Κάνε το Τεστ
Coaching, Αρχές coaching, Ποιες είναι οι τρεις αρχές του coaching, Three principles coaching, Life coaching
Συντάκτης:
Αριστοτέλης Βάθης MD, MSc, ECP | Ψυχίατρος • Ψυχοθεραπευτής
Τελ. ενημέρωση: 2025-11-26

Οι τρεις αρχές – Coaching

Οι τρεις αρχές - Coaching

Στις μέρες μας όλο και περισσότεροι άνθρωποι προσπαθούν να βρουν ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και στην προσωπική τους ζωή. Θέλουν να βελτιώσουν κάποιες πτυχές της ζωής τους και να ενισχύσουν την ευεξία τους. Μια από τις καλύτερες λύσεις είναι το Coaching. Πώς όμως ξεκίνησε το Coaching; Ποιες είναι οι τρεις αρχές του Coaching;

Το 1973, ο Σίντνεϊ Μπανκς, ένας μετανάστης οξυγονοκολλητής από τη Σκωτία που ζούσε στον Καναδά είχε μια εξαιρετική ιδέα που άλλαξε τη ζωή του. Είδε καθαρά ότι η προσωπική πραγματικότητα δημιουργείται από τρεις απλές Αρχές (Three Principles) που περιλαμβάνουν το Μυαλό, τη Συνείδηση και τη Σκέψη. Ο Μπανκς περιέγραψε αυτές τις αρχές ως " Ο νους, είναι η πηγή της νοημοσύνης, της συνείδησης, που μας επιτρέπει να έχουμε επίγνωση της ύπαρξής μας, και η σκέψη, μας καθοδηγεί στον κόσμο ώστε να ζούμε ως ελεύθεροι σκεπτόμενοι άνθρωποι". Όλα τα παραπάνω, συνοψίζονται στην ακόλουθη πρόταση:

"Ο Απρόσωπος Νους είναι σταθερός και αμετάβλητος. Ο προσωπικός Νους είναι σε αέναη κατάσταση αλλαγής. Όλοι οι άνθρωποι έχουμε την εσωτερική δυνατότητα να συγχρονίσουμε τον προσωπικό νου με τον απρόσωπο νου και έτσι να έχουμε αρμονία ζωής. Ο απρόσωπος και ο προσωπικός νους δεν είναι δύο μυαλά που σκέφτονται διαφορετικά, αλλά δύο διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους χρησιμοποιούμε το ίδιο μυαλό."

Οι τρεις αρχές του Coaching

1. Νους

Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης προσέγγισης, ο «Νους» περιγράφεται ως μια ευρύτερη πηγή νοημοσύνης ή επίγνωσης.

Κάποιοι άνθρωποι βιώνουν αυτή την ιδέα ως αίσθηση σύνδεσης ή εσωτερικής σταθερότητας.

2. Σκέψη

Καθημερινά κάνουμε εκατομμύρια σκέψεις. Αναμνήσεις, κρίσεις, άγχος, ανησυχία, κατάθλιψη, ενθουσιασμός, συμπόνια κλπ. Από τη στιγμή που κάνουμε όλες αυτές τις σκέψεις, μπορούμε να αποφασίσουμε ποιες σκέψεις θα λάβουμε σοβαρά υπόψη μας.

Κατανοώντας ότι έχουμε τη δύναμη να επιλέξουμε τις σκέψεις μας, αυτό σημαίνει ότι όλες οι εμπειρίες μας είναι σχετικές με τις σκέψεις μας. Ο καθένας μας μπορεί να έχει πολύ διαφορετικές σκέψεις/οπτικές/αντιλήψεις για την ίδια κατάσταση. Αυτό είναι μοναδικό και συναρπαστικό. Μας υπενθυμίζει ότι οι απόψεις μας δεν είναι ανάγκη να είναι σταθερές, και ότι η αλήθεια μοιάζει με ένα πρίσμα (έχει πολλές πλευρές, με κάθε γωνία να αντιπροσωπεύει μια διαφορετική άποψη). Δεν υπάρχει κάτι σωστό ή λάθος. Είναι ρευστές και μεταβλητές ανά πάσα στιγμή.

3. Συνείδηση

Η συνείδηση μας επιτρέπει να βιώνουμε όλα όσα δημιουργούν οι σκέψεις μας. Είναι η επίγνωση. Η συνείδηση κάνει τα συναισθήματά μας να είναι περισσότερο ή λιγότερο πραγματικά. Ο διαλογισμός και η ενσυνειδητότητα χρησιμοποιούνται από πολλούς ανθρώπους ως πρακτικές εστίασης στην παρούσα εμπειρία.

Όταν αρχίζουμε να κατανοούμε αυτές τις αρχές, η σχέση μας με τη ζωή (και οι σκέψεις μας για αυτή) αρχίζει να αλλάζει. Ανοίγονται ευκαιρίες εκεί που μπορεί να μην τις είχαμε ξαναδεί. Αρχίζουμε να αξιοποιούμε τις δυνατότητες που υπάρχουν μέσα σε όλους μας και να παρατηρούμε όλες τις ευκαιρίες που εμφανίζονται σε εμάς.

Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι αυτή η προσέγγιση τους βοηθά στην αναστοχαστική λειτουργία τους. Η εφαρμογή της μπορεί να γίνει σε ατομικό ή ομαδικό πλαίσιο προσωπικής ανάπτυξης.

τρεις αρχες, coaching, αρχές coaching, ποιες είναι οι αρχές του coaching, three principles coaching, life coaching

Πώς λειτουργούν οι τρεις αρχές;

Η προσέγγιση αυτή λειτουργεί ως ένα πλαίσιο προσωπικού αναστοχασμού για τον τρόπο με τον οποίο οι σκέψεις επηρεάζουν την καθημερινότητα. Στο coaching η έμφαση δίνεται στην προσωπική ανάπτυξη και στην αυτοπαρατήρηση, δεν αποτελεί θεραπεία ασθενειών. Από τη σκοπιά της σύγχρονης πρακτικής, προσεγγίσεις όπως το coaching κατατάσσονται συχνά στις προληπτικές ή αναπτυξιακές παρεμβάσεις .

Σκοπός τους είναι η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας  σε άτομα που δεν πληρούν κριτήρια για κάποια κλινική διαταραχή, αλλά επιθυμούν βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Η προσέγγιση στοχεύει στο να βοηθήσει τους ανθρώπους να καλλιεργήσουν μεγαλύτερη επίγνωση του τρόπου με τον οποίο ανταποκρίνονται στις καταστάσεις.

Ουσιαστικά, το μοντέλο υποστηρίζει ότι δημιουργούμε τη δική μας ψυχολογική και συναισθηματική πραγματικότητα μέσω από τις σκέψεις μας. Έτσι, μια νέα σκέψη είναι διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή. Αυτό σημαίνει ότι συνεχώς δημιουργούμε νέες πραγματικότητες αν και δεν το συνειδητοποιούμε. Για παράδειγμα, κάποιοι άνθρωποι παρατηρούν ότι παλιές εμπειρίες επηρεάζουν το πώς ερμηνεύουν το παρόν. Όταν όμως υπάρχουν επίμονα ψυχικά συμπτώματα, χρειάζεται αξιολόγηση από ψυχίατρο.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, το συγκεκριμένο μοντέλο δεν επικεντρώνεται στους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι διαχειρίζονται τα συναισθήματα τους. Αλλά στην κατανόηση της φύσης και της δύναμης που έχουν οι σκέψεις στη ζωή τους. Επίσης, στην ικανότητα να βιώσουν νέες εμπειρίες ανεξάρτητα από τις συνθήκες. Για παράδειγμα, από τη στιγμή που ένα άτομο συνειδητοποιεί ότι οι επώδυνες αναμνήσεις είναι απλές σκέψεις από το παρελθόν, αυτόματα αναγνωρίζει πως να αφήσει πίσω του αυτές τις σκέψεις ώστε να μη του προκαλούν πλέον επώδυνα συναισθήματα. Σε μη κλινικό επίπεδο, ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν καλύτερη αυτοπαρατήρηση και αίσθηση προσωπικής ενδυνάμωσης.

Το coaching δεν αποτελεί ιατρική πράξη, δεν υποκαθιστά την ψυχοθεραπεία ή την ψυχιατρική αξιολόγηση και δεν προορίζεται για διάγνωση, πρόληψη ή θεραπεία ψυχικών διαταραχών.  Αν υπάρχουν επίμονα ή έντονα συμπτώματα, σημαντική έκπτωση της λειτουργικότητας, αυτοκτονικός ιδεασμός ή ψυχωτικά συμπτώματα, απαιτείται άμεση αξιολόγηση από ψυχίατρο.1

Τι συμβαίνει σε μια ατομική συνεδρία Coaching;

Σε μια ατομική συνεδρία μπορείτε να συζητήσετε ότι σας απασχολεί, θέματα της δουλειάς, της σχέσης κλπ. Ο ρόλος του coach είναι να θέτει ερωτήσεις και να υποστηρίζει τη διερεύνηση στόχων. Η ψυχοθεραπεία είναι διακριτή κλινική πράξη που ασκείται από ψυχιάτρους- ψυχοθεραπευτές. Όταν συζητάτε για κάτι που σας προβληματίζει, αυτό έχει βαθιά επίδραση. Είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να εμβαθύνετε μέσα σας.

Η συνεδρία συνήθως διαρκεί 40 λεπτά και είναι εξατομικευμένη ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου. Ο αριθμός των συνεδριών εξαρτάται από τα θέματα που έχει να αντιμετωπίσει κάθε άνθρωπος.

Οφέλη του Three Principles Coaching

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τι είναι ο Life Coach, πως λειτουργεί το Coaching και ποια είναι τα οφέλη του.

Σε δύσκολες περιόδους, αρκετοί άνθρωποι αναζητούν ένα ασφαλές πλαίσιο συζήτησης για να οργανώσουν τις σκέψεις τους.

Η ψυχική μας υγεία επηρεάζει κάθε πτυχή της καθημερινότητά μας. Για αυτό όσο περισσότερο κατανοούμε τις αρχές πίσω από την εμπειρία της ζωής τόσο μεγαλύτερη ασφάλεια νιώθουμε. Όσο πιο ασφαλείς νιώθουμε, τόσο λιγότερο αισθανόμαστε ότι βρισκόμαστε στο έλεος των εξωτερικών παραγόντων. Κατά συνέπεια η ζωή δεν μοιάζει τόσο απειλητική.

Πιθανά οφέλη που αναφέρουν ορισμένοι άνθρωποι από το coaching είναι η καλύτερη οργάνωση σκέψεων και η πιο ψύχραιμη προσέγγιση σε απαιτητικές καταστάσεις. Άνθρωποι που βιώνουν άγχος ή καταθλιπτικά συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση από ψυχίατρο. Το coaching δεν υποκαθιστά διάγνωση ή θεραπεία. Βρίσκουν έμπνευση για τη δουλειά τους ή βρίσκουν το κουράγιο να κάνουν τις επιθυμητές αλλαγές. Μπορούν ακόμη να χτίσουν ξανά την καριέρα τους χωρίς να καθοδηγούνται από τους φόβους και τις ανασφάλειες.

Three Principles Coaching για καριέρα και επιχειρήσεις

Σε ορισμένα εργασιακά περιβάλλοντα, η συστηματική συζήτηση μπορεί να συμβάλει σε καθαρότερη λήψη αποφάσεων.2 Όταν οι εργοδότες δείχνουν ενδιαφέρον για την ευημερία των εργαζομένων, όλα όσα είναι αδύνατα ξαφνικά γίνονται δυνατά. Αυτό συμβαίνει λόγω της σημαντικής αλλαγής στη νοοτροπία τους.

Σε ορισμένα επαγγελματικά πλαίσια, η προσέγγιση χρησιμοποιείται ως εργαλείο αναστοχασμού και επικοινωνίας σε κάθε επιχείρηση,4 από τις μικρές επιχειρήσεις μέχρι τις μεγάλες εταιρείες, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τις φιλανθρωπικές και μη-κερδοσκοπικές οργανώσεις. Οι τρεις αυτές αρχές πηγαίνουν την παραγωγικότητα, την καινοτομία, και την υπευθυνότητα σε άλλο επίπεδο.

Φυσικά, οι δημιουργικές και οι καινοτόμες ιδέες δεν είναι κάτι που μπορούμε να το εξαναγκάσουμε να συμβεί. Αλλά η επιτυχία των περισσότερων επιχειρήσεων βασίζεται σε αυτές τις καινοτόμες ιδέες. Το κύριο εμπόδιο της δημιουργικότητας είναι όταν οι άνθρωποι μένουν κολλημένοι σε παλιές ιδέες, και έτσι δεν δίνουν χώρο σε φρέσκα πράγματα και ιδέες. Το μυαλό μας πρέπει να είναι ελεύθερο για να καταφέρει να καταλήξει σε μια φρέσκια ιδέα.

Η κατανόηση αυτών των αρχών μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να προσεγγίζουν τα προβλήματα εξετάζοντας εναλλακτικές οπτικές.

Πιθανά οφέλη του coaching στην καθημερινότητα

Ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν ότι το life coaching τους βοηθά να οργανώνουν την καθημερινότητά τους απέναντι σε στρεσογόνες απαιτήσεις.3 Όταν το άγχος μειώνεται τότε σε πιο ήρεμη κατάσταση είμαστε πιο παραγωγικοί, επικοινωνούμε πιο εύκολα, και έχουμε καλύτερες διαπροσωπικές σχέσεις.

Το life coaching μπορεί να προσφέρει ένα πλαίσιο συζήτησης για καθημερινές προκλήσεις. Η ψυχοθεραπεία είναι ξεχωριστή υπηρεσία ψυχικής υγείας με διακριτό σκοπό.

Βιβλιογραφία

  1. 1.Depression in adults: treatment and management (NICE). [link]
  2. 2.Dyrbye, L. N., et al. (2019). Effect of a professional coaching intervention on the well-being and distress of physicians: A pilot randomized clinical trial. JAMA Internal Medicine, 179(10), 1406–1414. [link]
  3. 3.Kiser, S. B., et al. (2024). Physician coaching by professionally trained peers for burnout and well-being: A randomized clinical trial. JAMA Network Open, 7(4), e245645. [link]
  4. 4.Wang, Q., et al. (2022). The effectiveness of workplace coaching: A meta-analysis of contemporary psychologically informed coaching approaches. Journal of Work-Applied Management, 14(1), 77–101. [link]