Φαρμακευτική Κάνναβη

Η φαρμακευτική κάνναβη αποτελεί μια εγκεκριμένη επικουρική (συμπληρωματική) θεραπευτική επιλογή, η οποία βασίζεται στις δραστικές ενώσεις (φυτοκανναβινοειδή και τερπένια) των φυτών του γένους Cannabis (κυρίως των ποικιλιών Cannabis sativa και Cannabis indica).

Χρησιμοποιείται στην κλινική πράξη για τη διαχείριση συγκεκριμένων παθήσεων, προσφέροντας ανακούφιση όταν οι συμβατικές θεραπείες δεν επαρκούν ή προκαλούν μη ανεκτές παρενέργειες.

Είναι κρίσιμο να διευκρινιστεί ότι, σύμφωνα με την επίσημη θέση της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (APA), η φαρμακευτική κάνναβη δεν αποτελεί εγκεκριμένη θεραπεία για το άγχος, την αϋπνία ή οποιαδήποτε ψυχική διαταραχή. Αντιθέτως, η χρήση της ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρή επιδείνωση ψυχιατρικών συμπτωμάτων.⁴ Καθώς η THC είναι μια ισχυρή ψυχοδραστική ουσία, η αυστηρή ιατρική εποπτεία κρίνεται επιβεβλημένη για την ασφάλεια του χρήστη, ώστε να προληφθούν κίνδυνοι όπως το έντονο άγχος, οι κρίσεις πανικού, η γνωστική αποδιοργάνωση ή η πυροδότηση μιας λανθάνουσας ψυχικής νόσου.

Τρόπος χορήγησης

Μία από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις είναι ο τρόπος λήψης της φαρμακευτικής κάνναβης. Είναι κρίσιμο να κατανοηθεί ότι η φαρμακευτική κάνναβη δεν καπνίζεται, καθώς η καύση καταστρέφει τις δραστικές ουσίες και παράγει τοξικά υποπροϊόντα. Αντιθέτως, η λήψη του ξηρού ανθού γίνεται αποκλειστικά μέσω συγκεκριμένων ιατρικών συσκευών ατμοποίησης (vaporizers), όπως τα εγκεκριμένα συστήματα Mighty Medic ή Volcano Medic 2.

Ο ατμοποιητής θερμαίνει τον ανθό σε ελεγχόμενες θερμοκρασίες (χωρίς καύση), εξατμίζοντας και απελευθερώνοντας τα κανναβινοειδή και τα τερπένια με τη μορφή αερολύματος. Η διαδικασία εισπνοής διαρκεί συνήθως γύρω στα 7 λεπτά ανά δόση, επιτρέποντας την ασφαλή και άμεση συστηματική απορρόφηση των δραστικών ουσιών από τους πνεύμονες, χωρίς τους κινδύνους της καύσης.

Εγκεκριμένες ενδείξεις

Στην Ελλάδα, η παραγωγή και διάθεση προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης νομιμοποιήθηκε θεσμικά με τον Νόμο 4523/2018, αυστηρά για συγκεκριμένες ιατρικές καταστάσεις. Διεθνώς, τα επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν τη χρήση της σε ποικίλα κλινικά σύνδρομα όπου οι συμβατικές θεραπείες δεν επαρκούν ή ενδέχεται να συνοδεύονται από σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες (π.χ. κίνδυνος εξάρτησης από μακροχρόνια χρήση οπιοειδών).¹

Πάθηση / Σύμπτωμα	Θεραπευτική δράση
Ναυτία και Έμετος	Συμπτωματική διαχείριση της ναυτίας και του εμέτου σε ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, καθώς και της ανορεξίας σε ασθενείς με HIV/AIDS.
Χρόνιος και Νευροπαθητικός Πόνος	Συμπτωματική διαχείριση του πόνου που σχετίζεται με καρκίνο, νευροπαθητικό πόνο, μεθερπητική νευραλγία και ινομυαλγία.² ⁵
Σκλήρυνση κατά Πλάκας	Συμπτωματική βελτίωση της ανθεκτικής σπαστικότητας, των μυϊκών σπασμών και του νευρικού πόνου που δυσχεραίνουν την καθημερινότητα.
Απώλεια Όρεξης (Καχεξία)	Λειτουργεί ως ορεξιογόνο στην παρηγορική φροντίδα ασθενών με καρκίνο ή επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS).

Αποτελεσματικότητα και προσδοκίες

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί πως η φαρμακευτική κάνναβη δεν αποτελεί πανάκεια. Στην κλινική πράξη, η αξιολόγηση των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων πρέπει να γίνεται ρεαλιστικά.

Η ιατρική κάνναβη συνήθως δεν στοχεύει στην πλήρη εξάλειψη των συμπτωμάτων, αλλά προσφέρει μια μερική, συμπτωματική ανακούφιση σε ορισμένους ασθενείς, ενώ τα επιστημονικά δεδομένα για τη μακροχρόνια χρήση της παραμένουν περιορισμένα.

Πάθηση / Σύμπτωμα	Τι δείχνουν οι κλινικές μελέτες	Διάρκεια αποτελεσματικότητας
Σπαστικότητα (π.χ. Σκλήρυνση κατά Πλάκας)	Βελτίωση βλέπει το 50% των ασθενών (έναντι 30% με εικονικό φάρμακο).⁷	Βραχυπρόθεσμη τεκμηρίωση (συνήθως 6 έως 15 εβδομάδες).
Χρόνιος και Νευροπαθητικός Πόνος	Μικρή μείωση κατά μέσο όρο (περίπου 0,5 - 1 μονάδα στην κλίμακα πόνου 0-10). Ουσιαστική ανακούφιση (>30%) πετυχαίνει μόλις 1 στους 10 ασθενείς.⁵	Μεσοπρόθεσμη τεκμηρίωση (τα αξιόπιστα δεδομένα φτάνουν έως τους 6 μήνες).

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η φαρμακευτική κάνναβη απαιτεί τακτική ιατρική επαναξιολόγηση. Εάν ο ασθενής δεν παρουσιάσει κλινικά σημαντική βελτίωση μέσα στους πρώτους μήνες της τιτλοποίησης, ή εάν εμφανιστούν παρενέργειες που υπερτερούν του οφέλους, η αγωγή θα πρέπει να διακόπτεται σταδιακά υπό ιατρική καθοδήγηση.

Ειδικές και ερευνώμενες ενδείξεις

Πέραν των παραπάνω εγκεκριμένων ενδείξεων, ειδικά φαρμακευτικά σκευάσματα απομονωμένης κανναβιδιόλης (όπως το Epidiolex) έχουν λάβει έγκριση αποκλειστικά για την υποστηρικτική διαχείριση σπάνιων μορφών παιδικής επιληψίας (σύνδρομα Dravet και Lennox-Gastaut).⁵

Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια διερευνάται στενά ο ρόλος των κανναβινοειδών στη διαχείριση των συμπτωμάτων της Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες (PTSD). Πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις καταγράφουν ενδείξεις για πιθανή βελτίωση στην ποιότητα του ύπνου και τη μείωση των εφιαλτών σε ασθενείς με PTSD, ωστόσο η ποιότητα των κλινικών δεδομένων παραμένει χαμηλή.⁹

Μηχανισμός δράσης

Σε χημικό επίπεδο, η φαρμακευτική κάνναβη περιέχει περισσότερες από 100 ενεργές ενώσεις, γνωστές ως κανναβινοειδή. Οι δύο πιο μελετημένες δραστικές ουσίες στην ιατρική είναι:

η Δ9-τετραϋδροκανναβινόλη (THC), η οποία είναι το κύριο ψυχοδραστικό συστατικό που επηρεάζει, μεταξύ άλλων, τη διάθεση, την αντίληψη, τον πόνο και τη μνήμη.
η κανναβιδιόλη (CBD), η οποία δεν προκαλεί αλλοίωση της συνείδησης. Τα στελέχη που είναι πλούσια σε CBD παρουσιάζουν ελπιδοφόρα αγχολυτική δράση και διερευνώνται ενεργά για τη συμβολή τους στη συμπτωματική διαχείριση της αϋπνίας. Πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις καταγράφουν βελτίωση στους δείκτες ύπνου και άγχους, αν και επισημαίνεται η ανάγκη για περαιτέρω κλινικές δοκιμές προκειμένου να καθιερωθούν ως τυπική αγωγή.¹ ⁹ ¹⁰

Τα παραπάνω φυτικά κανναβινοειδή (ειδικά η THC) ασκούν τη θεραπευτική τους δράση επειδή μιμούνται τα ενδογενή συστατικά του οργανισμού (όπως η ανανδαμίδη) και συνδέονται με το Ενδοκανναβινοειδές Σύστημα (ΕΚΣ) – ένα πολύπλοκο δίκτυο υποδοχέων. Συγκεκριμένα, συνδέονται άμεσα με τους υποδοχείς CB1 του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ) και τους υποδοχείς CB2 του ανοσοποιητικού. Μέσω αυτού του μηχανισμού, η φαρμακευτική κάνναβη αλληλεπιδρά εκτενώς με το νευρικό σύστημα, προκαλώντας νευροτροποποίηση της διάθεσης και της αντίληψης του πόνου, μείωση της σπαστικότητας και διέγερση της όρεξης.

Ποικιλίες και φαρμακευτικά σκευάσματα

Στα φαρμακεία υπάρχουν διάφορες ποικιλίες φαρμακευτικής κάνναβης, οι οποίες καλλιεργούνται με αυστηρές επιστημονικές προδιαγραφές για μέγιστη αποτελεσματικότητα στη συμπτωματική ανακούφιση.

Στην ελληνική αγορά διατίθενται εγκεκριμένα υβριδικά στελέχη φαρμακευτικής κάνναβης (π.χ. από την εταιρεία Tikun Olam), τα οποία ποικίλλουν ως προς την περιεκτικότητά τους σε THC και CBD, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Προς το παρόν, τα συνταγογραφούμενα τελικά προϊόντα φαρμακευτικής κάνναβης που διατίθενται στα ελληνικά φαρμακεία προέρχονται από εγκεκριμένους παραγωγούς (όπως η Tikun Olam), ενώ το κόστος τους εξαρτάται από την περιεκτικότητα και το μέγεθος της συσκευασίας (συνήθως των 5 ή 10 γραμμαρίων).

Παράλληλα, σε διεθνές επίπεδο, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έχει εγκρίνει συγκεκριμένα συνθετικά ή φυτικά κανναβινοειδή, όπως το Epidiolex (σκεύασμα καθαρής κανναβιδιόλης) για μορφές επιληψίας και η δροναβινόλη (Marinol) για την ανορεξία και τη ναυτία.

Φαρμακευτική Κάνναβη και CBD

Μία από τις πιο συχνές παρανοήσεις είναι η ταύτιση της κανναβιδιόλης (CBD) με τη φαρμακευτική κάνναβη. Αν και σχετίζονται στενά, πρόκειται για διαφορετικές έννοιες που εξυπηρετούν διαφορετικούς θεραπευτικούς σκοπούς. Η κατανόηση αυτής της διαφοράς είναι κρίσιμη για την ασφαλή και αποτελεσματική επιλογή της κατάλληλης αγωγής.

Η κανναβιδιόλη (CBD) είναι απλώς μία από τις εκατοντάδες δραστικές ουσίες που βρίσκονται στο φυτό της κάνναβης. Τα προϊόντα CBD (όπως τα έλαια κάνναβης που πωλούνται ελεύθερα στο εμπόριο) προέρχονται συνήθως από ποικιλίες βιομηχανικής κάνναβης και περιέχουν ελάχιστη έως καθόλου THC (κάτω από το νόμιμο όριο περιεκτικότητας 0,2% σε THC). Συνεπώς, στερούνται κλινικά σημαντικής ψυχοδραστικής δράσης και συχνά διατίθενται ως συμπληρώματα διατροφής.

Αντίθετα, η φαρμακευτική κάνναβη είναι ένα συνταγογραφούμενο ιατρικό σκεύασμα που περιέχει ακριβείς, τυποποιημένες αναλογίες τόσο CBD όσο και THC (ουσίας με ψυχοδραστικές ιδιότητες), καθώς και άλλα κανναβινοειδή και τερπένια. Η ταυτόχρονη παρουσία αυτών των ουσιών οδηγεί στο λεγόμενο φαινόμενο της συνέργειας, όπου η μία ουσία υποστηρίζει τη δράση της άλλης, προσφέροντας βελτιωμένη συμπτωματική διαχείριση σε σοβαρές παθήσεις.

Χαρακτηριστικό	Προϊόντα CBD	Φαρμακευτική Κάνναβη
Περιεκτικότητα σε THC	Ελάχιστη έως μηδενική (μη ανιχνεύσιμη ψυχοδραστική δράση).	Ειδικά ρυθμισμένη (συχνά υψηλή), ανάλογα με το ιατρικό πρωτόκολλο.
Ιατρική Παρακολούθηση	Δεν απαιτείται, διατίθενται ελεύθερα (OTC).	Απαιτείται αυστηρή ιατρική συνταγογράφηση και παρακολούθηση.
Κύρια Χρήση	Ήπιο άγχος, γενική ευεξία, ήπιοι μυϊκοί πόνοι.	Σοβαρός νευροπαθητικός πόνος, σκλήρυνση κατά πλάκας, παρενέργειες χημειοθεραπείας.
Νομικό Πλαίσιο	Κυκλοφορούν ως προϊόντα ελεύθερης πώλησης (OTC), συχνά με σήμανση καλλυντικού. Ως συμπληρώματα διατροφής υπόκεινται στο πλαίσιο των Νέων Τροφίμων (Novel Foods) της ΕΕ.	Νόμιμα βάσει του Ν.4523/2018 (υπάγονται σε αυστηρό έλεγχο και χορηγούνται με ειδική συνταγή).

Η διαδικασία συνταγογράφησης

Η συνταγογράφηση της φαρμακευτικής κάνναβης γίνεται στο πλαίσιο μιας εξειδικευμένης κλινικής προσέγγισης, με την έναρξη χορήγησης χαμηλής δοσολογίας, η οποία αυξάνεται σταδιακά για να επιτευχθεί η βέλτιστη δυνατή ανακούφιση. Η προσέγγιση αυτή είναι απαραίτητη για την ελαχιστοποίηση των ψυχοτρόπων παρενεργειών της THC, επιτρέποντας στον οργανισμό να επιδείξει καλύτερη ανεκτικότητα στις ψυχοτρόπες ουσίες.³

Σχετικά με το κόστος, επί του παρόντος η φαρμακευτική κάνναβη συνταγογραφείται σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, αλλά το κόστος (60-150 ευρώ) επιβαρύνει εξ ολοκλήρου τον ασθενή, καθώς δεν αποζημιώνεται από τον ΕΟΠΥΥ.

Συσκευασίες με κλιμακούμενη συγκέντρωση

Στην κλινική πράξη, η τιτλοποίηση αφορά και την επιλογή της κατάλληλης αναλογίας των δραστικών ουσιών. Ο εξειδικευμένος ιατρός μπορεί να επιλέξει συσκευασίες με διαφορετικές αναλογίες THC και CBD, ξεκινώντας συχνά με σκευάσματα υψηλότερα σε CBD και αυξάνοντας σταδιακά την αναλογία THC, εφόσον αυτό κρίνεται κλινικά απαραίτητο και ασφαλές για τον ασθενή.

Οι εταιρείες παραγωγής διαθέτουν φαρμακευτικές συσκευασίες με διαφορετικές αναλογίες THC και CBD, επιτρέποντας στον ιατρό να εφαρμόσει μια κλιμακωτή στρατηγική:

Εισαγωγικό στάδιο: η θεραπεία μπορεί να ξεκινήσει με μια συσκευασία (στέλεχος) που έχει υψηλή περιεκτικότητα σε CBD και ελάχιστη THC, προκειμένου να αξιολογηθεί η ανεκτικότητα του ασθενούς με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια.
Στάδιο αναπροσαρμογής: εάν τα συμπτώματα (π.χ. ο νευροπαθητικός πόνος) δεν ελέγχονται επαρκώς, γίνεται μετάβαση σε συσκευασία με εξισορροπημένη αναλογία THC/CBD (balanced strain), ώστε να αξιοποιηθεί η συνεργική τους δράση.
Στάδιο εντατικής θεραπείας: για ιδιαίτερα ανθεκτικές περιπτώσεις, και μόνο εφόσον έχει διαπιστωθεί καλή κλινική ανοχή στα προηγούμενα στάδια, συνταγογραφούνται συσκευασίες με υψηλότερη συγκέντρωση THC.

Αυτή η σταδιακή μετάβαση μεταξύ διαφορετικών συσκευασιών και συγκεντρώσεων διασφαλίζει ότι ο οργανισμός δεν εκτίθεται απότομα σε υψηλά επίπεδα ψυχοδραστικών ουσιών. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται δραματικά ο κίνδυνος αιφνίδιων παρενεργειών, όπως οι κρίσεις πανικού, η ταχυκαρδία ή η σύγχυση, αυξάνοντας τη συμμόρφωση και το αίσθημα ασφάλειας του ασθενούς.

Προφίλ ασφάλειας και παρενέργειες

Όπως κάθε δραστική φαρμακευτική αγωγή, η ιατρική κάνναβη πρέπει να χορηγείται υπό αυστηρή ιατρική παρακολούθηση, καθώς συνοδεύεται από πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες. Ο θεράπων ιατρός πρέπει να σταθμίσει προσεκτικά το κλινικό όφελος έναντι των κινδύνων, ιδιαίτερα σε ασθενείς με καρδιαγγειακό ή σοβαρό ψυχιατρικό ιστορικό.

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν:

Ταχυκαρδία, ζάλη και μεταβολές της αρτηριακής πίεσης. Σπάνια, σε ευπαθείς ομάδες, καταγράφεται αυξημένος κίνδυνος σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων (έμφραγμα, εγκεφαλικό).
Διαταραχές στη μνήμη, τη σκέψη και επιβράδυνση των αντανακλαστικών.
Πιθανό κίνδυνο αλληλεπιδράσεων με άλλα συνταγογραφούμενα φάρμακα.
Ψυχιατρικά συμπτώματα, όπως κρίσεις πανικού, παραισθήσεις ή πυροδότηση λανθάνουσας ψυχικής νόσου.
Πιθανότητα εξάρτησης και εμφάνιση συμπτωμάτων στέρησης κατά τη διακοπή της χρήσης.

Αντενδείξεις φαρμακευτικής κάνναβης

Παρά τα οφέλη της, η φαρμακευτική κάνναβη δεν είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς. Η χορήγησή της αντενδείκνυται αυστηρά σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών, εκτός από τη χορήγηση εγκεκριμένων φαρμακευτικών σκευασμάτων κανναβιδιόλης (Epidiolex) σε συγκεκριμένες μορφές παιδικής επιληψίας και πάντα υπό στενή παιδιατρική παρακολούθηση.

Επίσης, αντενδείκνυται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, καθώς τα κανναβινοειδή διαπερνούν τον πλακούντα και μεταφέρονται στο μητρικό γάλα, επηρεάζοντας πιθανώς τη νευρολογική ανάπτυξη του εμβρύου.

Επιπλέον, ασθενείς με ενεργό ατομικό ή βεβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό σοβαρών ψυχιατρικών νοσημάτων, όπως η σχιζοφρένεια και οι ψυχώσεις, συνιστάται η πλήρης αποφυγή της χρήσης, καθώς η ιατρική κάνναβη ενδέχεται να πυροδοτήσει ή να επιδεινώσει τα συμπτώματα.

Τέλος, αντενδείκνυται σε άτομα με σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια και ασταθή καρδιαγγειακά νοσήματα.

Φαρμακευτική κάνναβη και οδήγηση

Ένα κρίσιμο ζήτημα ασφάλειας κατά τη θεραπεία με φαρμακευτική κάνναβη είναι η σημαντική επίπτωσή της στην ικανότητα οδήγησης. Τα συνταγογραφούμενα σκευάσματα που περιέχουν THC επηρεάζουν άμεσα το κεντρικό νευρικό σύστημα, προκαλώντας υπνηλία, ζάλη και επικίνδυνη επιβράδυνση των αντανακλαστικών. Κατά συνέπεια, οι ασθενείς που λαμβάνουν τη συγκεκριμένη αγωγή απαγορεύεται αυστηρά να οδηγούν οχήματα ή να χειρίζονται βαρέα και επικίνδυνα μηχανήματα.

Νομικά, η οδήγηση υπό την επήρεια THC θεωρείται παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), ανεξάρτητα από το εάν ο οδηγός διαθέτει νόμιμη ιατρική συνταγή. Ο θεράπων ιατρός οφείλει να ενημερώνει διεξοδικά τον ασθενή για αυτόν τον περιορισμό, ώστε να διασφαλίζεται πλήρως τόσο η προσωπική του σωματική ακεραιότητα όσο και η δημόσια ασφάλεια.

Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα

Η φαρμακευτική κάνναβη μπορεί να αλληλεπιδράσει επικίνδυνα με άλλα συνταγογραφούμενα φάρμακα που ήδη λαμβάνει ο ασθενής. Τα κανναβινοειδή (ειδικά η CBD) μεταβολίζονται στο ήπαρ μέσω των ενζύμων του κυτοχρώματος P450 (CYP450). Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να τροποποιήσουν τον ρυθμό αποβολής άλλων φαρμάκων, αυξάνοντας ή μειώνοντας τα επίπεδά τους στο αίμα.

Συγκεκριμένα, απαιτείται ιδιαίτερη ιατρική προσοχή όταν η ιατρική κάνναβη συγχορηγείται με από του στόματος αντιπηκτικά (όπως η βαρφαρίνη), αντικαταθλιπτικά, αντιεπιληπτικά και ορισμένα καρδιολογικά φάρμακα. Επίσης, ο συνδυασμός της με κατασταλτικά του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, όπως οι βενζοδιαζεπίνες, τα οπιοειδή παυσίπονα ή το αλκοόλ, μπορεί να επιτείνει δραματικά την υπνηλία, τη σύγχυση, και σε ακραίες περιπτώσεις τον κίνδυνο κεντρικής αναπνευστικής καταστολής.

Η σημασία της ιατρικής καθοδήγησης

Η επικοινωνία μεταξύ ιατρού και ασθενούς σχετικά με τη φαρμακευτική κάνναβη πρέπει να είναι ανοιχτή, ειλικρινής και απαλλαγμένη από κοινωνικές προκαταλήψεις. Οι ασθενείς συχνά διστάζουν να αναφέρουν τη χρήση της από φόβο κριτικής, με αποτέλεσμα να αναζητούν πληροφορίες από μη αξιόπιστες πηγές που δεν διασφαλίζουν την υγεία τους. Η αξιοποίηση σύγχρονων κατευθυντήριων οδηγιών και διαδραστικών διαδικτυακών εργαλείων επιτρέπει στον ιατρό να συναποφασίζει με τον ασθενή, θέτοντας ρεαλιστικούς στόχους για την ασφαλή ανακούφιση των συμπτωμάτων.⁸

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Πώς μπορώ να πάρω συνταγή για ιατρική κάνναβη;

Η συνταγογράφηση φαρμακευτικής κάνναβης γίνεται αποκλειστικά μέσω του συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης από πιστοποιημένους ιατρούς, όπως νευρολόγους, αναισθησιολόγους, ογκολόγους, ρευματολόγους και ψυχιάτρους (ανάλογα με την ένδειξη). Δεν χορηγείται ελεύθερα στα φαρμακεία. Ο ασθενής πρέπει να έχει τεκμηριωμένη πάθηση όπου οι συμβατικές θεραπείες έχουν ήδη αποτύχει κλινικά.

Μπορώ να αγοράσω φαρμακευτική κάνναβη ελεύθερα από το φαρμακείο;

Όχι, η εγκεκριμένη φαρμακευτική κάνναβη διατίθεται στα φαρμακεία αποκλειστικά με ειδική ιατρική συνταγή μέσω του συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης (ΗΔΙΚΑ). Σε αντίθεση με τα απλά έλαια CBD που πωλούνται ελεύθερα, τα ιατρικά σκευάσματα με THC υπάγονται σε αυστηρή νομοθεσία και χορηγούνται μόνο με ειδική ιατρική συνταγή.

Πού κάνω αίτηση για να λάβω φαρμακευτική κάνναβη;

Δεν απαιτείται δική σας αίτηση σε κάποιον κρατικό φορέα. Η διαδικασία ξεκινά αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό σας (όπως νευρολόγο, ογκολόγο ή ρευματολόγο). Ο ιατρός αξιολογεί κλινικά την πάθησή σας και συνταγογραφεί απευθείας την ηλεκτρονική συνταγή, με την οποία εκτελείται η παραγγελία.

Ποια δικαιολογητικά χρειάζομαι για τη συνταγογράφηση φαρμακευτικής κάνναβης;

Δεν απαιτούνται δικαιολογητικά ή αιτήσεις σε κρατικούς φορείς από την πλευρά σας. Απαιτείται όμως η ενδελεχής κλινική εξέταση και πιθανώς η συμπλήρωση ειδικών ιατρικών κλιμάκων (π.χ. κλίμακες πόνου) από τον ιατρό κατά την καταχώρηση της συνταγής στο σύστημα της ΗΔΙΚΑ. Απαιτείται τεκμηριωμένη διάγνωση μίας από τις θεσμοθετημένες ενδείξεις (όπως ανθεκτικός νευροπαθητικός πόνος ή σκλήρυνση κατά πλάκας) και ιατρικό ιστορικό που να αποδεικνύει ότι οι συμβατικές φαρμακευτικές θεραπείες έχουν ήδη δοκιμαστεί και κριθεί ανεπαρκείς.

Ποιες είναι οι συχνότερες παρενέργειες της φαρμακευτικής κάνναβης;

Οι κύριες παρενέργειες περιλαμβάνουν ζάλη, ξηροστομία, ταχυκαρδία, υπνηλία και διαταραχές συγκέντρωσης ή μνήμης. Σε ευάλωτα άτομα, η υψηλή περιεκτικότητα σε THC μπορεί να πυροδοτήσει κρίσεις πανικού ή ψυχωτικά επεισόδια. Η σταδιακή τιτλοποίηση της δόσης από τον ιατρό ελαχιστοποιεί αυτούς τους κινδύνους.

Βιβλιογραφία

1.Whiting, P. F., et al. (2015). Cannabinoids for Medical Use. JAMA, 313(24), 2456. [Clinical Evidence for Medical Cannabinoids]
2.Hill, K. P. (2015). Medical Marijuana for Treatment of Chronic Pain and Other Medical and Psychiatric Problems. JAMA, 313(24), 2474. [Medical Marijuana for Chronic Pain]
3.MacCallum, C. A., et al. (2018). Practical considerations in medical cannabis administration and dosing. European Journal of Internal Medicine, 49, 12–19. [Cannabis Clinical Dosing Relief Time]
4.American Psychiatric Association. (2019). Position statement in opposition to cannabis as medicine. [APA Opposition to Cannabis in Psychiatry]
5.Wang, L., et al. (2021). Medical cannabis or cannabinoids for chronic non-cancer and cancer related pain: a systematic review and meta-analysis of randomised clinical trials. BMJ, n1034. [Cannabis Chronic Pain Relief Over Time]
6.Chhabra, M., et al. (2024). Cannabinoids Used for Medical Purposes in Children and Adolescents. JAMA Pediatrics, 178(11), 1124. [Medical Cannabis in Pediatric Epilepsy]
7.Filippini, G., et al. (2022). Cannabis and cannabinoids for symptomatic treatment for people with multiple sclerosis. Cochrane Database Systematic Reviews. [Cannabis for MS Symptom Relief]
8.Busse, J. W., et al. (2021). Medical cannabis or cannabinoids for chronic pain: a clinical practice guideline. BMJ, n2040. [Online Clinical Pain Relief Tool]
9.Wilson, J., et al. (2026). The efficacy and safety of cannabinoids for the treatment of mental disorders and substance use disorders: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Psychiatry, 13(4), 304–315. [Cannabinoids Efficacy in Mental Disorders]
10.Narayan, A. J., et al. (2022). Cannabinoid treatments for anxiety: A systematic review and consideration of the impact of sleep disturbance. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 143, 104941. [Cannabinoids for Anxiety and Sleep Relief]