Θεραπεία για τα ψυχικά τραύματα της παιδικής ηλικίας

ψυχικο τραυμα παιδικης ηλικιας

Ψυχικό Τραύμα παιδικής ηλικίας

Ως ψυχολογικό τραύμα της παιδικής ηλικίας αναφερόμαστε σε ένα γεγονός, μια κατάσταση ή ένα περιβάλλον που βιώσατε ως παιδί, και το οποίο σας έκανε να αισθάνεστε φόβο. Για τους περισσότερους, ένα τραύμα της παιδικής ηλικίας έχει μακροχρόνιες συνέπειες,καθώς επηρεάζει τον τρόπο σκέψης, τα συναισθήματα, το πως σχετίζεστε με τους άλλους και τη θεώρηση για τον κόσμο. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι συναντάτε προκλήσεις και εμπόδια στη ζωή σας που δεν μπορείτε να τα εξηγήσετε λογικά. Για παράδειγμα, μπορεί να νιώθετε ευάλωτοι και ότι δεν μπορείτε να εμπιστευτείτε ή να στηριχθείτε σε άλλους ανθρώπους, ή ότι είστε ανίκανοι, ανεπαρκείς, χαζοί, κα.

Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε τη λανθασμένη αντίληψη που υποστηρίζει ότι το “τραύμα” της παιδικής ηλικίας αφορά μονάχα σωματική κακοποίηση ή κίνδυνο. Οτιδήποτε μπορεί να κάνει ένα παιδί να νιώσει ευάλωτο, μόνο, φοβισμένο ή τρομοκρατημένο είναι “τραυματικό”. Το ψυχικό τραύμα δεν περιλαμβάνει μονάχα “τα γεγονότα” ή τι πραγματικά συνέβη, αλλά και την υποκειμενική εμπειρία και την αντίληψη κάποιου για αυτό που του συνέβη.

 Φανερές και κρυφές μορφές τραύματος της παιδικής ηλικίας

Οι εμπειρίες είναι “τραυματικές” επειδή συμβαίνουν ξαφνικά, είναι απροσδόκητες, ανεπιθύμητες και το άτομο δεν έχει τη δύναμη να τις επηρεάσει ή σταματήσει.

Τραύματα που τείνουν να επηρεάζουν όλα τα παιδιά περιλαμβάνουν:

  • Ο θάνατος ενός γονιού (ή άλλου αγαπημένου προσώπου)
  • Η σεξουαλική/σωματική κακοποίηση
  • Μια φυσική καταστροφή (σεισμός, φωτιά, κα)
  • Ατυχήματα (πχ τροχαίο), τραυματισμός γονέα, η ασθένεια ενός άλλου παιδιού στο σπίτι

Αλλά υπάρχουν και άλλες λιγότερο φανερές εμπειρίες στην παιδική ηλικία που μπορεί να είναι ψυχολογικά τραυματικές για ένα παιδί και να έχουν σοβαρές συνέπειες μακροπρόθεσμα. Αυτές περιλαμβάνουν συνθήκες όπως:

  • Η συνεχής αρνητική κριτική από τους γονείς
  • Η ελλιπής προσοχή από το γονιό, φροντιστή
  • Η υποχρέωση να φροντίζουν ένα γονέα
  • Η παραμέληση
  • Ένα σπίτι στο οποίο οι γονείς τσακώνονται συνέχεια
  • Η εγκατάλειψη από ένα αγαπημένο πρόσωπο
  • Μια ντροπιαστική εμπειρία στο σχολείο
  • Ο εκφοβισμός (bullying)

Αλλά και άλλες καταστάσεις, όπως:

  • Η φτώχεια
  • Η απότομη αλλαγή σχολείου, μετακομίσεις, μετανάστευση
  • Μια χειρουργική επέμβαση, μία σοβαρή πάθηση
  • Όταν ζουν σε βίαιη ή επικίνδυνη κοινότητα
  • Το να δουν έναν γονέα να τραυματίζεται

emdr θεραπεία

Δυστυχώς μια πολύ συχνή μορφή τραύματος της παιδικής ηλικίας είναι η κακοποίηση, με τις διάφορες μορφές που μπορεί να λάβει. Οποιαδήποτε μορφή κακοποίησης (λεκτική, συναισθηματική, σωματική, σεξουαλική) μπορεί να έχει σημαντικές αρνητικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις σε ένα παιδί.

Οι έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά επηρεάζονται και μπορεί να εμφανίσουν τραύμα ακόμη και από κάτι που συμβαίνει γύρω τους, όπως όταν υποφέρει κάποιος που τα φροντίζει. Η αντίληψη ότι ένα παιδί δεν θα επηρεαστεί από κάτι που δεν καταλαβαίνει, είναι λανθασμένη. Ακόμη και αν ένα παιδί δεν κατανοεί πλήρως αυτό που συμβαίνει, μπορεί να νιώσει τον κίνδυνο και αυτό είναι που προκαλεί το τραύμα.

Στην πραγματικότητα ένα παιδί μπορεί να επηρεαστεί περισσότερο από ένα τραύμα από ότι οι ενήλικες, επειδή αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο αλλά δεν μπορούν να τον εξηγήσουν στον εαυτό τους όπως οι ενήλικες, και αισθάνονται τρομοκρατημένα, ευάλωτα και αβοήθητα.

Οι τραυματικές εμπειρίες έχουν ισχυρή επίδραση στα παιδιά, καθώς ο εγκέφαλός τους ακόμη αναπτύσσεται και έτσι είναι πιο ευαίσθητος από τον εγκέφαλο των ενηλίκων. Ένα ψυχικό τραύμα επηρεάζει την ανάπτυξη του φλοιού του εγκεφάλου, ο οποίος με τη σειρά του επηρεάζει τα κέντρα της μάθησης, της συμπεριφοράς, της μνήμης, της συγκέντρωσης και της μελλοντικής ικανότητας να κάποιος τα συναισθήματα του και να διαχειρίζεται το στρες ως ενήλικας.

Συμπτώματα ενός τραύματος της παιδικής ηλικίας

Δεν αντιδρούν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο σε ένα ψυχικό τραύμα. Μερικοί άνθρωποι θυμούνται όλες τις λεπτομέρειες όσων συνέβησαν, ενώ άλλοι θέλουν να ξεχάσουν τα πάντα από το μυαλό τους και να διαγράψουν τη μνήμη της εμπειρίας, ωθώντας τη ακούσια στο ασυνείδητο.

Μερικοί άνθρωποι εμφανίζουν συμπτώματα από την παιδική ηλικία, ενώ άλλοι δεν έχουν κανένα σύμπτωμα από το τραύμα αρχικά, αλλά αργότερα ξαφνικά, σαν ενήλικες, κάτι γίνεται που ενεργοποιεί το παλιό τραύμα. Αυτό μπορεί να είναι μια απαιτητική νέα δουλειά, μια νέα σχέση, ή κάποιο άλλο τραύμα της ζωής, όπως το πένθος ή ο χωρισμός.

Γενικά, τα σημάδια που εξετάζουμε σε έναν ενήλικα που υποφέρει από ένα τραύμα της παιδικής ηλικίας περιλαμβάνουν τα παρακάτω συμπτώματα και στοιχεία (χωρίς να περιορίζονται μόνο σε αυτά):

  • Κατάθλιψη, εναλλαγές στη διάθεση ή μια τάση για δραματικές αντιδράσεις
  • Άγχος, κρίσεις πανικού
  • Δυσκολία στη διαχείριση του στρες
  • Πεποίθηση ότι ο κόσμος είναι “ένα επικίνδυνο μέρος”
  • Δυσκολία στο να εμπιστευτούν άλλα άτομα
  • Ανεξήγητη αίσθηση μοναξιάς και απομόνωσης
  • Χαμηλή αυτοεποίθηση, αυτοεκτίμηση
  • Δυσκολία στη διατήρηση μακροχρόνιων σχέσεων
  • Αϋπνία ή επαναλαμβανόμενοι εφιάλτες
  • Δυσκολία στη συγκέντρωση
  • Ανεξήγητη αίσθηση μόνιμου πένθους
  • Ανεξήγητοι πόνοι ή χρόνια κόπωση
  • Τρομάζουν εύκολα και είναι συχνά νευρικοί
  • Εθισμός (ναρκωτικά, αλκοόλ, βουλιμία) ή άλλες εθιστικές συμπεριφορές
  • Αυτοτραυματισμούς

Προβλήματα ψυχικής υγείας που σχετίζονται με το τραύμα της παιδικής ηλικίας

Αν βιώσατε ένα ψυχικό τραύμα της παιδικής ηλικίας, είναι πολύ συχνό να ταλαιπωρήστε από προβλήματα άγχους ή κατάθλιψης ως ενήλικες, μέχρι να ζητήσετε βοήθεια για να ανακαλύψετε και να επεξεργαστείτε τις τραυματικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας.

Άλλα συχνά προβλήματα περιλαμβάνουν ψυχοσωματικά συμπτώματα, εθιστικές συμπεριφορές, αυτοτραυματισμό, καταπιεσμένο θυμό ή θέματα διαχείρισης θυμού και διατροφικές διαταραχές. Η σεξουαλική κακοποίηση πιο συγκεκριμένα έχει συνδεθεί με την εμφάνιση οριακής διαταραχής της προσωπικότητας.

Μερικοί άνθρωποι που έχουν βιώσει ένα ψυχικό τραύμα στην παιδική ηλικία εμφανίζουν συμπτώματα μετατραυματικού στρες (PTSD). Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αρκετά χρόνια μετά το τραύμα, αν και μερικά παιδιά περνούν όλη τους τη ζωή με τα συμπτώματα του συναισθηματικού σοκ.

Αντιμετώπιση ψυχολογικών τραυμάτων

Οι επιδράσεις ενός ψυχικού τραύματος στην παιδική ηλικία δεν επιλύονται μαγικά με το πέρασμα του χρόνου, αλλά μπορούν να αντιμετωπιστούν θεραπευτικά όταν αποφασίσετε να ασχοληθείτε με αυτά.

Τις περισσότερες φορές μας συμβαίνουν ατυχή και δυσάρεστα γεγονότα που δεν μπορούμε να ελέγξουμε ως παιδιά, και παρόλο αυτά μας κατακλύζουν ενοχές και τύψεις. Αυτό που χρειάζεται να ξέρετε καταρχήν λοιπόν είναι ότι “δεν ήταν δικό σας λάθος” ότι σας συνέβη ως παιδιά. Αν κάποιος είχε την ευθύνη, αυτοί ήταν οι ενήλικες (οι γονείς, οι φροντιστές, άλλα πρόσωπα).

Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να ζητήσετε τη βοήθεια και την υποστήριξη ενός ψυχοθεραπευτή. Ένας ψυχοθεραπευτής μπορεί να σας βοηθήσει να δείτε βαθιά όσα έγιναν, να επεξεργαστείτε όσα νιώθετε για το τραύμα και να καταλάβετε πως αυτό επηρεάζει τη ζωή σας.

Θεραπεία με EMDR και ψυχοθεραπεία

Ειδική αναφορά χρειάζεται στο EMDR, το οποίο είναι μια εξαιρετική ψυχοθεραπευτική τεχνική η οποία επιτρέπει στους ανθρώπους να ξεπεράσουν τα ψυχολογικά τραύματά τους σε λίγες συνεδρίες. Με την ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ έχετε ένα ασφαλές μέρος για να επεξεργαστείτε τα συναισθήματά σας και να μάθετε τεχνικές για να αφήσετε πίσω σας τα παλιά πρότυπα και τα συναισθήματα ώστε να προχωρήσετε μπροστά στη ζωή σας.

Σχετικά άρθρα

ΚΑΝΕ ΤΟ ΤΕΣΤ