UTROGESTAN - Οδηγίες, Παρενέργειες

Το UTROGESTAN (ουτροτζεστάν) περιέχει μικροϊονισμένη προγεστερόνη και χορηγείται κυρίως για την υποστήριξη της ωχρινικής φάσης κατά τους κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF). Η ανεπάρκεια ωχρινικής φάσης μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην εμφύτευση του εμβρύου και στην επίτευξη μιας εγκυμοσύνης.

Τι κάνουν τα Utrogestan

To Utrogestan προορίζεται για χρήση σε γυναίκες που χρειάζονται περισσότερη προγεστερόνη ενόσω υποβάλλονται σε αγωγή στο πλαίσιο ενός προγράμματος Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής ή βρίσκονται σε Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης.

Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: η προγεστερόνη είναι μια φυσική ενδογενής ορμόνη του ωχρού σωματίου και είναι η πιο σημαντική ορμόνη του ωχρού σωματίου και του πλακούντα. Δρα στο ενδομήτριο μετατρέποντας τη φάση πολλαπλασιασμού στην εκκριτική φάση. Το Utrogestan δρα ενεργοποιώντας τους υποδοχείς προγεστερόνης και συμβάλλει στην ενδομητριακή ετοιμότητα και παρέχει το προγεσταγονικό σκέλος της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης ή της υποστήριξης γονιμότητας όταν η ενδογενής προγεστερόνη είναι χαμηλή. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η μικροϊονισμένη κολπική προγεστερόνη σε μορφή καψακίου συνδέεται με βελτιωμένα αποτελέσματα ζώσας γέννησης στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.¹

Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης: το Utrogestan αποτελεί βασικό πυλώνα στη Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης (HRT). Σε γυναίκες στην εμμηνόπαυση που διατηρούν τη μήτρα τους, συγχορηγείται με οιστρογόνα για την πρόληψη της υπερπλασίας και του καρκίνου του ενδομητρίου. Ο θεράπων ιατρός μπορεί να επιλέξει κυκλικό σχήμα (το οποίο προκαλεί μηνιαία αιμορραγία απόσυρσης) ή συνεχές σχήμα (καθημερινή λήψη με στόχο την πλήρη απουσία περιόδου).

Ρύθμιση του εμμηνορροϊκού κύκλου: το φάρμακο χρησιμοποιείται ευρέως και σε νεότερες γυναίκες για τη ρύθμιση του κύκλου. Σε περιπτώσεις δευτεροπαθούς αμηνόρροιας ή δυσλειτουργικής αιμορραγίας, η μικροϊονισμένη προγεστερόνη «μιμείται» τη φυσιολογική ωχρινική φάση, προκαλώντας ελεγχόμενη αιμορραγία απόσυρσης (περίοδο) λίγες ημέρες μετά τη διακοπή της λήψης της.

Λήψη Utrogestan

Το Utrogestan διατίθεται σε κάψουλες για λήψη από το στόμα και κάψουλες μαλακής ζελατίνης για κολπική χρήση:

Μορφή	mg και ποσότητα UTROGESTAN	Τιμή
Κάψουλες	UTROGESTAN SOFT.CAPS 100MG BTx30	5,83 ευρώ
Κάψουλες	UTROGESTAN SOFT.CAPS 200MG BTx15	8,08 ευρώ
Κολπικές κάψουλες	UTROGESTAN VAG.CAP.S 300MG BTx15	14,97 ευρώ

Δοσολογία Utrogestan

Ακολουθείτε πάντα τις εξατομικευμένες οδηγίες του θεράποντος ιατρού σας σχετικά με τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα χορήγησης.

Από του στόματος

Ανεπάρκεια ωχρινικής φάσεως: 200-300 mg ημερησίως για 10 ημέρες από την 17η έως και την 26η ημέρα του κύκλου.
Θεραπεία Ορμονικής Υπoκατάστασης: 200 mg ημερησίως τις δύο τελευταίες εβδομάδες κάθε θεραπευτικού κύκλου σε συνδυασμό με οιστρογόνα.

Από τον κόλπο:

Υποβοηθούμενη Τεχνητή Γονιμοποίηση: 100 mg έως 600 mg ημερησίως ανάλογα με την ακολουθούμενη μέθοδο και για διάστημα σύμφωνο προς αυτή. Κάθε κολπικό καψάκιο Utrogestan 300 mg πρέπει να εισάγεται βαθιά στον κόλπο.

Τυπικά χορηγείται σε δύο διηρημένες δόσεις, η μία το πρωί και η άλλη το βράδυ πριν την κατάκλιση.

Utrogestan και εγκυμοσύνη

Το Utrogestan 300 mg πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο κατά τους πρώτους 3 μήνες της εγκυμοσύνης.

Η θεραπεία πρέπει να ξεκινά το αργότερο την τρίτη ημέρα μετά την ημέρα της ωοληψίας και να συνεχίζεται τουλάχιστον μέχρι την 7η εβδομάδα της κύησης και όχι αργότερα από τη 12η εβδομάδα της κύησης ή μέχρι την έναρξη της εμμήνου ρύσης. Η εξατομικευμένη υποστήριξη της ωχρινικής φάσης βάσει μετρήσεων των επιπέδων προγεστερόνης στον ορό μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα κύησης σε κύκλους κρυοσυντηρημένης μεταφοράς εμβρύων.²

Εάν οι εργαστηριακές εξετάσεις επιβεβαιώσουν ότι είστε έγκυος, συνεχίστε με την ίδια δόση τουλάχιστον μέχρι την 7η εβδομάδα της εγκυμοσύνης και όχι αργότερα από τη 12η εβδομάδα, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας. Βάσει των κατευθυντήριων γραμμών, η κολπική προγεστερόνη ενδείκνυται επίσης για γυναίκες με πρώιμη αιμορραγία κύησης και ιστορικό προηγούμενης αποβολής, με στόχο τη μείωση του κινδύνου απώλειας της κύησης.³

Σημαντική σημείωση: η χρήση προγεστερόνης στο πλαίσιο προγραμμάτων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής απαιτεί στενή παρακολούθηση από ειδικό γυναικολόγο ή γιατρό ειδικό στην αναπαραγωγική ιατρική.

Λήψη από το στόμα ή κολπικά;

Αν και στην εξωσωματική (IVF) το Utrogestan χορηγείται κυρίως κολπικά, στις διαταραχές κύκλου και την ορμονική υποκατάσταση (HRT) συχνά συνταγογραφείται από του στόματος.

Η βασική διαφορά εντοπίζεται στον μεταβολισμό του φαρμάκου. Το μεγάλο πλεονέκτημα της ενδοκολπικής χορήγησης Utrogestan είναι ότι παρακάμπτει εντελώς τον ηπατικό μεταβολισμό: απορροφάται απευθείας και δρα στοχευμένα στον ιστό της μήτρας. Έτσι, τα επίπεδα των νευροδραστικών μεταβολιτών στο αίμα (όπως η αλλοπρεγνανολόνη που διεγείρει τους υποδοχείς GABA στον εγκέφαλο) παραμένουν ελάχιστα, επιτρέποντας σε μια γυναίκα να λαμβάνει την απαραίτητη ορμονική υποστήριξη χωρίς τις συστηματικές ψυχολογικές παρενέργειες, τη βαριά κόπωση ή τις καταθλιπτικές μεταπτώσεις που συχνά συνοδεύουν τις από του στόματος θεραπείες.

Αντίθετα, η λήψη από το στόμα περνά από το ήπαρ, παράγοντας μεταβολίτες που δρουν στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Αυτό συχνά προκαλεί παροδική υπνηλία, ζάλη ή αίσθημα κόπωσης 1-3 ώρες μετά τη λήψη. Γι' αυτό, κλινικά συνιστάται αυστηρά η από του στόματος δόση να λαμβάνεται το βράδυ πριν τον ύπνο, με άδειο στομάχι, καθώς η τροφή αυξάνει την απορρόφηση και τις παρενέργειες.

Παρενέργειες Utrogestan

Όπως όλα τα φάρμακα, έτσι και αυτό το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, αν και δεν παρουσιάζονται σε όλους τους ανθρώπους.

Οι ακόλουθες ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να εμφανιστούν με αυτό το φάρμακο:

Γαστρεντερικές διαταραχές, διαταραχές γεύσης, αύξηση ή μείωση του βάρους του σώματος.
Κατακράτηση υγρών, οίδημα.
Μελάγχρωση, χλόασμα δέρματος, ακμή, αλλεργικά δερματικά εξανθήματα, κνίδωση απώλεια τριχών,υπερτρίχωση.
Μαστοδυνία, γυναικομαστία, διαταραχές της γενετήσιας δραστηριότητας.
Κατάθλιψη, καταβολή, υπνηλία ή αϋπνία.
Πυρετός, κεφαλαλγία, συμπτώματα προεμηνορρυσιακού συνδρόμου, διαταραχές περιόδου.
Σπάνια, αναφύλαξη ή αναφυλακτικές αντιδράσεις.
Διαταραχές ηπατικής βιολογίας, σπάνια ίκτερος, αύξηση των λιπιδίων του αίματος.
Αρρενοποίηση θήλεων και υποσπαδίας αρρένων εμβρύων, ιδίως τα παράγωγα της νορ-τεστοστερόνης.
Θρομβοεμβολικά επεισόδια (θρόμβωση, εμβολή, εγκεφαλικά επεισόδια, οίδημα οπτικής θηλής) κυρίως όταν λαμβάνεται σε συνδυασμό με οιστρογόνα.

Συχνότητα μη γνωστή (η συχνότητα δεν μπορεί να εκτιμηθεί με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα):

Φαγούρα
Κολπική αιμορραγία
Ελαιώδεις εκκρίσεις από τον κόλπο.

Πολύ σπάνιες (μπορεί να επηρεάσουν έως 1 στα 10.000 άτομα):

Σοβαρή αλλεργική αντίδραση που προκαλεί δυσκολία στην αναπνοή και ζάλη.
Τοπική δυσανεξία (καύσος, κνησμός ή ελαιώδες έκκριμα) έχει παρατηρηθεί κατά τη διάρκεια κλινικών μελετών και έχει αναφερθεί στη βιβλιογραφία, αλλά η συχνότητα εμφάνισης ήταν εξαιρετικά σπάνια.

Παροδική κόπωση ή ζάλη μπορεί να εμφανιστεί εντός 1 – 3 ωρών από τη χρήση του φαρμάκου. Η παρακολούθηση των επιπέδων προγεστερόνης στον ορό κατά τη διάρκεια της θεραπείας μπορεί να βοηθήσει στη βελτιστοποίηση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων.⁴

Οδηγίες Utrogestan

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε το επίσημο φύλλο οδηγιών του Utrogestan (κάψουλες) και το φύλλο οδηγιών Utrogestan (κολπικές κάψουλες), όπου περιγράφονται αναλυτικά όλες οι πιθανές παρενέργειες, προφυλάξεις και αντενδείξεις.

Αντενδείξεις Utrogestan

Μην χρησιμοποιείτε το Utrogestan 300 mg:

εάν θηλάζετε
σε περίπτωση αλλεργίας στη σόγια ή στο φιστίκι
σε περίπτωση αλλεργίας στην προγεστερόνη ή σε οποιοδήποτε άλλο από τα συστατικά αυτού του φαρμάκου (αναφέρονται στην παράγραφο 6)
εάν έχετε ηπατικά προβλήματα
εάν το δέρμα σας ή τα μάτια σας έχουν κιτρινωπό χρώμα (ίκτερος)
εάν έχετε ανεξήγηση κολπική αιμορραγία
εάν έχετε καρκίνο του μαστού ή καρκίνωμα του γεννητικού συστήματος
εάν έχετε θρομβοφλεβίτιδα
εάν είχατε ή έχετε θρόμβους αίματος σε φλέβα (θρόμβωση), όπως στο πόδι (εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση) ή στους πνεύμονες (πνευμονική εμβολή).
εάν είχατε εγκεφαλική αιμορραγία ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
εάν έχετε μια σπάνια ασθένεια του αίματος που ονομάζεται πορφυρία, η οποία είναι κληρονομική
εάν είστε έγκυος, αλλά το έμβρυο έχει απεβιώσει μέσα σας (παλίνδρομη κύηση).

Προφυλάξεις κατά τη χρήση Utrogestan

Εάν έχετε διαβήτη και χρησιμοποιείτε ινσουλίνη για τον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σας, η θεραπεία με προγεστερόνη μπορεί να επηρεάσει την ανταπόκρισή σας στην ινσουλίνη και η αντιδιαβητική φαρμακευτική αγωγή σας μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή.

Εάν έχετε κολπική αιμορραγία, μιλήστε με τον γιατρό σας. Οποιαδήποτε κολπική αιμορραγία πρέπει πάντα να διερευνάται.

Εάν πιστεύετε ότι έχετε αποβάλει, πρέπει να μιλήσετε με τον γιατρό σας, γιατί πρέπει να σταματήσετε να χρησιμοποιείτε το Utrogestan.

Η ανοχή στη γλυκόζη μπορεί να μειωθεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας με προγεστερόνη και πρέπει να πραγματοποιείται συχνότερη παρακολούθηση. Η προγεστερόνη έχει συνδεθεί με αύξηση του διαβήτη τύπου 2 και ενδέχεται να απαιτούνται προσαρμογές στη φαρμακευτική αγωγή ασθενών που λαμβάνουν θεραπεία για διαβήτη.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Φάρμακα που ενεργοποιούν τα ηπατικά ένζυμα (όπως ορισμένα αντιεπιληπτικά, βαρβιτουρικά, και αντιβιοτικά όπως η ριφαμπικίνη) μπορούν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα της προγεστερόνης.

Συμπληρωματικές προσεγγίσεις

Ορισμένες συμπληρωματικές προσεγγίσεις έχουν μελετηθεί ως επικουρικές παρεμβάσεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και στη ρύθμιση του κύκλου. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά, πάντα μετά από συζήτηση με τον θεράποντα γυναικολόγο ή τον ειδικό αναπαραγωγικής ιατρικής.

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Πώς πρέπει να λαμβάνεται το Utrogestan;

Το Utrogestan λαμβάνεται είτε από το στόμα με λίγο νερό μακριά από τα γεύματα, είτε ενδοκολπικά με τοποθέτηση της κάψουλας βαθιά μέσα στον κόλπο. Η οδός χορήγησης και η κατάλληλη δοσολογία καθορίζονται αποκλειστικά από τον γυναικολόγο σας, ανάλογα με την πάθηση και το ιατρικό ιστορικό σας.

Μπορώ να διακόψω το Utrogestan απότομα;

Όχι. Στην εγκυμοσύνη η απότομη διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία απόσυρσης, ενόχληση/κράμπες και (σε ορισμένες περιπτώσεις) να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών, ιδίως σε IVF ή απειλούμενη αποβολή. Η διακοπή πρέπει να γίνεται μόνο με τις οδηγίες γυναικολόγου.

Γιατί χορηγείται το Utrogestan στην εγκυμοσύνη;

Το Utrogestan χορηγείται στην εγκυμοσύνη στο πλαίσιο διαχείρισης του κινδύνου πρόωρου τοκετού, για την υποστήριξη της εξωσωματικής γονιμοποίησης και τη μείωση της πιθανότητας αποβολής σε γυναίκες με συγκεκριμένο ιατρικό ιστορικό. Η προγεστερόνη προάγει τη χαλάρωση των μυών της μήτρας και υποστηρίζει το ενδομήτριο, συμβάλλοντας στη διατήρηση ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη του εμβρύου.

Το Utrogestan προκαλεί αύξηση βάρους;

Το Utrogestan δεν προκαλεί άμεση αύξηση λίπους ή μόνιμη αύξηση βάρους. Ωστόσο, η προγεστερόνη μπορεί να προκαλέσει παροδική κατακράτηση υγρών, έντονο φούσκωμα και αυξημένη όρεξη, συμπτώματα που συχνά υποχωρούν μετά τη διακοπή της θεραπείας ή τη ρύθμιση της δόσης.

Τι πρέπει να κάνω αν ξεχάσω μια δόση Utrogestan;

Πάρτε τη δόση Utrogestan μόλις το θυμηθείτε. Αν όμως πλησιάζει η ώρα για την επόμενη δόση, παραλείψτε αυτή που ξεχάσατε και συνεχίστε το πρόγραμμά σας. Ποτέ μην λαμβάνετε διπλή δόση Utrogestan, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο υπνηλίας. Σε κύηση ή εξωσωματική (IVF), επικοινωνήστε άμεσα με τον γυναικολόγο σας .

Βιβλιογραφία

1.Dhillon-Smith, R. K., et al. (2025). A comparison of progesterone via vaginal oil capsules versus pessaries for luteal phase support in assisted reproduction treatment: a multicentre cohort study of 42 291 cycles. Human Reproduction, 41(1), 59–68. [Vaginal Capsules vs Pessaries Efficacy]
2.Oner, G., et al. (2025). Comparison of Different Progesterone Protocols for Luteal Support in Frozen-Thawed Embryo Transfer Preparation. Biomedicines, 13(10), 2487. [Frozen Transfer Progesterone Protocols]]
3.National Institute for Health and Care Excellence. (2023). Ectopic pregnancy and miscarriage: diagnosis and initial management (NICE Guideline NG126). [NICE Clinical Consensus On Progesterone]
4.Labarta, E., et al. (2020). Impact of low serum progesterone levels on the day of embryo transfer on pregnancy outcome: a prospective cohort study in artificial cycles with vaginal progesterone. Human Reproduction, 36(3), 683–692. [Serum Progesterone Monitoring Importance]

UTROGESTAN – Τι κάνει, Οδηγίες, Παρενέργειες