Μασάζ
Αν νιώθετε άγχος, πίεση και ένταση στους μύες και στο σώμα, τότε δεν υπάρχει τίποτε καλύτερο από ένα μασάζ. Το μασάζ αποτελεί μια συμπληρωματική τεχνική που μπορεί να υποστηρίξει τη χαλάρωση, καθώς και την πιθανή βελτίωση της αίσθησης του πόνου και της μυϊκής έντασης. Το μασάζ μπορεί να γίνει από εκπαιδευμένους θεραπευτές. Τυπικά, περιλαμβάνει διαφορετικές κινήσεις και τεχνικές για τους μύες και τα μαλακά μόρια στο σώμα. Σκοπός του μασάζ είναι να συμβάλλει στη διαχείριση του στρες, της έντασης και της αίσθησης του πόνου έπειτα από τραυματισμούς.
Στην κλινική μου πρακτική, έχω παρατηρήσει πως η σωματική αποφόρτιση μέσω του μασάζ συχνά διευκολύνει και την ψυχοθεραπευτική διαδικασία, καθώς το σώμα "θυμάται" και αποθηκεύει το ψυχολογικό τραύμα ως σωματική ένταση.
Ποιοι είναι οι πιο γνωστοί τύποι μασάζ;
Το μασάζ είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για τη χαλάρωση και την υποστήριξη της διαχείρισης του πόνου. Υπάρχουν πολλές κατηγορίες και ο κάθε άνθρωπος μπορεί να βρει αυτό που του ταιριάζει.
1. Σουηδικό μασάζ
Νιώθετε άγχος; Τότε το σουηδικό μασάζ είναι μια κλασική επιλογή για να χαλαρώσετε. Τυπικά, μπορεί να γίνει σε όλο το σώμα καθώς περιλαμβάνει απαλές κινήσεις. Είναι μια καλή επιλογή για όσους ξεκινούν τώρα το μασάζ. Ηρεμεί το νευρικό σύστημα, και έτσι οδηγεί στην συναισθηματική ισορροπία πράγμα που έχει άμεση επίδραση στους μύες μας.
2. Βαθύ μασάζ ιστών (Deep tissue massage)
Οι μύες μπορεί να συσσωρεύουν πίεση μετά από επαναλαμβανόμενες κινήσεις, ακόμη και με μικρές κινήσεις όπως η καθιστική ζωή, η οδήγηση ή η εργασία στον υπολογιστή. Το βαθύ μασάζ ιστών απελευθερώνει την ένταση από τους μύες και τους τένοντες. Είναι πολύ καλή επιλογή για ανθρώπους με τραυματισμούς, γενικά μυϊκή ένταση και χρόνιο μυϊκό πόνο.
3. Αθλητικό μασάζ
Το συγκεκριμένο μασάζ μοιάζει με το βαθύ μασάζ ιστών, αλλά συνήθως γίνεται σε μύες που έχουν τραυματιστεί από κάποιο άθλημα ή άλλη επαναλαμβανόμενη φυσική δραστηριότητα. Οι αθλητές και οι χορευτές χρησιμοποιούν το σώμα τους με διαφορετικό τρόπο από ότι ο μέσος άνθρωπος και έτσι είναι πιο πιθανό να συμβεί κάποιος τραυματισμός.
4. Μυοπεριτονιακή απελευθέρωση
Η περιτονία είναι ένα δίκτυο συνδετικού ιστού κάτω από το δέρμα που υποστηρίζει τους μύες και επιτρέπει την ελεύθερη κίνησή τους. Κατά την μυοπεριτονιακή απελευθέρωση ο θεραπευτής πιέζει και τεντώνει τους μύες και την περιτονία για να απελευθερώσει την ένταση. Είναι μια μορφή διατάσεων που συχνά συνδυάζονται με άλλες θεραπευτικές μορφές μασάζ. Είναι πολύ ευεργετικό για την χαλάρωση των μυών στον αυχένα, στους ώμους και την πλάτη.
5. Λεμφικό μασάζ
Η λέμφος έχει πολλές και σημαντικές λειτουργίες, όπως η διατήρηση της ισορροπίας των υγρών στο σώμα και η απομάκρυνση των απορριμμάτων. Το λεμφικό μασάζ περιλαμβάνει απαλές κινήσεις για την διευκόλυνση της κίνησης της λέμφου στο σώμα.
Είναι μια εξαιρετική επιλογή για ανθρώπους που εμφανίζουν φλεγμονές και καταστάσεις όπως η αρθρίτιδα, όπως και για γυναίκες που έχουν κάνει μαστεκτομή και ταυτόχρονα αφαίρεση των λεμφαδένων.
6. Μασάζ για εγκύους
Το μασάζ για εγκύους βοηθά τις μέλλουσες μαμάδες να χαλαρώσουν και να διαχειριστούν τους πόνους στο σώμα καθώς το μωρό μεγαλώνει. Βοηθά στην καταπολέμηση του οιδήματος στα πόδια και έχει πολλά οφέλη για την μαμά και το μωρό.
Ποιο μασάζ είναι η καλύτερη επιλογή;
Οι περισσότεροι θεραπευτές εφαρμόζουν και συνδυάζουν διαφορετικές τεχνικές μασάζ ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.3 Κάποιος μπορεί να έχει ανάγκη τη χαλάρωση, κάποιος άλλος την πιθανή ανακούφιση της αίσθησης του πόνου, και άλλος και τα δύο.
Κάποιες επιπλέον τεχνικές μασάζ περιλαμβάνουν:
- Νευρομυϊκό μασάζ: επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα σημεία πυροδότησης του πόνου (trigger points) για την απελευθέρωση της μυϊκής έντασης.
- Σιάτσου (Shiatsu): είναι μια μορφή χειρομάλαξης όπου ο θεραπευτής ασκεί πίεση σε συγκεκριμένα σημεία για την αποκατάσταση της ροής της ενέργειας στο σώμα.
- Ρεφλεξολογία: συνήθως στο επίκεντρο είναι τα αντανακλαστικά σημεία στα χέρια, στα πόδια και στα αυτιά.
- Μασάζ με ζεστές πέτρες: περιλαμβάνει την τοποθέτηση ζεστών πετρών σε συγκεκριμένα σημεία στο σώμα για την χαλάρωση των μυών.
- Τάι (Thai) μασάζ: οι θεραπευτές χρησιμοποιούν τα πόδια, τους αγκώνες, τα γόνατα και τα χέρια για την άσκηση πίεσης και κάνουν διατάσεις στο σώμα.
Ποια είναι τα οφέλη του μασάζ;
Ένα από τα άμεσα οφέλη του μασάζ είναι το συναίσθημα της βαθιάς χαλάρωσης και της ηρεμίας. Αυτό συμβαίνει καθώς προάγει την απελευθέρωση ενδορφινών, των χημικών ουσιών του εγκεφάλου που παίζουν κύριο ρόλο στην ευεξία μας.
Με το μασάζ υπάρχει μια μείωση στα επίπεδα των ορμονών του στρες όπως η αδρεναλίνη, η κορτιζόλη και η νορεπινεφρίνη.
Κάποια από τα κύρια οφέλη του μασάζ περιλαμβάνουν:
- βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος
- υποστήριξη της μικροκυκλοφορίας της λέμφου
- συμβολή στη διαχείριση των ορμονών του στρες
- υποστήριξη στη διαχείριση του πόνου
- συμβολή στην αποκατάσταση τραυματισμών
- υποστήριξη στη διαχείριση του στρες
Διαχείριση της αίσθησης του πόνου
Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές καταστάσεις που προκαλούν πόνο στη μέση και τον αυχένα.1 Το μασάζ έχει πολλά οφέλη στην διαχείριση του χρόνιου πόνου και βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.2
Αντιμετώπιση τραυματισμών και ανάρρωση από χειρουργικές επεμβάσεις
Μετά από μια χειρουργική επέμβαση ή έναν τραυματισμό, ο πόνος και η δυσφορία μπορεί να κάνουν δύσκολη την προσαρμογή στις καθημερινές δραστηριότητες. Το μασάζ βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ανθρώπων που αναρρώνουν από κάποια επέμβαση. Όταν το μασάζ χρησιμοποιείται συμπληρωματικά της μετεγχειρητικής φροντίδας, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν λιγότερο άγχος.
Άλλες τεχνικές που μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά σε τραυματισμούς και μυοσκελετικά προβλήματα, είναι η Χειροπρακτική και το Trigger points therapy, πάντα υπό την παρακολούθηση του θεράποντος ιατρού.
Ενίσχυση χαλάρωσης
Όταν ένα άτομο δουλεύει όλη την ημέρα μπροστά από τον υπολογιστή ή έχει μια καθιστική εργασία, σίγουρα θα νιώθει ένταση στους μύες, ειδικά στην πλάτη και στους ώμους.
Για τον μέσο όρο των ανθρώπων, το μασάζ οδηγεί στην χαλάρωση, η οποία με τη σειρά της αποσυμπιέζει τους μύες. Το μασάζ μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στη διαχείριση του στρες, με αναφορές για μειωμένα αισθήματα κόπωσης σε ορισμένα άτομα.
Ιατρικό μασάζ και άλλες θεραπείες
Το ιατρικό μασάζ συνήθως απαιτεί ειδική εκπαίδευση σε συγκεκριμένα πεδία. Για παράδειγμα, για ορισμένους ασθενείς με καρκίνο, το μασάζ μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά στη διαχείριση του στρες και της κόπωσης κατά τη διάρκεια των θεραπειών τους. Επιπλέον, ενδέχεται να βελτιώνει την αίσθηση της ναυτίας και της κόπωσης σε ορισμένες περιπτώσεις.
Το ιατρικό μασάζ είναι ωφέλιμο για την κεφαλαλγία τάσης, όπως και τις χρόνιες ημικρανίες. Επίσης η χαλάρωση των μυών, συμβάλλει στην καταπολέμηση του στρες και την μείωση των πονοκεφάλων.
Διαχείριση του στρες
Ως ψυχίατρος, συχνά εξηγώ στους θεραπευόμενους ότι η ρύθμιση του νευρικού συστήματος δεν εξαρτάται μόνο από γνωσιακές τεχνικές, αλλά υποστηρίζεται ενεργά από σωματικές παρεμβάσεις που μειώνουν τα επίπεδα κορτιζόλης.
Ορισμένες συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορούν να βοηθήσουν επικουρικά στη διαχείριση του στρες, πάντα εξατομικευμένα και υπό την καθοδήγηση ειδικού ιατρού. Σύμφωνα με τις οδηγίες,4 το μασάζ πρέπει να αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματική και όχι ως εναλλακτική θεραπεία για τη διαχείριση του πόνου.
Βιβλιογραφία
- 1.Selene Mak et al. (2024). Use of massage therapy for pain, 2018-2023: A systematic review. JAMA Network Open, 7(7), e2422259. [link]
- 2.Furlan et al. (2015). Massage for low-back pain. Cochrane Database of Systematic Reviews, (9), CD001929. [link]
- 3.Cindy Crawford et al. (2016). The impact of massage therapy on function in pain populations—A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials: Part I, patients experiencing pain in the general population. Pain Medicine, 17(8), 1353-1375. [link]
- 4.Massage Therapy for Health: Clinical Digest (NCCIH). [link]