Τραυματοθεραπεία με CRM

Το ψυχοθεραπευτικό μοντέλο CRM (Comprehensive Resource Model) αποτελεί μια προσέγγιση που υποστηρίζει την επεξεργασία του ψυχικού τραύματος. Έχει νευροβιολογική βάση με στόχο να γεφυρώσει τις πιο πρωτόγονες πτυχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στα ψυχικά τραύματα, με τις υγιείς πτυχές. Αυτή η γέφυρα καταλύει τη σύνδεση ανάμεσα στο μυαλό και στο σώμα για την επεξεργασία όλων των συναισθηματικών τραυμάτων.¹

Το μοντέλο CRM είναι μια καινοτόμα και ολιστική θεραπευτική προσέγγιση που βοηθά τους ασθενείς να επεξεργαστούν και να απελευθερώνουν τις επιπτώσεις των τραυματικών γεγονότων που έχουν βιώσει. Είναι μια ανακάλυψη της Lisa Schwarz, μιας Αμερικανίδας ψυχολόγου με 30 χρόνια ειδίκευσης στο πεδίο των αποσυνδετικών διαταραχών.

Μια ολιστική προσέγγιση στην επεξεργασία και στην απελευθέρωση των ψυχικών τραυμάτων

Το CRM βασίζεται στη νευροβιολογία, στη νευροχημεία, τις αναπνοές, τη νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου, τη βαθιά σύνδεση με το φυσικό μας κόσμο για την επιβίωσή μας και τη σχέση με τον εαυτό μας, τη διαίσθησή μας και την ανώτερη συνείδηση. Φυσικά, η αλληλουχία και ο συνδυασμός όλων αυτών των πραγμάτων, συμβάλλει ώστε ο ασθενής να βιώνει πλήρως τα επώδυνα συναισθήματα. Βέβαια, ο ασθενής είναι παρών στη στιγμή πράγμα που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι αναμνήσεις τον επηρεάζουν.

Η Νευροβιολογία του Τραύματος και το CRM

Το ψυχικό τραύμα προκαλεί αντικειμενικά μετρήσιμες αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου, επηρεάζοντας κέντρα όπως η αμυγδαλή και ο ιππόκαμπος. Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις όπως το CRM στοχεύουν στην αναδόμηση αυτών των νευρωνικών δικτύων. Μειώνουν σταδιακά την υπερδιέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος και αποκαθιστούν την ομαλή σύνδεση μεταξύ του προμετωπιαίου φλοιού και των συναισθηματικών κέντρων ελέγχου.

Πώς λειτουργεί το μοντέλο CRM;

Το ψυχοθεραπευτικό αυτό μοντέλο δείχνει ότι ο πόνος αλλάζει τα συναισθήματα που μένουν κάτω από την επιφάνεια, από τη στιγμή του τραύματος.² Αυτό δείχνει μια εμπειρία αναντιστοιχίας όπου η νευροβιολογική σύγχυση που προκύπτει από την ενεργοποίηση του σώματος, ο ασθενής μπορεί να λέει "Ο πόνος είναι αφόρητος που δεν μπορώ να μπω μέσα σε αυτόν" πολύ πριν από την επεξεργασία των συναισθημάτων και τελικά να συνειδητοποιεί πως, "Μόλις αντίκρισα τον πόνο και μοιάζει διαφορετικός, επέζησα και είναι υποφερτός."

Αυτή η αναντιστοιχία συμβαίνει όταν μια τραυματική ανάμνηση ενεργοποιείται ταυτόχρονα με μια αντίθετη ανεκτή εμπειρία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ανασυγκρότηση της μνήμης, η οποία αποκτά ξανά μια θέση στη μνήμη του εγκεφάλου. Με αυτό τον τρόπο η μνήμη δεν φέρει την αγωνία από το παρελθόν. Το μοντέλο CRM οδηγεί στην ανασυγκρότηση της μνήμης και των αναντιστοιχιών που συμβαίνουν στο στέλεχος του εγκεφάλου, παρά στο φλοιό.

Το μοντέλο CRM έχει την μοναδική ικανότητα μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου να ανασυγκροτεί τις στιγμές πόνου που οδηγούν σε αμυντικές συμπεριφορές και συμπτώματα που παρεμβαίνουν στη ζωή όπως οι εθισμοί, και η αποσύνδεση από τον εαυτό και τους άλλους.

Η σταδιακή απελευθέρωση της συσσωρευμένης έντασης από το νευρικό σύστημα ανοίγει το δρόμο για θετικές αλλαγές. Αυτές οι αλλαγές αφορούν την νευροπλαστικότητα και την προσωπική εξέλιξη, είτε πνευματικά είτε με άλλο τρόπο, και υποστηρίζουν τη διαχείριση του πόνου και των συναισθηματικών δυσκολιών.

Με την τραυματοθεραπεία οι ασθενείς έχουν τη δυνατότητα της συνειδητής επεξεργασίας των τραυμάτων τους. Με την καθοδήγηση του έμπειρου ψυχοθεραπευτή ο ασθενής μπορεί να βρει ξανά τον εαυτό του και να εκφράζει τα συναισθήματά του.

Το μοντέλο CRM δημιουργεί μια γέφυρα ανάμεσα στο μέσο εγκέφαλο, το μεταιχμιακό σύστημα και στο φλοιό του εγκεφάλου

Το μοντέλο CRM βοηθά τον ασθενή να μάθει νέους τρόπους για να επεξεργαστεί το όποιο τραύμα τον βασανίζει. Δημιουργεί μια γέφυρα ανάμεσα στο μέσο εγκέφαλο, στο μεταιχμιακό σύστημα και στο φλοιό του εγκεφάλου. Καταστάσεις ή γεγονότα (ή πτυχές που κρατούν ενεργό το τραύμα) δημιουργούν ένα πλέγμα που ενσωματώνει ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων. Βέβαια, αυτές οι δεξιότητες περιλαμβάνουν την αναπνοή, τις σωματικές δυνατότητες, τους νευροβιολογικούς παράγοντες της προσκόλλησης.

Αυτό το πλαίσιο επιτρέπει στον ασθενή να νιώθει αρκετά ασφαλής ώστε να διατηρεί την συνείδησή του στη διάρκεια της επανεπεξεργασίας του τραύματος και έτσι αποφεύγει τον επανατραυματισμό ή την ανάγκη αποσύνδεσης, πράγμα που μπορεί να συμβεί χωρίς την αίσθηση της ασφάλειας.

Το μοντέλο CRM επίσης περιλαμβάνει τεχνικές από άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η θέση των ματιών και η κατάσταση του "εγώ". Επίσης, το συγκεκριμένο μοντέλο μπορεί να συνδυαστεί και με άλλες θεραπευτικές μεθόδους όπως η ψυχοθεραπεία, το EMDR και το DBR.

Ένα άλλο στοιχείο κλειδί για την αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου θεραπευτικού μοντέλου είναι η καθοδήγηση και η συμμετοχή του ψυχοθεραπευτή.

Το μοντέλο CRM έχει μεγάλη απήχηση καθώς είναι μια ολιστική προσέγγιση που μπορεί να προσαρμοστεί στις μοναδικές ανάγκες και τις εμπειρίες του κάθε ασθενή.

Για να καταφέρει ένας ασθενής να αντιμετωπίσει τα τραύματά του είναι ανάγκη να νιώθει συναισθηματική ασφάλεια. Μόνο έτσι, μπορεί να δρα κατευναστικά στη νευροφυσιολογία του εγκεφάλου του. Για την ομαλή και ασφαλή διαχείριση των ψυχικών τραυμάτων οι ασθενείς πρέπει να μπορούν να επαναφέρουν την τραυματική εμπειρία στη μνήμη τους. Αν την ζήσουν ξανά μπορούν να την αλλάξουν. Με το μοντέλο CRM ο ασθενής έχει τη δυνατότητα να δει με διαφορετική οπτική την τραυματική του εμπειρία χωρίς να υπάρχει ο κίνδυνος να τον κατακλύζουν τα επώδυνα συναισθήματα.

Ποιοι ασθενείς έχουν όφελος από το μοντέλο CRM;

Το μοντέλο CRM αφορά κυρίως άτομα που έχουν βιώσει τραυματικές εμπειρίες, σύνθετα τραύματα (διαταραχή μετατραυματικού στρες). Βέβαια, είναι ωφέλιμο και για τους ασθενείς με σοβαρές αποσυνδετικές διαταραχές και θέματα προσκόλλησης, ωστόσο αυτή η μέθοδος μπορεί να αξιοποιηθεί επικουρικά στη διαχείριση και άλλων ψυχικών δυσκολιών.

Το μοντέλο CRM έχει πολύ καλά αποτελέσματα στους βετεράνους που έχουν τραυματικές εμπειρίες από τον πόλεμο. Επίσης είναι αποτελεσματικό στην ενίσχυση της απόδοσης στους αθλητές, στους καλλιτέχνες.

Το μοντέλο CRM μπορεί να εφαρμοστεί προσαρμοσμένα σε παιδιά άνω των 4 ετών και στους εφήβους, στους ενήλικες και στα ζευγάρια. Η ομαδική ψυχοθεραπεία έχει πολλά οφέλη από την δημιουργική χρήση του μοντέλου σε νοσοκομεία και δομές περίθαλψης.

Η Σημασία του Εξειδικευμένου Ψυχοθεραπευτή

Τα ψυχικά τραύματα είναι πολύ πιθανό να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα ζωής ενός ανθρώπου και να προκαλέσουν σοβαρά ψυχοσωματικά συμπτώματα. Ωστόσο, για να αποφευχθεί ο επανατραυματισμός από τις επώδυνες αναμνήσεις, το άτομο είναι απαραίτητο να πλαισιωθεί και να λάβει καθοδήγηση αποκλειστικά από έναν έμπειρο ψυχοθεραπευτή.

Θεραπευτικές Προσεγγίσεις στην Επεξεργασία του Τραύματος

Εκτός από το μοντέλο CRM, υπάρχουν και άλλες μέθοδοι για την θεραπεία των ψυχικών τραυμάτων. Το EMDR αποτελεί μια διεθνώς αναγνωρισμένη και τεκμηριωμένη μέθοδο τραυματοθεραπείας για την επεξεργασία των επώδυνων αναμνήσεων και συνιστούμε να το δοκιμάσετε πριν από το CRM σύμφωνα και με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.⁴ Το EMDR μπορεί να γίνει μόνο του ή συνδυαστικά ως κομμάτι της ψυχοθεραπείας.³

Ως ψυχοθεραπευτής, προτεραιότητά μου είναι να προσαρμόζω πάντα το θεραπευτικό πλάνο στα μέτρα του εκάστοτε ασθενούς, ενσωματώνοντας συχνά εργαλεία από το EMDR , ώστε να διασφαλίσω την πιο ομαλή και προστατευμένη πλαισίωση της τραυματικής μνήμης.

Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ενήλικες και παιδιά που έχουν υποστεί κάποιο ψυχολογικό σοκ (διαζύγιο, θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, σεξουαλική κακοποίηση) με τη σωστή εφαρμογή από εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας.

Με τη βοήθεια του EMDR ο θεραπευόμενος μπορεί να αφήσει πίσω του όλες τις αρνητικές εμπειρίες που τον έχουν στιγματίσει. Έτσι, μπορεί να προχωρήσει τη ζωή του απαλλαγμένος από το φορτίο των τραυματικών εμπειριών.

Βιβλιογραφία

1.Shalev et al. (2017). Post-traumatic stress disorder. The New England Journal of Medicine, 376(25), 2459-2469. [link]
2.Bisson et al. (2013). Psychological treatments for chronic post-traumatic stress disorder. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(12), 1-285. [link]
3.Cusack et al. (2016). Psychological treatments for adults with posttraumatic stress disorder: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 43, 128-141. [link]
4.National Institute for Health and Care Excellence (NICE). (2018). Post-traumatic stress disorder (NICE Guideline NG116). [link]

CRM – μέθοδος τραυματοθεραπείας (Comprehensive Resource Model)