Ολιστική Ιατρική | Ολιστικός ιατρός

Η ψυχική και η σωματική υγεία είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ψυχική υγεία είναι αναπόσπαστο και ουσιαστικό κομμάτι της συνολικής υγείας του ατόμου.¹ Σαν αποτέλεσμα, η ολιστική ιατρική εστιάζει στη σύνδεση μυαλού-σώματος ώστε να παρέχει ολοκληρωμένη και ουσιαστική βοήθεια στους ασθενείς. Ένας ολιστικός γιατρός είναι στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων για να παρέχει ολιστικές θεραπείες που συμβάλλουν στη βελτίωση της συνολικής υγείας και ευεξίας, και έχει ως προτεραιότητα την αξιοποίηση πιο φυσικών θεραπευτικών μεθόδων, στοχεύοντας στη μείωση ή και την αποφυγή της φαρμακευτικής αγωγής, όπου αυτό είναι κλινικά ασφαλές και εφικτό.

Η σωματική ευεξία και η ψυχική ευεξία είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η ψυχική υγεία επηρεάζει την σωματική υγεία, και η σωματική υγεία επηρεάζει την ψυχική υγεία.

Οι ολιστικοί γιατροί οι οποίοι ακολουθούν μια εναλλακτική προσέγγιση στη θεραπεία, λαμβάνουν υπόψη ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη και τις εμπειρίες της ζωής των ασθενών τους για την εκτίμηση της κατάστασης και τους θεραπευτικούς στόχους. Οι ολιστικοί γιατροί επικεντρώνονται στη σχέση μεταξύ μυαλού, σώματος και πνεύματος και σχεδιάζουν θεραπευτικά πλάνα βασισμένα στην ανάλυση θεμάτων σε κάποιο τομέα της ζωής ενός ατόμου που μπορεί να οδηγήσουν σε ανησυχίες σε άλλους τομείς.

Ως ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, εφαρμόζω αυτές τις αρχές μέσω της Ψυχοθεραπείας, για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση ψυχολογικών διαταραχών όπως η κατάθλιψη και το άγχος.

Σύνδεση μυαλού και σώματος

Ενώ παλαιότερα η αυστηρή βιοϊατρική προσέγγιση εξέταζε συχνά το σώμα ως ξεχωριστή οντότητα από την ψυχή, η σύγχρονη ολιστική ιατρική τα αντιμετωπίζει ως ένα ενιαίο, αλληλένδετο σύστημα. Όμως όλο και περισσότερο αναγνωρίζεται ότι τα θέματα που επηρεάζουν το μυαλό μπορούν να επηρεάσουν την σωματική υγεία και αντίστροφα. Οι ολιστικοί γιατροί το αναγνωρίζουν αυτό και μπορούν να μεγιστοποιήσουν την θεραπευτική προσπάθεια για τα καλύτερα αποτελέσματα στην ευεξία του ασθενή.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους συνδέονται η ψυχική και η σωματική υγεία. Ένα ξεκάθαρο παράδειγμα είναι η σύνδεση μεταξύ της μακροζωίας και της ψυχικής υγείας. Ένας αριθμός μελετών έχει δείξει ότι οι άνθρωποι με κάποιο ψυχικό νόσημα είναι πιθανό να πεθάνουν πολύ πιο νωρίς από ότι οι ψυχικά υγιείς άνθρωποι.² Τα χρόνια ψυχικά νοσήματα όπως η κατάθλιψη και το άγχος έχουν επίσης επίδραση στο σώμα, και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτοάνοσων παθήσεων, προβλημάτων στο πεπτικό, στο καρδιαγγειακό και στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Αυτοί οι παράγοντες, μπορεί να μειώσουν το προσδόκιμο ζωής για αρκετά χρόνια, καθώς και την ποιότητα ζωής.

Η ολιστική ιατρική αποδέχεται πως τα χρόνια ψυχικά νοσήματα επηρεάζουν τη διάθεση και την ευεξία και έχουν σημαντική επίδραση στη σωματική υγεία. Τα αρνητικά συναισθήματα, για παράδειγμα, δεν προκαλούν άμεσα κάποιο νόσημα, αλλά φαίνεται να συσχετίζονται με την ταχύτερη εξέλιξη ορισμένων νοσημάτων.³ Είμαστε στην αρχή της κατανόησης των μηχανισμών που δρουν προς αυτή τη κατεύθυνση. Αλλά είναι ξεκάθαρο ότι οι άνθρωποι που είναι πιο αισιόδοξοι, είναι πιο πιθανό να ζήσουν καλύτερα και για περισσότερα χρόνια. Επιπλέον, η ψυχο-νευρο-ανοσολογία δείχνει ότι το χρόνιο ψυχολογικό στρες μπορεί να επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για διάφορα σωματικά νοσήματα.⁶

Έρευνες έχουν δείξει συσχέτιση μεταξύ θετικής ψυχολογικής κατάστασης (αισιοδοξία) και μειωμένου καρδιαγγειακού κινδύνου. Είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχουν παράγοντες που συνδέουν το μυαλό και το σώμα, και για να μπορέσει να θεραπευτεί το άτομο σαν ολότητα, πρέπει να έχουμε ως προτεραιότητα την ψυχική υγεία, και όχι μόνο την σωματική.

Πως λειτουργεί η ολιστική ιατρική;

Η ολιστική ιατρική είναι μια θεραπευτική προσέγγιση που επικεντρώνεται στον άνθρωπο ως ολότητα και τις εμπειρίες της ζωής με σκοπό της εκτίμηση και την θεραπεία των συμπτωμάτων του ασθενή. Ενώ η κλασική ιατρική βασίζεται μόνο στα σωματικά συμπτώματα ή στα ψυχολογικά συμπτώματα, η ολιστική ιατρική θεραπεύει το άτομο από τα σωματικά και τα ψυχικά προβλήματα. Η ολιστική ιατρική είναι μια ολοκληρωμένη θεραπευτική φιλοσοφία και δεν πρέπει να συγχέεται απλώς με τη χρήση βοτάνων (βοτανοθεραπεία) ή φυσικών σκευασμάτων.

Προσέγγιση των σωματικών προβλημάτων

Η ολιστική ιατρική επικεντρώνεται στα συμπτώματα του ασθενή και εκτιμά πώς η σωματική υγεία επιδρά σε αυτά με στόχο τη βελτίωση της συνολικής σωματικής ευεξίας. Οι ολιστικοί γιατροί μπορούν να προτείνουν πολλές συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες που βοηθούν στην ευεξία του ασθενή, όπως η γιόγκα, ο διαλογισμός, η φυσικοθεραπεία, το μασάζ, ο βελονισμός, η ομοιοπαθητική, μια πιο ολιστική διατροφή και την άσκηση.

Ο άνθρωπος δεν αρρωσταίνει κυρίως από αυτά που τρώει, αλλά από αυτά που τον τρώνε.

Χωρίς να υποτιμάται ο ρόλος της διατροφής στην υγεία, είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως αυτή δεν εξαρτάται μόνο από τη διατροφή («από αυτά που τρώμε»), αλλά σε σημαντικό βαθμό και από το χρόνιο στρες και τα αρνητικά συναισθήματα («από αυτά που μας τρώνε»).

Προσέγγιση των ψυχικών συμπτωμάτων

Οι ολιστικοί ψυχίατροι εκτός από τα σωματικά συμπτώματα και την διάγνωση, θέλουν να γνωρίζουν και την ψυχολογική υγεία των ασθενών τους. Καθώς πολλοί είναι ψυχοθεραπευτές μπορούν να στηρίξουν ψυχολογικά τους ασθενείς τους ώστε να προχωρήσουν στη ζωή. Με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας και συμπληρωματικών προσεγγίσεων μπορούν να αντιμετωπιστούν ψυχοσωματικά συμπτώματα και ψυχιατρικές διαταραχές.⁵

Με τον συνδυασμό της συναισθηματικής και σωματικής θεραπείας, οι ολιστικοί γιατροί μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να δουλέψουν με αρμονία και να νιώθουν την υποστήριξη ώστε να ανταπεξέλθουν στις καθημερινές δραστηριότητες και στις προκλήσεις της ζωής τους.

Οι ολιστικές θεραπείες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντιμετωπιστούν πολλά προβλήματα των ασθενών όπως η κατάθλιψη, το άγχος, οι αλλαγές στη διάθεση, οι σωματικές παθήσεις, το στρες, ψυχοσωματικά συμπτώματα και τα ψυχικά τραύματα.

Υπάρχουν ισχυρές επιστημονικές ενδείξεις για τη σύνδεση μυαλού-σώματος. Οι ολιστικοί γιατροί προσπαθούν να αξιοποιήσουν αυτή τη σύνδεση, και να βοηθήσουν τους ασθενείς να διαχειριστούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις καθημερινές σωματικές, πνευματικές και συναισθηματικές προκλήσεις.

Ολιστικός ψυχίατρος

Ένας ολιστικός ψυχίατρος διαφοροποιείται από μη επιστημονικές προσεγγίσεις (π.χ. πνευματιστικές θεραπείες), καθώς συνδυάζει την κλινική τεκμηρίωση με ολιστικές μεθόδους. Η θεραπευτική του προσέγγιση βασίζεται στην κλινική επιστήμη, όχι σε θρησκευτικές ή μεταφυσικές πρακτικές.

Ένας ολιστικός ψυχίατρος έχει την επιστημονική κατάρτιση ενός κλασικού ψυχιάτρου (γεγονός απαραίτητο για να μπορεί να εκτιμήσει την ανθρώπινη ψυχοπαθολογία), αλλά και ένα ευρύτερο ρεπερτόριο θεραπευτικών λύσεων που προκύπτει από την γνώση της εναλλακτικής και συμπληρωματικής ιατρικής (CAM). Έτσι, είναι σε θέση να εκτιμήσει κλινικά τη βέλτιστη λύση για την κατάσταση που αντιμετωπίζει ο ασθενής: αν αυτή μπορεί να είναι μέσα από φυσικές μεθόδους, ή αν τα φάρμακα είναι απαραίτητα και για πόσο χρόνο.

Ενίσχυση ψυχικής και σωματικής υγείας ολιστικά

Για την ενίσχυση της διάθεσης, την καταπολέμηση του στρες, του άγχους και της κατάθλιψης, καθώς και την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, υπάρχουν συμπληρωματικές προσεγγίσεις που μπορούν να δράσουν συνεργατικά. Μειώνοντας τα επίπεδα του στρες, άγχους και θλίψης, ενισχύετε την υγεία σας και την ποιότητα ζωής σας.⁴

Στις μέρες μας υπάρχουν και άλλες διαθέσιμες ψυχολογικές θεραπευτικές επιλογές όπως η ψυχοθεραπεία και το EMDR (για τα ψυχικά τραύματα που μπορεί να έχουν προκαλέσει ή συνεισφέρουν στην κατάθλιψη/στρες/αγχος).

Περιορισμοί και ασφάλεια

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή ή σύσταση θεραπείας. Η επιλογή οποιασδήποτε θεραπευτικής προσέγγισης πρέπει να γίνεται μετά από εξατομικευμένη αξιολόγηση από τον θεράποντα ιατρό.
Η ομοιοπαθητική αποτελεί μια συμπληρωματική προσέγγιση. Τα ερευνητικά δεδομένα είναι ανομοιογενή και συχνά μέτριας ή ανεπαρκούς βεβαιότητας. Δεν αντικαθιστά τις τεκμηριωμένες ιατρικές θεραπείες.
Μην καθυστερείτε την επείγουσα ιατρική αξιολόγηση για σοβαρά συμπτώματα. Καλέστε το ΕΚΑΒ 166 σε επείγοντα περιστατικά, επικοινωνήστε με το γιατρό σας ή πηγαίνετε σε εφημερεύον νοσοκομείο.
Μην διακόπτετε συνταγογραφημένα φάρμακα χωρίς τη σύσταση του θεράποντα ιατρού.

Βιβλιογραφία

1.World Health Organization. (2022). World mental health report: Transforming mental health for all. [WHO Mental Health as Integral Health]
2.Walker, E. R., et al. (2015). Mortality in Mental Disorders and Global Disease Burden Implications. JAMA Psychiatry, 72(4), 334. [Premature Mortality in Mental Disorders]
3.Rugulies, R., et al. (2006). Psychosocial Work Environment and Incidence of Severe Depressive Symptoms: Prospective Findings from a 5-Year Follow-up of the Danish Work Environment Cohort Study. American Journal of Epidemiology, 163(10), 877–887. [Psychosocial Stress and Depression Risk]
4.Chekroud, S. R., et al. (2018). Association between physical exercise and mental health in 1·2 million individuals in the USA between 2011 and 2015: a cross-sectional study. The Lancet Psychiatry, 5(9), 739–746. [Exercise, Mental Health, Quality of Life]
5.National Institute for Health and Care Excellence. (2022). Depression in adults: Treatment and management (NICE guideline NG222). [NICE Evidence-Based Depression Treatment Guidelines]
6.Segerstrom, S. C., et al. (2004). Psychological Stress and the Human Immune System: A Meta-Analytic Study of 30 Years of Inquiry. Psychological Bulletin, 130(4), 601–630. [Chronic Stress, Immunity and Health]

Ολιστική ιατρική / Ολιστικός ιατρός