Ρετατρουτίδη
Η ρετατρουτίδη είναι ένα νέο φάρμακο για την απώλεια βάρους που αυτή τη στιγμή παρουσιάζει ενθαρρυντικά δεδομένα στη διαχείριση της παχυσαρκίας και ενδεχομένως άλλων παθήσεων. Ακόμα και σε μια εποχή που νέα φάρμακα για την παχυσαρκία φαίνεται να εισέρχονται στην αγορά κάθε λίγους μήνες, οι ειδικοί χαρακτηρίζουν τη ρετατρουτίδη ως ένα σημαντικό άλμα προς τα εμπρός. Η ρετατρουτίδη (retatrutide) είναι ένας πρωτοποριακός, υπό έρευνα τριπλός αγωνιστής υποδοχέων (GLP-1, GIP, γλυκαγόνης) και παρουσιάζει ισχυρή συνεργική δράση, προσφέροντας σημαντικές προοπτικές στη μεταβολική ρύθμιση του βάρους.5
Μέχρι τώρα, τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα για την παχυσαρκία στην αγορά στοχεύουν μόνο έναν ή δύο υποδοχείς που είναι υπεύθυνοι για τη διαχείριση μεταβλητών όπως η όρεξη, το σάκχαρο στο αίμα και η ευαισθησία στην ινσουλίνη. Η ρετατρουτίδη είναι ξεχωριστή και διαφορετική επειδή λειτουργεί σε τρεις διαφορετικούς υποδοχείς.
Πιθανότατα έχετε ακούσει για τη σεμαγλουτίδη, το πλέον γνωστό φάρμακο για την απώλεια βάρους που ανήκει σε μια κατηγορία φαρμάκων γνωστών ως αγωνιστές GLP-1. Αυτά τα φάρμακα, με κοινές εμπορικές ονομασίες όπως το Ozempic, στοχεύουν τους υποδοχείς GLP-1 του σώματος μιμούμενοι τις φυσικές ορμόνες που είναι υπεύθυνες για τη ρύθμιση της όρεξης και των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη, βοηθούν στην επιβράδυνση της κίνησης της τροφής μέσω του πεπτικού συστήματος και τελικά είναι σε θέση να αυξήσουν το αίσθημα κορεσμού και να μειώσουν την επιθυμία για φαγητό.
Στη συνέχεια ήρθε η τιρζεπατίδη, ένας διπλός αγωνιστής που στοχεύει τόσο τους υποδοχείς GLP-1 όσο και τους υποδοχείς GIP που εξαρτώνται από τη γλυκόζη( όπως το Mounjaro). Έχει ένα δεύτερο χαρακτηριστικό, το οποίο ουσιαστικά είναι η διαχείριση του γλυκογόνου. Λόγω αυτής της διπλής προσέγγισης, η τιρζεπατίδη έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλει στην καλύτερη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα και τελικά οδηγεί σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους από τα μονοαγωνιστικά φάρμακα όπως η σεμαγλουτίδη.
Η ρετατρουτίδη έχει τριπλό στόχο. Αυτό το φάρμακο περιλαμβάνει έναν επιπλέον αγωνιστή υποδοχέα γλυκαγόνης. Δρα κυρίως στο ήπαρ, στο γαστρεντερικό σωλήνα, ακόμη και στον λιπώδη ιστό. Η επίδραση της γλυκαγόνης είναι πραγματικά αυτό που διαφοροποιεί τη ρετατρουτίδη από άλλα φάρμακα, και αυτό συμβαίνει επειδή έχει λίγο μεγαλύτερη επίδραση στο ήπαρ και στον λιπώδη ιστό. Βασικά, η ρετατρουτίδη υποστηρίζει την απώλεια βάρους μέσω πολλαπλών οδών ταυτόχρονα.
Πώς λειτουργεί η ρετατρουτίδη για την απώλεια βάρους;
Η ρετατρουτίδη είναι ένας τριπλός αγωνιστής που στοχεύει τους υποδοχείς 3 ορμονών,1 μιμούμενος τις επιδράσεις τους για τη βελτίωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα και την προώθηση της απώλειας βάρους. Οι 3 ορμόνες είναι:
1. Πεπτίδιο-1 που μοιάζει με γλυκαγόνη (GLP-1)
Επιβραδύνει την πέψη και τον χρόνο που χρειάζεται η τροφή για να περάσει από το στομάχι, καταστέλλει την όρεξη και διεγείρει την παραγωγή ινσουλίνης για τη διαχείριση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
2. Γλυκοζοεξαρτώμενο ινσουλινοτρόπο πολυπεπτίδιο (GIP)
Αυξάνει την ποσότητα ινσουλίνης που απελευθερώνει το πάγκρεας για να ρυθμίσει τα επίπεδα γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα και περιορίζει την πρόσληψη τροφής.
3. Γλυκαγόνη
Μια φυσική ορμόνη στο σώμα που ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και βοηθά στη διάσπαση του λίπους σε λιπαρά οξέα, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ενέργεια αντί να αποθηκεύονται.
Μιμούμενη τις επιδράσεις αυτών των ορμονών, η ρετατρουτίδη σας βοηθά να χάσετε βάρος καταστέλλοντας την όρεξή σας, επιβραδύνοντας την πέψη και βοηθώντας το σώμα σας να διασπάσει το λίπος πιο αποτελεσματικά. Εξαιτίας αυτού, η ρετατρουτίδη θεωρείται πιο αποτελεσματική από το Mounjaro, το οποίο είναι ένας διπλός αγωνιστής που μιμείται τις επιδράσεις του GLP-1 και του GIP.
Ρετατρουτίδη έναντι Mounjaro
Σε κλινικές δοκιμές, το δραστικό συστατικό του Mounjaro, η τιρζεπατίδη, έχει ως αποτέλεσμα μια μέση απώλεια βάρους 22,5% στην υψηλότερη δόση των 15 mg ανά εβδομάδα για 72 εβδομάδες.2 Σε αντίθεση με τη ρετατρουτίδη, η τιρζεπατίδη συνδέεται μόνο με 2 ορμονικούς υποδοχείς, τον GLP-1 και τον GIP, και διατίθεται με συνταγή για τη διαχείριση βάρους και τον διαβήτη τύπου 2.
Δοσολογία ρετατρουτίδης
Σε κλινικές δοκιμές φάσης 2, η ρετατρουτίδη χορηγήθηκε στις ακόλουθες δόσεις:
- 1mg, 2mg ή 4mg (δόση έναρξης)
- 1mg, 4mg, 8mg ή 12mg την εβδομάδα (δόση συντήρησης)
- 12mg την εβδομάδα (μέγιστη δόση)
Η κλιμάκωση της δόσης ήταν παρόμοια με άλλα φάρμακα απώλειας βάρους, με τη δόση της ρετατρουτίδης να αυξάνεται κάθε 4 εβδομάδες.
Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη «επίσημο» δοσολογικό σχήμα ρετατρουτίδης, επειδή εξακολουθεί να ερευνάται η επίδρασή της στην απώλεια βάρους. Όπως και άλλες ενέσεις αδυνατίσματος, η ρετατρουτίδη ξεκινά σε χαμηλή δόση και αυξάνεται σταδιακά σε διάστημα αρκετών εβδομάδων, για να επιτραπεί στον οργανισμό να συνηθίσει το φάρμακο και να ελαχιστοποιήσει την πιθανότητα παρενεργειών.
Εάν η ρετατρουτίδη εγκριθεί για την απώλεια βάρους, το δοσολογικό σχήμα θα επιβεβαιωθεί και θα είναι διαθέσιμη μόνο με συνταγή. Θα πρέπει επίσης να πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια πριν την εγκρίνει ένας γιατρός για εσάς.
Η ρετατρουτίδη είναι σε μορφής ένεσης;
Ναι, η ρετατρουτίδη θα είναι διαθέσιμη ως φάρμακο που χορηγείται αυτοενέσιμα μία φορά την εβδομάδα, παρόμοιο με άλλες ενέσεις απώλειας βάρους. Αν και το επίσημο δοσολογικό σχήμα δεν είναι ακόμη γνωστό, πιθανότατα θα ξεκινά με χαμηλή δόση και θα αυξάνεται σταδιακά μέχρι να φτάσετε στη μέγιστη δόση συντήρησης. Αυτό θα βοηθήσει τον οργανισμό να συνηθίσει το δραστικό συστατικό και θα μειώσει την πιθανότητα παρενεργειών.
Παρενέργειες της ρετατρουτίδης
Οι παρενέργειες της ρετατρουτίδης είναι παρόμοιες με αυτές του Mounjaro, με τις πιο συχνές αναφερόμενες ήπιες έως μέτριες γαστρεντερικές παρενέργειες. Αυτές περιλαμβάνουν:
- αίσθημα αδιαθεσίας
- διάρροια
- δυσκοιλιότητα
Αυτές οι παρενέργειες είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν κατά την έναρξη της θεραπείας ή όταν αυξάνεται η δόση. Οι περισσότερες είναι πιθανό να αντιμετωπιστούν εύκολα στο σπίτι με:
- κατανάλωση μικρότερων, πιο συχνών γευμάτων
- αποφυγή πικάντικων ή λιπαρών γευμάτων
- κατανάλωση απλών, άγευστων τροφών, όπως τοστ και κράκερ
- συχνή κατανάλωση νερού για την πρόληψη της αφυδάτωσης
- ανάπαυση μέχρι να αισθανθείτε καλύτερα
- κατανάλωση τσαγιού μέντας ή τζίντζερ εάν αισθανθείτε αδιαθεσία
Το 7% των συμμετεχόντων στη δοκιμή ανέφεραν επίσης αλλαγές στην αίσθηση του δέρματος, όπως μυρμήγκιασμα ή ευαισθησία, αλλά αυτές δεν ήταν σοβαρές και δεν οδήγησαν κανέναν στη διακοπή της θεραπείας.
Τα δεδομένα μακροπρόθεσμης ασφάλειας για τη ρετατρουτίδη είναι προς το παρόν περιορισμένα, αλλά ένας πλήρης κατάλογος παρενεργειών θα είναι διαθέσιμος μόλις το φάρμακο ολοκληρωθεί και εγκριθεί. Ένας κατάλογος γνωστών πιθανών παρενεργειών θα είναι πάντα διαθέσιμος στο ενημερωτικό φυλλάδιο για τον ασθενή.
Επιπλέον, επειδή οι φαρμακευτικές παρεμβάσεις που τροποποιούν τις οδούς ανταμοιβής και την όρεξη συνδέονται άμεσα με το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, είναι θεμελιώδους σημασίας η τακτική αξιολόγηση της ψυχικής διάθεσης των θεραπευόμενων, εξασφαλίζοντας έτσι μια πραγματικά ολιστική και ασφαλή ιατρική παρακολούθηση.
Διαφορά μεταξύ ρετατρουτίδης και τιρζεπατίδης
Το Mounjaro είναι ένα εγκεκριμένο φάρμακο για την απώλεια βάρους και τον διαβήτη τύπου 2, ενώ η ρετατρουτίδη βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης και βρίσκεται σε κλινικές δοκιμές φάσης 3. Το Mounjaro προσκολλάται στους υποδοχείς 2 πεπτικών ορμονών, ενώ η ρετατρουτίδη προσκολλάται επίσης σε αυτούς και σε υποδοχείς γλυκαγόνης, πράγμα που θα μπορούσε να σημαίνει ότι έχει ισχυρότερη επίδραση στην απώλεια βάρους.
Ποια η διαφορά μεταξύ ρετατρουτίδης και σεμαγλουτίδης
Η κύρια διαφορά είναι ότι η σεμαγλουτίδη είναι μονοαγωνιστής (στοχεύει μόνο τον υποδοχέα GLP-1), ενώ η ρετατρουτίδη είναι τριπλός αγωνιστής (στοχεύει GLP-1, GIP και γλυκαγόνη). Αυτός ο τριπλός μηχανισμός θεωρείται ότι προσφέρει ευρύτερη μεταβολική ρύθμιση και δυνητικά μεγαλύτερη απώλεια βάρους.
Γιατί έγινε τώρα γνωστή η ρετατρουτίδη;
Έχει γίνει ένα δημοφιλές θέμα, επειδή οι κλινικές δοκιμές φάσης 3 βρίσκονται τώρα σε εξέλιξη. Αυτή η φάση δοκιμών είναι σημαντική για κάθε σημαντικό φάρμακο, καθώς συνήθως περιλαμβάνει μεγαλύτερες μελέτες με περισσότερους ασθενείς, πράγμα που σημαίνει πολλά νέα δεδομένα.
Στην πραγματικότητα, αυτή τη στιγμή, κανείς εκτός από τους ανθρώπους που συμμετέχουν στις κλινικές δοκιμές δεν θα έπρεπε να τη χρησιμοποιεί. Αυτό το φάρμακο δεν έχει εγκριθεί από τον FDA και δεν κυκλοφορεί ακόμα στην αγορά, επομένως ένας γιατρός δεν μπορεί να σας συνταγογραφήσει αυτό το φάρμακο αυτή τη στιγμή.
Κλινικά πλεονεκτήματα και προσδοκίες
Η ρετατρουτίδη φαίνεται να είναι το πιο αποτελεσματικό φάρμακο για την απώλεια βάρους μέχρι σήμερα, δείχνοντας μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης στο συνολικό σωματικό βάρος σε σύγκριση όχι μόνο με άλλες θεραπείες GLP-1 αλλά ακόμη και με ορισμένες χειρουργικές επεμβάσεις.3 Σε κλινικές δοκιμές, η ικανότητά του να μειώνει το βάρος κυμαίνεται από 22 έως 29%.
Ο άλλος λόγος που αποκτά μεγαλύτερη απήχηση στον χώρο της ευεξίας, είναι ότι, παρόλο που βλέπουμε μεγαλύτερη συνολική απώλεια σωματικού βάρους, δεν βλέπουμε μεγαλύτερη απώλεια μυϊκής μάζας με αυτό το φάρμακο.
Επιπλέον, όπως έχει διαπιστωθεί ότι η σεμαγλουτίδη προσφέρει πρόσθετα οφέλη για την υγεία πέρα από την απώλεια βάρους, όπως ο πιθανός περιορισμός του κινδύνου καρδιαγγειακών προβλημάτων, και η τιρζεπατίδη εγκρίθηκε από τον FDA για τη διαχείριση της υπνικής άπνοιας, η ρετατρουτίδη μελετάται ως πιθανή παρέμβαση για άλλα προβλήματα υγείας. Σε ορισμένες από τις δοκιμές φάσης 3, εξετάζουν άλλες παθήσεις, όπως η οστεοαρθρίτιδα και υπάρχουν δεδομένα που έδειξαν ότι αυτό το φάρμακο είχε θετικές επιδράσεις στην μεταβολική ηπατική νόσο, για την οποία δεν υπάρχει εγκεκριμένη στοχευμένη αγωγή αυτή τη στιγμή. Επομένως, αυτό δείχνει πολλά υποσχόμενο.
Θα πρέπει να εξετάσετε το ενδεχόμενο λήψης ρετατρουτίδης;
Προς το παρόν, όχι. Οι δοκιμές βρίσκονται σε εξέλιξη και το φάρμακο δεν έχει ακόμη εγκριθεί για χρήση.
Ωστόσο, εάν και όταν η ρετατρουτίδη εγκριθεί για χρήση, θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα για άτομα με παχυσαρκία και, ενδεχομένως, άλλα προβλήματα υγείας. Αυτό θα είναι κάτι που θα πρέπει να συζητήσετε με τον γιατρό σας.4
Από την κλινική μου εμπειρία ως ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, παρατηρώ ότι η παχυσαρκία αποτελεί μια εξαιρετικά σύνθετη νόσο με βαθιές συναισθηματικές προεκτάσεις. Η φαρμακευτική καινοτομία προσφέρει σπουδαία βιολογικά εργαλεία, όμως η μακροπρόθεσμη επιτυχία συχνά απαιτεί τον συνδυασμό τους με κατάλληλη ψυχοθεραπευτική υποστήριξη, ώστε να αναδομηθεί η βαθύτερη σχέση του ατόμου με την τροφή.
Πολλά φάρμακα για την απώλεια βάρους απαιτούν την εύρεση της σωστής δόσης και την κατάλληλη τιτλοποίηση της δόσης, και αυτό είναι κάτι που πρέπει πάντα να κάνετε με καθοδήγηση. Φυσικά, αυτά τα φάρμακα έχουν και παρενέργειες, οπότε είναι ανάγκη να συνεργαστείτε με έναν εξειδικευμένο γιατρό που μπορεί να σας ενημερώσει για τις παρενέργειες, ποιοι είναι οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι και να σας βοηθήσει να μετριάσετε τις παρενέργειες ή να τις αντιμετωπίσετε καθώς προκύπτουν.
Πότε ανακοινώθηκαν τα δεδομένα για τη ρετατρουτίδη;
Τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής Φάσης 2 για τη ρετατρουτίδη παρουσιάστηκαν στην ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρείας Διαβήτη (ADA) το 2023 και δημοσιεύθηκαν στο New England Journal of Medicine. Τα βασικά αποτελέσματα της Φάσης 3 TRIUMPH-4 δημοσιεύθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025.
Έχει εγκριθεί η ρετατρουτίδη από τον FDA ή τον ΕΜΑ;
Όχι, η ρετατρουτίδη δεν έχει εγκριθεί επί του παρόντος από τον FDA ή τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ). Αποτελεί υπό έρευνα φάρμακο που βρίσκεται στο τελικό στάδιο κλινικών δοκιμών Φάσης 3 για την πλήρη αξιολόγηση της ασφάλειας και της κλινικής αποτελεσματικότητάς του.
Πότε θα είναι διαθέσιμη η ρετατρουτίδη στο κοινό;
Η ρετατρουτίδη βρίσκεται επί του παρόντος σε κλινικές δοκιμές Φάσης 3 και η κυκλοφορία της θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση αυτών των δοκιμών και τη διαδικασία έγκρισης από τις ρυθμιστικές αρχές. Πρόσθετα αποτελέσματα από το πρόγραμμα κλινικής ανάπτυξης της TRIUMPH αναμένονται το 2026.
Άλλες μέθοδοι για αδυνάτισμα και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του άγχους και της θλίψης, λόγω των οποίων συχνά οι άνθρωποι ξεσπάνε συναισθηματικά στο φαγητό.
Βοήθεια επίσης μπορεί να προσφέρουν επίσης και άλλες συμπληρωματικές προσεγγίσεις, ενισχύοντας το μεταβολισμό.
Βιβλιογραφία
- 1.Jastreboff et al., (2023). Triple-Hormone-Receptor Agonist Retatrutide for Obesity—A Phase 2 Trial. The New England Journal of Medicine, 389(6), 514-526. [link]
- 2.Jastreboff et al., (2022).Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. The New England Journal of Medicine, 387(3), 205-216. [link]
- 3.Tamer Coskun et al., (2022). LY3437943, a novel triple glucagon, GIP, and GLP-1 receptor agonist for glycemic control and weight loss: From discovery to clinical proof of concept. Cell Metabolism, 34(11), 1670-1680. [link]
- 4.Obesity and Weight Management for the Prevention and Treatment of Type 2 Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2024. American Diabetes Association. [link]
- 5.Rosenstock, J., et al. (2023). Retatrutide, a GIP, GLP-1 and glucagon receptor agonist, for people with type 2 diabetes: a randomised, double-blind, placebo and active-controlled, phase 2 trial. The Lancet, 402(10401), 529-544. [link]