Ψυχεδελική θεραπεία και κατάθλιψη (Ψιλοκυβίνη, MDMA, κα)

Οι ψυχεδελικές ουσίες χρησιμοποιούνται για θρησκευτικούς, φαρμακευτικούς και ψυχαγωγικούς σκοπούς σε πολλούς πολιτισμούς και μέρη του κόσμου εδώ και αιώνες. Παρόλο που οι εκστρατείες κατά των ναρκωτικών τις προηγούμενες δεκαετίες οδήγησαν στην ποινικοποίηση ουσιών όπως του Ecstasy, MDMA, ψιλοκυβίνη, του LSD και των μαγικών μανιταριών, τα τελευταία χρόνια οι ψυχεδελικές ουσίες βρίσκονται στο μικροσκόπιο της ψυχιατρικής σχετικά με τις δυνατότητές τους στη θεραπεία ανθεκτικών ψυχικών διαταραχών.

Ορισμένοι ερευνητές προτείνουν ότι η ψυχεδελική θεραπεία μπορεί να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη στην ψυχιατρική (ως υποβοηθούμενη ψυχεδελική θεραπεία), αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και ασφάλειάς της. Μάλιστα φτάνουν στο σημείο να πουν πως πρόκειται για την πιο σημαντική ανακάλυψη από το 1987 που κυκλοφόρησε το αντικαταθλιπτικό Prozac. Παρομοιάζουν τα ψυχεδελικά φάρμακα με το μικροσκόπιο και το τηλεσκόπιο, πιστεύοντας ότι θα επιτρέψουν στην ψυχιατρική να διερευνήσει τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής και το ασυνείδητο.

Αρκετές μικρές μελέτες υποδηλώνουν ότι οι ουσίες αυτές μπορούν να χορηγηθούν με ασφάλεια και μπορεί να έχουν οφέλη για ασθενείς με ανθεκτική κατάθλιψη,² και άλλα ψυχικά νοσήματα όπως το μετατραυματικό στρες (PTSD). Μάλιστα κάποιες μελέτες ειδικά σχετικά με τα οφέλη της θεραπείας της κατάθλιψης με ψιλοκυβίνη (το ψυχοδραστικό συστατικό των μαγικών μανιταριών), έχει ενθουσιάσει αρκετούς επιστήμονες και ψυχοθεραπευτές. Οι θεραπείες αυτές παραμένουν πειραματικές και δεν έχουν εγκριθεί για ευρεία κλινική χρήση.

Ψυχεδελικές ουσίες

Τα ψυχεδελικά φάρμακα είναι επιστημονικά ενδιαφέρουσες ενώσεις με πολλές πιθανές χρήσεις. Είναι ψυχοδραστικές ουσίες οι οποίες αλλάζουν την αντίληψη και τη διάθεση και επηρεάζουν τις γνωσιακές λειτουργίες και τη συνειδητότητα. Τα κλασικά ψυχεδελικά περιλαμβάνουν το MDMA γνωστό και ως έκσταση ή μόλυ, το LSD, την ψιλοκυβίνη ή τα «μαγικά μανιτάρια» (ψυχεδελικά μανιτάρια), την αγιαχουάσκα και την ιμπογκαΐνη, μεσκαλίνη, κα, ουσίες οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην ψυχεδελική θεραπεία.

Πως λειτουργούν τα ψυχεδελικά φάρμακα;

Οι μελέτες για τις βιολογικές επιδράσεις των ψυχεδελικών ξεκίνησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Αν και οι ερευνητές εξακολουθούν να προσπαθούν να κατανοήσουν τον ακριβή θεραπευτικό μηχανισμό των ψυχεδελικών φαρμάκων, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ψιλοκυβίνη, η DMT και άλλες ψυχοδραστικές χημικές ουσίες μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να έχουν μεγαλύτερη ανοχή, κατανόηση και ενσυναίσθηση. Διεγείρουν επίσης τη νευροπλαστικότητα, την ικανότητα του εγκεφάλου να αλλάζει και να αναδιοργανώνει τα μοτίβα της σκέψης, επιτρέποντας στους ασθενείς με ψυχολογικές διαταραχές να βρουν νέους τρόπους για να επεξεργαστούν το άγχος, την κατάθλιψη ή το βαθιά ριζωμένο ψυχολογικό τραύμα.

Οι άνθρωποι εγκλωβίζονται σε διαταραχές όπως η κατάθλιψη επειδή παγιώνεται ένα αρνητικό σύστημα σκέψης και συσσωρεύονται αρνητικά συναισθήματα. Η ιδέα πίσω από την ψυχεδελική θεραπεία είναι ότι η δεκτική κατάσταση που προσφέρει το φάρμακο ανοίγει την πόρτα σε νέες ιδέες σχετικά με το πώς να σκεφτόμαστε το παρελθόν και το μέλλον, τις οποίες ο θεραπευτής μπορεί να ενισχύσει. Υπάρχει μια αυξανόμενη βάση αποδεικτικών στοιχείων για την αρχή ότι πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για μια συνέργεια μεταξύ της επαγόμενης από φάρμακα νευροπλαστικότητας και της ψυχολογικής θεραπευτικής υποστήριξης.

Νευροβιολογικοί μηχανισμοί δράσης

Οι μελέτες δείχνουν ομοιότητες στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται στα διάφορα ψυχεδελικά όπως η ψιλοκυβίνη και το LSD, στο DMT (το ενεργό συστατικό της ayahuasca), στη μεσκαλίνη (μια ψυχεδελική ένωση που προέρχεται από τον κάκτο πεγιότ). Οι ψυχεδελικές ουσίες δρουν στους υποδοχείς της σεροτονίνης, του νευροδιαβιβαστή της χαράς. Τα λεγόμενα «κλασικά» παραισθησιογόνα (LSD, ψιλοκυβίνη και μεσκαλίνη) ενεργοποιούν τους υποδοχείς σεροτονίνης 5-HT2A στα βαθιά στρώματα του προμετωπιαίου φλοιού.⁵ Αυτό με τη σειρά του μεταβάλλει τη σηματοδότηση των νευρικών κυττάρων, επηρεάζοντας και νευροδιαβιβαστές όπως το γλουταμινικό και η ντοπαμίνη, οδηγώντας σε αλλαγές στην ισχύ των συνδέσεων μεταξύ των νευρώνων στον φλοιό και σε άλλα μέρη του εγκεφάλου. Η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη μεταφέρουν μηνύματα στα εγκεφαλικά κυκλώματα που εμπλέκονται στη διάθεση και τα ψυχεδελικά φάρμακα φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλλουν στην ανακούφιση των κλινικών συμπτωμάτων των διαταραχών της διάθεσης (σε ερευνητικό πλαίσιο) ρυθμίζοντας τη δραστηριότητα των κυττάρων σε αυτά τα κυκλώματα και τροποποιώντας τις συνδέσεις τους.

Τα "ταξίδια" διάρκειας περίπου 90 λεπτών συμπληρώνονται με «συνεδρίες ένταξης» που καθοδηγούνται από ψυχοθεραπευτή για να βοηθήσουν τους θεραπευόμενους να επεξεργαστούν και να νοηματοδοτήσουν τις εμπειρίες τους, με σκοπό την ψυχολογική θεραπεία.

Μελέτες δείχνουν λοιπόν ότι τα ψυχεδελικά φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση δύσκολων και ανθεκτικών στη θεραπεία νοσημάτων (όπως η ανθεκτική κατάθλιψη και το μετατραυματικό σύνδρομο PTSD), αναδιαμορφώνοντας τον τρόπο που διαφορα τμήματα του εγκεφάλου επικοινωνούν μεταξύ τους, επιτρέποντας στους ασθενείς να ξεπεράσουν καταστάσεις που τους κατέτρεχαν για χρόνια.

Πως γίνεται η ψυχεδελική θεραπεία;

Εάν και όταν η ψυχεδελική υποβοηθούμενη θεραπεία εγκριθεί, θα είναι πολύ πιο περίπλοκη και ιατροποιημένη, από ό,τι απλώς κάποιος που απλά παίρνει ουσίες για ψυχαγωγία στο σπίτι του.

Ιστορικά, υπάρχουν αναφορές ότι στην Αρχαία Ελλάδα, σε Ασκληπιεία όπως της Περγάμου, ορισμένοι ασθενείς περνούσαν από τελετουργικές διαδικασίες ύπνωσης ή καταστολής και στη συνέχεια διανυκτέρευαν στους κοιτώνες, όπου τα όνειρα ή τα βιώματά τους αποκτούσαν θεραπευτική σημασία. Το πρωί περιέγραφαν αυτές τις εμπειρίες στους ιερείς, οι οποίοι πρότειναν την περαιτέρω αντιμετώπιση. Η γενική αυτή φιλοσοφία —της βίωσης μιας μεταβαλλόμενης κατάστασης και της μετέπειτα επεξεργασίας της με έναν ειδικό καθοδηγητή— θυμίζει εννοιολογικά τη δομή της σύγχρονης ψυχεδελικής θεραπείας, αν και η σημερινή πρακτική βασίζεται σε αυστηρά επιστημονικά και κλινικά πρωτόκολλα.

Κατά την ίδια έννοια, οι συνεδρίες υποβοηθούμενης ψυχεδελικής θεραπείας θα είναι μια συνέργεια μεταξύ των θεραπευομένων, των ψυχιάτρων, πιστοποιημένων ψυχοθεραπευτών και των ψυχεδελικών φαρμάκων. Τα ψυχεδελικά φάρμακα ενεργοποιούν μια θεραπευτική, ονειρική κατάσταση, εντείνουν την αισθητηριακή αντίληψη και οι μνήμες αναδύονται «σαν μικρές ταινίες». Αυτή η πιο δεκτική κατάσταση του νου παρέχει μια ευκαιρία στους ανθρώπους να ξεφύγουν από άκαμπτα πρότυπα σκέψης, πεποιθήσεις και αποθηκευμένα συναισθήματα.

Πριν από τη χορήγηση οποιουδήποτε φαρμάκου, γίνονται συνεδρίες προετοιμασίας, με προσεκτική λήψη του ιστορικού, καταγραφή ψυχικών βιωμάτων, κα. Οι ψυχίατροι συναντούν τον ασθενή για να μιλήσουν για το τι μπορεί να τους προκύψει - για παράδειγμα, οδυνηρές αναμνήσεις ή ψυχικά τραύματακατά τη θεραπεία.

Οι συνεδρίες, κατά τις οποίες ο ασθενής παίρνει ψυχεδελικά φάρμακα, μπορεί να είναι αρκετά εντατικές (ακόμα και οκτώ ώρες) και μακροχρόνιες. Για παράδειγμα, μία εφάπαξ δόση MDMA δρα για έξι ώρες και μια μισή δόση χορηγείται περίπου 90 λεπτά μετά τη συνεδρία. Οι ασθενείς μπορεί να μιλήσουν για τα θέματα, σκέψεις και συναισθήματα που αναδύονται. Οι ψυχοθεραπευτές είναι εκεί για να τους βοηθήσουν να αποδεχτούν και να ακούσουν όποιες ιδέες βγαίνουν στην επιφάνεια, αντί να τους κάνουν εξαντλητικές ερωτήσεις. Οι ασθενείς έχουν τις αισθήσεις τους και μπορούν άνετα να φάνε, να πιουν και να χρησιμοποιήσουν το μπάνιο, ωστόσο συνοδεύονται από δύο μέλη του προσωπικού όταν στέκονται ή περπατούν.

Την επόμενη μέρα γίνεται μια «συνεδρία ολοκλήρωσης», στην οποία οι θεραπευτές μιλούν στον ασθενή για να τον βοηθήσουν να κατανοήσει συνολικά την εμπειρία. Ο ασθενής μπορεί να συζητήσει τι ένιωσε ή είδε κατά τη διάρκεια της εμπειρίας, να μιλήσει περισσότερο για ότι τον έφερε στη θεραπεία, τα παιδικά του βιώματα, κα. Υπάρχει λοιπόν ένας σημαντικός μετασχηματισμός που λαμβάνει χώρα όταν οι άνθρωποι λαμβάνουν ψυχεδελικά σε αυτό το κλινικό περιβάλλον.

Κατά τη διάρκεια αυτών των θεραπευτικών συνεδριών, ενδέχεται:

να φορέσετε κάποιο κάλυμμα στα μάτια, για να διατηρήσετε την εσωτερική εστίαση
φορέστε ακουστικά, καθώς η μουσική μπορεί να είναι σημαντικό μέρος της θεραπείας
καθοδηγηθείτε από τον ψυχοθεραπευτή για να εστιάσετε την προσοχή σας προς τα έσω και να επεξεργαστείτε τα συναισθήματα ή τις εμπειρίες που μπορεί να προκύψουν

Τι είδους συναισθήματα ή αισθήσεις μπορεί να προκύψουν;

μια αίσθηση διαχρονικότητας
μια αίσθηση υπέρβασης του Εγώ
ένα αίσθημα πνευματικής ενότητας - ολιστικότητας, την αίσθηση ότι όλα τα πράγματα στο σύμπαν συνδέονται
αναβιώνοντας μνήμες και εμπειρίες του παρελθόντος, συμπεριλαμβανομένων και τραυματικών.

Μετα-Θεραπευτική υποστήριξη

Ο πιστοποιημένος ψυχοθεραπευτής μετά την ολοκλήρωση της ψυχεδελικής θεραπείας σας μπορεί στη συνέχεια να σας ενθαρρύνει να μπείτε σε κάποιο πρόγραμμα συστηματικής ψυχοθεραπείας. Οι συνεδρίες αυτές αναφέρονται «συνεδρίες ενσωμάτωσης» και μπορούν να σας βοηθήσουν να κατανοήσετε και να επεξεργαστείτε καλύτερα την εμπειρία σας και αντιμετωπίσετε πιο αποτελεσματικά τα θέματα που σας απασχολούν.

Ψυχεδελικές ουσίες με πιθανές ιατρικές χρήσεις

Οι κλινικές μελέτες των τελευταίων ετών έχουν ξεχωρίσει συγκεκριμένες ψυχεδελικές ουσίες που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ιατρικό ενδιαφέρον. Κάθε μία από αυτές διαθέτει διαφορετικό φαρμακολογικό προφίλ και μηχανισμό δράσης, προσφέροντας νέες προοπτικές στην υποβοηθούμενη ψυχοθεραπεία:

1. Ψιλοκυβίνη

Με την ψιλοκυβίνη, για παράδειγμα, οι νευροαπεικονιστικές μελέτες υποδηλώνουν ότι η ουσία ενισχύει τη συνδεσιμότητα στον εγκέφαλο και επάγει τη νευροπλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να αναδιοργανώνεται και να δημιουργεί νέες συνάψεις. Κατά τη διάρκεια της δράσης των ψυχεδελικών, παρατηρείται επικοινωνία μεταξύ εγκεφαλικών δικτύων που συνήθως λειτουργούν ανεξάρτητα. Αυτή η αυξημένη συνδεσιμότητα φαίνεται να επιτρέπει την «αποσταθεροποίηση» άκαμπτων καταθλιπτικών μοτίβων σκέψης, προσφέροντας νέα προοπτική στον ασθενή.

2. MDMA

Ενώ στο παρελθόν ήταν κυρίως γνωστό για την ψυχαγωγική του χρήση (ως Έκσταση και Μόλι), το MDMA έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο υποσχόμενους παράγοντες στη σύγχρονη ψυχιατρική έρευνα. Φαρμακολογικά, δρoμολογεί την ταχεία απελευθέρωση τριών βασικών νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου: της ντοπαμίνη, η οποία σχετίζεται με το σύστημα ανταμοιβής και την κινητοποίηση, της νορεπινεφρίνης, η οποία αυξάνει τη φυσιολογική εγρήγορση, και, πρωτίστως, της σεροτονίνης, η οποία ρυθμίζει τη διάθεση και ενισχύει το αίσθημα της συναισθηματικής εγγύτητας (ενσυναίσθηση). Μια κλινική μελέτη που διεξήχθη με MDMA-υποβοηθούμενη θεραπεία, διαπίστωσε ότι το MDMA, σε συνδυασμό με εντατική ψυχοθεραπευτική υποστήριξη, έφερε σημαντική ανακούφιση και κλινική βελτίωση σε ασθενείς με σοβαρή διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD).³

3. Κεταμίνη

Η κεταμίνη είναι ένα αναισθητικό φάρμακο που, σε χαμηλότερες (υποαναισθητικές) δόσεις, έχει δείξει ισχυρή αντικαταθλιπτική δράση. Οι κλινικές μελέτες αναδεικνύουν την ικανότητά της να προσφέρει ταχεία ανακούφιση σε περιπτώσεις ανθεκτικής κατάθλιψης και σοβαρού PTSD, αν και τα αποτελέσματα της συχνά απαιτούν επαναλαμβανόμενες συνεδρίες για να διατηρηθούν. Σε αντίθεση με τα κλασικά ψυχεδελικά, ένα παράγωγο της κεταμίνης (η εσκεταμίνη σε μορφή ρινικού σπρέι) έχει λάβει επίσημη έγκριση από τον FDA (2019) και τον EMA για την ανθεκτική κατάθλιψη, εφόσον χορηγείται αποκλειστικά σε ελεγχόμενο κλινικό περιβάλλον υπό στενή ιατρική παρακολούθηση.

Σε ποιες παθήσεις μπορεί να βοηθήσουν τα ψυχεδελικά;

Η σύγχρονη ψυχιατρική έρευνα διερευνά ενεργά την αποτελεσματικότητα των ψυχεδελικών ουσιών σε μια σειρά από ανθεκτικές ψυχικές διαταραχές. Αν και τα δεδομένα προέρχονται κυρίως από ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές και οι θεραπείες παραμένουν ως επί το πλείστον πειραματικές, τα μέχρι τώρα αποτελέσματα δείχνουν πιθανά οφέλη για τις παρακάτω καταστάσεις:

μετατραυματικό στρες (PTSD): το MDMA, η κεταμίνη και η ψιλοκυβίνη μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση των συμπτωμάτων του PTSD σε ερευνητικό πλαίσιο, σύμφωνα με προκαταρκτικές κλινικές δοκιμές.
άγχος: η ψιλοκυβίνη, η κεταμίνη και το MDMA έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα στην ανακούφιση από το άγχος σε ελεγχόμενες κλινικές μελέτες, συμπεριλαμβανομένου του στρες και του άγχους που σχετίζονται με το τέλος της ζωής.
κατάθλιψη: η ψιλοκυβίνη μπορεί να είναι αποτελεσματική για τη θεραπεία της κατάθλιψης σύμφωνα με προκαταρκτικές κλινικές μελέτες, ειδικά της ανθεκτικής κατάθλιψης.
διαταραχές χρήσης ουσιών: η ιμπογκαΐνη και η κεταμίνη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία διαταραχών χρήσης ουσιών.
αυτοκτονικός ιδεασμός: η κεταμίνη έχει δείξει υποσχόμενα αποτελέσματα σε ερευνητικό πλαίσιο για άτομα με αυτοκτονικό ιδεασμό.

Προσοχή: τονίζουμε ότι η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία (APA) έχει τοποθετηθεί ότι υπάρχουν ανεπαρκή επιστημονικά στοιχεία για την έγκριση της χρήσης ψυχεδελικών για τη θεραπεία οποιασδήποτε ψυχιατρικής διαταραχής, εκτός από το πλαίσιο εγκεκριμένων ερευνητικών μελετών, και υποστηρίζει την περαιτέρω έρευνα με τήρηση αυστηρών κανονιστικών προτύπων.⁴

Ψυχεδελικά φάρμακα, προβληματισμοί και παρενέργειες

Αν και τα στοιχεία δείχνουν ότι τα ψυχεδελικά φάρμακα (ιδίως η ψιλοκυβίνη) βελτιώνουν τα συμπτώματα της ανθεκτικής κατάθλιψης, χρειάζεται να γίνουν περαιτέρω μελέτες για τη δράση τους. Και χρειάζονται χρειάζεται περισσότερη έρευνα για άλλες πιθανές παρενέργειες - όπως το πώς τα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν εκείνους με καρδιακά προβλήματα ή σοβαρές ψυχιατρικές παθήσεις (πχ σε περιπτώσεις διπολικής διαταραχής, σε ποσοστό 3% εμφανίστηκε μανία, και 25% μικτή/υπομανία).¹

Και ενώ τα νεότερα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά, χρειάζεται μεγάλη προσοχή στη χρήση ψυχεδελικών χωρίς αυστηρή ιατρική εποπτεία. Αν και τα «κακά ταξίδια» είναι σπάνια, τα ψυχεδελικά μπορούν να προκαλέσουν ακόμα και ψύχωση σε άτομα με υποκείμενες ψυχικές διαταραχές (είναι γνωστό για παράδειγμα, ότι το χασίς συνδέεται με σοβαρές παρενέργειες, όπως την εμφάνιση σχιζοφρένειας στο 3% των χρηστών, όπως και την εμφάνιση διαφόρων ψυχιατρικών διαταραχών στο 25%).

Οι περισσότερες από τις μέχρι σήμερα κλινικές μελέτες είχαν διεξαχθεί με σχετικά μικρό αριθμό ατόμων και σε άτομα με ηπιότερες παθήσεις ψυχικής υγείας. Οι παραπάνω ουσίες δεν κυκλοφορούν νόμιμα στην αγορά. Εάν και όταν εγκριθεί η θεραπεία με ψυχεδελικές ουσίες στην Ελλάδα, η θεραπεία αυτή δεν θα είναι κατάλληλη για όλους, όπως για άτομα που έχουν ιστορικό ψύχωσης ή καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Επίσης, το κόστος της θεραπείας, όταν και αν εγκριθούν ποτέ για χρήση, δεν θα είναι μικρό, και αμφίβολο αν οι ασφαλιστικές εταιρίες ή τα ασφαλιστικά ταμεία θα καλύψουν μέρος του κόστους.

Προσοχή: η αυτο-χορήγηση ψυχεδελικών ουσιών χωρίς ιατρική επίβλεψη είναι επικίνδυνη και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ψυχιατρικές επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης της ψύχωσης. Αυτές οι ουσίες μελετώνται μόνο σε αυστηρά ελεγχόμενα κλινικά περιβάλλοντα με ειδικευμένο προσωπικό.

Κανονιστικό πλαίσιο και νομική κατάσταση

Οι ψυχεδελικές ουσίες υπόκεινται σε αυστηρό νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα και διεθνώς, με διαφορετικό καθεστώς έγκρισης ανάλογα με την ουσία:

Ψιλοκυβίνη και MDMA: Παραμένουν ελεγχόμενες (παράνομες) ουσίες και δεν έχουν εγκριθεί για ιατρική χρήση στην Ελλάδα. Η διακίνηση και η αγορά τους είναι παράνομη. Στις ΗΠΑ, ο FDA δεν έχει εγκρίνει αυτές τις ουσίες για καμία πάθηση. Μάλιστα, το 2024, ο FDA απέρριψε την αίτηση έγκρισης για MDMA-υποβοηθούμενη θεραπεία για PTSD, ζητώντας επιπλέον κλινικές δοκιμές Φάσης 3. Η πρόσβαση επιτρέπεται μόνο μέσω εγκεκριμένων κλινικών δοκιμών. (Σημείωση: Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα που επέτρεψε περιορισμένη συνταγογράφηση το 2023, υπό εξαιρετικά αυστηρές προϋποθέσεις).
Εσκεταμίνη (Spravato): Σε αντίθεση με τα κλασικά ψυχεδελικά, το Spravato (ένα παράγωγο της κεταμίνης σε μορφή ρινικού σπρέι) αποτελεί εγκεκριμένη θεραπεία. Έχει λάβει επίσημη έγκριση τόσο από τον FDA (ΗΠΑ) όσο και από τον EMA (Ευρώπη), καθώς και στην Ελλάδα, για τη θεραπεία της ανθεκτικής κατάθλιψης. Η χορήγησή του, ωστόσο, υπόκειται σε αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο, γίνεται αποκλειστικά σε ελεγχόμενο κλινικό περιβάλλον και απαιτεί συνεχή ιατρική παρακολούθηση μετά τη λήψη.

Χρειάζεται μεγάλη προσοχή στη χρήση των ψυχεδελικών ουσιών

Είναι σημαντικό να μην κάνει κάποιος χρήση ψυχεδελικών ή ψυχοδραστικών ουσιών χωρίς την επίβλεψη ψυχιάτρου, γιατί μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές παρενέργειες. Αν κάποιος υποφέρει από κατάθλιψη καλό είναι να ζητά την βοήθεια ενός ψυχιάτρου-ψυχοθεραπευτή ώστε να μπορέσει να διαχειριστεί τα συμπτώματα.

Η ψυχοθεραπεία είναι μια αποτελεσματική επιλογή για την θεραπεία της κατάθλιψης, όπως και το EMDR για τα ψυχικά τραύματα που μπορεί να επιβαρύνουν την κατάθλιψη. Επίσης, συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορεί να βοηθήσουν, υπό τις οδηγίες ενός εξειδικευμένου γιατρού.

Βιβλιογραφία

1.Burke, M.J., et al. (2021). Caution at psychiatry’s psychedelic frontier. Nat Med 27, 1687–1688. [Cautioning psychedelic therapy clinical risks]
2.Goodwin, G. M., et al. (2022). Single-Dose Psilocybin for a Treatment-Resistant Episode of Major Depression. New England Journal of Medicine, 387(18), 1637–1648. [Psilocybin efficacy in treatment-resistant depression]
3.Mitchell, J. M., et al. (2021). MDMA-assisted therapy for severe PTSD: a randomized, double-blind, placebo-controlled phase 3 study. Nature Medicine, 27(6), 1025–1033. [MDMA efficacy for severe PTSD]
4.American Psychiatric Association. (2022). APA releases official positions on issues affecting mental health in America [Press release]. [APA official stance on psychedelics]
5.Vargas, M. V., et al. (2023). Psychedelics promote neuroplasticity through the activation of intracellular 5-HT2A receptors. Science, 379(6633), 700–706. [Psychedelics drive neuroplasticity via 5-HT2A]

Ψυχεδελική θεραπεία (Ψιλοκυβίνη, MDMA) και Κατάθλιψη