Οστεοπαθητική

Η οστεοπαθητική περιγράφεται ως ένα σύστημα αξιολόγησης και υποστηρικτικών παρεμβάσεων σε άτομα με μυοσκελετικά κυρίως ενοχλήματα, το οποίο χρησιμοποιείται συμπληρωματικά σε σχέση με την ιατρική διάγνωση και θεραπεία. Λειτουργεί με βάση τη δομή και τη λειτουργία του σώματος και βασίζεται στην αρχή ότι η ευεξία μας εξαρτάται από το πόσο το σκελετικό μας σύστημα, οι μύες, οι σύνδεσμοι και ο συνδετικός ιστός λειτουργούν ομαλά μαζί.

Για έναν οστεοπαθητικό, για να λειτουργεί αρμονικά το σώμα, πρέπει και η δομή του να λειτουργεί καλά. Για αυτό το λόγο, οι οστεοπαθητικοί στοχεύουν στη βελτίωση της λειτουργικότητας και της άνεσης του σώματος, όπου είναι δυνατόν, χωρίς την χρήση φαρμάκων και χειρουργικών επεμβάσεων, πάντα ως συμπληρωματική παρέμβαση και όχι ως υποκατάστατο της ιατρικής θεραπείας. Οι οστεοπαθητικοί χρησιμοποιούν τις μαλάξεις, το μασάζ, τις διατάσεις, με στόχο σε ορισμένους ασθενείς τη βελτίωση της κινητικότητας, τη μείωση της μυϊκής έντασης και την προαγωγή της αίσθησης ευεξίας, σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό. Επίσης, δίνουν συμβουλές για τη στάση του σώματος και την άσκηση για την αποκατάσταση και την ανάρρωση, με σκοπό να υποστηριχθεί, όπου είναι εφικτό, η καλύτερη διαχείριση των συμπτωμάτων και η γενική λειτουργικότητα στο μέλλον.

Τι είναι ο οστεοπαθητικός;

Οι οστεοπαθητικοί πιστεύουν ότι όλα τα συστήματα στο σώμα δουλεύουν μαζί και επηρεάζουν το ένα το άλλο. Επίσης, οι οστεοπαθητικοί επικεντρώνονται στο σώμα, στο μυαλό και στο πνεύμα ως κομμάτια ενός μεγαλύτερου συστήματος.

Οι οστεοπαθητικοί εφαρμόζουν χειροπρακτικού τύπου τεχνικές με τα χέρια και έχουν ειδική εκπαίδευση για τη διαχείριση μυοσκελετικών προβλημάτων, πάντα στο πλαίσιο συμπληρωματικής φροντίδας.

Ο στόχος της οστεοπαθητικής δεν περιορίζεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων, αλλά στην υποστήριξη της γενικότερης λειτουργικότητας και ευεξίας του ατόμου, πάντα σε συμπληρωματικό ρόλο ως προς την ιατρική θεραπεία. Για αυτό το σκοπό αξιολογούν:

Τη φυσική δραστηριότητα και την άσκηση.
Την διατροφή.
Το περιβάλλον.
Τον τρόπο ζωής.
Την ψυχική και σωματική υγεία.
Τις συνήθειες ύπνου.
Τα επίπεδα του στρες.

Επιπλέον, ο τίτλος "οστεοπαθητικός" προστατεύεται από το νόμο. Είναι παράνομο κάποιος να αποκαλεί τον εαυτό του οστεοπαθητικό αν δεν έχει την κατάλληλη εκπαίδευση και πιστοποίηση.

Ποιες τεχνικές χρησιμοποιούν οι οστεοπαθητικοί;

Στο πλαίσιο της οστεοπαθητικής ο ασθενής θεωρείται ότι αντιμετωπίζεται ως ολότητα και όχι μόνο το σύμπτωμα ή το τοπικό πρόβλημα. Αυτό αντανακλά την ολιστική προσέγγιση, κατά την οποία λαμβάνονται υπόψη πολλαπλοί βιοψυχοκοινωνικοί παράγοντες. Οι οστεοπαθητικοί ψάχνουν πέρα από τα σωματικά συμπτώματα μιας κατάστασης και χρησιμοποιούν ένα εύρος προσεγγίσεων με στόχο την υποστήριξη της μακροχρόνιας λειτουργικότητας και ευεξίας των ασθενών, στο πλαίσιο συμπληρωματικών παρεμβάσεων και όχι ως αποκλειστική θεραπεία.

Οι οστεοπαθητικοί αξιολογούν τους βιολογικούς, τους ψυχολογικούς και τους κοινωνικούς παράγοντες που προκαλούν κάποιο θέμα υγείας και σχεδιάζουν εξατομικευμένα θεραπευτικά πλάνα σύμφωνα με τις ανάγκες και τη φυσιολογία του κάθε ανθρώπου.⁴ Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο, όπως εφαρμόζεται και σε άλλες μορφές αποκατάστασης για τον χρόνιο πόνο. Συνήθως, στο πλαίσιο της θεραπείας δίνουν συμβουλές σχετικά με την άσκηση, τη διατροφή και τον τρόπο ζωής, οι οποίες δεν αντικαθιστούν σε καμία περίπτωση την ιατρική παρακολούθηση ή τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού.

Οι οστεοπαθητικοί είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι με ειδίκευση στο μυοσκελετικό σύστημα, τους μύες, τις αρθρώσεις και τη σχέση τους με άλλα συστήματα στο σώμα. Οι μαλάξεις, τα τραβήγματα και οι χειρισμοί με τα χέρια από τους οστεοπαθητικούς ενδέχεται σε ορισμένους ανθρώπους να βοηθήσουν στη βελτίωση της κινητικότητας, μείωση της έντασης και υποκειμενική βελτίωση της σωματικής λειτουργικότητας, ως μέρος μιας ευρύτερης θεραπευτικής προσέγγισης.⁵

Στην πράξη συχνά χρησιμοποιούν ήπιους χειρισμούς και τεχνικές «ανατάξεων», με στόχο τη βελτίωση της κινητικότητας των ιστών και την άνεση του ασθενούς. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ενεργοποίηση των αρθρώσεων, της σπονδυλικής στήλης και του συνδετικού ιστού, όπως επίσης μασάζ και διατάσεις στους μύες και στους συνδέσμους.

Σε ποιους ανθρώπους απευθύνεται η οστεοπαθητική;

Οι άνθρωποι συχνά επισκέπτονται τους οστεοπαθητικούς για λουμπάγκο, για πόνους στην πλάτη, στον αυχένα και στους μύες, για τραυματισμούς από αθλήματα και καταστάσεις όπως η ημικρανία, ο πονοκέφαλος ή τα προβλήματα του γαστρεντερικού. Ωστόσο, πολλοί ασθενείς επισκέπτονται τους οστεοπαθητικούς σε τακτική βάση για να παρακολουθούν χρόνιες παθήσεις όπως η αρθρίτιδα και να διατηρούν τη συνολική τους ευεξία. Η δημιουργία μιας διαρκούς και μακροχρόνιας θεραπευτικής σχέσης με τους ασθενείς αποτελεί συχνά στόχο, σε συντονισμό με τον θεράποντα ιατρό και την υπόλοιπη διεπιστημονική ομάδα.

Για ποιους λόγους απευθύνονται οι άνθρωποι σε οστεοπαθητικό;

Οι οστεοπαθητικοί αναλαμβάνουν ανθρώπους όλων των ηλικιών, νέους, ηλικιωμένους, τις εγκυμονούσες, τα παιδιά και τους αθλητές. Οι ασθενείς ψάχνουν συνήθως θεραπεία για πολλές καταστάσεις όπως η οσφυαλγία, η αρθρίτιδα, τους τραυματισμούς στη διάρκεια μιας προπόνησης.

Οι περισσότεροι άνθρωποι επισκέπτονται έναν οστεοπαθητικό για καταστάσεις που επηρεάζουν τους μύες, τα οστά και τις αρθρώσεις, όπως:

η οσφυαλγία (πόνος στη μέση)
ο πόνος στον αυχένα
ο πόνος στον ώμο και στον αγκώνα
η αρθρίτιδα
τα προβλήματα στη λεκάνη, στους γοφούς και στα πόδια
οι τραυματισμοί στη διάρκεια των σπορ
ο μυϊκός πόνος και ο πόνος στις αρθρώσεις που έχει σχέση με την οδήγηση, τη δουλειά ή την εγκυμοσύνη

Αν μια γυναίκα είναι έγκυος καλό είναι να συζητά με τον γυναικολόγο της για τα συμπτώματα πριν απευθυνθεί σε έναν οστεοπαθητικό.⁷

Ποιος είναι ο στόχος της οστεοπαθητικής;

Η οστεοπαθητική παρουσιάζεται ως ειδίκευση που χρησιμοποιεί τεχνικές κίνησης, διατάσεων και μαλάξεων, κυρίως για την υποστήριξη ατόμων με μυοσκελετικά ενοχλήματα, σε συμπληρωματικό ρόλο σε σχέση με την ιατρική διάγνωση, θεραπεία και πρόληψη θεμάτων υγείας.

Η οστεοπαθητική βασίζεται στην αρχή ότι η ευεξία ενός ατόμου εξαρτάται από τα οστά, τους μύες, τους συνδέσμους, και τον συνδετικό ιστό, και την ομαλή λειτουργία μεταξύ τους.

Οι στεοπαθητικοί με τη βοήθεια του μασάζ, των μαλάξεων και των διατάσεων στοχεύουν :

στην βελτίωση της κινητικότητας των αρθρώσεων
στην μείωση της μυϊκής έντασης
στη μείωση του πόνου
στη βελτίωση της ροής της κίνησης και της λειτουργικότητας στην καθημερινότητα,
στη γενικότερη υποστήριξη της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του ατόμου.

Οι οστεοπαθητικοί χρησιμοποιούν ένα εύρος τεχνικών, αλλά όχι φάρμακα ή χειρουργικές επεμβάσεις.

Προσοχή: είναι σημαντικό οι ασθενείς να συνεχίζουν παράλληλα την παρακολούθηση από τον ιατρό τους και να μην διακόπτουν καμία συνταγογραφημένη θεραπεία χωρίς ιατρική σύσταση.

Αποτελεσματικότητα, περιορισμοί και ασφάλεια

Οι περισσότερες μελέτες που έχουν γίνει σχετικά με την οστεοπαθητική αφορούν τις θεραπείες με τα χέρια, οι οποίες χρησιμοποιούνται από τους φυσικοθεραπευτές και τους χειροπράκτες. Οι μαλάξεις και το μασάζ, όταν συνδυάζονται με εξατομικευμένη άσκηση σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού ή φυσικοθεραπευτή, έχουν φανεί σε μελέτες ότι μπορεί να βοηθήσουν στη διαχείριση της οσφυαλγίας και της ισχιαλγίας σε ορισμένους ασθενείς.¹ Επίσης, σε συνεννόηση με τον ιατρό, τέτοιες παρεμβάσεις ενδέχεται να λειτουργήσουν επικουρικά στη συνολική θεραπευτική στρατηγική για την οστεοαρθρίτιδα.²

Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι η οστεοπαθητική μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να σχετίζεται με βελτίωση συμπτωμάτων που αφορούν ορισμένες μορφές πόνου στον αυχένα, στον ώμο, στα κάτω άκρα, κάποιους τύπους πονοκεφάλου και την αποκατάσταση μετά από επεμβάσεις στο ισχίο ή στο γόνατο, πάντα στο πλαίσιο μιας ευρύτερης, ιατρικά καθοδηγούμενης θεραπευτικής προσέγγισης.

Υπάρχουν μόνο περιορισμένα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα της οστεοπαθητικής σε καταστάσεις που δεν έχουν σχέση με τα οστά και τους μύες (μυοσκελετικό σύστημα) και περιλαμβάνουν:

άσθμα
πόνους περιόδου
προβλήματα του γαστρεντερικού
κατάθλιψη
θέματα στο αυτί
προβλήματα που αφορούν τη γνάθο (κροταφογναθική διαταραχή)
μη φυσιολογική καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης (σκολίωση)

Γενικά, η οστεοπαθητική θα πρέπει να θεωρείται συμπληρωματική παρέμβαση και όχι αυτόνομη θεραπεία για σοβαρές σωματικές ή ψυχικές παθήσεις, και οι ασθενείς χρειάζεται να συμβουλεύονται τον ιατρό τους πριν την έναρξη οποιασδήποτε τέτοιας προσέγγισης. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την οστεοπαθητική και τα όριά της, μπορείτε να ανατρέξετε σε μεγάλους δημόσιους φορείς υγείας, όπως το NHS.³

Αντιμετώπιση των μυοσκελετικών προβλημάτων

Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν μυοσκελετικά θέματα (οσφυαλγία, αρθρίτιδα) και θέλουν να βρουν τον κατάλληλο γιατρό για τη θεραπεία τους. Ανάλογα με την πάθηση και τα συμπτώματα, ένας ασθενής μπορεί να απευθυνθεί σε έναν οστεοπαθητικό, σε συνεργασία πάντα με τον θεράποντα ιατρό. Βέβαια, στις μέρες μας υπάρχουν πολλές άλλες συμπληρωματικές προσεγγίσεις όπως η χειροπρακτική και η θεραπεία με triggers points στο πλαίσιο φυσικοθεραπείας για την επικουρική διαχείριση του πόνου. Διάφορες συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορούν, σε ορισμένες περιπτώσεις και πάντα υπό ιατρική καθοδήγηση, να προσφέρουν επικουρική βοήθεια στη συνολική αντιμετώπιση του πόνου και των λειτουργικών περιορισμών.⁶

Βιβλιογραφία

1.Clark, S., et al. (2018). Low back pain: a major global challenge. The Lancet, 391(10137), 2302. [Global burden of low back pain]
2.Bannuru, R. R., et al. (2019). OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis and Cartilage, 27(11), 1578–1589. [Evidence-based osteoarthritis management guidance]
3.NHS. (2023). Osteopathy. National Health Service. [NHS overview of osteopathy]
4.Kamper, S. J., et al. (2014). Multidisciplinary biopsychosocial rehabilitation for chronic low back pain. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2014(9). [Biopsychosocial rehabilitation for back pain]
5.Qaseem, A., et al. (2017). Noninvasive Treatments for Acute, Subacute, and Chronic Low Back Pain: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians. Annals of Internal Medicine, 166(7), 514–530. [ACP guideline on noninvasive back pain care]
6.Lin, I., et al. (2019). What does best practice care for musculoskeletal pain look like? Eleven consistent recommendations from high-quality clinical practice guidelines: systematic review. British Journal of Sports Medicine, 54(2), 79–86. [Best-practice principles for musculoskeletal pain]
7.Liddle, S. D., et al. (2015). Interventions for preventing and treating low-back and pelvic pain during pregnancy. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015(9). [Pregnancy-related low back pain interventions]