Χαλάζιο στο μάτι και στρες
Το στρες, είναι κάτι που όλοι μας βιώνουμε. Οι γρήγοροι ρυθμοί της καθημερινότητας, οι απαιτήσεις στη δουλειά και οι οικογενειακές υποχρεώσεις αποτελούν παράγοντες άγχους. Όπως συμβαίνει με όλα, το στρες είναι καλό όταν υπάρχει μέτρο, και μας βοηθά να ανταπεξέλθουμε στις δυσκολίες. Το υπερβολικό άγχος μπορεί να επηρεάζει όλο μας το σώμα, ακόμη και την υγεία των ματιών μας. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που εμφανίζεται χαλάζιο λόγω στρες, το οποίο συνήθως διαρκεί κάποιες εβδομάδες.
Πώς το άγχος επηρεάζει τα μάτια μας;
Σε καταστάσεις στρες, το σώμα απελευθερώνει αδρεναλίνη, πράγμα που μπορεί να προκαλέσει αίσθηση πίεσης ή βάρους στα μάτια, με αποτέλεσμα μερικοί άνθρωποι να έχουν διάφορα συμπτώματα από τα μάτια, όπως θολή όραση, λάμψεις, κα. Επίσης, το στρες μπορεί να προκαλεί συσπάσεις στα μάτια (μυοκυμία). Οι συσπάσεις είναι αποτέλεσμα της συνεχούς συστολής του σφιγκτήρα των βλεφάρων.
Το άγχος μπορεί να προκαλεί σοβαρά προβλήματα στα μάτια;
Οι μελέτες δείχνουν ότι υπάρχει μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στο υπερβολικό άγχος και στην ανάπτυξη συγκεκριμένων παθήσεων των ματιών. Όταν το σώμα είναι σε κατάσταση στρες, απελευθερώνει κορτιζόλη, μια ορμόνη για την καταπολέμηση του άγχους. Αν ένα άτομο είναι σε συνεχές στρες, η κορτιζόλη μπορεί να αυξάνεται επικίνδυνα, γεγονός που έχει συσχετιστεί με φλεγμονώδεις αντιδράσεις και διαρροή υγρού στο μάτι. Επίσης, το χρόνιο οξειδωτικό στρες αποτελεί αντικείμενο έρευνας για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας3 και την κεντρική ορώδης χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια1.
Τι είναι το χαλάζιο;
Το χαλάζιο είναι αποτέλεσμα απόφραξης των μεϊβομιανών αδένων στο άνω ή στο κάτω χείλος των βλεφάρων. Αυτοί οι αδένες παράγουν ένα λιπαρό έκκριμα που λιπαίνει την επιφάνεια του ματιού. Το χαλάζιο είναι μια επώδυνη κατάσταση. Γενικά, δεν διαρκεί περισσότερο από μερικές εβδομάδες, και δεν προκαλεί έντονο πόνο. Μοιάζει σαν ένα μπαλάκι, αλλά στο βλέφαρο. Ωστόσο, το χαλάζιο είναι μια συνηθισμένη κατάσταση και επίσης μπορεί να μοιάζει με την κρίθη (κριθαράκι). Αν και οι δύο καταστάσεις έχουν αρκετές ομοιότητες έχουν και πολλές διαφορές.
Ποια είναι τα συμπτώματα του χαλάζιου;
Το χαλάζιο είναι πιο συχνό στους ενήλικες παρά στα παιδιά. Αρχικά το χαλάζιο εμφανίζει ερυθρότητα και στη συνέχεια προκαλεί πόνο. Το ογκίδιο μπορεί να παραμένει αλλά ο πόνος υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες. Το χαλάζιο γενικά μπορεί να προκαλεί θολή όραση, μάτια που δακρύζουν συνέχεια, ήπιο ερεθισμό, και φλεγμονή. Το χαλάζιο μπορεί να εμφανιστεί ξανά στην ίδια θέση ή σε κάποια άλλη θέση. Δεν υπάρχει κάποια εξειδικευμένη εξέταση για το χαλάζιο. Ο οφθαλμίατρος αξιολογεί την κατάσταση των ματιών και κάνει την διάγνωση.
Ποιες είναι οι αιτίες του χαλάζιου;
Το χαλάζιο είναι συνήθως αποτέλεσμα της απόφραξης των μεϊβομιανών αδένων ή βλεφαρίτιδας. Οι κύριες αιτίες για το χαλάζιο και το κριθαράκι περιλαμβάνουν:
- Ορμονικό στρες και αλλαγές.
- Το χαλάζιο είναι αποτέλεσμα της απόφραξης των μεϊβομιανών αδένων.
- Μερικές φορές το κριθαράκι που μένει χωρίς θεραπεία μπορεί να γίνει χαλάζιο.
- Ορισμένες μορφές καρκίνου του δέρματος μπορεί αρχικά να μοιάζουν με κριθαράκι ή χαλάζιο (π.χ. αδενοκαρκίνωμα).
- Η βλεφαρίτιδα, η οποία προκαλεί φλεγμονή στα βλέφαρα, μπορεί να έχει σχέση με το χαλάζιο και το κριθαράκι.
- Η ροδόχρους ακμή έχει σχέση με το κριθαράκι και το χαλάζιο.
Χαλάζιο θεραπεία - φυσική αντιμετώπιση
Συνήθως, το χαλάζιο και το κριθαράκι υποχωρούν μόνα τους χωρίς να χρειάζεται επίσκεψη στο γιατρό. Μέσα σε λίγες εβδομάδες τα συμπτώματα υποχωρούν, αλλά υπάρχουν φυσικοί τρόποι αντιμετώπισης που βοηθούν στην πιο γρήγορη απορρόφηση του χαλαζιου:
- Βάζουμε ζεστές κομπρέσες στο μάτι και κάνουμε ταυτόχρονα απαλό μασάζ στην πάσχουσα περιοχή. Αυτή η πρακτική θεωρείται η βασική μέθοδος συντηρητικής αντιμετώπισης.2
- Δεν ακουμπάμε και δεν τρίβουμε το χαλάζιο ή το κριθαράκι.
- Δεν χρησιμοποιούμε προϊόντα μακιγιάζ και φακούς επαφής.
- Καθαρίζουμε σχολαστικά τα γυαλιά μας.
- Μετά την υποχώρηση του οιδήματος, κρατάμε την περιοχή καθαρή.
Διαχείριση άγχους και διατροφή
Δεδομένου ότι το στρες μπορεί να επιδεινώσει φλεγμονώδεις καταστάσεις, η υιοθέτηση τεχνικών χαλάρωσης μπορεί να λειτουργήσει επικουρικά.
Ψυχοθεραπεία: η ψυχοθεραπεία δίνει τη δυνατότητα σε κάθε άνθρωπο να εξερευνεί τα συναισθήματά, να ανακαλύπτει τις ρίζες του άγχους και να το αντιμετωπίζει με υγιείς τρόπους.
Τακτική άσκηση: η αερόβια άσκηση αποδεδειγμένα ανακουφίζει το στρες. Η ενδυνάμωση με βάρη, γιόγκα και τάι-τσι αποδεδειγμένα οδηγεί στην απελευθέρωση ενδορφινών, των φυσικών ορμονών που μας κάνουν να νιώθουμε καλύτερα και ενισχύουν την διάθεση.
Διαλογισμός: όλοι μας έχουμε ανάγκη λίγο χρόνο καθημερινά για να χαλαρώνουμε. Ο διαλογισμός είναι μια μέθοδος που μας βοηθά να ηρεμήσουμε. Είτε κάνουμε διαλογισμό αρκετές ώρες ή μερικά λεπτά μέσα στην ημέρα, μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα στην καταπολέμηση του άγχους.
Ημερολόγιο: η δημιουργική γραφή είναι μια δραστηριότητα που μας βοηθά να αναγνωρίζουμε και να καταγράφουμε τα συναισθήματα μας. Όταν κάποιος γράφει καθημερινά για 30 λεπτά την ημέρα μπορεί να κάνει ενδοσκόπηση και να επικεντρώνεται σε όσα είναι σημαντικά για αυτόν.
Διατροφή: Η υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή είναι σημαντική. Καλό είναι να περιορίζουμε την καφεΐνη, το αλκοόλ και τις επεξεργασμένες τροφές. Μπορούμε να τρώμε ένα υγιεινό πρωινό πλούσιο σε φυτικές ίνες και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής.
Διακοπή καπνίσματος: η νικοτίνη για πολλούς ανθρώπους αποτελεί μια χαλαρωτική συνήθεια, ειδικά για τους φανατικούς καπνιστές. Ωστόσο, η νικοτίνη αυξάνει τα επίπεδα του στρες στο σώμα καθώς μειώνει την ροή του αίματος και την αναπνοή.
Πως μπορώ να ανακουφίσω τα μάτια μου;
Το μπλε φως που εκπέμπουν όλες οι ηλεκτρονικές συσκευές, προκαλεί κόπωση στα μάτια, καταπόνηση των ματιών και έχει κατηγορηθεί ότι συμβάλλει στην ψηφιακή κόπωση των ματιών. Για να ηρεμήσουν τα μάτια μας μπορούμε να φοράμε ειδικά γυαλιά προστασίας για το blue light ή να τοποθετούμε στην οθόνη του υπολογιστή μας ένα ειδικό φίλτρο που απορροφά το μπλε φως.
Επιπλέον, υπάρχουν πολλές τεχνικές που βοηθούν στην χαλάρωση των ματιών, όπως η έκθεση στο φως του ήλιου, όπου μπορούμε να καθόμαστε στο φυσικό φως με κλειστά τα μάτια χωρίς να φοράμε γυαλιά. Η έκθεση στο φυσικό φως παίζει ρόλο στη ρύθμιση της ντοπαμίνης, και έτσι συμβάλλει στην χαλάρωση των ματιών. Μπορούμε να χρησιμοποιούμε μια μάσκα ματιών όταν καθόμαστε κάπου άνετα (χωρίς να κοιμόμαστε), αυτό βοηθά τα μάτια να ηρεμούν, καθώς δεν είναι ανάγκη να επικεντρώνονται σε κάτι συγκεκριμένο, βοηθώντας στη μείωση της οπτικής κόπωσης.
Είναι πολύ σημαντικό να φροντίζουμε τα μάτια μας. Σε περιόδους στρες είναι ανάγκη να έχουμε λίγο χρόνο για τον εαυτό μας. Το στρες μπορεί να έχει πολλές αρνητικές επιδράσεις στην υγεία μας συνολικά, όχι μόνο στα μάτια μας, για αυτό είναι πολύ σημαντικό να το αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας.
Επίσης, συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορεί να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του στρες, υπό τις οδηγίες ενός εξειδικευμένου γιατρού.
Βιβλιογραφία
- 1.Semeraro, F., et al. (2019). Central Serous Chorioretinopathy: Pathogenesis and Management. Clinical Ophthalmology, Volume 13, 2341–2352. [Stress Link to CSCR]
- 2.Jones, L., et al. (2017). TFOS DEWS II Management and Therapy Report. The Ocular Surface, 15(3), 575–628. [Dry Eye Therapy Management]
- 3.Jarrett, S. G., et al. (2012). Consequences of oxidative stress in age-related macular degeneration. Molecular Aspects of Medicine, 33(4), 399–417. [Oxidative Stress Role in AMD]