Situationship- τι είναι
Η κατάσταση σας έχει όλα τα στοιχεία μιας σχέσης, περνάτε χρόνο με το σύντροφο σας, απολαμβάνετε την παρέα του, υπάρχει συναισθηματική οικειότητα και δεν βλέπετε άλλους πιθανούς συντρόφους…αλλά δεν μπορείτε να την ονομάσετε σχέση. Μπορεί να αισθάνεστε, σύγχυση, ανησυχία και να αναρωτιέστε: “Τι είμαστε ακριβώς;” Αν αυτό σας ακούγεται οικείο τότε μπορεί να είστε σε μια κατάσταση που ονομάζεται situationship.
Το situationship συμβαίνει όταν νιώθετε ότι είστε σε μια σχέση αλλα δεν κάνετε κοινά σχέδια για το μέλλον, δεν είναι ξεκάθαρη η σχέση σας. Δεν είστε σύντροφοι αλλά δεν είστε και ελεύθεροι, και μπορεί να βγαίνετε αρκετό καιρό ώστε να υπάρχει σύνδεση μεταξύ σας.
Είναι μια ρομαντική ή σεξουαλική σχέση που δεν έχει ξεκάθαρη ταμπέλα, δέσμευση ή κοινούς στόχους. Είναι κάτι περισσότερο από περιστασιακό ραντεβού, αλλά όχι ακόμη μια καθορισμένη σχέση.
Είναι μια σχέση με κάποιον στην οποία υπάρχει μια ρομαντική σύνδεση, που συχνά περιλαμβάνει χρόνο, στοργή και σεξουαλικές συμπεριφορές, αλλά καμία σαφήνεια ή ετικέτα.
Το situationship μπορεί να περιλαμβάνει χαμηλή ή κυμαινόμενη δέσμευση και μπορεί μερικές φορές να είναι μονόπλευρη, όπου ο ένας σύντροφος επιθυμεί περισσότερη δέσμευση από τον άλλον. Επίσης, κάποιες φορές μπορεί να προκύπτει λόγω συνθηκών, όπως η απόσταση.
Το situationship δεν είναι πάντα κακό, μερικές φορές μια σχέση με οικειότητα αλλά χωρίς δέσμευση είναι κάτι που μπορεί να ψάχνει κάποιος, και υπάρχει ξεκάθαρη κατανόηση αυτής της δυναμικής. Το πρόβλημα προκύπτει όταν ο ένας σύντροφος θέλει να εξελιχθεί η σχέση και ο άλλος δεν επιθυμεί κάτι τέτοιο, μια συνθήκη που μπορεί να συνδέεται με αυξημένη ανησυχία και συναισθηματικό στρες.
Σημάδια που δείχνουν ότι είστε σε situationship
Οι μελέτες έχουν αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι μιλούν για τις σχέσεις τους και τον τρόπο με τον οποίο μιλούν όσοι είναι σε situationship.
Όταν κάποιος είναι σε situationship μπορεί να παρατηρήσει τα ακόλουθα σημάδια:
- Υπάρχει συναισθηματική οικειότητα αλλά κανείς δεν έχει δώσει μια ταμπέλα στην κατάσταση.
- Οι σύντροφοι αποφεύγουν να συζητήσουν ανοιχτά για το “τι είναι ακριβώς”.
- Οι σύντροφοι περνούν πολύ χρόνο μαζί αλλά δεν κάνουν σχέδια για το μέλλον.
- Συχνά νιώθουν ζήλια ή αμφιβολίες για τη σχέση επειδή δεν υπάρχει δέσμευση.
- Ο ένας από τους δυο θέλει περισσότερα από τη σχέση από τον άλλον.
Situationship vs ραντεβού
Κάποιες φορές είναι δύσκολο κάποιος να πει ότι είναι σε situationship ή βγαίνει ραντεβού επειδή και τα δύο εχουν ομοιότητες. Στα αρχικά στάδια του ραντεβού, είναι λογικό να μην περιμένει κάποιος αποκλειστικότητα ή να μην κάνει σχέδια για το μέλλον καθώς και οι δύο επενδύουν χρόνο και ενέργεια για να γνωριστούν καλύτερα και να χτίσουν την οικειότητα.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το πότε τα ραντεβού γίνονται σχέση, κάθε σχέση είναι διαφορετική και κάποιοι άνθρωποι προτιμούν να εξελίσσονται τα πράγματα αργά για πολλούς λόγους. Ωστόσο, αν αρχίσετε να νιώθετε ότι θέλετε περισσότερα από όσα σας προσφέρει το άλλο άτομο, αλλά συνεχίζετε να διατηρείτε την παρούσα δυναμική στη σχέση σας, μπορεί να διαπιστώσετε ότι κινείστε στο πεδίο του situationship.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να τελειώσει το situationship;
Το τέλος του situationship μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο για κάποιους ανθρώπους, ανάλογα με τον τύπο προσκόλλησης.1
Αν έχετε αγχώδη προσκόλληση, ίσως είναι πιο πιθανό να μένετε σε σχέσεις που δεν είναι σταθερές. Αντί να νιώθετε απογοητευμένοι από την αδιαφορία ενός συντρόφου, μπορεί να νιώσετε μια έντονη ανάγκη να ανακτήσετε την προσοχή του. Όταν ο σύντροφος σας, σας απομακρύνει, νιώθετε έντονα συναισθήματα που σας γυρνάνε πίσω σε αυτόν, μερικές φορές σας οδηγούν να ενεργείτε με τρόπους που συνήθως δεν θα ενεργούσατε, όπως το να τους καλείτε επανειλημμένα όταν είναι έξω.
Ο σύντροφος σας είναι πιο πιθανό να σας απομακρύνει αν έχει αποφευκτική προσκόλληση. Οι άνθρωποι αυτοί αποφεύγουν κάθε δέσμευση στις σχέσεις, και είναι πιο πιθανό να σας απομακρύνουν όταν νιώθουν τη δέσμευση να έρχεται. Αν ο ένας έχει αγχώδη προσκόλληση και ο άλλος αποφευκτική προσκόλληση, ίσως αυτή η δυναμική να σας δημιουργεί σύγχυση και να είναι εξουθενωτική και για τους δυο.
Η έκρηξη ντοπαμίνης
Όταν κάτι μας υπενθυμίζει τον ερωτικό μας σύντροφο, οι περιοχές επιβράβευσης του εγκεφάλου γεμίζουν με ντοπαμίνη.2 Αυτό μας κάνει να νιώθουμε καλά και μας ωθεί να αναζητήσουμε περισσότερες από τις ικανοποιητικές εμπειρίες , σε αυτήν την περίπτωση το situationship. Όσο μεγαλύτερη είναι η επιβράβευση, τόσο πιο ισχυρά γίνονται τα εγκεφαλικά μονοπάτια, και οδηγούν σε αναζήτησή αυτής της επιβράβευσης.
Οι διαλείπουσες ανταμοιβές μπορεί να έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο, επομένως η ασυνέπεια στο situationship, μπορεί να σχετίζεται με την ενίσχυση της αντίδρασης ντοπαμίνης όταν είστε με το σύντροφο σας. Κάποιοι άνθρωποι φυσιολογικά έχουν πιο ευαίσθητο σύστημα ντοπαμίνης,3 έτσι είναι πιο επιρρεπείς στις ισχυρές αντιδράσεις ντοπαμίνης.
Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί θεραπευόμενοι περιγράφουν τη σχέση αυτή ως "εθισμό", αναφέροντας συμπτώματα στέρησης όταν η επικοινωνία διακόπτεται ξαφνικά.
Η φαντασίωση της εξαίρεσης
Μπορεί κάποιος να μένει κολλημένος στο situationship όταν σκέφτεται ότι μπορεί να ειναι η εξαίρεση, είναι εύκολο να πείσει κάποιος τον εαυτό του αλλά σπάνια συμβαίνει. Αν πιστεύετε ότι η αγάπη είναι κάτι που χρειάζεται να κερδίσετε, αν έχετε αγχώδη προσκόλληση, ίσως να είστε πιο επιρρεπείς στο να πιστεύετε ότι είστε η εξαίρεση.
Η πραγματικότητα είναι ότι αν κάποιος δεν θέλει να δεσμευτεί σε μια σχέση, οι αξίες και οι ανάγκες του είναι απίθανο να αλλάξουν επειδή απλά του αρέσετε.
Η ψυχολογία του situationship
Τι συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια του situationship;
Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Sternberg η αγάπη αποτελείται από 3 στοιχεία:
- Την οικειότητα: συναισθήματα εγγύτητας.
- Το πάθος: την σωματική έλξη και επιθυμία.
- Τη δέσμευση: την επιλογή να μένει κάποιος δεσμευμένος με κάποιον άλλο και να έχουν κοινούς στόχους.
Οι σχέσεις διαφέρουν στο βαθμό της οικειότητας, του πάθους και της δέσμευσης. Το situationship είναι η αγάπη με οικειότητα και πάθος αλλά χωρίς δέσμευση. Σύμφωνα με την τριγωνική θεωρία της αγάπης, στη ρομαντική αγάπη το πάθος υποχωρεί και η δέσμευση αυξάνεται, έτσι αν η δέσμευση δεν αυξάνεται, η ρομαντική αγάπη είναι στάσιμη.
Είστε ερωτευμένοι ή έχετε εμμονή;
Παρόλο που ο φόβος της εγκατάλειψης και οι γνωστικές στρεβλώσεις είναι ισότιμα μεταξύ των ανθρώπων σε μια σχέση και των ανθρώπων σε situationship, οι άνθρωποι σε situationship έχουν την τάση να έχουν μεγαλύτερη ερωτική εμμονή.
Η ερωτική εμμονή είναι μια κατάσταση έρωτα, που χαρακτηρίζεται από εμμονικές σκέψεις, εξαρτητική διάθεση και μια λαχτάρα για ανταπόδοση από το άλλο άτομο. Αντί να υπάρχει υγιής, σταθερή αγάπη που εξελίσσεται με τον καιρό, αναπτύσσεται γρήγορα και προκαλεί έντονα συναισθήματα, αρνητικά και θετικά. Η ερωτική εμμονή τείνει να εξασθενεί μόλις εδραιωθεί η βεβαιότητα, επομένως είναι λογικό η αβέβαιη φύση του situationship να προσφέρει γόνιμο έδαφος στην εμμονή να ευημερεί.
Υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν τη βεβαιότητα και άλλοι που προτιμούν την αβεβαιότητα. Όσοι προτιμούν την αβεβαιότητα είναι περίεργοι και ψάχνουν συνεχώς τρόπους να την αντιμετωπίσουν.
Το situationship είναι από τη φύση του κάτι αβέβαιο. Μια μελέτη έδειξε οτι όσοι προτιμούν τη βεβαιότητα αποζητούν την εμπιστοσύνη απο τους συντρόφους τους.
Το situationship είναι ελκυστικό για όσους προτιμούν την βεβαιότητα και την αβεβαιότητα για διαφορετικούς λόγους.
Μπορεί το situationship να εξελιχθεί σε σχέση;
Κάποιες φορές μπορεί το situationship να εξελιχθεί σε σχέση, αν και οι δύο σύντροφοι θέλουν την δέσμευση. Ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί η δέσμευση είναι να γίνει η δύσκολη συζήτηση, και ο ένας από τους δύο να είναι στην ευάλωτη θέση να εκφράσει την επιθυμία του να δεσμευτεί πρώτος στη σχέση.
Όταν υπάρχει μια ταμπέλα στη σχέση, μειώνεται η αβεβαιότητα και υπάρχει μια ξεκάθαρη ιδέα για το τι συμβαίνει ανάμεσα σε δύο ανθρώπους.
Φυσικά, δεν μπορείτε να επιβάλλετε σε κάποιον να δεσμευτεί αν δεν είναι έτοιμος για αυτό. Αν ένα άτομο δεν είναι έτοιμο να δεσμευτεί μαζί σας, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είστε αρκετά καλοί ή ότι δεν του αρέσετε. Οι άνθρωποι μπορεί να μην θέλουν τη δέσμευση για διάφορους λόγους, όπως το στάδιο της ζωής τους, τα τραύματα τους, η προτίμηση τους στις σχέσεις.
Μπορεί να σας πληγώνει το γεγονός ότι εσείς είστε έτοιμοι για δέσμευση, αλλά από τη στιγμή που θα επικοινωνήσετε ανοιχτά την επιθυμία σας, θα έχετε κάνει το σωστό για εσάς. Πάρτε το χρόνο σας για να σκεφτείτε το επόμενο βήμα σας, αλλά αν γνωρίζετε ότι δεν μπορείτε να συνεχίσετε σε μια σχέση χωρίς δέσμευση, ίσως είναι η στιγμή να τελειώσετε το situationship.
Πώς να δώσετε τέλος στο situationship;
Το να δώσετε ένα τέλος στο situationship μπορεί να είναι μια δύσκολη συνθήκη, ειδικά αν εσείς προσωπικά θέλατε τη δέσμευση.
Η εμπειρία δείχνει ότι η αναμονή για την "κατάλληλη στιγμή" σπάνια αποδίδει. Αντιθέτως, παρατείνει την αγωνία και μειώνει τις πιθανότητες για μια ειλικρινή συζήτηση. Αν έχετε εκφράσει την επιθυμία σας για δέσμευση και ο σύντροφος σας δεν είναι στην ίδια σελίδα με εσάς, ίσως είναι η στιγμή να δώσετε ένα τέλος. Μπορεί να αποφασίσετε να περιμένετε μέχρι να είναι έτοιμος, αλλά να νιώθετε πίεση με την κατάσταση.
Αν και το ghosting μπορεί να ακούγεται δελεαστικό, η άμεση επικοινωνία για τα συναισθήματα σας είναι ο καλύτερος τρόπος για να ξεκαθαρίσετε τα πράγματα. Επειδή ένα άτομο δεν είναι έτοιμο για δέσμευση, δεν σημαίνει ότι δεν έχει συναισθήματα για εσάς, και είναι σημαντικό να εκφράσετε ότι αυτή η κατάσταση δεν σας προσφέρει όσα έχετε ανάγκη. Να θυμάστε ότι δεν είναι ανάγκη ο σύντροφος σας να συμφωνεί ή να θέλετε την άδεια του για να πάρετε μια απόφαση.
Πως να ξεπεράσετε το situationship
Είναι δύσκολο να απομακρυνθείτε από έναν άνθρωπο όταν δεν έχει συμβεί κάτι μεταξύ σας, επειδή απλά υπάρχουν διάφορες στις επιθυμίες και στις ανάγκες σας. Να θυμάστε ότι είναι φυσιολογικά όλα τα συναισθήματα μετά το χωρισμό ακόμη και αν η κατάσταση αυτή δεν είχε κάποια ταμπέλα.
Καλό είναι να φροντίσετε τον εαυτό σας, να στραφείτε στο υποστηρικτικό σας δίκτυο, να επενδύσετε χρόνο και ενέργεια στα χόμπι σας και στους φίλους σας και να πάρετε το χρόνο σας μακριά από το άλλο άτομο.
Γιατί συνεχώς καταλήγω στο situationship;
Αν είστε κολλημένοι στο μοτίβο του situationship , τότε ειναι σημαντικό να δείτε τα θέματα προσκόλλησης που μπορεί να υπάρχουν πίσω απο αυτό. Η αγχώδης προσκόλληση μπορεί να σας οδηγεί σε αβέβαιες καταστάσεις που μοιάζουν οικείες, ενώ η αποφευκτική προσκόλληση μπορεί να σας οδηγεί να μπαίνετε σε σχέσεις χωρίς να είστε έτοιμοι για δέσμευση.
Αν έχετε ανασφαλή προσκόλληση, δεν είναι ανάγκη να μένετε για πάντα κολλημένοι στο situationship.
Υγιείς σχέσεις
Το situationship δεν είναι πάντοτε κακό, μερικές φορές κάποιοι άνθρωποι δεν είναι έτοιμοι να δεσμευτούν, αλλά θέλουν συντροφιά και οικειότητα στις σχέσεις τους. Αν δύο άνθρωποι είναι στην ίδια σελίδα, δεν υπαρχει πρόβλημα. Ωστοσο, το situationship, μπορεί να γίνει δύσκολο όταν ο ένας σύντροφος θέλει περισσότερα από τη σχέση. Κάποιες φορές μπορεί το situationship να εξελιχθεί σε σχέση, αλλά αυτό δεν συμβαίνει πάντα.
Αν συνεχώς καταλήγετε στο situationship, τότε η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε την ρίζα αυτού του επαναλαμβανόμενου μοτίβου.
Βιβλιογραφία
- 1.Mikulincer, M., et al. (2012). An attachment perspective on psychopathology. World Psychiatry, 11(1), 11-15. [link]
- 2.Walum, H., et al. (2018). The neural mechanisms and circuitry of the pair bond. Nature Reviews Neuroscience, 19(11), 643-654. [link]
- 3.Feldman, R. (2017). The neurobiology of human attachments. Trends in Cognitive Sciences, 21(2), 80-99. [link]