Τι είναι η σεξουαλική αυτοεκτίμηση;

Σεξουαλική αυτοεκτίμηση

Η σεξουαλική αυτοεκτίμηση (sexual self-esteem) είναι η αξιολόγηση που κάνουμε για τον εαυτό μας ως σεξουαλικά όντα — η πίστη ότι αξίζουμε σεξουαλική ευχαρίστηση, αγάπη και σεβασμό. Διαφέρει από τη γενική αυτοεκτίμηση, καθώς αφορά αποκλειστικά τη σεξουαλική ταυτότητα και λειτουργικότητα.

Η σεξουαλική αυτοεκτίμηση επηρεάζει βαθιά την ποιότητα των σχέσεών μας, την ικανότητά μας να απολαμβάνουμε την οικειότητα και τη συνολική μας ψυχολογική ευεξία. Σε αυτό το άρθρο εξερευνούμε τι είναι η σεξουαλική αυτοεκτίμηση, γιατί μειώνεται και πώς μπορείτε να την ενισχύσετε με αποδεδειγμένους τρόπους.

Όταν κοιτάτε το σύντροφό σας στα μάτια, τι βλέπετε; Ιδανικά , η απάντηση είναι αγάπη, σεβασμό και υποστήριξη. Νιώθετε ότι αξίζετε αυτά τα συναισθήματα; Η απάντηση είναι σημαντική επειδή δείχνει πως νιώθετε για τον εαυτό σας , την αυτοεκτίμησή σας, και αυτό παίζει κύριο ρόλο στην ικανότητά σας να διατηρήσετε στενές σχέσεις και να απολαύσετε την σεξουαλική σας ζωή.

Η αυτοεκτίμηση, είναι η ικανότητα να βλέπετε τον εαυτό σας ικανό να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που προκύπτουν στη ζωή, και η πεποίθηση ότι αξίζετε να είστε ευτυχισμένοι. Αν πιστεύετε ότι δεν αξίζετε την ευτυχία, για παράδειγμα, μπορεί να σκέφτεστε υποσυνείδητα ότι δεν αξίζετε μια γεμάτη και πλούσια σεξουαλική ζωή.³ Weber et al. (2024). Self-Esteem and Sexual Experiences. Personality and Social Psychology Bulletin, 50(12), 1-15.

Η σεξουαλική αυτοεκτίμηση, ορίζεται ως η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας σχετικά με τη σεξουαλική πλευρά μας.Πιστεύετε ότι είστε ελκυστικοί σεξουαλικά; Σεξουαλικά ικανοί; Πώς αντιλαμβάνεστε τον εαυτό σας όταν είστε στο κρεβάτι με κάποιον; Όλα αυτά παίζουν ρόλο στην αίσθηση της σεξουαλικής αυτοεκτίμησης.

Ιδανικά, η σεξουαλική σας αυτοεκτίμηση πρέπει να είναι υψηλή. Αλλά αν έχετε βιώσει κακοποίηση σωματική ή ψυχολογική, σεξουαλική παρενόχληση, τότε η σεξουαλική σας αυτοεκτίμηση μπορεί να πάσχει. Αυτές οι τραυματικές εμπειρίες ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχοσεξουαλική λειτουργικότητα και αυτοεκτίμηση.

Σεξουαλική αυτοεκτίμηση και εικόνα σώματος

Παίζει τεράστιο ρόλο το πως νιώθετε εσείς για τον εαυτό σας όσον αφορά το κομμάτι της σεξουαλικότητας. Αυτό συνδέεται με το πως νιώθετε για την εικόνα που έχετε για το σώμα σας, ειδικά το βάρος σας. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι γυναίκες με αρνητική εικόνα σώματος — η οποία δεν συνδέεται πάντα με αντικειμενική αύξηση βάρους — είναι πιο πιθανό να νιώθουν σεξουαλικά ανεπαρκείς, να αποφεύγουν την οικειότητα, να εμφανίζουν μειωμένη σεξουαλική επιθυμία και δυσκολία στη σεξουαλική απόλαυση.¹ Farah Safdar Husain et al. (2023). Association between body mass index, body image and self-esteem with sexual function: A survey of young women in Singapore. Annals of the Academy of Medicine Singapore, 52, 4, 190-198

Επίσης, έρευνες δείχνουν ότι η αρνητική εικόνα σώματος — ανεξαρτήτως πραγματικού βάρους — αποτελεί ισχυρότερο προβλεπτικό παράγοντα σεξουαλικής δυσλειτουργίας από τον ίδιο τον δείκτη μάζας σώματος.

Οι γυναίκες με χαμηλή σεξουαλική αυτοεκτίμηση συχνά ζηλεύουν και είναι πιο πιθανό να δεσμεύονται σε επικίνδυνες σεξουαλικές συμπεριφορές (όπως το σεξ με πολλούς συντρόφους χωρίς προφυλάξεις).

Η αμφίδρομη σχέση αυτοεκτίμησης και σεξουαλικής ζωής

Τα θέματα αυτοεκτίμησης επίσης συνδέονται και αντίστροφα με την σεξουαλική ζωή. Οι μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες που έχουν θέματα με την σεξουαλικότητα τους έχουν επίσης χαμηλή αυτοεκτίμηση και έλλειψη σεξουαλικής επιθυμίας. Όσο περισσότερο πέφτει η αυτοεκτίμηση τους, τόσο πιο δύσκολο είναι να ζητήσουν βοήθεια.

Είναι πολύ σημαντικό να δουλεύετε την σεξουαλική σας αυτοεκτίμηση και την εικόνα του σώματός σας ώστε να νιώθετε καλά με τον εαυτό σας ανεξάρτητα με το βάρος σας, το χρώμα των μαλλιών σας ή τις εμπειρίες του παρελθόντος.

Υγιής σεξουαλική αυτοεκτίμηση

Η σεξουαλική αυτοεκτίμηση αφορά την ικανότητα κάποιου να έχει ικανοποιητική σεξουαλική ζωή. Αν έχετε υγιή σεξουαλική αυτοεκτίμηση, βλέπετε με θετικό τρόπο την σεξουαλικότητά σας. Είναι ο τρόπος με τον οποίο εσείς βιώνετε την σεξουαλικότητά σας. Μην συγκρίνετε τις επιθυμίες και τις ανάγκες σας με αυτές των άλλων.

Αν είστε χαρούμενοι με το ρόλο σας και τη σεξουαλική σας ζωή τότε αυτό είναι υπέροχο. Αν όχι, τότε αφιερώστε λίγο χρόνο για να δείτε γιατί νιώθετε έτσι και τι μπορείτε να κάνετε για να αλλάξετε. Αν οι επιλογές σας στη σεξουαλική σας ζωή βλάπτουν τον εαυτό σας ή κάποιον άλλο με οποιονδήποτε τρόπο, αυτό δεν είναι υγιές.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) υπογραμμίζει ότι η ενσωμάτωση και η αποδοχή της σεξουαλικής απόλαυσης βελτιώνει αποδεδειγμένα τη σεξουαλική αυτοεκτίμηση και προάγει πιο ασφαλείς επιλογές.² Celebrating sexual health for benefits throughout life. WHO.

Η υγιής σεξουαλική αυτοεκτίμηση, σημαίνει ότι εμπιστεύεστε την ικανότητά σας να βιώσετε την σεξουαλικότητά σας. Η αυτοπεποίθηση είναι κομμάτι της αυτοεκτίμησης, και αν δεν είστε ευτυχισμένοι με τον εαυτό σας μπορεί να είναι δύσκολο να νιώθετε αυτοπεποίθηση με τη σεξουαλική σας πλευρά.

Η σωματική αυτοπεποίθηση παίζει ρόλο σε αυτό, όπως η πίστη στις εμπειρίες σας και η ικανότητά σας να επικοινωνείτε για τις επιθυμίες σας με το σύντροφό σας. Αν δεν έχετε αυτοπεποίθηση, βρείτε τρόπους να την βελτιώσετε. Να θυμάστε ότι δεν είναι ανάγκη να έχετε συγκεκριμένη εμφάνιση, βάρος ή ρούχα για να έχετε μια ικανοποιητική σεξουαλική ζωή.

Όταν έχετε υγιή σεξουαλική αυτοεκτίμηση νιώθετε χαρά και ικανοποίηση από τις σεξουαλικές σας εμπειρίες.Όταν επιλέγετε να δεσμευτείτε σε σεξουαλικές εμπειρίες, τότε απολαμβάνετε την επιλογή σας. Αυτό είναι ένα βασικό σεξουαλικό δικαίωμα. Όταν έχετε σεξουαλική αυτοπεποίθηση γνωρίζετε τι θέλετε και τι όχι και μπορείτε να υπερασπιστείτε τον εαυτό σας αν οι σεξουαλικές σας εμπειρίες δεν είναι ικανοποιητικές ή δεν τις απολαμβάνετε.

Η σεξουαλική αυτοεκτίμηση είναι μια πολύπλοκη και προσωπική υπόθεση. Είναι κάτι διαφορετικό για κάθε άνθρωπο. Αν υπάρχει ασυμφωνία στις σεξουαλικές σας επιθυμίες, στα συναισθήματα για τη σεξουαλικότητά σας και την ικανότητα να επικοινωνήσετε, τότε είναι σημαντικό να δώσετε σημασία στην σεξουαλική σας αυτοεκτίμηση.

Πώς θα ενισχύσετε τη σεξουαλική σας αυτοεκτίμηση;

Η σεξουαλική αυτοεκτίμηση επηρεάζει όλες τις αποφάσεις γύρω από το σεξ, τους συντρόφους που επιλέγετε, το σεξ που προτιμάτε, το πόσο απολαμβάνετε το σεξ, πότε νιώθετε άνετα να επικοινωνήσετε για τις επιθυμίες και τα όριά σας.

Οι παρακάτω έξι στρατηγικές βασίζονται σε ψυχολογικές αρχές που χρησιμοποιούνται στην ψυχοθεραπεία  για την ανάπτυξη θετικής σεξουαλικής αυτοεκτίμησης.

1. Αγαπήστε το σώμα σας

Οι μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που γνωρίζουν καλά το σώμα τους έχουν καλύτερη σεξουαλική ζωή. Γνωρίστε το σώμα σας. Κάντε άσκηση, χορό, μασάζ. Επικεντρωθείτε σε όσα μπορεί να κάνει το σώμα σας. Μην συγκρίνετε το σώμα σας με τις εικόνες που βλέπετε στα social media.

2. Αφήστε τη φαντασία σας ελεύθερη

Είναι δύσκολο να νιώθετε αυτοπεποίθηση για το σεξ όταν δεν είστε σίγουροι για το τι σας αρέσει. Εξερευνήστε τους τρόπους με τους οποίους νιώθετε καλά σεξουαλικά. Για να μπορείτε να απολαμβάνετε τη σεξουαλική σας ζωή χρειάζεται να ανακαλύψετε όσα σας αρέσουν.

3. Επαναπλαισιώστε τη σεξουαλική σας αφήγηση

Είτε το συνειδητοποιείτε είτε όχι , όλοι έχετε μια ιστορία στο μυαλό σας για το σεξ. Αυτή η ιστορία προκύπτει από τα μηνύματα που δεχθήκατε από τους γονείς ή τους δασκάλους σας για το σεξ, ή από τις σεξουαλικές εμπειρίες που είχατε. Πολλές από αυτές τις ιστορίες είναι επώδυνες και γεμάτες ντροπή. Αλλά έρχεται μια στιγμή στην οποία είναι ανάγκη να αποφασίσετε αν αυτές οι εμπειρίες θα καθορίσουν την σεξουαλικότητά σας.

Δεν συμβαίνει κάτι πάνω σας αν η σεξουαλικότητά σας δεν μοιάζει με αυτό που βλέπετε στις ταινίες. Ο καθένας έχει τη δική του ιστορία για το σεξ.

4. Ανακαλύψτε τη σέξι πλευρά του εαυτού σας

Μερικές φορές είναι δύσκολο να νιώσετε σέξι ειδικά αν δεν έχετε καλές σεξουαλικές εμπειρίες ή έχετε φτωχή εικόνα για το σώμα σας. Αν νιώθετε έτσι είναι σημαντικό να ανακαλύψετε την σέξι πλευρά σας. Βρείτε τρόπους για να νιώθετε σέξι.

5. Μην είστε θεατές στη διάρκεια του σεξ

Πολλοί άνθρωποι νιώθουν άγχος για το πως φαίνεται το σώμα τους στη διάρκεια του σεξ. Έτσι επικεντρώνονται στο σώμα τους και δεν απολαμβάνουν το σεξ, και γίνονται θεατές στην εμπειρία τους. Οι σύντροφοί τους αντιλαμβάνονται ότι το μυαλό τους δεν είναι εκεί και χάνουν το ενδιαφέρον τους για το σεξ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τα ζευγάρια να σταματούν να κάνουν σεξ και έτσι να αρχίσουν να χάνουν το σεξουαλικό τους ενδιαφέρον. Αν νιώθετε ότι είστε θεατές στη σεξουαλική σας ζωή και δεν την απολαμβάνετε, κάντε μια προσπάθεια να νιώσετε άνετα με τον εαυτό σας.

6. Αξίζετε την ευχαρίστηση

Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα, οι ετερόφυλες γυναίκες εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά οργασμού συγκριτικά με άνδρες και με γυναίκες σε ομόφυλες σχέσεις — ένα φαινόμενο γνωστό ως «orgasm gap», που αποδίδεται κυρίως σε κοινωνικοπολιτισμικούς παράγοντες και ελλιπή σεξουαλική επικοινωνία. Ένας λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό, είναι ότι πολλές γυναίκες δεν θέλουν να μιλούν ανοιχτά για αυτό.

Οι γυναίκες έχουν ανατραφεί ώστε να ευχαριστούν τους άλλους και οι επιθυμίες και οι ανάγκες τους να μην έχουν τόση αξία. Όμως αυτό είναι ανάγκη να αλλάξει. Οι γυναίκες και τα νέα κορίτσια είναι ανάγκη να εκφράζουν τον εαυτό τους και να μην κρίνουν τους άλλους ή να μην γίνονται αμυντικές όταν κάποιος θέλει να τους μιλήσει για όσα σκέφτεται ή νιώθει.

Οι άνδρες μπορούν να διαβάσουν κάποια σημάδια των γυναικών αλλά είναι σημαντικό οι γυναίκες να μιλάνε για όσα τους αρέσουν. Και αυτό δεν αφορά μόνο την σεξουαλική ζωή. Οι γυναίκες είναι ανάγκη να μάθουν να μιλάνε για όσα έχουν ανάγκη. Όσο περισσότερο εκφράζουν τις ανάγκες τους τόσο καλύτερες θα είναι και οι σχέσεις τους.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Farah Safdar Husain et al. (2023). Association between body mass index, body image and self-esteem with sexual function: A survey of young women in Singapore. Annals of the Academy of Medicine Singapore, 52, 4, 190-198 [link]
2. ↸2.Celebrating sexual health for benefits throughout life. WHO. [link]
3. ↸3.Weber et al. (2024). Self-Esteem and Sexual Experiences. Personality and Social Psychology Bulletin, 50(12), 1-15. [link]