Κάνε το Τεστ
Ψυχικό τραύμα, EMDR, Σε τι βοηθάει το EMDR, Ψυχίατρος, Φυσικές καταστροφές
Συντάκτης:
Αριστοτέλης Βάθης MD, MSc, ECP | Ψυχίατρος • Ψυχοθεραπευτής
Τελ. ενημέρωση: 2026-04-08

Ψυχικό τραύμα και EMDR

Ψυχικό Τραύμα και EMDR

Ο όρος "ψυχικό τραύμα" (ή ψυχολογικό τραύμα) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει μια εμπειρία, μια κατάσταση, ή μια σειρά γεγονότων που είναι συναισθηματικά επώδυνα, θλιβερά, και μπορεί να συντρίψουν την ικανότητα ενός ατόμου να τα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά. Μετά από ένα τραυματικό γεγονός, τα άτομα νιώθουν αδύναμα και αναφέρουν ότι πλέον δεν νιώθουν ασφαλή στον κόσμο.

Το ψυχολογικό τραύμα μπορεί να είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, όπως ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα, μια απειλητική για τη ζωή κατάσταση από την οποία επιβίωσε κάποιος (φωτιά, σεισμοί, πλημμύρες και άλλα φαινόμενα που συνοδεύουν την κλιματική αλλαγή), μια ληστεία ή απαγωγή, συγκρούσεις τρένων ή μπορεί να είναι χρόνιο όπως η παιδική κακοποίηση ή η παραμέληση, η ενδοοικογενειακή βία, η έκθεση σε χρόνιες διακρίσεις, οι κακές συνθήκες διαβίωσης ή ο πόλεμος.

Οι έρευνες για το τραύμα δείχνουν ότι οι εξειδικευμένες ψυχολογικές παρεμβάσεις μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά ενήλικες με διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD), ακόμη και όταν έχουν εκτεθεί σε πολλαπλά τραυματικά γεγονότα.1

EMDR

Το EMDR είναι η απευαισθητοποίηση και επανεπεξεργασία μέσω οφθαλμικών κινήσεων. Ο στόχος του είναι να βοηθήσει τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί τις επώδυνες αναμνήσεις ώστε το άτομο να μην έχει πλέον αρνητικά συναισθήματα σχετικά με αυτές. Οι μελέτες δείχνουν ότι η κίνηση των ματιών είναι όμοια με αυτή στη φάση REM του ύπνου και μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί δεδομένα με συμπληρωματικό τρόπο.

Όταν ένα άτομο είναι πολύ αναστατωμένο, ο εγκέφαλος του δεν μπορεί να επεξεργαστεί τις πληροφορίες όπως συνήθως. Όταν κάτι του υπενθυμίζει το ψυχικό τραύμα, νιώθει τα ίδια έντονα συναισθήματα όπως όταν αυτό συνέβη για πρώτη φορά. Αυτό συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλος δεν μπορεί να αποθηκεύσει την πραγματική ανάμνηση του γεγονότος χωριστά από τις εικόνες, τους ήχους και τα συναισθήματα που το συνοδεύουν. Τα πραγματικά συναισθήματα που συνδέονται με το ψυχολογικό τραύμα ξυπνούν με κάθε ερέθισμα που το θυμίζει και τότε επικρατούν πάλι τα ίδια χαοτικά και επώδυνα συναισθήματα.

Όταν κάποιος έχει ζήσει μια τραυματική εμπειρία μπορεί να μπει σε ένα φαύλο κύκλο αναμνήσεων και ψυχικού πόνου πολύ μετά το τέλος του γεγονότος. Είναι σαν το μυαλό του να μη μπορεί να την αφήσει πίσω.

Το EMDR έχει άμεση επίδραση στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις πληροφορίες. Ως αποτέλεσμα του επιτυχημένου EMDR, η φυσιολογική επεξεργασία των πληροφοριών συνεχίζεται και το άτομο πλέον δεν ξαναζεί τις εικόνες, τους ήχους και τα συναισθήματα που φέρνει το ψυχικό τραύμα στο μυαλό. Το άτομο θα συνεχίσει να θυμάται όσα συνέβησαν, αλλά το συναισθηματικό φορτίο που συνδέεται με την ανάμνηση είναι σημαντικά μικρότερο.

Φυσικές καταστροφές, Μαζικές καταστροφές, Ψυχικό τραύμα, Πλημμύρα, Φωτιά, Σεισμός, Σύγκρουση τρένων, EMDR

Ποια προβλήματα αντιμετωπίζονται με το EMDR;

Το EMDR μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επεξεργασία τραυματικών εμπειριών και των αρνητικών συναισθημάτων που τις συνοδεύουν, όταν αυτά παραμένουν έντονα. Ο εγκέφαλός μας φυσιολογικά επεξεργάζεται τα συναισθήματα και τις εμπειρίες, αλλά μερικές φορές το ψυχικό τραύμα παρεμβαίνει σε αυτές τις λειτουργίες. Η θεραπεία με EMDR μπορεί να βοηθήσει στην επανεπεξεργασία επώδυνων αναμνήσεων και συναισθημάτων σε ένα ασφαλές, δομημένο θεραπευτικό πλαίσιο. Οι μελέτες δείχνουν ότι το EMDR αποτελεί μια ουσιαστική θεραπεία για τη διαταραχή μετατραυματικού στρες.2

Σύμφωνα με διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, το EMDR και άλλες τραυματοεστιασμένες ψυχοθεραπείες συνιστώνται ως θεραπείες πρώτης γραμμής για πολλούς ενήλικες με PTSD.3 Η θέση του EMDR ως τραυματοεστιασμένης θεραπείας είναι συνεπής και με τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες VA/DoD για τη διαχείριση του PTSD σε ενήλικες.4

Το EMDR μπορεί να προσφέρει βοήθεια επίσης σε περιπτώσεις όπως:

μετά από προσεκτική κλινική αξιολόγηση.

Λόγοι για να δοκιμάσετε το EMDR

Μεγάλες συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό ατόμων με διαταραχή μετατραυματικού στρες δεν πληροί πλέον τα διαγνωστικά κριτήρια μετά την ολοκλήρωση τεκμηριωμένων τραυματοεστιασμένων ψυχοθεραπειών, όπως η παρατεταμένη έκθεση και το EMDR.5

Αν είστε στη διαδικασία που σκέφτεστε αν το EMDR σας ταιριάζει σαν θεραπευτική επιλογή, οι παρακάτω λόγοι θα σας βοηθήσουν για να πάρετε την απόφασή σας. Το EMDR μπορεί να σας βοηθήσει στα εξής:

  1. να ξεπεράσετε οριστικά τραυματικά γεγονότα (πρόσφατα ή προηγούμενων ετών, ακόμα και της παιδικής ηλικίας)
  2. να σκεφτείτε πιο καθαρά και να βρείτε το σκοπό στη ζωή σας, καθώς οι αρνητικές σκέψεις και τα συναισθήματα μειώνονται και επιλύονται.
  3. να σας ανακουφίσει από εφιάλτες και τις αναδρομές στο παρελθόν και τα ψυχοσωματικά συμπτώματα που προκαλούνται από ένα ψυχικό τραύμα καθώς οι αναμνήσεις επεξεργάζονται.
  4. να ενισχύσει τα κίνητρα σας για προσωπική εξέλιξη καθώς αλλάζετε τον αρνητικό τρόπο σκέψης και σας επιτρέπει να σκεφτείτε καθαρά και αποφασιστικά.
  5. να σπάσετε τον αρνητικό τρόπο σκέψης και τα μοτίβα συμπεριφοράς. Όταν μετριάζετε την αρνητικότητα από το παρελθόν, δεν μπορεί πλέον να παραμορφώσει το παρόν ή το μέλλον σας.
  6. να είστε πιο ανθεκτικοί αυξάνοντας την ικανότητά σας για να ελέγχετε τις αρνητικές εμπειρίες και να επανέρχεστε πιο γρήγορα μετά από έντονα γεγονότα.
  7. να αξιοποιήσετε την εσωτερική σας δύναμη, χρησιμοποιώντας τους φυσιολογικούς μηχανισμούς επούλωσης του σώματος και να μάθετε και να εξελιχθείτε από τις εμπειρίες σας.
  8. να βελτιώσει τη συνολική σας υγεία, ρυθμίζοντας τα επίπεδα του στρες στη ζωή σας.

Θεραπεία με EMDR και ψυχοθεραπεία

Το EMDR είναι μια εξαιρετική ψυχοθεραπευτική τεχνική η οποία επιτρέπει στους ανθρώπους να επουλώσουν τις πληγές του παρελθόντος σε λίγες συνεδρίες. Ένας έμπειρος ψυχίατρος EMDR θεραπευτής, μπορεί να σας βοηθήσει να ξεπεράσετε τα ψυχολογικά τραύματα του παρελθόντος.

Με την βοήθεια της ψυχοθεραπείας έχετε ένα ασφαλές μέρος για να επεξεργαστείτε τα συναισθήματά σας και να μάθετε τεχνικές για να αφήσετε πίσω σας τις αρνητικές πεποιθήσεις και τα επώδυνα συναισθήματα ώστε να προχωρήσετε μπροστά στη ζωή σας.

Βιβλιογραφία

  1. 1.Hoppen, T. H., et al. (2024). The efficacy of psychological interventions for adult post-traumatic stress disorder following exposure to single versus multiple traumatic events: a meta-analysis of randomised controlled trials. The Lancet Psychiatry, 11(2), 112–122. [Psychological treatments PTSD effectiveness]
  2. 2.van den Berg, D. P. G., et al. (2015). Prolonged Exposure vs Eye Movement Desensitization and Reprocessing vs Waiting List for Posttraumatic Stress Disorder in Patients With a Psychotic Disorder. JAMA Psychiatry, 72(3), 259. [EMDR RCT clinical efficacy]
  3. 3.National Institute for Health and Care Excellence. (2018). Post-traumatic stress disorder (NG116). [NICE First-line PTSD guideline]
  4. 4.U.S. Department of Veterans Affairs, & U.S. Department of Defense. (2023). VA/DoD clinical practice guideline for the management of posttraumatic stress disorder and acute stress disorder. [VA/DoD PTSD guideline consensus]
  5. 5.Milligan, T., et al. (2025). Loss of PTSD Diagnosis in Response to Evidence-Based Treatments. JAMA Psychiatry, 82(7), 718. [PTSD diagnosis loss after therapy]