Μακροχρόνιες επιδράσεις του μπούλινγκ
Το μπούλινγκ μπορεί να εμφανιστεί με πολλoύς τρόπους. Υπάρχουν και ενήλικες που γίνονται αντικείμενο κακομεταχείρισης από τους άλλους, καθώς ο εκφοβισμός μπορεί να υπάρχει στο σπίτι, στο χώρο εργασίας, στις σχέσεις και στον κοινωνικό κύκλο. Το μπούλινγκ έχει μακροχρόνιες επιδράσεις που δύνανται να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής ενός ατόμου.
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 20% των ατόμων που έχουν δεχθεί εκφοβισμό ενδέχεται να εμφανίσουν συμπτώματα μετατραυματικού στρες (PTSD) στην ενήλικη ζωή.
Κοινωνικές και συναισθηματικές επιδράσεις του μπούλινγκ
Τα παιδιά που δέχονται bullying συχνά δυσκολεύονται συναισθηματικά και κοινωνικά. Δεν δυσκολεύονται μόνο να κάνουν φίλους αλλά και να διατηρήσουν τις φιλικές τους σχέσεις.
Οι άνθρωποι που δέχονται εκφοβισμό έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η έλλειψη αυτοεκτίμησης μπορεί να συνδέεται στενά με τα αρνητικά σχόλια που δέχονται.
Τα θύματα bullying βιώνουν ένα εύρος συναισθημάτων. Μπορεί να νιώθουν θυμό, αβοηθητότητα, δυσαρέσκεια, πικρία, απογοήτευση, μοναξιά και απομόνωση. Κατά συνέπεια ενδέχεται να στραφούν σε ανθυγιεινές συνήθειες για να μην νιώθουν τον πόνο.
Χωρίς την κατάλληλη υποστήριξη, τα άτομα είναι πιθανό να βιώσουν μαθημένη αβοηθητότητα. Η μαθημένη αβοηθητότητα σημαίνει ότι τα θύματα του bullying πιστεύουν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για να αλλάξουν την κατάσταση. Έτσι, σταματούν να προσπαθούν. Έτσι ο κύκλος της κατάθλιψης γίνεται πιο έντονος. Αυτό μπορεί να συμβάλει σε αισθήματα αβοηθητότητας και την πεποίθηση ότι δεν υπάρχει τρόπος να ξεφύγει. Αρχίζουν να πιστεύουν τα ψέματα για το bullying, έτσι προσπαθούν να πείσουν τον εαυτό τους ότι δεν είναι κάτι κακό. Κατηγορούν τον εαυτό τους για όσα έχουν συμβεί.
Αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές
Ο εκφοβισμός ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση της αυτοεκτίμησης και της αίσθησης προσωπικής αξίας. Μερικές φορές, οι άνθρωποι εσωτερικεύουν τα μηνύματα που δέχονται από τους άλλους. Αυτά τα μηνύματα μπορεί να σημαίνουν ότι το θύμα δεν αξίζει, είναι ασήμαντο ή δεν είναι αρκετά καλό. Παρά το πόσο ανακριβές είναι αυτό, όταν κάποιος συνεχώς δέχεται αυτή τη λανθασμένη πληροφορία επηρεάζεται αρνητικά. Η επίδραση εντείνεται αν ένα θύμα εκφοβισμού δεν έχει το κατάλληλο υποστηρικτικό δίκτυο ή θετικές επιρροές στη ζωή του.
Οι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές εκδηλώνονται με πολλούς τρόπους, αλλά γενικά αφορούν κακές επιλογές που οδηγούν σε αυτοσαμποτάζ. Κάποια παραδείγματα περιλαμβάνουν την κατάχρηση αλκοόλ ή άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών (π.χ. κάνναβη, κοκαΐνη), τις παραβατικές συμπεριφορές. 2 Σε πολλές περιπτώσεις, τα αυτοκαταστροφικά άτομα δεν αναγνωρίζουν ότι το bullying συμβάλλει στις κακές επιλογές που κάνουν.
Προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις
Όταν ένα άτομο είναι θύμα εκφοβισμού, μπορεί να αρχίζει να χτίζει άμυνες για να προστατεύσει τον εαυτό του. Αυτές οι άμυνες μπορεί να είναι βαθιά ριζωμένες, απομακρύνοντας ανθρώπους που θα μπορούσαν να έχουν θετικό αντίκτυπο στη ζωή του ατόμου. Αυτή η επίδραση του bullying οφείλεται στις βαθιές συναισθηματικές πληγές και τα ψυχικά τραύματα που αφήνει πίσω του. Τα θέματα εμπιστοσύνης δημιουργούν προβλήματα στις φιλικές σχέσεις.
Κατάθλιψη
Πολλά άτομα που είναι θύματα εκφοβισμού νιώθουν παγιδευμένα και ανίκανα να δραπετεύσουν από τους θύτες τους. Κάθε κατάσταση είναι διαφορετική και το να νιώθει κάποιος παγιδευμένος σε μια κατάσταση μπορεί να οδηγήσει στην κατάθλιψη. Τα άτομα με κατάθλιψη απομονώνονται από τους άλλους και έχουν αυτοκτονικές σκέψεις. Συχνά, η κλινική εικόνα δεν περιορίζεται στην κατάθλιψη αλλά περιλαμβάνει στοιχεία Σύνθετης Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες (C-PTSD), ειδικά όταν ο εκφοβισμός ήταν χρόνιος. Η κατάθλιψη είναι κάτι που πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και χαρακτηρίζεται από κακή διάθεση με αρνητικές σκέψεις που διαρκούν περισσότερο από δύο εβδομάδες. 1
Θεραπευτική αντιμετώπιση εκφοβισμού
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της κατάστασης, την επεξεργασία των επώδυνων συναισθημάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Επίσης βοηθά τους ανθρώπους να κατανοήσουν τα μοτίβα συμπεριφοράς τους που τους κάνουν ευάλωτους στο bullying έτσι ώστε να αναγνωρίζουν τα προειδοποιητικά σημάδια και να προστατεύουν καλύτερα τον εαυτό τους στο μέλλον. Στην ψυχοθεραπεία μαθαίνουν υγιείς εναλλακτικές συμπεριφορές και δεξιότητες ώστε να υπερασπίζονται τον εαυτό τους με ασφαλή και αποτελεσματικό τρόπο. 3
Επίσης, θεραπευτικές προσεγγίσεις όπως το EMDR εφαρμόζονται συχνά για την επεξεργασία τραυματικών εμπειριών.
Βιβλιογραφία
- 1.Lereya, S. T., et al. (2015). Adult mental health consequences of peer bullying and maltreatment in childhood: two cohorts in two countries. The Lancet Psychiatry, 2(6), 524-531. [link ]
- 2.Vrijen, C., et al. (2021). Childhood and adolescent bullying perpetration and later substance use: A meta-analysis. Pediatrics, 147(4), e2020034751. [link ]
- 3.Ehring, T., et al. (2014). Meta-analysis of psychological treatments for posttraumatic stress disorder in adult survivors of childhood abuse. Clinical Psychology Review, 34(8), 645-657. [link]