Bιταμίνη C – ασκορβικό οξύ

Ασκορβικό Οξύ (βιταμίνη C)

Το ασκορβικό οξύ είναι γνωστό ως βιταμίνη C και είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία μας. Βοηθά στο σχηματισμό και στην διατήρηση των οστών, του δέρματος και των αιμοφόρων αγγείων. Υπάρχει φυσιολογικά σε κάποιες τροφές, ειδικά σε φρούτα και λαχανικά.

Γιατί χρειαζόμαστε τη βιταμίνη C;

Οι βιταμίνες, περιλαμβανομένης της βιταμίνης C, είναι οργανικές ενώσεις. Η βιταμίνη C είναι υδατοδιαλυτή και το σώμα μας δεν την αποθηκεύει. Για να έχουμε επαρκή επίπεδα βιταμίνης C , χρειάζεται να λαμβάνουμε καθημερινά τροφές που να την περιέχουν.

Η βιταμίνη C παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές λειτουργίες του σώματος όπως η παραγωγή του κολλαγόνου, της L-καρνιτίνης και κάποιων νευροδιαβιβαστών. Βοηθά στο μεταβολισμό των πρωτεϊνών και έχει αντιοξειδωτική δράση που συνδέεται από κάποιες μελέτες με θετική επίδραση στην κυτταρική υγεία.

Το κολλαγόνο, για τη σύνθεση του οποίου χρειάζεται η βιταμίνη C, είναι το κύριο συστατικό του συνδετικού ιστού και η πιο άφθονη πρωτεΐνη στα θηλαστικά. Περίπου το 1-2% του μυϊκού ιστού είναι κολλαγόνο. Είναι ουσιαστικό συστατικό του ινώδους ιστού για τα εξής: τένοντες, συνδέσμους, δέρμα, κερατοειδή, χόνδρους, οστά, στομάχι και αιμοφόρα αγγεία.

Παλιότερα ήταν πολύ συχνό το σκορβούτο που οφείλονταν στην ανεπάρκεια της βιταμίνης C. Τα συμπτώματα περιελάμβαναν πρήξιμο στις αρθρώσεις, αιμορραγία των ούλων και απώλεια δοντιών, αναιμία και κόπωση.

Αντιοξειδωτική Δράση και Ανοσοποιητικό

Ο ρόλος της βιταμίνης C ως αντιοξειδωτικό συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία των ιστών και μπορεί να περιορίσει τις επιπτώσεις του οξειδωτικού στρες.

Η επάρκεια της βιταμίνης C υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Επιπλέον, επαρκή επίπεδα της βιταμίνης C συμβάλλουν γενικά στην καλή λειτουργία των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού.

Βιταμίνη C και Ογκολογική Έρευνα

Η βιταμίνη C μελετάται εκτενώς σε ερευνητικό επίπεδο για την αλληλεπίδρασή της με ογκολογικές παθήσεις. Ως αντιοξειδωτικό, συμμετέχει στην άμυνα των κυττάρων έναντι του οξειδωτικού στρες. Φαίνεται ότι ενεργοποιεί και άλλα αντιοξειδωτικά στο σώμα.

Οι αντιδράσεις οξείδωσης παράγουν ελεύθερες ρίζες. Οι ελεύθερες ρίζες ξεκινούν μια αλυσιδωτή αντίδραση που προκαλεί βλάβη στα κύτταρα.

Ορισμένες προκλινικές μελέτες εξετάζουν αν υψηλές δόσεις της βιταμίνης C σχετίζονται με την επιβράδυνση της κυτταρικής ανάπτυξης ορισμένων όγκων. Η ενδοφλέβια χορήγηση βιταμίνης C δοκιμάζεται σε ορισμένες κλινικές μελέτες ως συμπληρωματική προσέγγιση σε ογκολογικούς ασθενείς, πάντα υπό αυστηρή ιατρική παρακολούθηση. Βέβαια απαιτούνται επιπλέον μελέτες για τη χρήση υψηλών δόσεων βιταμίνης C στη θεραπεία του καρκίνου.¹ Böttger et al. (2021). High-dose intravenous vitamin C, a promising multi-targeting agent in the treatment of cancer. Journal of Experimental & Clinical Cancer Research, 40(1), Article 343.

Οφέλη στην υγεία

Άλλα οφέλη της βιταμίνης C περιλαμβάνουν τα εξής:

• Υγεία του καρδιαγγειακού: η βιταμίνη C συμβάλλει στο φυσιολογικό σχηματισμό του κολλαγόνου για τη φυσιολογική λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων.³ Aune et al. (2017) Fruit and vegetable intake and the risk of cardiovascular disease, total cancer and all-cause mortality—a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective studies. International Journal of Epidemiology, 46(3), 1029-1056.
• Επίπεδα χοληστερόλης: οι άνθρωποι με επαρκή επίπεδα βιταμίνης C έχουν χαμηλότερα επίπεδα χοληστερόλης.
• Οφθαλμική υγεία: ορισμένες μελέτες διερευνούν τη συσχέτιση των αντιοξειδωτικών, συμπεριλαμβανομένης της βιταμίνης C, με τη διατήρηση της υγείας των ματιών.
• Διαβήτης: οι ασθενείς είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν αλλοιώσεις στους νεφρούς, στα μάτια και στα νεύρα αν τρώνε πολλά φρούτα και λαχανικά πλούσια σε βιταμίνη C.
• Αναιμία: η βιταμίνη C ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου.

Βιταμίνη C και Κοινό Κρυολόγημα

Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η βιταμίνη C μπορεί να ανακόψει το κοινό κρυολόγημα, αλλά η επιστημονική κοινότητα έχει αντικρουόμενες απόψεις. Ωστόσο, η συστηματική λήψη βιταμίνης C φαίνεται σε κάποιες έρευνες να βοηθά ελαφρώς στη μείωση της διάρκειας των συμπτωμάτων σε άτομα που εκτίθενται σε έντονο στρες ή κρύο.² Hemilä et al. (2013). Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(1), Article CD000980.

Πηγές βιταμίνης C

Οι καλύτερες πηγές βιταμίνης C είναι τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά. Η υψηλή θερμοκρασία και το μαγείρεμα στο νερό μπορεί να καταστρέψουν ένα ποσοστό της βιταμίνης C, για αυτό οι ωμές τροφές είναι οι καλύτερες. Εξαιρετικές πηγές βιταμίνης C αποτελούν τα εσπεριδοειδή, οι ντομάτες και οι πατάτες. Σύμφωνα με το National Institutes of Health (NIH), η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για τους ενήλικες είναι 75-90 mg, ενώ οι καπνιστές απαιτούν επιπλέον 35 mg/ημέρα.⁴ Vitamin C: Fact Sheet for Health Professionals (National Institutes of Health).

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Böttger et al. (2021). High-dose intravenous vitamin C, a promising multi-targeting agent in the treatment of cancer. Journal of Experimental & Clinical Cancer Research, 40(1), Article 343. [link]
2. ↸2.Hemilä et al. (2013). Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(1), Article CD000980. [link]
3. ↸3.Aune et al. (2017) Fruit and vegetable intake and the risk of cardiovascular disease, total cancer and all-cause mortality—a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective studies. International Journal of Epidemiology, 46(3), 1029-1056. [link]
4. ↸4.Vitamin C: Fact Sheet for Health Professionals (National Institutes of Health). [link]