Ο φόβος του θανάτου

φόβος του θανάτου, θάνατος, αντιλήψεις για το θάνατο

Ο Φόβος του Θανάτου

Ο θάνατος είναι μέρος της ζωής. Καθώς η ζωή προχωράει, όλο και πιο πολύ περνάει από το μυαλό μας η σκέψη του θανάτου, καθώς μεγαλώνουμε εμείς , οι γύρω μας, και η ζωή μας δίνει πολλές αφορμές. Αλλά είναι δύσκολο να δούμε τον εαυτό μας ως παρατηρητής και να σκεφτούμε τον δικό μας θάνατό μας με λογικό και ήρεμο τρόπο.

Φιλοσοφία και στάση ζωής

Μπορούμε να δούμε το θάνατο εγωιστικά, από την περιορισμένη άποψη που έχουμε,  υπό το πρίσμα του χρόνου και αυτό καταλήγει πάντα σε μια ακατανόητη “τραγωδία”. Αλλά αν δούμε την κατάσταση ως παρατηρητής, υπό από το πρίσμα της αιωνιότητας, είναι ένα φυσιολογικό (και απαραίτητο) γεγονός. Μπορούμε να υιοθετήσουμε μια άλλη οπτική, στην οποία τα στοιχεία της υλικής μας ταυτότητας δεν έχουν μεγάλη σημασία. Το μυαλό μας με τη φαντασία μας επιτρέπει να συμμετέχουμε στην ολότητα του σύμπαντος και να θέσουμε τον εαυτό μας στην (χρονική) τροχιά του. Είμαστε (αν έχουμε το κουράγιο να το αναγνωρίσουμε) εντυπωσιακά ασήμαντοι μέσα σε αυτή την μεγαλύτερη εικόνα. Σε μια κοσμική κλίμακα δεν έχει σημασία τι θα καταφέρουμε να κάνουμε ή σε τι θα αποτύχουμε. Οτιδήποτε συνδέεται άμεσα με εμάς δεν έχει καθόλου σημασία, όταν το φανταστούμε στην κατάλληλη κλίμακα. Είμαστε αμελητέες ποσότητες, που κατοικούν σε μια τυχαία περιοχή του σύμπαντος, που απολαμβάνουμε στιγμιαία το φως ενός αστεριού που σταδιακά πεθαίνει.

Αυτή η οπτική μπορεί να μοιάζει σκληρή αλλά είναι επίσης εξαιρετικά λυτρωτική, καθώς μας απελευθερώνει από τα δεσμά της εγωϊστικής ύπαρξης. Θα νιώσουμε πιο απελευθερωμένοι αν αποδεχτούμε ότι είμαστε ένα “τίποτα” για το σύμπαν (χωρίς αυτό να μειώνει την αξία μας στο σήμερα). Το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα της ζωής μας, λόγω των αναγκών της καθημερινότητας, παρασυρόμαστε και λειτουργούμε με χαμηλότερη συνειδητότητα. Έτσι ανταποκρινόμαστε μελοδραματικά σε προσβολές, είμαστε παθιασμένοι με τα ενδιαφέροντα και τις επιθυμίες μας και ανησυχούμε έντονα για το πώς μας βλέπουν οι άλλοι άνθρωποι γύρω μας, μεταξύ των άλλων.

Ωστόσο, σε σπάνιες στιγμές, όταν δεν υπάρχουν απειλές ή απαιτήσεις, ίσως αργά τη νύχτα ή νωρίς το πρωί, όταν το σώμα μας και οι επιθυμίες μας είναι ήσυχα, έχουμε το προνόμιο να μπορούμε να επιτύχουμε “υψηλότερη συνείδηση”. Αφήνουμε στην άκρη τον εγωισμό μας και έχουμε μια λιγότερο προκατειλημμένη αντίληψη, απορρίπτουμε τις συνήθεις δικαιολογίες για τον εαυτό μας και την εύθραυστη περηφάνια μας. Σε μια τέτοια κατάσταση, το μυαλό κινείται πέρα από τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και τις επιθυμίες. Μπορούμε να εφαρμόσουμε αυτή την ιδέα όταν ξαπλώνουμε στο κρεβάτι και επικεντρωνόμαστε σε όσα συμβαίνουν μέσα μας και έξω.

Ο άνθρωπος μπορεί να φανταστεί στιγμιαία πολλά πράγματα: τα δέντρα, τον άνεμο, μια πεταλούδα, τα σύννεφα ή τα κύματα της θάλασσας. Από αυτή την οπτική, το κύρος δεν έχει σημασία, τα αγαθά δεν έχουν σημασία, τα παράπονα χάνουν τη βαρύτητά τους, και αν δεν υπάρχουμε πλέον δεν αποτελεί καταστροφή. Αν ορισμένοι άνθρωποι μπορούσαν να φτάσουν σε αυτό το σημείο,  θα μπορούσαν να μείνουν έκπληκτοι από τη γενναιοδωρία και την γαλήνη τους.

Αυτή η κατάσταση υψηλής συνείδησης, γενικά μας δείχνει πόσο σύντομη είναι η ζωή. Αλλά συνήθως σκεφτόμαστε ότι θα ζήσουμε για πολλά χρόνια και ότι πρέπει να έχουμε λύσεις για τις δύσκολες περιόδους της ζωής. Η υψηλότερη συνειδητότητα αποτελεί ένα τεράστιο θρίαμβο πάνω στο πρωτόγονο μυαλό το οποίο δεν μπορεί να σκεφτεί την πιθανότητα μη ύπαρξής του. Δεν μπορούμε να ξέρουμε ποιο θα είναι το τέλος μας. Ίσως να ζήσουμε για πολλά χρόνια, που δύσκολα θα θυμόμαστε ποιοι είμαστε. Ίσως να εμφανίσουμε ξαφνικά κάποια ασθένεια και το τέλος να είναι ακαριαίο. Αλλά μπορούμε να φανταστούμε την κηδεία μας, όσα θα πουν οι άλλοι για εμάς ή όσα θα νιώσουν. Μπορούμε να φανταστούμε τους ανθρώπους να κλαίνε, σταδιακά να μας ξεχνούν και να γινόμαστε μια άγνωστη φιγούρα σε μια οικογενειακή φωτογραφία. Τελικά είναι σαν να μην υπήρξαμε ποτέ.

Ο θάνατος και η συνέχεια της ύπαρξης είναι ένα θέμα που απασχολεί τους ανθρώπους από την εμφάνιση του ανθρωπίνου είδους στον πλανήτη. Υπάρχουνα αμέτρητες θρησκείες και φιλοσοφικές στάσεις που δίνουν εξηγήσεις για το θέμα αυτό. Η θρησκείες γενικά μιλάνε για μία συνέχεια της ύπαρξης σε διαφορετική μορφή, ενώ η φιλοσοφία μιλάει για την ασημαντότητα της ύπαρξής μας. Όποια στάση και αν υιοθετήσουμε, όσο περισσότερο συνειδητοποιούμε το θάνατο μας τόσο πιο πολύ εκτιμάμε την ζωή. Η συνειδητή μας ύπαρξη αποκαλύπτεται όχι ως αναπόφευκτη κατάσταση αλλά ως μια πολύτιμη στιγμή που νοηματοδοτεί ολόκληρη τη ζωή μας.

Προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες

Πολλές φορές προηγούμενες απώλειες, τραυματικές εμπειρίες (πχ ατυχήματα) ή περιπέτειες υγείας (δική μας ή αγαπημένων προσώπων) μας ευαισθητοποιούν και προδιαθέτουν στο φόβο για το θάνατο και τις αρρώστιες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι απαραίτητη η επεξεργασία των τραυματικών βιωμάτων με EMDR, ώστε να μπορέσει να ελευθερωθεί ο άνθρωπος από το φόβο.

Πως μπορώ να ξεπεράσω το φόβο του θανάτου;

Η ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ μπορεί να βοηθήσει να επεξεργαστούμε και να ξεπεράσουμε το φόβο για το θάνατο, να δούμε τη ζωή με άλλη οπτική γωνία. Ιδιαίτερα, το EMDR μπορεί βοηθήσει εξαιρετικά όταν υπάρχουν τραυματικά βιώματα που αποτελούν την πηγή του φόβου θανάτου, ή επιδεινώνουν αυτόν.

Η ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ μπορεί επίσης να είναι βοηθητική, επηρεάζοντας με φυσικό τρόπο κέντρα του εγκεφάλου τα οποία είναι υπερ-ενεργοποιημένα και τα οποία ευθύνονται για το φόβο και το άγχος.

 

Σχετικά άρθρα

ΚΑΝΕ ΤΟ ΤΕΣΤ