Σκωληκοειδίτιδα: συμπτώματα και διάγνωση

Σκωληκοειδίτιδα

Σκωληκοειδίτιδα σημαίνει φλεγμονή της σκωληκοειδούς αποφύσεως. Η σκωληκοειδίτιδα είναι μια επείγουσα ιατρική κατάσταση, για την οποία πρέπει κανείς άμεσα να απευθυνθεί σε νοσοκομείο, καταρχήν για χειρουργική εκτίμηση, και συχνά για άμεση χειρουργική επέμβαση.¹ Moris et al. (2021). Diagnosis and Management of Acute Appendicitis in Adults: A Review. JAMA, 326(22), 2299–2311.

Σκωληκοειδής απόφυση

Η σκωληκοειδής απόφυση, βρίσκεται στη κάτω δεξιά κοιλία, στην αρχή του παχέος εντέρου, στη συμβολή του με το λεπτό έντερο. Είναι ένας εντερικός σχηματισμός διαμέτρου περίπου 0,5 εκατοστά και μήκος 7-12 εκατοστά.

Παλαιότερα πιστευόταν ότι δεν παίζει κάποιο ρόλο στη φυσιολογία του γαστρεντερικού, όμως πρόσφατες έρευνες τείνουν να αποδείξουν ότι η πλούσια λεμφαγγειακή της παροχέτευση την καθιστά σημαντική στην άμυνα του γαστρεντερικού μας συστήματος. Η σκωληκοειδής απόφυση περιέχει λεμφικό ιστό, ο οποίος ενδέχεται να συμμετέχει στις ανοσολογικές διεργασίες του εντέρου και στη διατήρηση της φυσιολογικής χλωρίδας.

Αίτια σκωληκοειδίτιδας

Η απόφραξη του αυλού της απόφυσης μπορεί να προκληθεί από σκληρά κόπρανα, υπερπλασία του λεμφικού ιστού, ύπαρξη βαρίου μετά από κάποια εξέταση, συμφύσεις ή ξένο σώμα.

Μπορεί το άγχος να προκαλέσει σκωληκοειδίτιδα;

Το έντονο στρες και το άγχος δεν προκαλούν άμεσα σκωληκοειδίτιδα. Ωστόσο, το στρες επηρεάζει τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος και μπορεί να προκαλέσει οξύ κοιλιακό άλγος, σπασμούς και ναυτία, συμπτώματα που συχνά μιμούνται μια οξεία κοιλιακή πάθηση και δημιουργούν σύγχυση στη διάγνωση.

Συμπτώματα σκωληκοειδίτιδας

Το βασικό σύμπτωμα είναι ο πόνος στην κοιλιακή χώρα ή ακαθόριστος γύρω από τον ομφαλό. Στη συνέχεια, εντός λίγων ωρών, ο πόνος αλλάζει θέση και σταθεροποιείται στη δεξιά κάτω κοιλία (δεξιός λαγόνιος βόθρος) με μεγάλη αναπηδώσα ευαισθησία στην κοιλιά (πίεση και απελευθέρωση).

Συνοδά συμπτώματα μπορεί να είναι:

• ο πυρετός
• η ανορεξία
• η τάση για εμετό

Είναι σημαντικό να σημειωθεί πως η αντίληψη του πόνου διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το επίπεδο άγχους του ασθενούς, γι' αυτό η κλινική εξέταση πρέπει να γίνεται με ηρεμία και μεθοδικότητα.

Προς επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνονται οι παρακάτω εργαστηριακές εξετάσεις:

• Γενική Αίματος (τα λευκά αιμοσφαίρια μπορεί να είναι αυξημένα)
• ΤΚΕ
• CRP
• Υπερηχογράφημα, χρήσιμο ιδίως σε γυναίκες προς αποκλεισμό κύστης ωοθήκης, έλεγχο πιθανού αποστήματος και υγρού στο Δουγλάσειο χώρο.

Συμπληρωματικά μπορεί να διενεργηθούν και άλλες εξετάσεις αίματος και απεικονιστικές εξετάσεις (μαγνητική τομογραφία MRI, αξονική CT) που σε περίπτωση διαφοροδιαγνωστικών δυσκολιών θα επιβεβαιώσουν αλλά και θα ορίσουν και την βαρύτητα της πάθησης.

Ιατρική Διαχείριση Σκωληκοειδίτιδας

Στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών με οξεία σκωληκοειδίτιδα χρειάζεται άμεση χειρουργική αξιολόγηση και διαχείριση, γιατί μία πιθανή ρήξη θα οδηγήσει σε περιτονίτιδα (όπου το περιεχόμενο του εντέρου χύνεται στην κοιλιά) και στο θάνατο.

Στις λίγες περιπτώσεις που τα συμπτώματα είναι ήπια και η κατάσταση όχι προχωρημένη, μπορεί η κλινική διαχείριση να είναι συντηρητική, με τη λήψη αντιβίωσης.² de Almeida Leite et al. (2022). Nonoperative vs Operative Management of Uncomplicated Acute Appendicitis: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Surgery, 157(9), 828–834.  Ωστόσο σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις μπορεί σε σύντομο χρονικό διάστημα να υποτροπιάσει η σκωληκοειδίτιδα και καταστεί αναγκαία η επείγουσα χειρουργική επέμβαση.³ St Peter et al. (2025). Appendicectomy versus antibiotics for acute uncomplicated appendicitis. The Lancet, 405, 233–240.

Αυτό που χρειάζεται αποφασιστεί, δεν είναι τόσο ο χρόνος της χειρουργικής επεμβάσης (αυτή θα πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατό), όσο το είδος της, δηλαδή αν θα γίνει με τη ανοικτή τομή ή με λαπαροσκοπική τεχνική.⁴ Acute appendicitis - Guidelines (BMJ Best Practice, 2023). Η λαπαροσκοπική προσέγγιση συσχετίζεται συχνά με ηπιότερη μετεγχειρητική δυσφορία, μικρότερο χρόνο παραμονής στο νοσοκομείο και ταχύτερη σταδιακή επάνοδο στις καθημερινές δραστηριότητες, εφόσον το επιτρέπει η κλινική εικόνα. Η ανοιχτή τεχνική προτιμάται σε περιπτώσεις όπου έχουν υπάρξει επιπλοκές, ρήξη ή το στάδιο της φλεγμονής είναι προχωρημένο.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Moris et al. (2021). Diagnosis and Management of Acute Appendicitis in Adults: A Review. JAMA, 326(22), 2299–2311. [link]
2. ↸2.de Almeida Leite et al. (2022). Nonoperative vs Operative Management of Uncomplicated Acute Appendicitis: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Surgery, 157(9), 828–834. [link]
3. ↸3.St Peter et al. (2025). Appendicectomy versus antibiotics for acute uncomplicated appendicitis. The Lancet, 405, 233–240. [link]
4. ↸4.Acute appendicitis - Guidelines (BMJ Best Practice, 2023). [link]