BDSM και φετίχ στο σεξ
Το BDSM (Bondage and Discipline, Domination and Submission, Sadism and Masochism) αναφέρεται σε μια ποικιλία συναινετικών σεξουαλικών πρακτικών μεταξύ ενηλίκων που περιλαμβάνουν ανταλλαγή εξουσίας, αισθητηριακή διέγερση και ψυχολογική οικειότητα. Σύμφωνα με τη σύγχρονη ψυχιατρική έρευνα, οι πρακτικές BDSM που βασίζονται στη συναίνεση δεν αποτελούν ψυχική διαταραχή.
Η σεξουαλικότητα είναι μια πολύπλοκη πτυχή της ανθρώπινης ζωής και μπορεί να περιλαμβάνει πολλές σεξουαλικές εμπειρίες. Τέτοιες σεξουαλικές εμπειρίες μπορούν να αποτελέσουν μέρος της ευρύτερης προσωπικής έκφρασης και διερεύνησης διαφόρων θεμάτων. Όσοι νιώθουν μόνοι και απομονωμένοι μπορεί να στρέφονται στην σεξουαλικότητα για να βρουν την πλήρη σύνδεση. Όσοι νιώθουν πιεσμένοι από τις πολλές ευθύνες και υποχρεώσεις στην καθημερινότητα τους μπορεί να στρέφονται στην σεξουαλικότητα για να εξερευνήσουν τις ανάγκες τους και να ξεφύγουν από τις ευθύνες. Όσοι νιώθουν αδύναμοι στρέφονται στην σεξουαλικότητα για να ανακαλύψουν και να εκφράσουν τα συναισθήματα κυριαρχίας.
Βασικά, καμία από αυτές τις δυναμικές δεν είναι ανθυγιεινή. Το να εξερευνά κάποιος τον εαυτό του μέσω της σεξουαλικότητας μπορεί να είναι μια μορφή προσωπικής έκφρασης και αυτογνωσίας, και για ορισμένα άτομα αυτό μπορεί να προσφέρει ψυχολογική υποστήριξη όταν γίνεται σε ασφαλές πλαίσιο. Ωστόσο, όταν ένα άτομο δεσμεύεται σε μη παραδοσιακές σεξουαλικές πρακτικές, όπως όσοι έχουν φετίχ στο σεξ και ανήκουν στην BDSM (αντιπροσωπεύει τις λέξεις bondage και discipline, domination και submission, sadism και masochism) κοινότητα. Σύμφωνα με τη σύγχρονη ψυχιατρική και ψυχολογική βιβλιογραφία, οι πρακτικές BDSM μεταξύ ενηλίκων με συναίνεση δεν θεωρούνται παθολογικές. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι πρακτικές BDSM συνδέονται με ευνοϊκά ψυχολογικά χαρακτηριστικά, όπως χαμηλότερη νευρωτικότητα και υψηλότερη ευημερία.1 Ωστόσο, η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη για όσους επιθυμούν να εξερευνήσουν περαιτέρω την ταυτότητα τους, να αντιμετωπίσουν το κοινωνικό στίγμα ή να βελτιώσουν την επικοινωνία στις σχέσεις τους.
Ιστορία του BDSM
Η ψυχολογία και η ψυχιατρική έχουν εξελίξει σημαντικά την κατανόησή τους για τη σεξουαλική ποικιλομορφία. Σύμφωνα με το DSM-5-TR, μια παραφιλία διαγιγνώσκεται μόνο όταν προκαλεί σημαντική δυσφορία ή βλάβη στο άτομο ή περιλαμβάνει μη συναινετικές πράξεις. Οι πρακτικές BDSM μεταξύ ενηλίκων με συναίνεση δεν αποτελούν από μόνες τους διαγνωστικό κριτήριο.
Όμως, η παραφιλία είναι κάτι που μπορεί εύκολα να παρερμηνευτεί. Κάποιες διαταραχές δεν περιλαμβάνουν προβληματικά σεξουαλικά φετίχ όπως ο μαζοχισμός, ο σαδισμός. Πολλοί άνθρωποι που δεσμεύονται σε BDSM πρακτικές είναι καλά ενημερωμένοι για την ασφάλεια, την συναίνεση και τα όρια.
Το σεξ και η εξουσία ανά τους αιώνες
Στη διάρκεια της ιστορίας, οι άνθρωποι που δεσμεύονταν σε μη παραδοσιακές σεξουαλικές πρακτικές είχαν υποστεί διακρίσεις και ένιωθαν ντροπή. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι στη σαδομαζοχιστική κοινότητα ιστορικά έχαναν την επιμέλεια των παιδιών τους, τις δουλειές τους, είχαν αποκηρυχτεί από τις οικογένειες τους και δέχονταν επιθέσεις και διακρίσεις.
Απενοχοποίηση της σεξουαλικής ζωής
Ο μαζοχισμός και ο σαδομαζοχισμός, η κυριαρχία και η υποταγή, δεν είναι πιο ανατρεπτικά από την ίδια την πράξη του σεξ. Τα ταμπού προκύπτουν από την ιστορία των κοινωνικών, θρησκευτικών και νομικών διωγμών. Έτσι, δεν είναι περίεργο που πολλοί άνθρωποι έχουν δημιουργήσει kinky και BDSM κοινότητες.
Ακόμη και σήμερα υπάρχει στίγμα γύρω από την BDSM κοινότητα, όμως είναι πραγματικά τόσο αφύσικο; Έρευνες δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού έχει εξερευνήσει μη παραδοσιακές σεξουαλικές πρακτικές.
Τώρα, λόγω της παρουσίασης των εναλλακτικών σεξουαλικών τρόπων ζωής από τα μέσα ενημέρωσης, πολλοί πιστεύουν ότι το BDSM είναι άγριο, σκληροπυρηνικό και απερίσκεπτο. Αυτές οι ιδέες είναι υποκειμενικές, και οι συνηθισμένες πρακτικές του BDSM είναι λιγότερο ακραίες από όσο φαντάζονται οι περισσότεροι. Οι άνθρωποι τυπικά ξεκινούν να εξερευνούν την σεξουαλικότητα με απλά πράγματα όπως το μαστίγωμα και τα χτυπήματα, τα παιχνίδια με σχοινιά και χειροπέδες, τα παιχνίδια εξουσίας όπως η κυριαρχία και η υποταγή και τα παιχνίδια ρόλων.
Ωστόσο, όσοι υπερβαίνουν αυτό το εισαγωγικό επίπεδο μπορούν να ανακαλύψουν πολλές υποκουλτούρες, με την καθεμία να έχει το δικό της φάσμα έντασης. Στην πραγματικότητα, η σωματική και ψυχολογική ευεξία ενός ατόμου δεν αφορά τις πράξεις στις οποίες δεσμεύεται, αλλά αφορά την κουλτούρα συναίνεσης, την εμπειρία, την ενσυναίσθηση και την ευαισθητοποίηση για την ασφάλεια των εμπλεκομένων. Η ερευνητική βιβλιογραφία υπογραμμίζει τη σημασία της ρητής και συνεχούς συναίνεσης σε όλες τις σεξουαλικές αλληλεπιδράσεις. Αυτό ισχύει και για το παιχνίδι με μαχαίρι.
Ηθικά, κανένας ψυχοθεραπευτής δεν υποστηρίζει τους αυτοτραυματισμούς. Ωστόσο, μπορεί να υπάρχει μια μεροληψία σε αυτή τη σκέψη που αξίζει σκέψη. Αρχικά, πρέπει να κατανοήσει κανείς το πλαίσιο γύρω από τον ορισμό του τραυματισμού. Οι άνθρωποι που αυτοτραυματίζονται, έχουν αυτή την αυτοτιμωρητική συμπεριφορά λόγω της κατάθλιψης, βλέπουν τις ουλές και τις μελανιές ως μια υπενθύμιση της υποτίμησης του εαυτού τους. Αυτό δεν ισχύει για τους σεξουαλικούς μαζοχιστές, που οι ουλές και οι μώλωπες τους υπενθυμίζουν το πάθος που επιβεβαιώνει τη ζωή.
Τα ερωτικά παιχνίδια με μαχαίρι είναι μια άσκηση ελεγχόμενου κινδύνου με δομημένα πρωτόκολλα ασφαλείας και σαφή επικοινωνία. Για σκεφτείτε τα παιχνίδια με την καυτή σοκολάτα πόσο λάθος μπορεί να πάνε αν οι συμμετέχοντες ξεπερνούν τα όρια και μπορούν να καταλήξουν με εγκαύματα.
Οι άνθρωποι που ακολουθούν το BDSM βασίζονται στη συναίνεση, στα όρια και στα πρωτόκολλα ώστε να αυξήσουν τις ενδορφίνες μέσω της προσμονής, της φαντασίας και της αισθητηριακής εμπειρίας και είναι πολύ σημαντική η σωματική και συναισθηματική ασφάλεια.
Κίνδυνοι των BDSM πρακτικών
Φυσικά, όσοι άνθρωποι ακολουθούν αυτές τις σεξουαλικές πρακτικές μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα όπως η κοινωνική απομόνωση, η καταπίεση των συναισθημάτων, η έλλειψη εκπαίδευσης μπορεί να υπάρχει αυξημένη πιθανότητα ατυχημάτων, ψυχολογικού στρες και κακοποίησης. Λόγω του κοινωνικού στίγματος, αυτοί οι άνθρωποι εσωτερικεύουν την ντροπή ή τις αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις. Μερικοί μπορεί να λογοκρίνουν συνεχώς τον εαυτό τους ή να αισθάνονται ότι πρέπει να ζήσουν μια διπλή ζωή. Πρόσφατη έρευνα (2024) διαπίστωσε ότι το 66% των συμμετεχόντων ανέφερε θετική επίδραση των kink σεξουαλικών πρακτικών στην ψυχική τους υγεία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της υποστήριξης και της μείωσης του στίγματος.2
Αυτοί οι κίνδυνοι μπορεί να μετριαστούν και να δημιουργηθούν κοινότητες ανθρώπων που θα επεξεργάζονται ανοιχτά τις σεξουαλικές τους εμπειρίες, και θα προστατεύουν τον εαυτό τους.
Το ασφαλές και μη επικριτικό περιβάλλον της ψυχοθεραπείας μπορεί να προσφέρει στους ανθρώπους έναν χώρο για να εξερευνήσουν την σεξουαλικότητα τους, την αισθητηριακή επεξεργασία του πόνου και την ανάγκη τους για αγάπη και οικειότητα. Μπορούν να ενισχύσουν την αυτοεκτίμηση τους, να αποδεχτούν τον εαυτό τους, να θέτουν τα όρια τους.
Οι πρακτικές του BDSM περιλαμβάνουν αυτογνωσία, αυξημένη οικειότητα και επικοινωνία στις σεξουαλικές σχέσεις. Έχουν γίνει αρκετές μελέτες για τη σύνδεση ανάμεσα στο BDSM και σε τραυματικά γεγονότα που δείχνουν ότι το BDSM δεν αποτελεί απαραίτητα αναπαράσταση ενός τραυματικού γεγονότος. Ορισμένες έρευνες διερευνούν πιθανές συνδέσεις με προηγούμενα τραύματα, αλλά τα αποτελέσματα δεν είναι οριστικά και η σχέση παραμένει πολύπλοκη και ατομική.
Ενθάρρυνση της ανοιχτής συζήτησης
Πολλοί άνθρωποι διστάζουν να μιλήσουν για την σεξουαλική τους ζωή στην ψυχοθεραπεία για πολλούς λόγους. Είναι σημαντικό οι ψυχοθεραπευτές να κατανοήσουν ότι οι θεραπευόμενοι έχουν την επιθυμία να μιλήσουν, αλλά φοβούνται το στίγμα. Στην κλινική μου πράξη, παρατηρώ ότι πολλοί θεραπευόμενοι χρειάζονται αρκετές συνεδρίες πριν νιώσουν αρκετά άνετα να μοιραστούν αυτές τις πτυχές της ζωής τους. Η δημιουργία ενός χώρου χωρίς κρίση απαιτεί ενεργητική ακρόαση και σταθερή διαβεβαίωση εμπιστευτικότητας.
Επιβεβαιωτική θεραπεία
Οι όροι BDSM και kinky είναι όροι ομπρέλα που περιλαμβάνουν πολλές δραστηριότητες και ρόλους που υιοθετούν οι άνθρωποι για να εξερευνήσουν τις σεξουαλικές τους φαντασιώσεις.
Οι ψυχοθεραπευτές πρέπει να είναι ανοιχτόμυαλοι και να κατανοούν τις ανάγκες και τις επιθυμίες των θεραπευόμενων. Η αποδοχή και η κατανόηση είναι πολύ σημαντική.
Κάποιες φορές οι ψυχοθεραπευτές άθελα τους μπορεί να μην είναι υποστηρικτικοί ή να μεροληπτούν απέναντι στους θεραπευόμενους. Αυτό μπορεί να συνδέεται με παλαιότερες αντιλήψεις ή με ελλιπή εκπαίδευση σχετικά με τη σεξουαλική ποικιλομορφία. Στη διάρκεια των ετών μου ως ψυχοθεραπευτής, έχω συνεργαστεί με δεκάδες άτομα και ζευγάρια που εξερευνούν μη παραδοσιακές σεξουαλικές πρακτικές. Αυτή η εμπειρία με έχει διδάξει ότι η πραγματική θεραπευτική αλλαγή ξεκινά με την αποδοχή και την αυθεντική κατανόηση των μοναδικών αναγκών κάθε ανθρώπου.
Όμως, είναι ζωτικής σημασίας οι ψυχοθεραπευτές να αποδέχονται τους θεραπευόμενους. Πολλοί άνθρωποι βλέπουν την σεξουαλική τους ζωή ως κομμάτι της ταυτότητας τους και αποζητούν την αποδοχή. Οι θεραπευόμενοι μπορεί να μην έχουν μοιραστεί κομμάτια του εαυτού τους λόγω των διακρίσεων, του στίγματος, των ταμπού.
Οι θεραπευόμενοι πρέπει να νιώθουν αποδεκτοί. Η σεξουαλικότητα δεν πρέπει να θεωρείται ταμπού. Αλλά για να γίνει αυτό πρέπει όλοι οι άνθρωποι να μπορούν να μιλούν ανοιχτά.
Υγιής σεξουαλική ζωή
Η σεξουαλικότητα είναι μια πολύπλοκη πτυχή της ανθρώπινης ζωής και είναι κάτι μοναδικό για τον κάθε άνθρωπο. Πολλοί άνθρωποι που δεσμεύονται σε BDSM πρακτικές είναι καλά ενημερωμένοι για την ασφάλεια, την συναίνεση και τα όρια. Πολλοί από τους θεραπευόμενους αναφέρουν ότι η ψυχοθεραπεία τους βοήθησε να αποδεχτούν την ταυτότητά τους και να βελτιώσουν την ποιότητα των σχέσεών τους.
Η ψυχοθεραπεία παρέχει ένα ασφαλές και μη επικριτικό περιβάλλον στο οποίο όλοι οι άνθρωποι μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά για τη σεξουαλική τους ζωή.