Ποιες τροφές μπορείτε να τρώτε όταν έχει καύσωνα

Η θερμοκρασία αυτό το καλοκαίρι είναι αυξημένη, και ήδη έχουμε ζήσει τα πρώτα κύματα καύσωνα. Μέσα στον Αύγουστο όμως, αναμένεται και περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας. Οι προβλέψεις για το μέλλον δεν είναι ευοίωνες, η κλιματική αλλαγή είναι ήδη εδώ και οι καύσωνες θα είναι και πιο συχνοί και θα διαρκούν περισσότερο.¹

Εκτός όμως από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, γνωρίζετε ότι η καθημερινή σας διατροφή έχει σημαντικό αντίκτυπο στη θερμοκρασία του σώματός σας; Ας δούμε λοιπόν ποιες τροφές μπορείτε να τρώτε ελεύθερα κατά τη διάρκεια του καύσωνα.

Μείνετε ενυδατωμένοι

Κρύο νερό, φρούτα (ιδίως το καρπούζι) και λαχανικά (όπως αγγούρι, ντομάτα, χόρτα) μπορούν να σας βοηθήσουν να παραμείνετε ενυδατωμένοι, και μάλιστα χωρίς να σας επιβαρύνουν με θερμίδες. Η κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών συμβάλλει σημαντικά στη διατήρηση της ενυδάτωσης.

Τα κρύα, ελαφριά φαγητά θα πρέπει να είναι μέρος της διατροφής σας κατά τη διάρκεια του καύσωνα.

Εκτός από το αίσθημα δίψας, ένας απλός τρόπος για να δείτε αν είστε ενυδατωμένοι είναι να παρατηρήσετε το χρώμα των ούρων σας. Αν είναι πολύ ανοιχτό κίτρινο, σαν το χρώμα του χυμού λεμονιού, είστε ενυδατωμένοι. Αν είναι πιο σκούρο από αυτό, τότε μπορεί να είστε αφυδατωμένοι.

Επιπλέον, τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ηλεκτρολύτες, όπως το σέλινο και τα κολοκυθάκια, βοηθούν τα μέγιστα στην αναπλήρωση των βασικών ιχνοστοιχείων που χάνονται φυσιολογικά μέσω της εφίδρωσης.

Σε καμία περίπτωση μην τροποποιείτε τη φαρμακευτική σας αγωγή χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Εάν λαμβάνετε χρόνια αγωγή, συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό σας.

Αποφύγετε τα βαριά γεύματα

Η πέψη δημιουργεί θερμότητα και η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων ή πλούσιων σε λιπαρά τροφές θα σας επιβαρύνει.² Έτσι ένα μεγάλο γεύμα (ή αν είναι πολύ ζεστό) θα σας κάνει επίσης να αισθάνεστε πιο νωθροί και κουρασμένοι επειδή το σώμα σας προσπαθεί να κάνει πάρα πολλά ταυτόχρονα.

Παρατηρούμε συχνά στην κλινική πράξη ότι η θερμική εξάντληση επιδεινώνεται ραγδαία μετά από ογκώδη γεύματα. Αυτό συμβαίνει διότι η αιμάτωση κατευθύνεται κατά προτεραιότητα στο γαστρεντερικό σύστημα αντί για το δέρμα, δυσχεραίνοντας έτσι την κρίσιμη αποβολή θερμότητας από τον οργανισμό. Αποφύγετε λοιπόν τα πολλά λίπη και λάδια (τηγανητά φαγητά), βαριές σάλτσες (όπως σε μακαρόνια), όπως και όλες τις επεξεργασμένες τροφές.

Ελαφριά και συχνά γεύματα

Οι ειδικοί συνιστούν να τρώτε πιο ελαφριά γεύματα, πιο συχνά κατά τη διάρκεια της ημέρας και να επικεντρώνεστε σε πιο εύπεπτες τροφές, που μπορούν να σας ενυδατώσουν παράλληλα, όπως το αγγούρι και το καρπούζι.

Η καθημερινή ιατρική μας εμπειρία επιβεβαιώνει πως η ήπια, "σιωπηλή" αφυδάτωση αποτελεί την πιο συχνή αιτία θερινής αδιαθεσίας. Ωστόσο, προλαμβάνεται εξαιρετικά αποτελεσματικά όταν η πρόσληψη δροσερών τροφών και υγρών γίνεται συνειδητά και προληπτικά, προτού καν εμφανιστεί το αίσθημα της δίψας.

Αποφύγετε τον (πολύ) καφέ, τα ενεργειακά ποτά και το αλκοόλ

Τα ποτά με μεγάλες ποσότητες καφεΐνης, όπως τα ενεργειακά ποτά, μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα την αφυδάτωση επειδή σας κάνουν να ουρείτε περισσότερο. Η ποσότητα καφεΐνης σε ένα φλιτζάνι καφέ δεν είναι τόσο μεγάλη, αλλά αν καταναλώνετε υπερβολικά καφέ, σας οδηγεί στην αφυδάτωση. Αποφύγετε επίσης το αλκοόλ, το οποίο είναι διουρητικό και μπορεί να προκαλέσει ή συνεισφέρει στην αφυδάτωση.

Εκτός κι αν παίζετε αθλείστε, πιθανότατα δεν θα χρειαστείτε κάποιο ρόφημα ηλεκτρολυτών, το οποίο συχνά έχει πρόσθετη ζάχαρη. Εννοείτε πως πρέπει να αποφεύγετε την άσκηση τις μεσημεριανές ώρες.

Η πρόσληψη αλατιού πρέπει να είναι ισορροπημένη, εάν αντιμετωπίζετε προβλήματα αρτηριακής πίεσης, επικοινωνήστε με τον ιατρό σας.

Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο και τις υψηλές θερμοκρασίες

Είναι βασικό να αποφύγετε την άμεση έκθεση στον ήλιο, και να είστε σε περιβάλλοντα με πιο χαμηλή θερμοκρασία κατά τη διάρκεια του καύσωνα.

Αυτό αφορά όλους, και ακόμα περισσότερο τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι και χρειάζεται επαγρύπνυση. Αποφύγετε τις μεσημεριανές ώρες για μπάνιο, που ο ήλιος είναι πιο έντονος σε σχέση με το υπόλοιπο 24ωρο.

Στην περίπτωση ηλίασης ή θερμοπληξίας, θα πρέπει να αναζητήσετε άμεσα βοήθεια.³

Βιβλιογραφία

1.Ebi, K. L., et al. (2021). Hot weather and heat extremes: health risks. The Lancet, 398(10301), 698-708. [link]
2.Jay, O., et al. (2021). Reducing the health effects of hot weather and heat extremes: from personal cooling strategies to green cities. The Lancet, 398(10301), 709-724. [link]
3.World Health Organization - Heat and Health. [link]

Ποιες τροφές μπορώ να φάω όταν έχει καύσωνα;