Ομοιοπαθητικοί ψυχίατροι - Αθήνα
Ένας ομοιοπαθητικός ψυχίατρος εκτός από την ειδικότητα της ψυχιατρικής και τη γνώση της φαρμακολογίας, έχει εκπαιδευτεί και στην ομοιοπαθητική, και κατά συνέπεια διαθέτει μια θεραπευτική ευελιξία, καθώς δεν χρειάζεται πάντα να καταφεύγει στα φάρμακα για τους ασθενείς που παρακολουθεί.
Οι ομοιοπαθητικοί ψυχίατροι δεν θεραπεύουν με προσευχές την κατάθλιψη και το άγχος ή με «ενέργειες» ή οτιδήποτε μεταφυσικό. Ένας ομοιοπαθητικός ψυχίατρος έχει καταρχήν την επιστημονική κατάρτιση ενός κλασικού ψυχιάτρου (γεγονός απαραίτητο για να μπορεί να εκτιμήσει την ανθρώπινη ψυχοπαθολογία), αλλά επιπλέον αυτής και ένα ευρύτερο ρεπερτόριο θεραπευτικών λύσεων που προκύπτει από την γνώση της ομοιοπαθητικής, με αποτέλεσμα να μπορεί να κρίνει τη βέλτιστη λύση για την κατάσταση που αντιμετωπίζει ο ασθενής και αν η θεραπεία μπορεί να επιτευχθεί μέσα από φυσικές συμπληρωματικές/εναλλακτικές μεθόδους, ή αν τα ψυχιατρικά φάρμακα είναι απαραίτητα, και για πόσο χρόνο.
Ομοιοπαθητική ή Ψυχοφάρμακα;
Η ομοιοπαθητική διατηρεί σταθερό ενδιαφέρον ως συμπληρωματική επιλογή σε ορισμένες χώρες την τελευταία δεκαετία, παρά τα περιορισμένα κλινικά δεδομένα αποτελεσματικότητάς της, καθώς τα ψυχοφάρμακα συχνά προκαλούν και αρκετές παρενέργειες πέρα από τα τεκμηριωμένα οφέλη τους.1
Αναλόγως της φύσεως και της έντασης ενός ψυχολογικού προβλήματος, μπορεί να χρειάζονται ψυχοθεραπεία, ψυχιατρικά φάρμακα ή ένας συνδυασμός αυτών για να αντιμετωπίστεί η ψυχοπαθολογία που αντιμετωπίζει ένας άνθρωπος. Η ομοιοπαθητική δύναται να εξεταστεί ως μια συμπληρωματική επιλογή σε ήπιες, επιλεγμένες περιπτώσεις.
Από την ομοιοπαθητική θεραπεία αρκετοί ασθενείς αναφέρουν μια υποκειμενική βελτίωση, αλλά η θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται για να υπάρξουν αποτελέσματα στα διάφορα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας ασθενής.
Η ομοιοπαθητική μπορεί να προσφέρει βοήθεια σε πολλά ψυχολογικά προβλήματα και καταστάσεις, όπως:
Μπορεί να βοηθήσει όλους τους ασθενείς η ομοιοπαθητική;
Η ομοιοπαθητική δεν είναι πανάκεια και δεν μπορεί να βοηθήσει όλους τους ασθενείς, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα ψυχιατρικά φάρμακα.
Το πόσο θα βοηθηθεί ένας ασθενής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το είδος της ψυχοπαθολογίας που εμφανίζει, τη βαρύτητα και το στάδιο αυτής. Για παράδειγμα, η ομοιοπαθητική ενδέχεται να έχει επικουρικό ρόλο κυρίως σε ήπιες περιπτώσεις ή στα πρώτα στάδια της κατάθλιψης και τις κρίσεις πανικού. Στις χρόνιες ή πολύ σοβαρές περιπτώσεις, τα αποτελέσματα είναι περιορισμένα και η βοήθεια μόνο επικουρική.
Για κάθε ασθενή χρειάζεται απαραιτήτως κλινική αξιολόγηση από έναν ειδικό ομοιοπαθητικό γιατρό.
Μπορώ να αντικαταστήσω τα φάρμακα που παίρνω με ομοιοπαθητικά;
Απότομα σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο, και σίγουρα όχι αδιακρίτως σε όλους τους ασθενείς.
Όπως προαναφέρθηκε, έχει τεράστια σημασία η ψυχοπαθολογία που αντιμετωπίζει ένας ασθενής, το ιστορικό του, τα ψυχιατρικά φάρμακα που παίρνει (ιδίως οι κατηγορίες αυτών) και η δόση αυτών. Σχετικά με το αν αυτό μπορεί να γίνει σταδιακά και σε πόσο χρόνο, θα χρειαστεί απαραιτήτως εξατομικευμένη κλινική αξιολόγηση.
Κατάθλιψη, Άγχος και Κρίσεις πανικού
Για τις περιπτώσεις ήπιας κατάθλιψης, άγχους, αϋπνίας, κρίσεων πανικού, ενδέχεται να είναι βοηθητικά. Όμως χρειάζεται μια σταδιακή διαδικασία και σταθερή παρακολούθηση.
Από εκεί και πέρα, όπως προαναφέρθηκε, αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως την ψυχοπαθολογία που αντιμετωπίζει ένας ασθενής, την βαρύτητας αυτής, και τα φάρμακα που παίρνει. Σε αρκετές περιπτώσεις η ομοιοπαθητική μπορεί να βοηθήσει ΜΟΝΟ ως συμπληρωματική μέθοδος.
Στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζεται παράλληλα και ψυχοθεραπεία ή/και EMDR για να μπορέσει να ξεπεράσει πλήρως ένα πρόβλημα ένας ασθενής.
Τονίζουμε πως οποιαδήποτε τροποποίηση της ψυχιατρικής αγωγής πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό ψυχιατρική παρακολούθηση και βάσει εξατομικευμένης αξιολόγησης.
Έχουν παρενέργειες τα ομοιοπαθητικά;
Τα ομοιοπαθητικά σκευάσματα είναι καλώς ανεκτά, και υπό τις οδηγίες ενός εξειδικευμένου γιατρού η θεραπεία είναι ασφαλής, αν και σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες έχουν αναφερθεί.
Σημειώνουμε πως ο μηχανισμός δράσης των ομοιοπαθητικών σκευασμάτων παραμένει υπό επιστημονική διερεύνηση. Η δραστικότητά τους πέραν του placebo δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς.2
Περιορισμοί και ασφάλεια
- Το παρόν άρθρο έχει αμιγώς ενημερωτικό χαρακτήρα και εξετάζει την ομοιοπαθητική αποκλειστικά ως συμπληρωματική επιλογή, η οποία σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή ούτε υποκαθιστά την τεκμηριωμένη ψυχιατρική αξιολόγηση, τη φαρμακευτική αγωγή ή την ψυχοθεραπεία, και δεν ενδείκνυται για επείγοντα περιστατικά.
- Σημειώνεται ότι μεγάλοι διεθνείς οργανισμοί υγείας (π.χ. NHS, NHMRC) δεν αναγνωρίζουν την ομοιοπαθητική ως αποδεδειγμένα αποτελεσματική θεραπεία ελλείψει υψηλής ποιότητας κλινικών δεδομένων.
- Συστηματικές ανασκοπήσεις δεν έχουν καταλήξει σε σαφή απόδειξη αποτελεσματικότητας της ομοιοπαθητικής για κάποια συγκεκριμένη ψυχιατρική διαταραχή.
Βιβλιογραφία
- 1.Cipriani, A., et al. (2018). Comparative Efficacy and Acceptability of 21 Antidepressant Drugs for the Acute Treatment of Adults With Major Depressive Disorder: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. Focus, 16(4), 420–429. [Antidepressants efficacy and tolerability]
- 2.Mathie, R. T., et al. (2014). Randomised placebo-controlled trials of individualised homeopathic treatment: systematic review and meta-analysis. Systematic Reviews, 3(1). [Homeopathy efficacy systematic review]