Boomer - τι σημαίνει
Ο "Boomer" ένας όρος της ποπ κουλτούρας που χρησιμοποιείται για να περιγράψει άτομα της γενιάς "Baby Boomers" (γεννημένους 1946-1964) που επιδεικνύουν άκαμπτες αντιλήψεις, αντίσταση στην κοινωνική αλλαγή και κριτική στάση απέναντι στις νεότερες γενιές. Στην Ελλάδα, ο όρος συχνά περιγράφει μια συγκεκριμένη πατριαρχική ή αυταρχική νοοτροπία ανεξαρτήτως ηλικίας.
Η φράση "Boomer" έχει γίνει κοινή για κάποιον μεγαλύτερο σε ηλικία που είναι στενόμυαλος και αντιστέκεται στην αλλαγή. Την χρησιμοποιούμε σαν ειρωνεία, με χιούμορ, αν και μερικές φορές έχει κακόβουλη χροιά. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν στενόμυαλες απόψεις, αντιστέκονται στην αλλαγή, είτε πρόκειται για νέα τεχνολογία είτε για την ισότητα των φύλων, και γενικά δεν έχουν επαφή με το πως οι συμπεριφορές τους επηρεάζουν τους άλλους ανθρώπους.
Αντιλήψεις των Boomers
Οι παρακάτω παρατηρήσεις αναφέρονται σε συγκεκριμένα συμπεριφορικά μοτίβα που μπορεί να εμφανίζονται σε ορισμένα άτομα και δεν πρέπει να γενικεύονται σε ολόκληρη μια γενιά. Κάθε άτομο είναι μοναδικό και επηρεάζεται από πολλαπλούς παράγοντες πέρα από την ηλικιακή ομάδα του.
Στην πραγματικότητα πολλοί boomers έχουν μεγαλώσει με πολύ ισχυρές ιδέες για τη δουλειά, την οικογένεια και το σεβασμό. Αυτές οι ιδέες τους βοήθησαν να επιβιώσουν. Σήμερα, μερικές από αυτές κρατούν τους ανθρώπους κολλημένους σε συμπεριφορές που βλάπτουν τις σχέσεις.1
Υπάρχουν κάποια μοτίβα που εμφανίζονται ξανά και ξανά.
1. Ο σεβασμός είναι τυφλή υπακοή
Για τους boomers σεβασμός σημαίνει να κάνουν ότι λέει η εξουσία, χωρίς ερωτήσεις. Αν ένας γονιός πει, "επειδή εγώ το λέω", η συζήτηση έχει λήξει. Αυτή η πεποίθηση μπορεί να παραμείνει και αργότερα στη ζωή, επομένως οποιαδήποτε αντίρρηση μοιάζει με έλλειψη στοιχειώδους σεβασμού.
Μερικές φορές ίσως να παρατηρείτε ότι φυσιολογικές συμπεριφορές των ενηλίκων, όπως το να έχουν διαφορετική άποψη, εκλαμβάνεται από τους boomers ως αγένεια. Είναι ο παλιός τους κανόνας ότι ο σεβασμός ισούται με σιωπή και συμμόρφωση.
2. Βλέπουν τις διαφωνίες ως προσωπική επίθεση
Στην επιφάνεια, αυτό μοιάζει απλό. Έχετε μια αντίθετη άποψη, και αναστατώνονται. Για ορισμένους boomers, η πρόκληση δίνει την αίσθηση ότι κάποιος λέει "Απέτυχες" ή "Η αξία σου αμφισβητείται". Αυτός ο φόβος μπορεί να μετατρέψει μια μικρή διαφωνία σε μια μεγάλη σύγκρουση. Όταν κάποιος έχει συνδέσει την αξία του με το να έχει δίκιο, κάθε συζήτηση μοιάζει με απειλή.
3. Εξισώνουν την εγκατάλειψη με το να γίνεσαι αδύναμος
Πολλοί boomers διδάχτηκαν ότι ο έλεγχος ισοδυναμεί με δύναμη. Δεν αμφιβάλλουν ποτέ. Το να χάνουν τον έλεγχο μπορεί να μοιάζει με απώλεια δύναμης. Μερικές φορές αυτός ο φόβος είναι ήσυχος αλλά ισχυρός. Αν σταματήσουν να αποφασίζουν, ποιοι είναι τώρα. Αν τα παιδιά, οι νεότεροι συνάδελφοι ή οι σύντροφοι κάνουν επιλογές, έχουν αξία; Ο εσωτερικός πανικός μπορεί να εμφανιστεί με κριτική, κήρυγμα και συμβουλές τις οποίες κανείς δεν ζήτησε.
4. Υποθέτουν ότι η ηλικία σημαίνει πάντα "εγώ ξέρω καλύτερα"
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η ηλικία και η αυθεντία πήγαιναν μαζί. Οι μεγαλύτεροι ηλικιακά άνθρωποι γνώριζαν περισσότερα για τη δουλειά, την οικογένεια και τον κόσμο. Σήμερα, τα πράγματα αλλάζουν γρήγορα. Η τεχνολογία, η κουλτούρα και οι σχέσεις αλλάζουν με μεγάλη ταχύτητα, έτσι η ηλικία δεν ισοδυναμεί πάντοτε με την αυθεντία.2
5. Μπερδεύουν τη βοήθεια με τη μικροδιαχείριση
Σε πολλές οικογένειες, οι boomers δείχνουν την αγάπη τους μέσα από τις πράξεις τους. Σχεδιάζουν. Έχουν τον έλεγχο. Η πρόθεση μπορεί να είναι ευγενική, αλλά δεν σέβονται τις ικανότητες των άλλων.
6. Πιστεύουν ότι τα συναισθήματα πρέπει να μένουν κρυφά
Πολλοί boomers μεγάλωσαν σε οικογένειες που δεν μιλούσαν για τα συναισθήματα. Το κλάμα ήταν μόνο για τα "μωρά". Ο θυμός παρέμενε καταπιεσμένος. Σαν αποτέλεσμα, οι πραγματικές συναισθηματικές ανάγκες συχνά έμεναν θαμμένες ώστε να υπάρχει έλεγχος.
Με αυτή τη λογική πολλοί boomers λένε, "Ξεπέρασε το" ή " Άλλοι άνθρωποι είναι σε πολύ χειρότερη θέση". Δεν είναι ότι δεν νοιάζονται, αλλά συχνά δεν διαθέτουν τις ίδιες δεξιότητες συναισθηματικής ρύθμισης που προάγονται σήμερα.
Κάποιες φορές οι boomers μπορεί να πούνε ότι είστε υπερβολικά ευαίσθητοι, όταν δείχνετε τα συναισθήματα σας. Αυτό μοιάζει τρομακτικό για αυτούς, επειδή δεν είχαν ποτέ το χώρο να εκφραστούν έτσι.
7. Πιστεύουν ότι η ρουτίνα έχει μεγαλύτερη σημασία από τις σχέσεις
Στην επιφάνεια, η ρουτίνα μοιάζει ακίνδυνη. Δείπνο στις 6:00μμ. Σχέδια για τις διακοπές. Οι δουλειές του σπιτιού που γίνονται με συγκεκριμένο τρόπο. Για κάποιους boomers , η τάξη είναι πολύ σημαντική. Για αυτό κάθε πλάνο που σπάει αυτή τη ρουτίνα, είναι επικίνδυνο.
Μερικές φορές μπορείτε να το παρατηρήσετε όταν συμβαίνει μια μικρή αλλαγή, όπως αν τους επισκεφτείτε μια άλλη μέρα, μπορεί να ξεσπάσουν. Η ρουτίνα είναι πιο σημαντική από τους ανθρώπους. Όμως, οι αυστηροί και άκαμπτοι κανόνες δεν αφήνουν χώρο για αυθεντική σύνδεση.
8. Βλέπουν την αλλαγή ως απειλή, όχι ως εργαλείο
Η αλλαγή μοιάζει με ρίσκο για κάθε boomer. Οι νέες ιδέες, η ψυχική υγεία, η δουλειά και οι σχέσεις μπορεί να προκαλούν φόβο. Έτσι, μένουν σε αυτά που γνωρίζουν.
Μπορεί να νιώθουν απειλή από τις νέες τάσεις ή να τις θεωρούν ανόητες ή επικίνδυνες. Δεν αντιλαμβάνονται ότι η αλλαγή μπορεί να φέρει ελευθερία, δικαιοσύνη ή καλύτερη ποιότητα ζωής.
9. Προτιμούν να έχουν δίκιο παρά να φτιάξουν μια σχέση
Σε πολλές διαφωνίες με έναν ελεγκτικό boomer, το πραγματικό θέμα σταματά να είναι το πρόβλημα. Γίνεται μια σύγκρουση για το ποιος έχει δίκιο. Η συγνώμη μοιάζει με ήττα, έτσι συνεχίζουν να υπερασπίζονται την άποψη τους και μετά τη διαφωνία.
Μερικές φορές μπορεί να πούνε "Αυτό δεν συνέβη ποτέ" ή " Αντιδράς υπερβολικά" αντί να παραδεχτούν ότι είπανε σκληρά λόγια. Αυτό είναι πολύ επώδυνο.
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι πολλές από αυτές τις συμπεριφορές δεν είναι απλώς "κακία", αλλά αποτέλεσμα διαγενεακού τραύματος. Πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι το περιβάλλον ανατροφής παίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταβίβαση του άγχους και των μηχανισμών άμυνας από γονείς σε παιδιά.5 Η "ακαμψία" του Boomer είναι συχνά ένας μηχανισμός επιβίωσης που κληρονομήθηκε και αναπαράγεται.
Φράσεις που χρησιμοποιούν συχνά οι Boomers: Μέρος Α'
1. Στις μέρες μας...
Επιφανειακά, αυτή η φράση μοιάζει σαν μια αναπόληση στη μνήμη. Πρακτικά, αυτή η φράση μπορεί να υποδηλώνει ότι έχετε αποτύχει στην ενήλικη ζωή σας.
Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό που πραγματικά εννοούν είναι ότι το μονοπάτι τους είχε νόημα για αυτούς. Ο κόσμος τους είχε ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα. Τελείωναν το σχολείο. Έβρισκαν δουλειά. Έμεναν σε αυτή για μια ζωή. Έπαιρναν σύνταξη. Έτσι, όταν κοιτάνε το μονοπάτι των νέων που έχει πολλές διαδρομές νιώθουν σύγχυση, ανησυχία ή θυμό.
2. Τα παιδιά στις μέρες μας τα έχουν όλα
Μπορεί να ακούγεται σκληρό, ειδικά αν κάνετε τα πάντα για να πληρώσετε το ενοίκιο.Η λέξη "εύκολα" μπορεί να μοιάζει απαξιωτική.
Από την πλευρά τους, μπορεί να σκέφτονται τη σωματική εργασία, τους αυστηρούς γονείς. Θυμούνται να περπατάνε χιλιόμετρα για να πάνε σχολείο, να μοιράζονται ένα τηλέφωνο ή να δουλεύουν ως έφηβοι. Συγκριτικά με αυτά, το delivery για φαγητό και τα κινητά πραγματικά μοιάζουν "εύκολα".
Βέβαια, κάθε εποχή έχει τα δικά της βάρη. Σήμερα οι άνθρωποι έρχονται συνεχώς αντιμέτωποι με τη σύγκριση, δεν έχουν σταθερές εργασίες, έχουν άγχος για την κλιματική αλλαγή. Τίποτε από αυτά δεν είναι εύκολο. Όταν οι boomers τα αγνοούν όλα αυτά και επικεντρώνονται στα gadgets , η φράση αποτελεί προσβολή για την ψυχική ανθεκτικότητα.
3. Κανείς δεν θέλει πια να δουλέψει
Αυτή η φράση έχει γίνει ένα γενικό παράπονο. Τα ακούμε παντού στα μαγαζιά. Μπορεί να μοιάζει με προσωπική επίθεση, ακόμη και αν κάποιος κάνει τρεις δουλειές και είναι συνεχώς εξουθενωμένος.
Συχνά, αυτό που εννοούν είναι, "Η δουλειά δεν φαίνεται όπως θα περίμενα." Για πολλούς boomers είναι φυσιολογικό να μένει κάποιος για δεκαετίες σε μια εταιρεία. Η αφοσίωση ανταμείβεται. Σήμερα, οι άνθρωποι αλλάζουν δουλειές γρήγορα, δουλεύουν από το σπίτι. Για κάποιον που έχει εξελιχθεί μέσα στη σταθερότητα, αυτό μοιάζει με έλλειψη εργασιακής ηθικής.
Βέβαια, η ιστορία είναι απολύτως διαφορετική. Οι μισθοί έχουν παγώσει ενώ το κόστος ζωής αυξάνεται. Η εργασία εξ' αποστάσεως είναι ο μόνος τρόπος για να μπορέσει ένα ζευγάρι να κάνει παιδιά, να τα φροντίζει. Όταν οι boomers λένε "δεν θέλει κανένας να δουλέψει", μπορεί να αναφέρονται στις ελλείψεις προσωπικού όχι σε εσάς άμεσα.
4. Έτσι ακριβώς λειτουργεί ο κόσμος
Μπορεί να κάνετε μια συζήτηση για τις αδικίες, τις διακρίσεις ή το διαλυμένο σύστημα. Και στη συνέχεια ακούτε, "Έτσι ακριβώς λειτουργεί ο κόσμος".
Κάτω από την επιφάνεια, συχνά υπάρχει ρεαλισμός μαζί με εξουθένωση. Έχουν δει τα σχέδια τους να αποτυγχάνουν και το σύστημα να μην αλλάζει. Μπορεί να προσπάθησαν να αλλάξουν και να έπεσαν σε τοίχο. Για αυτούς η αποδοχή αυτή ήταν μια δεξιότητα επιβίωσης. Τους κρατούσε ασφαλείς από το burnout.
Για τους ανθρώπους του σήμερα αυτή η παραδοχή μπορεί να μοιάζει με παραίτηση. Η γενιά μας άρχισε να μιλάει ανοιχτά για την δικαιοσύνη και την ψυχική υγεία. Άρχισε να αμφισβητεί τα παλιά μοτίβα.
Στην ελληνική πραγματικότητα, η σύγκρουση αυτή επιτείνεται από την παραδοσιακή δομή της οικογένειας. Έρευνες δείχνουν ότι η συναισθηματική κοινωνικοποίηση στην Ελλάδα συχνά εμπλέκει υψηλά επίπεδα γονεϊκού ελέγχου, γεγονός που δυσκολεύει την αυτονομία των νέων ενηλίκων.4 Αυτό το πολιτισμικό πλαίσιο κάνει την "boomer" συμπεριφορά να βιώνεται όχι απλώς ως χάσμα γενεών, αλλά ως ζήτημα οικογενειακών ορίων.
Φράσεις που χρησιμοποιούν συχνά οι Boomers: Μέρος Β'
5. Όταν φτάσεις στην ηλικία μου θα δεις
Αυτή η φράση μπορεί να σας πονά επειδή δίνει την αίσθηση ότι η άποψη σας απορρίπτεται. Μπορεί να νιώθετε ότι τώρα είστε ανόητος ή αθώος.
Στην πραγματικότητα, η ηλικία δεν αλλάζει την οπτική. Οι μακροχρόνιες σχέσεις, οι απώλειες και οι ανατροπές στην καριέρα μπορούν να αλλάξουν ό,τι έχει σημασία. Οι μελέτες δείχνουν ότι πολλοί άνθρωποι επικεντρώνονται στις σχέσεις και στα συναισθήματα τους όσο μεγαλώνουν, όχι μόνος στους στόχους τους.
Από την πλευρά τους οι boomers μπορεί να προσπαθούν να πούνε, "Υπάρχουν πράγματα που δεν μπορείς να ξέρεις ακόμη και αυτό είναι εντάξει." Το πρόβλημα είναι ο τόνος. Μπορεί να είναι σκληρός αντί ευγενικός. Και αυτό μετατρέπει τη σοφία τους σε τοίχο και όχι σε γέφυρα.
6. Οι άνθρωποι είναι πολύ ευαίσθητοι τώρα
Πολλοί άνθρωποι ακούνε αυτή τη φράση ως, "Δεν πρέπει να σκέφτεσαι τα συναισθήματα σου." Συχνά μοιάζει με αστείο, ένα σχόλιο για το φύλο ή την εθνικότητα, ή μια μικρή παρατήρηση που αγγίζει ευαίσθητες χορδές.
Από την οπτική γωνία των boomers, οι κανόνες άλλαξαν γρήγορα. Λέξεις που κάποτε ήταν απλές τώρα αμφισβητούνται. Θέματα που σπάνια συζητιούνταν , όπως τα ψυχικά τραύματα ή η ταυτότητα, έχουν έρθει στο φως. Όταν λένε ότι οι άλλοι είναι ευαίσθητοι ίσως να κρύβουν το δικό τους φόβο μήπως αποτύχουν.
Η ευαισθησία δεν είναι ελάττωμα. Είναι ένα σημάδι ότι θέλετε το σεβασμό. Όταν ζητάτε από κάποιον να ανακαλέσει όσα είπε ή να μιλάει ευγενικά, δεν έχει να κάνει με τον έλεγχο, έχει να κάνει με τα όρια και την συναισθηματική ασφάλεια. Στη θεραπευτική πρακτική, συχνά παρατηρούμε ότι αυτή η "συναισθηματική αποκοπή" ήταν ο μόνος τρόπος για να διαχειριστούν το δικό τους άγχος σε μια εποχή που η ψυχική υγεία ήταν ταμπού.
7. Νομίζεις ότι είσαι αγχωμένος
Λέτε ότι είστε κουρασμένοι, και σας λένε ιστορίες για τις διπλοβάρδιες, τα τρία παιδιά και την έλλειψη διακοπών. Ξαφνικά δεν είστε απλά αγχωμένοι, είστε και λάθος που αγχώνεστε.
Η ειρωνεία είναι ότι αυτή η φράση συνήθως προκύπτει από το στρες. Ίσως οι boomers να κουβαλάνε παλιά φορτία μέσα τους που δεν ξέρετε. Χρέη, θέματα υγείας, οικογενειακά μυστικά. Όταν σας ακούνε να μοιράζεστε το βάρος που νιώθετε, μπορεί να νιώθουν ότι κανείς δεν βλέπει τα δικά τους, και έτσι θέλουν να αποδείξουν πόσο σκληροί είναι.
Φυσικά, η σύγκριση δεν βοηθά. Το στρες δεν φεύγει έτσι απλά. Το νευρικό σύστημα δεν θα χαλαρώσει επειδή κάποιος έχει περάσει χειρότερα από εσάς.
8. Δεν συνήθιζα να το κάνω έτσι
Αλλάζετε μια οικογενειακή παράδοση, δοκιμάζετε μια νέα συνταγή ή προτείνετε κάτι διαφορετικό για τις διακοπές και ακούτε, "Δεν συνήθιζα να το κάνω έτσι." Και αυτό μπορεί να ακούγεται σαν ετυμηγορία για τις επιλογές σας.
Σε πολλές οικογένειες, η ρουτίνα ισοδυναμεί με την ασφάλεια. Για τους boomers που έζησαν πολλές κοινωνικές αλλαγές, οι παραδόσεις γίνονται άγκυρες. Κάνουν τα πράγματα όπως αυτοί θέλουν, κρατούν τις επαφές με τους γονείς, τους παππούδες και τις ρίζες τους. Οι νέες ιδέες μοιάζουν σαν απειλή για τους.
Η αλλαγή δεν είναι ασέβεια, είναι εξέλιξη. Μπορείτε να αλλάξετε συνήθειες που πλέον δεν σας εξυπηρετούν ή να κάνετε χώρο για νέα πράγματα. Όταν απορρίπτουν τις ιδέες σας νιώθετε ότι απορρίπτουν εσάς.
Οι γενιές εξελίσσονται
Είναι απολύτως φυσιολογικό οι γενιές και οι άνθρωποι να εξελίσσονται και να αλλάζουν ακόμη και αν οι boomers δεν θέλουν να το αποδεχτούν. Με την κατάλληλη υποστήριξη, όπως η ψυχοθεραπεία, τα άτομα μπορούν να μάθουν να αποδέχονται την αλλαγή και να δείχνουν ενσυναίσθηση και συμπόνια στους νέους.3
Βιβλιογραφία
- 1.Rudolph, C. W., et al. (2021). Generations and generational differences: Debunking myths in organizational science. Journal of Business and Psychology, 36(6), 945–967. [link]
- 2.Salthouse, T. A., et al. (2013). Within-cohort age-related differences in cognitive functioning. Psychological Science, 24(2), 123–130. [link]
- 3.Campbell et al. (2023). Non-familial intergenerational interventions and their impact on social and mental wellbeing. Campbell Systematic Reviews, 19(1), e1313. [link]
- 4.Markoulaki M., et al. (2025). Parental emotion socialization and child adjustment in Greek families. Children, 12(6), 1-18. [link]
- 5.Brikell I., et al. (2024). Genes and rearing—What explains intergenerational transmission of PTSD? JAMA Psychiatry, 81(8), 747–748. [link ]