Τι είναι το Sexting;

Sexting - τι είναι;

Παλιότερα οι γυναίκες αρωμάτιζαν τα γράμματα που έστελναν στους συντρόφους τους, ελπίζοντας ότι το άρωμα τους θα τους σαγηνεύσει. Βέβαια, αυτές οι μέρες έχουν περάσει, αλλά η επιθυμία για να γοητεύσει κάποιος το σύντροφό του παραμένει. Ωστόσο, οι τρόποι επικοινωνίας στις μέρες μας έχουν αλλάξει σε μεγάλο βαθμό και η τεχνολογία έχει γίνει βασικό μέσο της ανθρώπινης επικοινωνίας. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το sexting (σέξτινγκ).

Αν και είχε κακή φήμη λόγω του ρόλου του σε πολιτικά και όχι μόνο σκάνδαλα, η βιβλιογραφία δείχνει ότι το sexting μπορεί (όταν είναι απολύτως συναινετικό και ασφαλές) να λειτουργήσει ως ένας σύγχρονος τρόπος ερωτικής επικοινωνίας για ορισμένα ζευγάρια, χωρίς να αποτελεί “λύση” για προβλήματα σχέσης.¹ Madigan, S., et al. (2018). Prevalence of Multiple Forms of Sexting Behavior Among Youth: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Pediatrics, 172(4), 327–335.

Τι είναι το sexting;

Το sexting προκύπτει από το συνδυασμό των λέξεων "sex" και "texting" και αναφέρεται στη χρήση κινητού τηλεφώνου ή άλλων συσκευών όπως η κάμερα ή ο υπολογιστής για την δημιουργία κειμένων, εικόνων ή βίντεο με σεξουαλικό περιεχόμενο και την αποστολή τους μέσω μηνύματος ή των social media όπως το Facebook, το Instagram, κα.

Το sexting μπορεί να περιλαμβάνει πικάντικες και ερωτικές λέξεις, ή φωτογραφίες που εξάπτουν την φαντασία και προκαλούν ερωτικές σκέψεις. Αν και δεν υπάρχει περιορισμός στο sexting, υπάρχουν κάποιες σημαντικές παράμετροι που διαχωρίζουν το υγιές από το επικίνδυνο sexting.

Αν υπάρχει εξαναγκασμός, εκβιασμός, μη συναινετική διαρροή υλικού ή άμεσος κίνδυνος, αναζήτησε άμεσα βοήθεια από τις αρμόδιες υπηρεσίες και έναν ειδικό.

Υγιές sexting

Αρχικά, το υγιές sexting είναι συναινετικό. Αυτός που στέλνει και αυτός που δέχεται τα μηνύματα πρέπει να συμφωνούν, πριν από το πρώτο μήνυμα, ότι το sexting είναι αποδεκτό και ευπρόσδεκτο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς η αίσθηση της ευπρέπειας των ανθρώπων μπορεί να διαφέρει πολύ. Όταν κάποιος λαμβάνει ένα μήνυμα ερωτικό χωρίς να έχει προηγηθεί συμφωνία μπορεί να νιώθει άβολα. Επίσης, μπορεί το γεγονός να του προκαλεί ανησυχία.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων, ειδικά γυναίκες, υποκύπτουν στο sexting λόγω της πίεσης που δέχονται από τους συντρόφους τους, και τελικά νιώθουν μετανιωμένες, γεμάτες τύψεις και ενοχές για αυτό που έκαναν. Η πίεση ή ο εξαναγκασμός για συμμετοχή σε sexting μπορεί να αποτελεί μορφή ψυχολογικής ή/και σεξουαλικής βίας και χρειάζεται σοβαρή αντιμετώπιση. Αυτό μπορεί να επιβαρύνει την ευεξία του ατόμου αλλά και της σχέσης.

Το υγιές sexting συμβαίνει σε ένα πλαίσιο σωματικής και συναισθηματικής ασφάλειας. Όπως μια υγιής σεξουαλική σχέση ευημερεί όταν και οι δύο σύντροφοι νιώθουν σωματική και συναισθηματική ασφάλεια και σέβονται ο ένας τον άλλο, το ίδιο ισχύει και για το sexting. Μια μελέτη έδειξε ότι οι άνθρωποι που φοβούνται μήπως φαίνονται άσχημοι στα μάτια του συντρόφου τους χρησιμοποιούν περισσότερο το sexting. Όταν κάποιος χρησιμοποιεί το sexting απλά για την επιβεβαίωση, μπορεί να μην το έχει επιλέξει ελεύθερα. Και αυτό ίσως αργότερα να προκαλεί ενοχές.

Το υγιές sexting δεν πρέπει να υποκαθιστά την ειλικρινή οικειότητα. Οι άνθρωποι που νιώθουν άβολα με την άμεση έκφραση της σεξουαλικότητας μπορεί να βασίζονται στο sexting, για να δημιουργήσουν μια σεξουαλική σύνδεση. Όταν όμως το sexting υποκαθιστά την πραγματική σεξουαλικότητα, και δεν έχει ως σκοπό την διασκέδαση, μπορεί να γίνει μια ανθυγιεινή συνήθεια που προάγει μια ψευδαίσθηση της αληθινής σύνδεσης. Σε αυτή την περίπτωση, η συζήτηση με ειδικό ψυχικής υγείας (π.χ. ψυχίατρο/ψυχολόγο/ψυχοθεραπευτή) μπορεί να βοηθήσει, ειδικά αν υπάρχει άγχος, ενοχές, εξαναγκασμός ή δυσκολία ορίων.

Στην κλινική πράξη, παρατηρούμε ότι ζευγάρια που αναπτύσσουν ξεκάθαρη επικοινωνία για συναίνεση και όρια, τόσο στο sexting όσο και στη φυσική οικειότητα, βιώνουν λιγότερες συγκρούσεις και μεγαλύτερη ικανοποίηση. Αντίθετα, η έλλειψη συναίνεσης ή η πίεση συνδέονται συχνά με ενοχές, άγχος και διαταραχή της σχέσης, κάτι που απαιτεί θεραπευτική υποστήριξη.

Επικίνδυνο sexting

Πριν στείλεις οτιδήποτε, σκέψου: συναίνεση, εμπιστοσύνη, ψηφιακή ασφάλεια και πιθανές συνέπειες.

Όσον αφορά τις νεότερες ηλικίες, πολύ συχνά το sexting καταλήγει σε ανταλλαγή φωτογραφιών. Ένα άτομο που ζητά γυμνές φωτογραφίες μπορεί να έχει κακόβουλες προθέσεις (π.χ. εκβιασμό, χειραγώγηση ή μη συναινετική διαρροή). Αποφύγετε να στείλετε φωτογραφίες σας (ιδίως γυμνές), γιατί αν τελικά διαρρεύσουν μπορούν να επηρεάσουν εσάς, την οικογένειά σας, τη φήμη και τις μελλοντικές προοπτικές καριέρας σας. Μην ξεχνάτε ότι υπάρχει και το revenge porn, δηλαδή η μη συναινετική κοινοποίηση, το οποίο μπορεί να έχει σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις στα θύματα.

Όσον αφορά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή παντρεμμένους, τα "παράνομα" sexting μηνύματα από μια παράλληλη σχέση ή "αθώα" επαφή, μπορούν να διαταράξουν σοβαρά την εμπιστοσύνη και κατά συνέπεια γάμους και σχέσεις, για αυτό πρέπει να είσαστε πολύ προσεκτικοί.

Sexting και έφηβοι

Η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει αλλάξει δραματικά τον τρόπο με τον οποίο οι έφηβοι προσεγγίζουν την σεξουαλική συμπεριφορά. Μια μελέτη έδειξε ότι το 59% των εφήβων έχει ανταλλάξει μηνύματα ερωτικού περιεχομένου. Από την πλευρά των γονέων, το πρόβλημα με τα μηνύματα είναι πολύπλοκο. Σε πολλές χώρες, η αποστολή/κατοχή σεξουαλικών εικόνων ανηλίκων (ακόμη και “self‑produced”) μπορεί να έχει σοβαρές νομικές συνέπειες και ενδέχεται να αντιμετωπίζεται ως υλικό σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων, ανάλογα με το ισχύον πλαίσιο. Οι νέοι συχνά δεν γνωρίζουν ότι μπορεί να υπάρξουν σοβαρές νομικές συνέπειες, ακόμη και όταν πρόκειται για “δικές τους” εικόνες.³ Temple, J. R., et al. (2019). Sexting in youth: cause for concern? The Lancet Child & Adolescent Health, 3(8), 520–521.

Πέρα από τις νομικές προεκτάσεις, οι περισσότεροι έφηβοι δεν γνωρίζουν τις συνέπειες της εμπλοκής τους στο sexting. Αυτές οι συνέπειες μπορεί να περιλαμβάνουν την μη εξουσιοδοτημένη διανομή φωτογραφιών που μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα το bullying από τους συμμαθητές, την στοχοποίηση από σεξουαλικούς δράστες ή την εκδικητική πορνογραφία.² Mori, C., et al. (2019). Association of Sexting With Sexual Behaviors and Mental Health Risk Factors Among Youth: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Pediatrics.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς αν τα έφηβα παιδιά τους χρησιμοποιούν το sexting;

Πολλοί γονείς νιώθουν τρομοκρατημένοι όταν ανακαλύπτουν ότι στην εφηβεία τα παιδιά τους αρχίζουν να χρησιμοποιούν το sexting και βρίσκουν πολύ δύσκολο να διαχειριστούν την κατάσταση με τον κατάλληλο τρόπο. Τα συναισθήματα θυμού και ντροπής είναι επίσης συχνά. Οι γονείς μπορεί να νιώθουν ότι έχουν εξαπατηθεί από τα παιδιά τους και ότι έχει χαθεί η εμπιστοσύνη.

Στη θεραπευτική πρακτική, βλέπουμε συχνά γονείς να αντιδρούν με έντονο θυμό ή ντροπή, κάτι που ακούσια απομακρύνει τον έφηβο και δυσκολεύει την επίλυση του προβλήματος. Η προσέγγιση με περιέργεια ("Τι σε οδήγησε σε αυτό;") αντί για κατηγορία ανοίγει τον διάλογο και επιτρέπει την πραγματική κατανόηση της κατάστασης.

Πολλοί γονείς αντιδρούν με την κατάσχεση των τηλεφώνων, των υπολογιστών, των καμερών και τον περιορισμό του διαδικτύου. Ανάλογα με την ηλικία, τον κίνδυνο και το πλαίσιο, κάποια όρια μπορεί να είναι χρήσιμα, όμως συνήθως είναι πιο σημαντικό οι γονείς να ενημερώνουν τα παιδιά τους και να κρατούν ανοιχτή επικοινωνία.

Εκπαίδευση και ενημέρωση των παιδιών για το sexting

Πρώτα από όλα, είναι σημαντικό οι γονείς να αποφεύγουν την δαιμονιοποίηση του σεξ και της σεξουαλικότητας και να μην μιλούν στα παιδιά τους με άσχημους χαρακτηρισμούς. Οι έφηβοι είναι απίστευτα ευαίσθητοι και μπορεί να πάρουν τα άσχημα σχόλια κατάκαρδα και να αρχίσουν να τα πιστεύουν.

Η δαιμονιοποίηση του σεξ ή η χρήση ταπεινωτικών χαρακτηρισμών ("άσεμνη", "ανήθικος") όχι μόνο δεν προστατεύει, αλλά μπορεί να ενισχύσει την ντροπή και να εμποδίσει τον έφηβο να ζητήσει βοήθεια όταν πραγματικά τη χρειάζεται. Στην ψυχοθεραπεία, δουλεύουμε πάνω στην αποδοχή της σεξουαλικότητας ως φυσιολογικής, ενώ ταυτόχρονα διδάσκουμε ασφαλείς επιλογές.

Oι γονείς πρέπει να εξηγούν στους νέους ανθρώπους γιατί το sexting μπορεί να γίνει επικίνδυνο. Φυσικά, πρέπει να αναφέρουν και τις νομικές συνέπειες αυτή της πράξης. Οι γονείς πρέπει να επιτρέπουν στα νέα παιδιά να σκεφτούν πως βάζουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο και έτσι νιώθουν ότι πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες για τις πράξεις τους. Για αυτό το λόγο τα νέα παιδιά πρέπει να αξιολογούν ρεαλιστικά τον κίνδυνο. Επίσης, πρέπει να σκέφτονται την πιθανότητα να διαδοθούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσωπικά τους δεδομένα. Είναι ανάγκη να σκέφτονται τις επιδράσεις που θα έχει αυτό στη ζωή τους. Τα νέα παιδιά χρειάζεται να σκεφτούν ότι μπορεί να βρεθούν εκτεθειμένα αν οι φωτογραφίες και τα βίντεο διαρρεύσουν.

Επιπλέον, οι γονείς πρέπει να καταλάβουν ότι το sexting είναι κάτι πολύ σύνηθες στους εφήβους. Η έλλειψη εκπαίδευσης και ενημέρωσης για το sexting και τις συνέπειές του, δίνει την εντύπωση στους νέους ανθρώπους ότι είναι κάτι αποδεκτό και πως όλοι το κάνουν. Δυστυχώς, στις μέρες μας η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο φλερτ και στα σεξουαλικά μηνύματα είναι δυσδιάκριτη. Στην πραγματικότητα, πολλοί έφηβοι αναφέρουν ότι φλερτάρουν με μηνύματα που περιέχουν γυμνές και ημίγυμνες φωτογραφίες. Στις μέρες μας μπορεί να είναι δύσκολο για ορισμένους νέους να αντισταθούν στο sexting, ειδικά όταν υπάρχει πίεση από συνομηλίκους ή φόβος απόρριψης, κάτι που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδέεται με bullying ή απομόνωση.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Madigan, S., et al. (2018). Prevalence of Multiple Forms of Sexting Behavior Among Youth: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Pediatrics, 172(4), 327–335. [link ]
2. ↸2.Mori, C., et al. (2019). Association of Sexting With Sexual Behaviors and Mental Health Risk Factors Among Youth: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Pediatrics. [link]
3. ↸3.Temple, J. R., et al. (2019). Sexting in youth: cause for concern? The Lancet Child & Adolescent Health, 3(8), 520–521. [link]