λιγότερες εκκρεμότητες. Όταν κάνετε ghosting σε κάποιον, δεν έχει ιδέα τι συνέβη και μπορεί να ανησυχεί για εσάς, και να αμφισβητεί την λογική του. Ωστόσο, το ghosting έχει γίνει πλέον τόσο σύνηθες που όταν κάποιος χάνεται από προσώπου γης, γνωρίζουμε τι συμβαίνει. Αλλά αυτός δεν είναι ο κανόνας για το caspering.

Στο caspering τα ανάμικτα μηνύματα και η σύγχυση είναι εξουθενωτικά. Ενδεικτικά, μελέτες νευροαπεικόνισης έχουν δείξει ότι η κοινωνική απόρριψη μπορεί να ενεργοποιεί εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται και με την εμπειρία σωματικού πόνου, υπογραμμίζοντας γιατί η απόρριψη “πονάει”.¹ Kross, E., et al. (2011). Social rejection shares somatosensory representations with physical pain. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 108 (15) 6270-6275.

Οι ψυχολογικές επιδράσεις του Caspering

Ίσως να είναι πολύ απλό για κάποιους να απομακρυνθούν από μια κατάσταση στην οποία δεν υπάρχει ξεκάθαρη πρόοδος, ωστόσο πολλοί άνθρωποι νιώθουν παγιδευμένοι σε αυτό τον κύκλο ελπίδας. Η ψυχή λειτουργεί με πολύπλοκο τρόπο, έτσι είναι δύσκολο για κάποιους απλά να προχωρήσουν όταν νιώθουν ότι κάτι μπορεί να γίνει, ειδικά αν υπάρχουν στιγμές στοργής ή προσοχής. Όταν κάποιος δέχεται διφορούμενα μηνύματα, η ψυχή δίνει μια μάχη ανάμεσα στην ελπίδα και στην αμφιβολία, και αυτή η εσωτερική ένταση ενδέχεται να σχετίζεται με αυξημένο συναισθηματικό στρες. Σχετική σύγχρονη έρευνα εξετάζει επίσης πώς οι νευρικές αντιδράσεις στην κοινωνική απόρριψη συνδέονται με τη μάθηση, τις προσδοκίες και το αίσθημα αξίας/αποδοχής.² Babür, B. G., et al. (2024). Neural responses to social rejection reflect dissociable… Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America.

Αυτό το φαινόμενο έχει τις ρίζες του στη γνωστική ασυμφωνία, μια μορφή ψυχικής δυσφορίας που συχνά εμφανίζεται όταν οι πράξεις ή οι πεποιθήσεις κάποιου είναι σε αντίθεση με την πραγματικότητα. Το άτομο που κάνει το caspering μπορεί να προσφέρει αρκετή προσοχή για να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση του ενδιαφέροντος, αλλά οι πράξεις του ποτέ δεν συμβαδίζουν με τις λέξεις του. Αυτό αφήνει το άλλο άτομο να κάνει υποθέσεις, συνεχώς να αναρωτιέται αν τα πράγματα θα αλλάξουν ποτέ ή αν απλά σπαταλά το χρόνο του.

Η παγίδα του Caspering

Ο λόγος για τον οποίο κάποιοι άνθρωποι πέφτουν στην παγίδα του caspering συχνά είναι οι ανεπίλυτες συναισθηματικές πληγές και η αδυναμία να αναγνωρίσουν πότε κάποιος δεν συμπεριφέρεται με σεβασμό. Το caspering τροφοδοτεί μια βαθύτερη συναισθηματική ανάγκη για επιβεβαίωση και σύνδεση. Για πολλούς ανθρώπους, οι μικρές στιγμές προσοχής ή στοργής είναι αρκετές για να κρατούν την ελπίδα ζωντανή. Είναι εύκολο να πείσουν τον εαυτό τους, ότι το άλλο άτομο θα αλλάξει, και ότι τελικά θα συνειδητοποιήσουν την αξία της σχέσης και θα δεσμευτούν.

Από ψυχοθεραπευτική σκοπιά, συχνά διαπιστώνουμε ότι αυτή η δυναμική  προκύπτει από τις βαθιές ανασφάλειες και τον φόβο της εγκατάλειψης ή της απόρριψης. Το άτομο που δεσμεύεται στο caspering μπορεί να μην είναι συναισθηματικά διαθέσιμο, είτε επειδή φοβάται την οικειότητα ή επειδή χρησιμοποιεί αυτή τη συμπεριφορά για να προστατεύσει τον εαυτό του από την ευαλωτότητα. Για το άτομο που χειραγωγείται συναισθηματικά, ίσως να υπάρχει ένας υποκείμενος φόβος ότι δεν είναι αρκετά καλό ή δεν αξίζει μια σχέση, με αποτέλεσμα να μένει κρεμασμένο από την ελπίδα ότι το άλλο άτομο τελικά θα αλλάξει.

Το Caspering στις σχέσεις

Το caspering μπορεί να μην είναι προφανές, ωστόσο υπάρχουν κάποια σημάδια που καλό είναι να προσέξετε. Το κύριο χαρακτηριστικό του caspering είναι η έλλειψη ξεκάθαρης πρόθεσης. Το άτομο μπορεί να εκφράζει ενδιαφέρον, να κάνει κοπλιμέντα, να δίνει μεγάλες υποσχέσεις για το μέλλον, ή να δείχνει στοργή κάποιες στιγμές, αλλά ποτέ δεν δεσμεύεται ώστε η σχέση να γίνει πραγματική. Μπορεί να λέει πράγματα όπως, "Δεν ψάχνω κάτι σοβαρό αυτή τη στιγμή", ή "Μου αρέσεις, αλλά δεν είμαι έτοιμος για σχέση." Αυτές οι δηλώσεις κρατούν την πόρτα ανοιχτή αλλά ποτέ κλειστή, και δημιουργούν μια αίσθηση αβεβαιότητας και αφήνουν το άλλο άτομο σε κατάσταση αναμονής.

Ένα άλλο σημάδι του caspering είναι η ασυνέπεια της σχέσης. Το άτομο μπορεί να είναι θερμό και στοργικό τη μια στιγμή, και απόμακρο και αδιάφορο την επόμενη. Μπορεί να εμφανίζεται σε συγκεκριμένες εκδηλώσεις ή εξόδους, αλλά ποτέ να μην κάνει σχέδια για πιο βαθιά σύνδεση, και πάντα να αποφεύγει την οικειότητα ή τη δέσμευση. Όταν ένας σύντροφος αποφεύγει την ξεκάθαρη επικοινωνία για το μέλλον ή δίνει ακαθόριστες απαντήσεις, αυτό συχνά είναι ένα σημάδι ότι δεν θέλει να δεσμευτεί στη σχέση.

Η συναισθηματική παγίδα του Caspering

Το caspering μπορεί να είναι συναισθηματικά εξουθενωτικό, καθώς ένα άτομο επενδύει συναισθηματικά σε κάποιον χωρίς καμία αισθητή πρόοδο. Με τον καιρό, αυτό μπορεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα συναισθηματικής στέρησης, όπου ένα άτομο δίνει συνεχώς περισσότερα, ελπίζοντας για ένα μέλλον που δεν θα έρθει ποτέ. Ο σύντροφος που παρασύρεται μπορεί να αρχίσει να αμφισβητεί την αξία του, να νιώθει ότι δεν αξίζει να τον αγαπούν. Αυτό ενδέχεται να σχετίζεται με έντονη συναισθηματική εξάντληση και απογοήτευση, καθώς το άτομο είναι κολλημένο σε ένα κύκλο που θέλει περισσότερα αλλά παίρνει λιγότερα.

Αντιμετώπιση Caspering

Το πρώτο βήμα για την διαχείριση του caspering είναι να αναγνωρίσετε ότι μπορεί να λειτουργεί ως μια μορφή συναισθηματικής χειραγώγησης ή ασάφειας. Συχνά το θέμα είναι ότι το άλλο άτομο ενδέχεται να δυσκολεύεται να δεσμευτεί ή να επικοινωνήσει με σαφήνεια. Είναι σημαντικό να μην εσωτερικεύσετε αυτή τη συμπεριφορά ή να μην αμφιβάλλετε για την αξία σας. Δεν είστε υπεύθυνοι για την αδυναμία ενός ανθρώπου να δημιουργήσει μια υγιή σχέση, και αξίζετε ένα σύντροφο που θα είναι πρόθυμος να σας προσφέρει όσα επιθυμείτε.

Από τη στιγμή που θα αναγνωρίσετε το caspering είναι η στιγμή να θέσετε τα όρια σας. Μην επιτρέπετε στον εαυτό σας να μένει σε κατάσταση αβεβαιότητας. Αν ένας σύντροφος σας δίνει ανάμικτα μηνύματα, μιλήστε του ξεκάθαρα. Εκφράστε τα συναισθήματα σας και τις ανάγκες σας ανοιχτά. Αν η σχέση δεν προχωρά, είναι καλύτερο να προχωρήσετε.

Μην φοβάστε να βάλετε σε προτεραιότητα την συναισθηματική σας υγεία. Αν και ίσως να είναι δύσκολο να αφήσετε κάποιον στον οποίο έχετε επενδύσει, το να μένετε σε μια κατάσταση που σας επιβαρύνει συναισθηματικά συχνά παρατείνει τη δυσκολία. Πιστέψτε στον εαυτό σας και αναζητήστε ένα σύντροφο που θα σας σέβεται.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Kross, E., et al. (2011). Social rejection shares somatosensory representations with physical pain. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 108 (15) 6270-6275. [link]
2. ↸2.Babür, B. G., et al. (2024). Neural responses to social rejection reflect dissociable… Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. [link]
3. ↸3.Cuijpers, P., et al. (2021). Psychotherapies for depression: a network meta-analysis covering efficacy, acceptability and long-term outcomes of all main treatment types. World Psychiatry. [link]