Μύκητες κόλπου: Συμπτώματα, Διάγνωση και Διαχείριση
Οι μύκητες του κόλπου, μια κατάσταση γνωστή ως κολπική μυκητίαση ή καντιντίαση, είναι μια συχνή μυκητιασική λοίμωξη που προκαλείται από την υπερβολική ανάπτυξη του μύκητα Candida albicans στην περιοχή του κόλπου. Ο μύκητας αυτός υπάρχει φυσιολογικά σε μικρό ποσοστό στον κόλπο, στο στόμα, και στη γαστρεντερικά οδό χωρίς να προκαλεί κάποιο πρόβλημα. Ωστόσο, όταν η φυσιολογική ισορροπία ανάμεσα στους μύκητες και στα βακτήρια διαταράσσεται, ειδικά από τα βακτήρια Lactobacillus, ο μύκητας Candida μπορεί να πολλαπλασιάζεται υπερβολικά, και αυτό να οδηγεί σε λοίμωξη και συμπτώματα.
Οι μύκητες του κόλπου επηρεάζουν το 75% των γυναικών τουλάχιστον μια φορά στη ζωή τους, με τις περισσότερες γυναίκες να εμφανίζουν πολλαπλά επεισόδια. 1 Περίπου το 5% των γυναικών εμφανίζει επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, τέσσερα ή περισσότερα επεισόδια το χρόνο. Αν και οι μύκητες του κόλπου δεν αποτελούν σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να μεταδοθούν μέσω σεξουαλικής επαφής. Ο κίνδυνος λοίμωξης αυξάνεται με την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας.
Συμπτώματα από μύκητες στον κόλπο
Τα συμπτώματα της μυκητίασης του κόλπου τυπικά περιλαμβάνουν κνησμό και ερεθισμό μέσα και γύρω από τον κόλπο και το αιδοίο, ερυθρότητα και οίδημα στους ιστούς του αιδοίου, και αίσθημα καύσου, ειδικά στη διάρκεια της ούρησης ή της σεξουαλικής επαφής. Ο πόνος και η δυσφορία στην περιοχή του κόλπου μπορεί επίσης να εμφανιστούν. Ένα χαρακτηριστικό σημάδι της μυκητίασης είναι οι παχύρρευστες, λευκές κολπικές εκκρίσεις που μοιάζουν σαν τυρί cottage στην υφή και συνήθως χωρίς έντονη οσμή. Μερικές γυναίκες μπορεί να έχουν πιο υδαρείς εκκρίσεις. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ως σοβαρά, και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, η μυκητίαση μπορεί να προκαλεί ρήξη και ουλές στον κολπικό ιστό.
Παράγοντες που ευνοούν κολπίτιδες και μυκητιάσεις
Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που διαταράσσουν την φυσιολογική ισορροπία της κολπικής χλωρίδας. Αυτοί περιλαμβάνουν τα αντιβιοτικά, τα οποία μειώνουν τα στελέχη Lactobacillus, η εγκυμοσύνη, ο διαβήτης που δεν είναι ρυθμισμένος, οι ορμονικές ανισορροπίες, το αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα εξαιτίας καταστάσεων όπως το AIDS/HIV ή συγκεκριμένα φάρμακα και το άγχος. Η χρήση αρωματισμένων προϊόντων και η πρακτική του κολπικού ντους μπορεί να διαταράξουν την κολπική χλωρίδα και συνιστάται να αποφεύγονται.
Διάγνωση των μυκήτων του κόλπου
Η διάγνωση των μυκήτων του κόλπου γίνεται με κλινική εξέταση και καλλιέργεια κολπικών υγρών για την ανίχνευση του μύκητα Candida και τον αποκλεισμό άλλων λοιμώξεων με παρόμοια συμπτώματα, όπως η βακτηριακή κολπίτιδα, ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα όπως τα χλαμύδια και η γονόρροια. Στην κλινική πρακτική, συνιστούμε πάντα την εργαστηριακή επιβεβαίωση πριν την έναρξη θεραπείας, ιδιαίτερα σε επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, για την αποφυγή της αντοχής στα αντιμυκητιασικά. Αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί αν μια λοίμωξη παραμείνει χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές που αυξάνουν την ευαισθησία σε άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και επηρεάζουν την εγκυμοσύνη.
Θεραπεία των μυκήτων του κόλπου
Η θεραπεία για την κολπική μυκητίαση συνήθως περιλαμβάνει αντιμυκητιασικά φάρμακα, τα οποία υπάρχουν στα φαρμακεία όπως οι κρέμες, οι αλοιφές, τα υπόθετα και τα χάπια. 2
Η θεραπεία πρέπει πάντα να συνταγογραφείται και να επιβλέπεται από ιατρό. Η διάρκεια της θεραπείας κυμαίνεται από 6 μέρες για απλές περιπτώσεις, ενώ στις πιο σοβαρές περιπτώσεις ή στις επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις μπορεί να απαιτούνται περισσότερες μέρες θεραπείας. Κάποια αντιμυκητιασικά φάρμακα περιλαμβάνουν την κλοτριμαζόλη και την φλουκοναζόλη. Σε περιπτώσεις που η μυκητίαση προκαλείται από λιγότερο συχνά είδη μυκήτων ή πιο ανθεκτικά στελέχη, για να είναι πιο αποτελεσματική η θεραπεία απαιτείται η ταυτοποίηση του μύκητα.
Παράγοντες που μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο μυκήτων του κόλπου
Για τη μείωση του κινδύνου μυκητίασης, η χρήση αντιβιοτικών πρέπει να γίνεται μόνο όταν είναι ιατρικά αναγκαία. Η διαχείριση υποκείμενων προβλημάτων υγείας όπως ο διαβήτης και η τήρηση καλής υγιεινής μπορεί επίσης να βοηθήσουν.
Πέρα από την ειδική αντιμυκητιασική αγωγή (υπόθετα/κρέμες) όπου χρειάζεται, η μείωση του μικροβιακού φορτίου στην περιοχή μπορεί να ανακουφίσει ταχύτερα από τον κνησμό και τον ερεθισμό. Η χρήση ενός ειδικού αντισηπτικού διαλύματος για κολπικές πλύσεις, όπως το Octenisept (πάντα κατόπιν ιατρικής συμβουλής), βοηθά στην διατήρηση ενός υγιούς κολπικού περιβάλλοντος.
Η χρήση φαρδιών, βαμβακερών εσωρούχων μπορεί να βοηθήσει στον αερισμό της περιοχής. Τα προβιοτικά μπορεί να συμβάλλουν επικουρικά στη διατήρηση της κολπικής χλωρίδας, αλλά η χρήση τους θα πρέπει να συζητείται με ιατρό.
Ενίσχυση του οργανισμού
Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι το ψυχολογικό στρες μπορεί να σχετίζεται με επιδείνωση των συμπτωμάτων ή αυξημένο κίνδυνο υποτροπών, αλλά απαιτείται περισσότερη έρευνα. 3
Στην ψυχοθεραπευτική πρακτική, αναγνωρίζουμε ότι η χρόνια επαναλαμβανόμενη κολπική μυκητίαση μπορεί να επηρεάσει την ψυχική υγεία, τη σεξουαλική λειτουργία και την ποιότητα ζωής. Η ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει ιατρική θεραπεία με ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα σε επιλεγμένες ασθενείς.
Ορισμένες συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορούν να βοηθήσουν επικουρικά στην ενίσχυση του οργανισμού, σωματικά και ψυχικά, υπό τις οδηγίες ενός εξειδικευμένου γιατρού.
Βιβλιογραφία
- 1.Goncalves, B., et al. (2016). Vulvovaginal candidiasis: Epidemiology, microbiology and risk factors. Critical Reviews in Microbiology, 42(6), 905-927. [link]
- 2.Sobel, J. D. (2016).Recurrent vulvovaginal candidiasis. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 214(1), 15-21. [link ]
- 3.Ng, Q. X., et al. (2019). A meta-analysis of the use of probiotics to alleviate depressive symptoms. Journal of Affective Disorders, 228, 13-19. [link ]