Τσάι μάτσα (matcha) - Οφέλη και παρενέργειες
Το πράσινο τσάι αποτελεί κομμάτι της υγιεινής διατροφής, αλλά τα τελευταία χρόνια μια άλλη μορφή του γίνεται πιο δημοφιλής: το τσάι μάτσα (matcha).
Τι είναι το τσάι matcha;
Το τσάι matcha είναι ένα είδος πράσινου τσαγιού που προέρχεται από τα μικρά φύλλα του πράσινου τσαγιού και τη μετατροπή τους σε πράσινη σκόνη. Αυτό είναι διαφορετικό από το κλασικό πράσινο τσάι, του οποίου τα φύλλα απομακρύνονται. Σε αντίθεση με το απλό εκχύλισμα, στο matcha καταναλώνεται ολόκληρο το φύλλο, μεγιστοποιώντας την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών. Πίνοντας τσάι matcha, πίνουμε ολόκληρα τα φύλλα του τσαγιού.
Το τσάι matcha έχει τη μορφή πράσινου θάμνου και αναπτύσσεται υπό σκιά. Η σκιά αυξάνει τα ποσοστά της χλωροφύλλης που περιέχονται στα φύλλα, πράγμα που τα κάνει να έχουν ανοιχτό πράσινο χρώμα και πολλά θρεπτικά συστατικά. Τα φύλλα συλλέγονται με το χέρι και αφαιρούνται τα κοτσάνια και τα νεύρα. Τα φύλλα αλέθονται παραδοσιακά από πέτρες γρανίτη σε μια εξαιρετικά λεπτή σκόνη. Χρειάζεται περίπου μία ώρα για να αλεστούν σωστά τα φύλλα, και αυτό γίνεται στο σκοτάδι για να προστατευτούν τα θρεπτικά συστατικά.
Τσάι matcha υψηλής ποιότητας παράγεται παραδοσιακά στην Ιαπωνία, όπου μεγαλώνει για αιώνες και αποτελεί κομμάτι της Ιαπωνικής παράδοσης.
Οφέλη του τσαγιού μάτσα
Το τσάι μάτσα, όπως και τα υπόλοιπα είδη πράσινου τσαγιού, περιέχει ένα τύπο αντιοξειδωτικών που ονομάζονται κατεχίνες. Το matcha περιέχει υψηλά ποσοστά γαλλικής επιγαλλοκατεχίνης (EGCG), η οποία μελετάται για τις ισχυρές αντιοξειδωτικές της ιδιότητες. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι το πράσινο τσάι έχει πολλά οφέλη στην υγεία, όπως η πιθανή συμβολή στην καλή υγεία της καρδιάς και του μεταβολισμού και βοηθά ακόμη και στην απώλεια βάρους. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι πολλά δεδομένα δεν προέρχονται από κλινικές δοκιμές. Αντιθέτως, προέρχονται από πληθυσμούς που καταναλώνουν πράσινο τσάι και συγκρίνεται η υγεία τους με ομάδες πληθυσμού που δεν καταναλώνουν πράσινο τσάι.
Το τσάι matcha είναι μια συμπυκνωμένη μορφή πράσινου τσαγιού, άρα τα οφέλη του είναι πιο πολλά από αυτά του απλού πράσινου τσαγιού.
1. Ενισχύει τη συγκέντρωση
Η L-θεανίνη είναι ένα αμινοξύ που υπάρχει στο τσάι. Η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε L-θεανίνη προάγει την ηρεμία και την ευεξία. Επίσης στο τσάι matcha υπάρχει καφεΐνη που σε συνδυασμό με την L-θεανίνη δημιουργούν μια κατάσταση χαλαρής εγρήγορσης. Από ψυχοφαρμακολογική σκοπιά, αυτός ο συνδυασμός αποτρέπει την υπερδιέγερση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος , επιτρέποντας στον εγκέφαλο να παραμείνει διαυγής αλλά ήρεμος. Έτσι βελτιώνεται η συγκέντρωση και η πνευματική απόδοση. 1
2. Αντιοξειδωτική Δράση
Η επιγαλλοκατεχίνη γαλλικού εστέρα (EGCG) που περιέχεται στο τσάι matcha έχει ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Μπορεί να συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες και εργαστηριακές μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να επηρεάσει κυτταρικούς μηχανισμούς. Μερικές μελέτες έχουν δείξει ότι η συστηματική κατανάλωση συσχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου, όπως ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως.
3. Μειώνει τον κίνδυνο για καρδιακά προβλήματα
Οι μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση πράσινου τσαγιού συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακών νοσημάτων. Η κατανάλωση πράσινου τσαγιού μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων της χοληστερόλης και αυτό συμβάλλει στην υγεία της καρδιάς. 2
4. Συμβολή στη Ρύθμιση της Γλυκόζης
Σε μια κλινική μελέτη βρέθηκε ότι η κατανάλωση τεσσάρων ποτηριών πράσινου τσαγιού κάθε μέρα μπορεί να υποστηρίξει τη διαχείριση των παραγόντων κινδύνου που συμβάλλουν στο διαβήτη. Αυτοί οι παράγοντες περιλαμβάνουν το δείκτη μάζας σώματος και τη συστολική αρτηριακή πίεση. 3
Θρεπτική αξία
Αν και το πράσινο τσάι δεν περιέχει πολλές βιταμίνες ή ιχνοστοιχεία, τα οφέλη του στην υγεία προέρχονται από τις υψηλές συγκεντρώσεις φυτοχημικών ουσιών, γνωστές ως πολυφαινόλες. Το 30% του πράσινου τσαγιού είναι πολυφαινόλες.
Τσάι μάτσα - παρενέργειες
Δεν υπάρχουν πολλά δεδομένα που να αφορούν τις παρενέργειες από την υπερβολική κατανάλωση τσαγιού μάτσα.
Κάποιες μελέτες έχουν δείξει ότι η υπερβολική κατανάλωση τσαγιού matcha ίσως να μειώνει την απορρόφηση του σιδήρου εξαιτίας της ποσότητας των κατεχινών.
Το τσάι περιέχει καφεΐνη, για αυτό η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να οδηγήσει σε ταχυπαλμία και προβλήματα αϋπνίας. Για τη διαφύλαξη του ύπνου, συστήνεται η διακοπή της κατανάλωσης μετά τις 2:00 μ.μ., καθώς η καφεΐνη μπορεί να παραμείνει στον οργανισμό για αρκετές ώρες, επηρεάζοντας τη βαθιά φάση του ύπνου.
Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε βιταμίνη Κ, το matcha μπορεί να αλληλεπιδράσει με αντιπηκτικά φάρμακα (π.χ. βαρφαρίνη). Επίσης, μπορεί να μειώσει τη δράση συγκεκριμένων αντιυπερτασικών (π.χ. ναδολόλη). Συμβουλευτείτε τον καρδιολόγο σας πριν την κατανάλωση.
Ολιστική Προσέγγιση Υγείας
Για την ενίσχυση του οργανισμού γενικότερα, του ανοσοποιητικού συστήματος και των γνωσιακών λειτουργικών και της αντιμετώπισης του στρες/άγχους, υπάρχουν φυσικές συμπληρωματικές προσεγγίσεις που μπορούν να βοηθήσουν, υπό τις οδηγίες ενός εξειδικευμένου γιατρού.
Βιβλιογραφία
- 1.Mancini, E., et al. (2017). Green tea effects on cognition, mood and human brain function: A systematic review. Phytomedicine, 34, 26–37. [link]
- 2.Chung, M., et al. (2020). Dose-Response Relation between Tea Consumption and Risk of Cardiovascular Disease and All-Cause Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis of Population-Based Studies. Advances in Nutrition, 11(4), 790–814. [link ]
- 3.Liu, K., et al. (2013). Effect of green tea on glucose control and insulin sensitivity: a meta-analysis of 17 randomized controlled trials. The American Journal of Clinical Nutrition, 98(2), 340–348. [link ]