Crashing out - τι είναι
Crashing out είναι ένας σύγχρονος ψυχολογικός όρος που περιγράφει την αιφνίδια συναισθηματική κατάρρευση και την απώλεια ελέγχου λόγω υπερβολικού συσσωρευμένου στρες. Εκδηλώνεται με παρορμητικές αντιδράσεις, έντονο θυμό ή εξάντληση, και συχνά υποδεικνύει την ανάγκη για άμεση ψυχολογική υποστήριξη και διαχείριση συναισθημάτων.
Αν νιώθετε ότι θα τρελαθείτε, ότι δεν μπορείτε να διαχειριστείτε τα όσα συμβαίνουν στη ζωή σας, τότε ίσως είστε πολύ κοντά στο “crashing out.” Το crashing out σημαίνει ότι χάνετε τον έλεγχο των συναισθημάτων σας, η μετάφραση σε ψυχολογικό πλαίσιο σημαίνει κατάρρευση, απώλεια του ελέγχου που συνήθως συνοδεύεται από παρορμητικές αντιδράσεις. Είναι μια αντανάκλαση του πως μερικοί άνθρωποι παλεύουν με συναισθήματα υπερκόπωσης, εξάντλησης και εξουθένωσης. Το γεγονός είναι ότι to crash out είναι μια τάση, ένα trend στα social media, που δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να μιλήσουν για την ψυχική τους υγεία.
Αν οι σχέσεις σας, τα οικογενειακά προβλήματα, οι προσδοκίες, σας έχουν φτάσει στα όρια σας, καλό είναι να μάθετε να διαχειρίζεστε καλύτερα τις καταστάσεις.
Τι είναι το crashing out;
Είναι ουσιαστικά μια κατάσταση στην οποία κάποιος είναι στα πρόθυρα της συναισθηματικής κατάρρευσης και δεν μπορεί να σταματήσει να σκέφτεται τις συνέπειες και απλά αντιδρά παρορμητικά.
Όταν κάποιος νιώθει πίεση ή άγχος και κάνει κάτι παρορμητικό ή παράλογο, τότε απλά εμφανίζει crashing out. Ωστόσο, όλη αυτή η κατάσταση ξεκινά κάπως έτσι: ένα γεγονός, μια σκέψη, ή κάτι άλλο προκαλει έντονα συναισθήματα. Νιώθετε εκτός ελέγχουν, και στη συνέχεια αντιδράτε με επίθεση ή φωνές.
Φυσικά, το crashing out μπορεί να έχει πολλές μορφές. Μερικές φορές μπορεί να είναι αυτοκαταστροφικό αλλά σχετικά ήπιο, όπως το να μένει κάποιος ξύπνιος όλη νύχτα. Αλλά μπορεί να είναι πιο σοβαρό, όπως το να παραιτηθεί κάποιος απο τη δουλειά του.
Ο όρος επίσης χρησιμοποιείται από τα άτομα με διπολική διαταραχή για να περιγράψει τη μετάβαση από το επεισόδιο της μανίας στην περίοδο της κατάθλιψης.3 Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η έγκαιρη διάγνωση και εξειδικευμένη ιατρική διαχείριση της διπολικής διαταραχής είναι ζωτικής σημασίας.4
Βασικά Συμπτώματα του Crashing Out
Τα πιο κοινά σημάδια που μαρτυρούν ότι κάποιος βιώνει crashing out περιλαμβάνουν:
- Εκρηκτικές και απρόβλεπτες αντιδράσεις θυμού.
- Συνεχές αίσθημα ψυχικής εξουθένωσης (burnout).
- Παρορμητικές αποφάσεις, όπως η ξαφνική παραίτηση από την εργασία.
- Αδυναμία συγκέντρωσης και διαχείρισης καθημερινών καθηκόντων.
Η αδυναμία ρύθμισης αυτών των συναισθημάτων συνδέεται στενά με την ανάπτυξη περαιτέρω ψυχολογικής δυσφορίας.5
Ποιες είναι οι Αιτίες του Crashing Out;
Το crashing out είναι κάτι περισσότερο από το να είναι κάποιος θυμωμένος ή αναστατωμένος, είναι μια πλήρης υπερφτόρτωση του συστήματος, όπου ένα γεγονός ή ένα ερέθισμα, ή η συσσώρευση πολλών γεγονότων, επηρεάζει την ικανότητα διαχείρισης και επεξεργασίας των συναισθημάτων.1
Οι αιτίες που προκαλούν το crashing out εξαρτώνται από το άτομο που τις βιώνει. Συχνά οι ανεπίλυτες εσωτερικές πληγές, όπως τα ψυχικά τραύματα, ή οι ανικανοποίητες συναισθηματικές ανάγκες επιδεινώνονται σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Κάτω απο την επιφανεια, υπάρχει ένα μίγμα εξωτερικών ερεθισμάτων.
Αυτό που σας εκνευρίζει μπορεί να παραμένει ένα μυστήριο μέχρι να συμβεί, αλλά όταν συμβεί μπορεί να ρίξει φως σε όσα έχετε ανάγκη. Αν αναγνωρίσετε ότι συγκεκριμένες καταστάσεις οδηγούν σε μια μεγάλη αντίδραση, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτή την πληροφορία για να ανακαλύψετε τι υπάρχει πίσω από αυτή την συναισθηματική αντίδραση. Μπορεί να ανακαλύψετε πράγματα όπως ο φόβος της εγκατάλειψης, ο φόβος της απόρριψης, το κόμπλεξ κατωτερότητας.
Τι μπορείτε να κάνετε αν βρίσκεστε στα πρόθυρα του crashing out;
1. Βγείτε από τον εγκέφαλο σας και μπείτε στο σώμα σας
Η λογική δεν θα μπορέσει να σταματήσει το crashing out.2 Τα συναισθήματα είναι τόσο εντονα που επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης σας και οδηγούν σε πανικό, οργή, απελπισία ή οτιδήποτε άλλο.
Αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι να συνδεθείτε με το σώμα σας. Αυτό σημαίνει ότι θα πάρετε βαθιές αναπνοές για λίγα λεπτά (εισπνεύστε μετρώντας μέχρι το 4, κρατήστε την αναπνοή σας μετρώντας μέχρι το 4, και στη συνέχεια εκπνεύστε αργά μετρώντας μέχρι το 6) ή συγκεντρωθείτε σε κάτι που βλέπετε, που ακούτε, αγγίζετε ή μυρίζετε μέχρι να νιώσετε πιο ήρεμοι. Επίσης, ένα κρύο ντους είναι εξίσου αποτελεσματικό. Ότι και αν επιλέξετε να κάνετε, ο σκοπός είναι να αντιλαμβάνεστε την παρούσα στιγμή.
2. Ρίξτε μπουνιές σε ένα μαξιλάρι
Αν νιώθετε οργή και θυμό, μπορείτε να ξεσπάσετε σε ένα μαξιλάρι. Αυτό μπορεί να αποτελέσει μια διέξοδο εκτόνωσης της συναισθηματικής έντασης με ασφαλέστερο τρόπο. Μπορεί να σας φαίνεται λίγο περίεργη αυτή η τεχνική, αλλά δεν σημαίνει ότι είναι. Πολλοί από εμάς έχουμε μεγαλώσει με τη λογική ότι ο θυμός και η αναστάτωση είναι κακά συναισθήματα, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι δεν πρέπει να ντρεπόμαστε για αυτά. Είναι ανάγκη να νιώθουμε και να εκφράζουμε αυτά τα συναισθήματα.
3. Βγείτε μια βόλτα
Βάλτε τα παπούτσια σας και βγείτε να κάνετε μια βόλτα. Το γεγονός ότι θα περπατήσετε θα σας βοηθήσει να ηρεμήσετε. Η άσκηση μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη διαχείριση της καθημερινής πίεσης. Όταν βγείτε μια βόλτα έχετε την ευκαιρία να ηρεμήσετε πριν κάνετε οτιδήποτε για το οποίο θα μετανιώσετε αργότερα.
4. Μιλήστε ή καταγράψτε τα συναισθήματα σας
Δώστε όνομα σε όσα αισθάνεστε και αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα για να μπορέσετε να απελευθερώσετε όλα όσα νιώθετε μέσα σας. Όταν νιώθετε άσχημα, γράψτε σε ένα ημερολόγιο, μιλήστε σε ένα φίλο σας αντί να σκέφτεστε συνεχώς μόνοι σας τα ίδια πράγματα.
Αν δεν μπορείτε να αναγνωρίσετε τα συναισθήματα σας, τότε η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει.
5. Καθίστε κάπου ήρεμα
Μετά από το crashing out μπορεί να νιώθετε αδύναμοι, αλλά είναι ανάγκη να βοηθήσετε το σώμα σας να νιώσει ξανά ασφάλεια. Φυσικά, ο κάθε άνθρωπος ηρεμεί με διαφορετικά πράγματα. Μπορεί να έχετε ανάγκη μια αγκαλιά από ένα άτομο που αγαπάτε ή να τυλιχτείτε με μια κουβέρτα και να δείτε μια ρομαντική ταινία.
6. Θέστε όρια
Μόλις ηρεμήσετε δείτε τι είναι αυτό που συνέβαλε στο να χάσετε την ψυχραιμία σας. Είναι πολύ σημαντικό να θέσετε τα όρια σας ώστε να μην ζήσετε ξανά την ίδια κατάσταση. Μπορεί για παράδειγμα, να περιορίσετε να διαβάζετε τις ειδήσεις, ή να μην συζητάτε για θέματα που σας προκαλούν πίεση.
7. Ζητήστε βοήθεια
Αν τα πράγματα σας δυσκολεύουν καλό είναι να ζητήσετε τη βοήθεια ενός ψυχοθεραπευτή. Η πολυετής κλινική εμπειρία στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία αποδεικνύει ότι η έγκαιρη παρέμβαση αποτρέπει τη μετατροπή της προσωρινής συναισθηματικής κρίσης σε χρόνια ψυχοπαθολογία.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να υποστηρίξει την προσπάθειά σας να αναγνωρίσετε τα υποκείμενα θέματα όπως τα ψυχικά τραύματα, το άγχος ή οι ανικανοποίητες ανάγκες. Μπορείτε να μάθετε νέες δεξιότητες ώστε να διαχειρίζεστε με υγιή τρόπο τα συναισθήματα σας.
Η χαλάρωση είναι απαραίτητη στη ζωή μας
Όταν είμαστε σε κατάσταση στρες, ο εγκέφαλος μας δεν λειτουργεί και τόσο καλά. Το σώμα μας απελευθερώνει κορτιζόλη και το συμπαθητικό νευρικό μας σύστημα ενεργοποιείται. Έτσι είναι πιο δύσκολο σε κατάσταση στρες να πάρουμε αποφάσεις και είναι πιο δύσκολο να κάνουμε τα πράγματα που είναι ανάγκη να γίνουν.
Η ηρεμία και η χαλάρωση είναι μια επένδυση για την συνολική μας ευεξία και την σωματική και ψυχική μας υγεία. Κλινικές καταστάσεις όπως η κατάθλιψη, το σοβαρό άγχος και οι χρόνιες διαταραχές ύπνου απαιτούν εξειδικευμένη κλινική αξιολόγηση και αντιμετώπιση από επαγγελματίες ψυχικής υγείας, και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά μέσω γενικών πρακτικών χαλάρωσης.
Ψυχική ενδυνάμωση
Η ηρεμία και η χαλάρωση είναι απαραίτητα στοιχεία για την ψυχική και την σωματική μας υγεία. Όταν δεν μπορείτε να ηρεμήσετε το σώμα βρίσκετε συνεχώς σε κατάσταση στρες και αυτό έχει σημαντικό κόστος στην υγεία. Η ψυχοθεραπεία αποτελεί ένα ενδεδειγμένο πλαίσιο που μπορεί να συμβάλει σε μια πιο λειτουργική προσέγγιση της διαχείρισης του άγχους.
Βιβλιογραφία
- 1.Modinos, G., et al. (2020). Association of adverse outcomes with emotion processing and emotion regulation in individuals at clinical high risk for psychosis. JAMA Psychiatry, 77(3), 273-282. [link]
- 2.Heller, A. S., et al. (2013). Increased prefrontal cortex activity during negative emotion regulation. JAMA Psychiatry, 70(11), 1181-1189. [link]
- 3.Phillips, M. L., et al. (2013). Bipolar disorder diagnosis: challenges and future directions. The Lancet, 381(9878), 1663-1671. [link]
- 4.Bipolar disorder (World Health Organization). [link]
- 5.Mason, A. J. C., et al. (2023). Associations between post-traumatic stress disorders and psychotic symptoms in adults exposed to developmental trauma. The Lancet Psychiatry. [link]