Εμμονές

Εμμονές - Εμμονή

Ως κλινικός ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, παρατηρώ συχνά στο ιατρείο πόσο σιωπηλά μπορούν να ταλαιπωρήσουν οι εμμονές την καθημερινότητα ενός ανθρώπου. Είναι σημαντικό να θυμάστε πως δεν είστε μόνοι και πως η σύγχρονη ψυχιατρική διαθέτει αποτελεσματικά εργαλεία για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας.

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή περιλαμβάνει επίμονες, ανεπιθύμητες σκέψεις και καταναγκασμούς. Οι ιδεοληψίες (παρεισφρύουσες εμμονικές σκέψεις) συνήθως προκαλούν καταναγκαστικές συμπεριφορές με στόχο να μετριαστεί η ένταση των αρνητικών σκέψεων και να περιοριστεί παροδικά το άγχος. Αλλά αυτό προσφέρει μόνο μια βραχυπρόθεσμη ανακούφιση και δεν απομακρύνει τους καταναγκασμούς μακροπρόθεσμα (αντιθέτως, τους ενισχύει). Οι εμμονές και οι καταναγκασμοί μπορεί να δημιουργήσουν ένα φαύλο κύκλο που συχνά παραμένει επίμονος χωρίς κατάλληλη κλινική διαχείριση, επηρεάζοντας αρνητικά την ψυχολογία και την καθημερινότητα του ανθρώπου.

Οι άνθρωποι συχνά γίνονται εμμονικοί, αλλά το αν οι εμμονές αποτελούν ένα παθολογικό πρόβλημα που χρειάζεται αντιμετώπιση, εξαρτάται από το βαθμό στον οποίο επηρεάζουν τον άνθρωπο και την λειτουργικότητά του, και αυτό μόνο ένα ψυχίατρος μπορεί να το κρίνει. Ο χρόνος που ξοδεύετε για τους καταναγκασμούς μπορεί να αποτελεί χρονικά σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας σας και να δυσκολεύεστε να κάνετε οτιδήποτε άλλο. Αυτό βεβαίως επηρεάζει τη λειτουργικότητά σας σε όλους τους τομείς (προσωπικούς και επαγγελματικούς) και ως εκ τούτου οδηγεί σε περισσότερο άγχος και στρες.

Τι είναι οι εμμονές;

Οι ιδεοληψίες ορίζονται ως παρεισφρύουσες και επίμονες σκέψεις που μπορεί να παρεμβαίνουν στην καθημερινότητά σας, να σας προκαλούν αναστάτωση και να σας δυσκολεύουν στο να κάνετε όσα θέλετε. Ακόμη και αν γνωρίζετε ότι το περιεχόμενό τους είναι άνευ βάσεως ή υπερβολικό (ή ακόμα και παράλογο) και ξέρετε ότι δεν θέλετε να ενδώσετε σε αυτές, νιώθετε άγχος και ανησυχία αν δεν κάνετε κάτι για να τις "εξουδετερώσετε". Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, να προσπαθείτε να αποφύγετε όλες τις αιτίες που προκαλούν αυτές τις σκέψεις.

Υπάρχουν πολλές μορφές ιδεοληψιών/εμμονών, και είναι πολύ συχνό να βιώνετε περισσότερες από μία. Τα συμπτώματα γενικά εξαρτώνται από τον τύπο των εμμονών.

Μερικές συχνές έμμονες ιδέες (ιδεοληψίες) αποτελούν:

1. Εμμονές σχετικά με μολύνσεις

Αυτές οι έμμονες αρνητικές σκέψεις και φοβίες αφορούν πράγματα που δυνητικά μπορούν να σας μολύνουν και να αρρωστήσετε, όπως:

• η σκόνη, τρίχες, βρωμιά γενικότερα
• τα διάφορα σωματικά υγρά
• η ακτινοβολία, η ρύπανση ή άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες
• τα μικρόβια και οι ασθένειες
• τα διάφορα δηλητήρια οικιακής χρήσης (προϊόντα καθαρισμού, εντομοκτόνα κλπ.)

2. Εμμονές σχετικά με τη σεξουαλικότητα

Αυτές οι έμμονες ιδέες ίσως να προκύπτουν από εικόνες ή παρορμήσεις. Μπορεί να προκαλέσουν έντονη αναστάτωση, επειδή ξέρετε ότι πραγματικά δεν θέλετε να ενδώσετε σε αυτές. Μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Σεξουαλικές σκέψεις για τρίτους, ακόμα και μέλη της οικογένειας, παιδιά ή οποιαδήποτε επιθετική ή βίαιη σεξουαλική δραστηριότητα.
• Ανεπιθύμητες σκέψεις για σεξουαλικές συμπεριφορές για τις οποίες δεν ενδιαφέρεστε.
• Ανησυχία μήπως φερθείτε βίαια σε άλλους.
• Φόβος ότι φέρεστε με βλάσφημο τρόπο ή ανησυχία ότι προσβάλλετε το Θεό.
• Φόβοι ότι οι συνηθισμένες σας συμπεριφορές είναι λανθασμένες ή ανήθικες.

Είναι σημαντικό να έχετε στο μυαλό σας ότι επειδή έχετε μια έμμονη σκέψη, αυτό δεν σημαίνει ότι θα ενδώσετε, είναι απλά ο φόβος ότι "μπορεί" να ενδώσετε. Ένα κομμάτι της ανησυχίας για αυτές οφείλεται στο ότι δεν θέλετε να ενδώσετε σε αυτή την εμμονή.

3. Εμμονές απώλειας ελέγχου και παρορμητικότητας

Είναι συχνό να ανησυχεί κάποιος ότι θα ενδώσει στις παρορμήσεις ή στις παρεισφρύουσες σκέψεις. Για παράδειγμα, ίσως να ανησυχείτε ότι:

• Θα πληγώσετε τον εαυτό σας ή κάποιον άλλο
• Θα κλέψετε κάτι ή θα παραβείτε το νόμο
• Θα έχετε ξεσπάσματα επιθετικότητας, αγένειας και χυδαιότητας
• Θα αντιδράσετε σε ανεπιθύμητες εικόνες ή παρεισφρύουσες σκέψεις

4. Εμμονές που σχετίζονται με την πρόκληση κακού

Σε αυτό τον τύπο εμμονών, ίσως να ανησυχείτε ότι θα προκαλέσετε ένα ατύχημα ή καταστροφή. Μερικά παραδείγματα περιλαμβάνουν:

• Ότι θα δηλητηριάσετε κάποιον χρησιμοποιώντας τα λάθος συστατικά ή με την τυχαία χρήση ενός τοξικού παρασκευάσματος όταν μαγειρεύετε.
• Θα χτυπήσετε τυχαία με το αυτοκίνητο ένα άτομο ή ένα ζώο.
• Θα αφήσετε ακούσια τη σόμπα ανοιχτή ή κάποια άλλη ηλεκτρική συσκευή για να προκαλέσετε φωτιά.
• Θα ξεχάσετε να κλειδώσετε το σπίτι ή το γραφείο σας, με αποτέλεσμα να σας διαρρήξουν το σπίτι.

5. Εμμονές για την τάξη και την τελειομανία

Αυτές οι εμμονές πηγαίνουν πέρα από τα χαρακτηριστικά της τελειομανίας. Οι άνθρωποι μπορεί να γίνουν εμμονικοί με την τάξη και την καθαριότητα, να νιώθουν ηρεμία μόνο όταν όλα είναι τακτοποιημένα ή συμμετρικά. Αισθάνονται υπερβολική αναστάτωση όταν κάτι δεν είναι στη θέση του και είναι ανάγκη να κάνουν αλλαγές μέχρι να νιώσουν ότι τα πράγματα "είναι σωστά".

Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν :

• Το φόβο ότι θα ξεχάσετε κάτι σημαντικό.
• Την ανάγκη τα αντικείμενα ή τα έπιπλα να είναι τοποθετημένα σε συγκεκριμένη θέση ή να είναι σε συγκεκριμένη σειρά.
• Την ανάγκη τα αντικείμενα (φαγητό, πράγματα στο σπίτι κλπ.) να είναι συμμετρικά τοποθετημένα.
• Την ανησυχία ότι θα πετάξετε πράγματα σε περίπτωση που είναι σημαντικά ή αν θα τα χρειαστείτε αργότερα.

Υπάρχουν και άλλες εμμονές και διαταραχές που δεν ταξινομούνται σε κάποιες από τις παραπάνω κατηγορίες, όπως οι εμμονές με πρόσωπα (OLD).

Τι είναι οι καταναγκασμοί;

Οι καταναγκασμοί αναφέρονται σε νοητικές δραστηριότητες με τελετουργικό χαρακτήρα ή άλλες πρακτικές. Ίσως να νιώθετε την ανάγκη να επαναλαμβάνετε αυτές τις συμπεριφορές ξανά και ξανά ακόμη και όταν δεν θέλετε να τις κάνετε στην πραγματικότητα. Αυτό μπορεί να σας παίρνει ακόμα και πολλές ώρες από την ημέρα σας.

Οι καταναγκασμοί δίνουν την αίσθηση της ανακούφισης από τις εμμονές, αλλά αυτό το συναίσθημα είναι παροδικό.

Οι καταναγκασμοί πιο συχνά είναι σχετικοί και συναφείς με μια εμμονή. Για παράδειγμα, ίσως να ελέγχετε αν κλειδώσατε την πόρτα του σπιτιού σας πολλές φορές πριν φύγετε, ή το φούρνο ή το θερμοσίφωνα, ή αν κλειδώσατε το αυτοκίνητό σας.

Αλλά σε άλλες περιπτώσεις, ίσως να μην σχετίζεται μια εμμονή με τους καταναγκασμούς. Για παράδειγμα, ίσως να τοποθετείτε κάτι σε συγκεκριμένο σημείο στο σπίτι σας πριν φύγετε ώστε να μειωθεί υποκειμενικά ο φόβος ενός αυτοκινητιστικού ατυχήματος στο δρόμο προς τη δουλειά.

Όπως οι εμμονές έτσι και οι καταναγκασμοί διαχωρίζονται σε αρκετές κατηγορίες.

1. Καταναγκασμοί ελέγχου

Αυτοί οι καταναγκασμοί σχετίζονται με τον έλεγχο και ίσως να περιλαμβάνουν:

• Να βεβαιωθείτε ότι δεν μπορείτε να βλάψετε κανέναν, για παράδειγμα με το να κρύβετε μαχαίρια ή να ακολουθείτε την ίδια διαδρομή.
• Να σιγουρευτείτε ότι δεν θα πληγώσετε τον εαυτό σας.
• Να ελέγχετε τα πάντα στη δουλειά σας για να βεβαιωθείτε ότι δεν κάνατε κάποιο λάθος.
• Να βεβαιωθείτε ότι όλες οι συσκευές είναι απενεργοποιημένες.
• Να ελέγχετε αν έχετε κλειδώσει τις πόρτες και τα παράθυρα.
• Να ελέγχετε το σώμα σας για να βεβαιωθείτε ότι δεν έχετε σωματικά συμπτώματα.

2. Νοητικοί καταναγκασμοί

Οι νοητικοί καταναγκασμοί ή τελετουργίες περιλαμβάνουν:

• Την προσευχή.
• Το μέτρημα με συγκεκριμένο αριθμό.
• Την επανάληψη λέξεων, φράσεων ή αριθμών με συγκεκριμένο μοτίβο ή σε συγκεκριμένο αριθμό.
• Την αρίθμηση ή τη δημιουργία λίστας για εργασίες ή ενέργειες.
• Ανασκόπηση ή την επαναφορά στο μυαλό γεγονότων ή συζητήσεων που συνέβησαν.
• Πνευματική ανατροπή ή ακύρωση μιας αρνητικής λέξης ή εικόνας με μια θετική.

3. Καταναγκασμοί καθαριότητας

Αυτοί οι καταναγκασμοί ίσως να περιλαμβάνουν συμπεριφορές που σχετίζονται με την καθαριότητα του σώματος ή του περιβάλλοντος, όπως:

• Το πλύσιμο των χεριών πολλές φορές.
• Την αποφυγή να αγγίξετε συγκεκριμένα αντικείμενα ή ανθρώπους για να αποφύγετε τις μολύνσεις.
• Την ανάγκη να ακολουθείτε ένα συγκεκριμένο τελετουργικό καθαριότητας.
• Να ακολουθείτε συγκεκριμένη τελετουργία υγιεινής που οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν υπερβολική.
• Να καθαρίζετε το σπίτι σας, το γραφείο σας επανειλημμένα ή σε συγκεκριμένες φορές.

4. Καταναγκασμοί επανάληψης ή τακτοποίησης

Αυτοί οι καταναγκασμοί ίσως να περιλαμβάνουν συγκεκριμένα πράγματα που τα κάνετε συγκεκριμένες φορές ή μέχρι να νιώσετε ότι είναι εντάξει. Για παράδειγμα:

• Κάνετε κάτι συγκεκριμένες φορές.
• Αγγίζετε σημεία του σώματος σας πολλές φορές ή με συγκεκριμένη σειρά.
• Αγγίζετε πράγματα όταν μπαίνετε ή βγαίνετε από το δωμάτιο σας.
• Τοποθετείτε όλα τα αντικείμενα με συγκεκριμένη κατεύθυνση.
• Τακτοποιείτε τα πράγματα με συγκεκριμένη σειρά.
• Κάνετε κινήσεις, όπως το βλεφάρισμα συγκεκριμένες φορές.

Άλλοι καταναγκασμοί μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Την αναζήτηση επιβεβαίωσης από τους φίλους, τα μέλη της οικογένειας ή θρησκευτικές προσωπικότητες.
• Θέλετε να εξομολογήστε συγκεκριμένες πράξεις ξανά και ξανά.
• Αποφεύγετε πράγματα ή οποιαδήποτε κατάσταση θα σας οδηγήσει σε καταναγκασμούς.

Πως συνδέονται εμμονές και οι καταναγκασμοί

Γενικά, οι περισσότεροι άνθρωποι με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, έχουν εμμονικές σκέψεις και στη συνέχεια νιώθουν υποχρεωμένοι να προβούν σε ενέργειες (καταναγκασμούς) για να διαχειριστούν προσωρινά το άγχος ή την ανησυχία που συνδέεται με τις εμμονές.

Οι εμμονές και οι καταναγκασμοί συνδέονται μεταξύ τους, αλλά αυτός δεν είναι πάντα ο κανόνας.

Να θυμάστε ότι οι άνθρωποι βιώνουν την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και άλλες ψυχικές διαταραχές με διαφορετικό τρόπο ο καθένας.

Κάποια παραδείγματα από έμμονες ιδέες, αρνητικές σκέψεις και φοβίες και καταναγκασμών που τις ακολουθούν είναι τα εξής:

Εμμονή: Φοβάμαι μήπως είμαι ομοφυλόφιλος. Με ελκύουν οι γυναίκες. Έχω κοπέλα. Αλλά αν με ελκύουν οι άνδρες το ίδιο;
Καταναγκασμός: Κοιτάτε φωτογραφίες ελκυστικών ανδρών και προσπαθείτε να καταλάβετε αν νιώθετε έλξη.

Εμμονή: Αν το μωρό πάψει να αναπνέει το βράδυ;
Καταναγκασμός: Είστε σε επαγρύπνηση και κάθε 30 λεπτά ελέγχετε το μωρό.

Εμμονή: Έχετε μια σκέψη ότι θα βγάλετε τα ρούχα σας στη μέση μιας σύσκεψης.
Καταναγκασμός: Λέτε στη σκέψη σας να ησυχάσει κάθε φορά που εμφανίζεται μέχρι να φύγει.

Εμμονή: Θέλω να αγοράσω κάτι, αλλά δεν θα ξέρω αν ήταν η σωστή επιλογή.
Καταναγκασμός: Περνάτε ατελείωτες ώρες αναλύοντας τα υπέρ και τα κατά και συζητώντας με άλλους, πριν κάνετε μια απλή αγορά.

Κατηγορίες Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (ΙΨΔ)

Ενώ η κατάσταση του κάθε ανθρώπου είναι μοναδική, γενικά η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή κατηγοριοποιείται ως εξής:

• Έλεγχος: οι άνθρωποι αυτοί ελέγχουν συνεχώς αν έχουν συμβεί πράγματα, όπως για παράδειγμα αν η πόρτα του σπιτιού τους είναι κλειδωμένη ή αν έσβησαν το φούρνο.
• Μόλυνση: πολλοί άνθρωποι φοβούνται ότι θα αρρωστήσουν αν αγγίξουν κάτι έξω από το σπίτι τους. Συνεχώς καθαρίζουν τα πάντα και πλένουν τα χέρια τους.
• Συμμετρία και τάξη: η ανάγκη να είναι τα πάντα απολύτως ευθυγραμμισμένα, μπορεί να περνούν ώρες μετακινώντας πράγματα στο σπίτι τους.
• Καταναγκαστική συσσώρευση: οι άνθρωποι αυτοί μπορεί να νιώθουν την ανάγκη να συλλέγουν παλιά πράγματα που δεν έχουν καμία αξία, όπως παλιές εφημερίδες.

Μπορούν να υπάρχουν οι εμμονές χωρίς καταναγκασμούς;

Επίσης, ορισμένοι άνθρωποι με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή έχουν μόνο ιδεοληψίες (εμμονές). Αυτό σημαίνει ότι έχουν εμμονικές σκέψεις, αλλά δεν νιώθουν την ανάγκη να καταφύγουν σε κάποιον καταναγκασμό.

Συνηθισμένες εμμονές:

• Ότι θα βλάψετε τον εαυτό σας ή τους άλλους
• Ανησυχία για κάποια ασθένεια
• Βλασφημίας ή άλλες θρησκευτικές σκέψεις

Σεξουαλικές σκέψεις

Αυτές οι σκέψεις είναι εξουθενωτικές και μπορεί να περιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη ζωή σας αν:

• Αναλώνονται στις ίδιες σκέψεις
• Σας παίρνουν πολύ χρόνο μέσα στην ημέρα
• Σας γεμίζουν ενοχές για τον εαυτό σας

Πολλές φορές, όσα διαβάζετε και ακούτε δεν βοηθούν στην ηρεμία σας, αλλά αυξάνουν τις εμμονές και τους καταναγκασμούς.

Διαφορά ΙΨΔ και Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής Προσωπικότητας

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ) συχνά συγχέεται με την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΙΨΔΠ). Η βασική κλινική διαφορά έγκειται στο πώς βιώνει το άτομο τα συμπτώματα. Στην ΙΨΔ, οι εμμονές είναι «εγώ-δυστονικές», δηλαδή προκαλούν δυσφορία και το άτομο αναγνωρίζει τον παραλογισμό τους. Αντίθετα, στην ΙΨΔΠ, η τελειομανία, η απόλυτη τάξη και ο άκαμπτος έλεγχος βιώνονται ως «εγώ-συντονικά» χαρακτηριστικά· το άτομο τα θεωρεί φυσιολογικά και επιθυμητά, χωρίς να νιώθει την ανάγκη να τα αλλάξει.

Αιτίες Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής

Οι λόγοι για τους οποίους ένας άνθρωπος εμφανίζει ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, παραμένουν άγνωστοι. Η εμφάνισή της ΙΨΔ ίσως οφείλεται σε ψυχολογικούς, βιολογικούς και γενετικούς παράγοντες.
Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή δεν οφείλεται στην κακή ανατροφή, και δεν φταίει ο ασθενής επειδή πάσχει από αυτή. Υπάρχουν πολλές θεωρίες για τις αιτίες εμφάνισης της ΙΨΔ:

1. Βιολογικοί παράγοντες

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή οφείλεται στην υπερδραστηριότητα ορισμένων τμημάτων του εγκεφάλου. Η διαταραχή μπορεί να συνδέεται με τη μειωμένη παραγωγή μιας ορμόνης (νευροδιαβιβαστή) που ονομάζεται σεροτονίνη στον εγκέφαλο.

2. Γενετικοί παράγοντες

Τα γονίδια είναι πιθανό να παίζουν κάποιο ρόλο καθώς σε κάποιες περιπτώσεις η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή υπάρχει στο οικογενειακό ιστορικό.

3. Ψυχολογικοί παράγοντες

Οι πεποιθήσεις σας για κάποιες καταστάσεις μπορεί να σας κάνουν πιο ευάλωτους σε ορισμένες εμμονικές σκέψεις. Στη συνέχεια προσπαθείτε να ελέγξετε αυτές τις σκέψεις μέσω των καταναγκασμών. Σύμφωνα με κάποιους ψυχολόγους, η ΙΨΔ αναπτύσσεται στην παιδική ηλικία. Οι άνθρωποι έχουν την τάση να μαθαίνουν ορισμένες συμπεριφορές ώστε να αποφεύγουν το φόβο ή το άγχος. Για παράδειγμα, αν κάποιος φοβάται ότι θα μολυνθεί, μαθαίνει ότι το πλύσιμο των χεριών μειώνει αυτό το φόβο.

4. Περιβαλλοντικοί παράγοντες

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ίσως να προκαλείται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως:

• Το στρες: τα ψυχοπιεστικά γεγονότα της ζωής μπορεί να είναι η αιτία της ΙΨΔ ή να την επιδεινώνουν.
• Οι διαταραχές της ψυχικής υγείας: οι άνθρωποι με άλλες διαταραχές (όπως η κατάθλιψη, ορισμένες διαταραχές προσωπικότητας, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή της προσωπικότητας, κα) τείνουν να εμφανίζουν συχνότερα ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
• Οι λοιμώξεις: σε ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ή ένα παρόμοιο σύνδρομο που ονομάζεται PANDAS) παρατηρείται σε παιδιά μετά από μια λοίμωξη από στρεπτόκοκκο.

Πότε να αναζητήσω κλινική αξιολόγηση; Ποια είναι η πορεία των ιδεοληψιών;

Αν βασανίζεστε από εμμονές και ψυχαναγκασμούς, από πράγματα που σκέφτεστε χωρίς να θέλετε πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχουν τεκμηριωμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις που βοηθούν στη διαχείριση των συμπτωμάτων. Ο εξειδικευμένος ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής είναι ο κατάλληλος ειδικός για να μιλήσετε για αυτό που σας απασχολεί.

Φάρμακα για εμμονές και ψυχαναγκασμούς

Υπάρχουν διαθέσιμες φαρμακευτικές επιλογές για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, οι οποίες συμβάλλουν στον έλεγχο των εμμονών και των καταναγκασμών. Τα φάρμακα που συνιστούνται είναι κυρίως SSRI αντικαταθλιπτικά (όπως η παροξετίνη) και η αποτελεσματικότητα τους μπορεί να ενισχυθεί με την προσθήκη ενός άτυπου αντιψυχωσικού φαρμάκου σε χαμηλή δόση.³ Simpson et al. (2008). A randomized, controlled trial of cognitive-behavioral therapy for augmenting pharmacotherapy in obsessive-compulsive disorder. American Journal of Psychiatry.

Ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις για τις ιδεοληψίες

Η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση συμβάλλει στη διαχείριση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, εστιάζοντας στην κατανόηση και τροποποίηση των υποκείμενων γνωστικών και συναισθηματικών μηχανισμών.¹ Skapinakis et al. (2016). Pharmacological and psychotherapeutic interventions for management of obsessive-compulsive disorder in adults: a systematic review and network meta-analysis. The Lancet Psychiatry, 3(8), 730–739.

• Η Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT) έχει σε ένα ποσοστό ασθενών θετικά αποτελέσματα.
• Το EMDR είναι μια ειδική ψυχοθεραπευτική τεχνική που υποστηρίζει την κλινική διαχείριση δύσκολων/τραυματικών βιωμάτων (όπως πένθος, χωρισμοί, ατυχήματα, κα) που μπορεί να αποτελούν τη ρίζα της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Skapinakis et al. (2016). Pharmacological and psychotherapeutic interventions for management of obsessive-compulsive disorder in adults: a systematic review and network meta-analysis. The Lancet Psychiatry, 3(8), 730–739. [link]
2. ↸2.Dougherty et al. (2018). Neuroscientifically informed formulation and treatment planning for patients with obsessive-compulsive disorder: A review. JAMA Psychiatry, 75(10), 1081–1087. [link]
3. ↸3.Simpson et al. (2008). A randomized, controlled trial of cognitive-behavioral therapy for augmenting pharmacotherapy in obsessive-compulsive disorder. American Journal of Psychiatry. [link]
4. ↸4.Obsessive-compulsive disorder and body dysmorphic disorder: treatment (National Institute for Health and Care Excellence [NICE]). [link]