Ομοιοπαθητική για το Πένθος και τα Ψυχικά Τραύματα

Η ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται συμπληρωματικά σε πολλές περιπτώσεις για τα ψυχικά τραύματα, το πένθος και καταστάσεις σοκ γενικότερα (σωματικό ή ψυχολογικό σοκ).¹ ⁶ Ως ομοιοπαθητικός ψυχίατρος πολύ συχνά καλούμαι να βοηθήσω θεραπευόμενους που ταλαιπωρούνται χρόνια από κάποιο χρόνιο νόσημα το οποίο εμφανίστηκε μετά από ένα τραυματικό γεγονός όπως το διαζύγιο, ο χωρισμός, ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, ένα ατύχημα, ή μια σοβαρή απειλή. Μερικές φορές μπορεί ένα πρόβλημα να εμφανιστεί μετά από κάτι που μοιάζει σχετικά απλό εκείνη τη στιγμή όπως η μετακόμιση, το νέο σχολείο ή η μετακόμιση του καλύτερου φίλου ενός παιδιού.

Όλοι γνωρίζουμε ότι ο σοβαρός σωματικός πόνος προκαλεί συναισθηματική αντίδραση, όμως αυτό συμβαίνει και αντίστροφα. Όταν νιώθουμε έντονα συναισθήματα το σώμα μας μπορεί να ανταποκριθεί για να εκφράσει ή να ʺαπαλλαχθείʺ από την ένταση αυτών των συναισθημάτων και έτσι έχουμε ψυχοσωματικά συμπτώματα, όπως μουδιάσματα, τάση λιποθυμίας, ίλιγγο/ζαλάδα ή αδυναμία. Μακροπρόθεσμα, ο οξύς συναισθηματικός πόνος μπορεί, σε ορισμένες ευπαθείς ομάδες, να αυξήσει τον κίνδυνο χρόνιων διαταραχών.

Ως ψυχίατρος μπορώ να πω ότι η έγκαιρη ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση του κινδύνου χρονιοποίησης των συμπτωμάτων, ιδίως σε ευάλωτα άτομα.

Φόβος

Κάθε ξαφνικός φόβος ή μια παρατεταμένη κατάσταση έντονου άγχους και φόβου ανταποκρίνεται συχνά στο ομοιοπαθητικό φάρμακο Aconitum. Αυτό το φάρμακο χρησιμοποιείται όταν συμβεί κάτι απρόσμενα και έχει έντονη, σοκαριστική επίδραση. Συχνά συνυπάρχει ο φόβος του θανάτου και ο φόβος για την προσωπική ασφάλεια ή την ασφάλεια των άλλων. Άλλα σχετικά φάρμακα είναι το Arsenicum album και ο Phosphorus.

Αν ένα παιδί ξαναζεί τον έντονο φόβο με εφιάλτες ή νυχτερινούς τρόμους, τότε συχνά χορηγείται Stramonium.

Κατάσταση Σοκ

Τα ομοιοπαθητικά φάρμακα Aconitum και Arnica είναι πολύ χρήσιμα σε όλες τις περιπτώσεις σωματικού τραύματος, αλλά και σε αρκετές περιπτώσεις συναισθηματικού ή ψυχικού σοκ, και γενικά συστήνεται η χορήγησή τους το συντομότερο δυνατό, πάντα υπό τις οδηγίες ενός ομοιοπαθητικού γιατρού.

Οξύ πένθος και απώλεια

Όταν σκεφτόμαστε το πένθος στα πρώτα έντονα στάδια τείνουμε να σκεφτόμαστε την απώλεια του αγαπημένου μας ως την προφανή κατάσταση θλίψης. Αλλά το οξύ πένθος μπορεί επίσης να προκύπτει όταν ξαφνικές και απροσδόκητες καταστάσεις οδηγούν σε μια γενικότερη απώλεια, όπως για παράδειγμα του σπιτιού μας, της κοινότητας και των φίλων μας. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η αίσθηση της απώλειας είναι στην πραγματικότητα πένθος, και μπορεί να βοηθηθεί σημαντικά, για παράδειγμα με το ομοιοπαθητικό φάρμακο Ignatia. Αυτό το φάρμακο βοηθά τους ενήλικες ή τα παιδιά να επεξεργαστούν το πένθος τους και να φτάσουν στο σημείο που θα νιώθουν ότι μπορούν να το αντιμετωπίσουν.

Χρόνιο πένθος

Αυτό είναι το πένθος που δεν είναι πλέον οξύ, με την έννοια ότι δεν είναι πρόσφατο αλλά μπορεί ακόμη να μοιάζει δυσβάσταχτο και να είναι έντονο.⁵ Ίσως το πένθος αυτό να οφείλεται σε κάτι που συνέβη μήνες ή και χρόνια πριν, αλλά τα χαρακτηριστικά του δεν εκφράστηκαν και δεν επεξεργάστηκαν πλήρως, με αποτέλεσμα να είναι ακόμη έντονο για ένα άτομο που δεν μπόρεσε να συσχετίσει αυτά τα γεγονότα. Το Natrum Muriaticum είναι ένα από τα ομοιοπαθητικά φάρμακα που βοηθά τα άτομα να επεξεργαστούν το πένθος τους και τα ψυχικά τραύματα. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα καθώς το πένθος κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν κολλημένοι και όταν ξεκινούν να επεξεργάζονται το χρόνιο πένθος μπορούν να βιώσουν την ελευθερία ξανά στη ζωή τους.

Αϋπνία και διαταραχές ύπνου

Συχνά μετά από ένα συναισθηματικό σοκ εμφανίζονται διάφορα προβλήματα με τον ύπνο (όπως συχνές αφυπνίσεις, καθυστερημένη επέλευση ύπνου, εφιάλτες, πρώιμη πρωϊνή αφύπνιση, δυσκολία επιστροφής στον ύπνο, κα). Μπορεί να υπάρχουν επίσης ψυχοσωματικά συμπτώματα, ταχυκαρδίες ή κρίσεις πανικού που ξυπνάνε τον άνθρωπο κατά τη νύχτα. Και αυτά τα προβλήματα της αϋπνίας μπορεί να αντιμετωπιστούν με ομοιοπαθητικά φάρμακα, όπως την Ignatia, το Natrum muriaticum, κα. Θυμίζουμε ότι η ομοιοπαθητική βασίζεται στην εξατομίκευση, δηλαδή ο ασθενής θα πρέπει να πάρει το φάρμακο που ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία του.²

Οξύ άγχος

Το οξύ άγχος μπορεί να προκύψει σε πολλές καταστάσεις που οι άνθρωποι βιώνουν κάποιο παρατεταμένο και/ή σοβαρό ψυχικό τραύμα.³ Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι άνθρωποι που έχουν βιώσει κάποια φυσική καταστροφή όπως οι πυρκαγιές ή σεισμό, και νιώθουν έντονο φόβο για την απώλεια της ζωής τους, των συγγενών τους, του σπιτιού τους και της κοινότητας. Εκτός της ομοιοπαθητικής, τα ανθοïάματα του Μπαχ (και πιο συγκεκριμένα το Rescue Remedy) χρησιμοποιούνται παραδοσιακά ως ένα συμπλήρωμα για χαλάρωση, για παράδειγμα στο γενικευμένο άγχος, καθώς βοηθούν στη χαλάρωση και στον καθησυχασμό.

Επιπλέον, το άγχος που εκδηλώνεται με κρίσεις πανικού ή με εφιάλτες, ανταποκρίνεται καλά στα ομοιοπαθητικά φάρμακα Arsenicum ή Aconitum. Οι άνθρωποι που έχουν έντονο στρες μπορεί να χρειαστούν Arsenicum εφόσον παρουσιάζουν συχνά συμπτώματα του γαστρεντερικού, όπως η διάρροια ή η ναυτία. Ενώ εκείνοι που μπορούν να ωφεληθούν από το Aconitum, έχουν συχνά ταχυπαλμία και το αίσθημα του πανικού.

Τα παραπάνω ομοιοπαθητικά φάρμακα μπορούν να κάνουν τη διαφορά σε ένα άτομο που έχει κάποιο ψυχικό τραύμα και μπορεί να βοηθήσουν στην έκφραση και διαχείριση των συναισθημάτων.

Τα περισσότερα ψυχικά τραύματα δεν είναι αναμενόμενα. Ένας έμπειρος ομοιοπαθητικός γιατρός μπορεί να σας καθοδηγήσει για το ποια ομοιοπαθητικά σκευάσματα θα ήταν χρήσιμα να έχετε συμπληρωματικά μαζί σας για πρώτες βοήθειες.

Θεραπεία με EMDR

Ενώ η ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται επικουρικά στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων ενός ψυχικού σοκ, το EMDR (μια αποτελεσματική ψυχοθεραπευτική τεχνική) μπορεί να μειώσει σημαντικά την ένταση των τραυματικών αναμνήσεων,⁴ είτε πρόκειται για ένα πρόσφατο ψυχολογικό τραύμα, ή για κάτι που έχει συμβεί προ δεκαετιών, όπως για παράδειγμα τραύματα της παιδικής ηλικίας. Όπως δείχνει η εμπειρία μου ως ψυχιάτρου, ο συνδυασμός ομοιοπαθητικής και EMDR μπορεί, σε αρκετές περιπτώσεις, να συμβάλει στην ταχύτερη ανάκαμψη.

Περιορισμοί και ασφάλεια

Το παρόν άρθρο έχει αμιγώς ενημερωτικό χαρακτήρα και εξετάζει την ομοιοπαθητική αποκλειστικά ως συμπληρωματική επιλογή, η οποία σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή ούτε υποκαθιστά την τεκμηριωμένη ψυχιατρική αξιολόγηση, τη φαρμακευτική αγωγή ή την ψυχοθεραπεία, και δεν ενδείκνυται για επείγοντα περιστατικά. Πρέπει να συμβουλεύεστε πάντα τον θεράποντα ιατρό σας πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε αλλαγή της αγωγής σας.

Βιβλιογραφία

1.Howick, J., et al. (2013). Are Treatments More Effective than Placebos? A Systematic Review and Meta-Analysis. PLoS ONE, 8(5), e62599. [Placebo Effects Treatment Comparison]
2.Mathie, R. T., et al. (2017). Randomised, double-blind, placebo-controlled trials of non-individualised homeopathic treatment: systematic review and meta-analysis. Systematic Reviews, 6(1). [Homeopathy Randomised Trials Meta-Analysis]
3.Koenen, K. C., et al. (2017). Posttraumatic stress disorder in the World Mental Health Surveys. Psychological Medicine, 47(13), 2260–2274. [PTSD Prevalence After Trauma]
4.American Psychological Association. (2017). Clinical practice guideline for the treatment of PTSD. [EMDR PTSD Evidence-Based Treatment]
5.World Health Organization. (2022). ICD-11 for mortality and morbidity statistics: 6B42 Prolonged grief disorder. [Prolonged Grief ICD-11 Classification]
6.Stub, T., et al. (2016). Adverse effects of homeopathy, what do we know? A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complementary Therapies in Medicine, 26, 146–163. [Homeopathy Safety Clinical Use]

Αντιμετώπιση πένθους και ψυχικών τραυμάτων με ομοιοπαθητική