Μαγνητική τομογραφία και κλειστοφοβία

μαγνητική τομογραφία, κλειστοφοβία, φοβια, φοβος

Φοβία για τη Μαγνητική τομογραφία

Η κλειστοφοβία είναι μια κατάσταση που την χαρακτηρίζει ο φόβος για τους σκοτεινούς ή περιορισμένους χώρους.  Επίσης, πολλοί άνθρωποι την περιγράφουν ως το φόβο να εγκλωβιστούν κάπου χωρίς διέξοδο. Συνήθως, υπάρχει ο φόβος της ασφυξίας ή ο φόβος του περιορισμού που έχει σχέση με αυτή τη φοβία. Επηρεάζει περίπου το 9% των ανθρώπων σύμφωνα με τα στοιχεία και υπάρχουν πολλοί άνθρωποι χωρίς διάγνωση,  που καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια να αποφύγουν τους περιορισμένους χώρους. Μερικές φορές η μαγνητική τομογραφία (MRI) είναι αναπόφευκτη, όταν προκύπτουν σοβαρά θέματα υγείας που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης. Όμως, για πολλούς ανθρώπους με κλειστοφοβία, η μαγνητική τομογραφία είναι μια πρόκληση. Οι κρίσεις πανικού είναι πολύ συχνές σε αυτή την περίπτωση.

Στην μαγνητική τομογραφία ο ασθενής μπαίνει ουσιαστικά σε ένα μηχάνημα που δημιουργεί ένα ισχυρό μαγνητικό πεδίο. Οι περισσότεροι μαγνητικοί τομογράφοι μιαζουν με στενούς σωλήνες. Η διαδικασία της σάρωσης προκαλεί πολύ θόρυβο και συνήθως διαρκεί 20 λεπτά ή περισσότερο. Κάθε κίνηση του ατόμου στη διάρκεια της διαδικασίας μπορεί να προκαλεί θόλωμα στις εικόνες, για αυτό ο ασθενής πρέπει να είναι εντελώς ακίνητος. Ο συνδυασμός του κλειστού περιβάλλοντος και του θορύβου είναι άβολος για μερικούς ασθενείς, ειδικά αν έχουν κλειστοφοβία. Περίπου το 10% των ανθρώπων που κάνουν μαγνητική τομογραφία δεν μπορούν να ολοκληρώσουν την διαδικασία λόγω της κλειστοφοβίας.

Μαγνητική τομογραφία

Η κλειστοφοβία είναι ο φόβος που νιώθει κάποιος ότι μπορεί να μείνει εγκλωβισμένος μέσα σε ένα μικρό χώρο ή δωμάτιο από το οποίο δεν θα μπορεί να δραπετεύσει.

Η μαγνητική τομογραφία είναι μια ιατρική εξέταση για την λεπτομερή απεικόνιση των οργάνων και ιστών στο σώμα. Οι μαγνητικοί τομογράφοι χρησιμοποιούν ένα ισχυρό μαγνητικό πεδίο και μετατρέπουν τα μαγνητικά σήματα σε εικόνες των οργάνων του σώματος. Στην μαγνητική τομογραφία δεν υπάρχει έκθεση σε ιονίζουσα ακτινοβολία όπως συμβαίνει με τις ακτινογραφίες και την αξονική τομογραφία. Η μαγνητική τομογραφία είναι η καλύτερη μέθοδος απεικόνισης των μαλακών μορίων όπως ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός. Για την απεικόνιση ορισμένων οργάνων μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σκιαγραφικό.

Όμως πώς μπορούν οι ασθενείς να αποφύγουν τις κρίσεις πανικού;

1. Κάντε τις ερωτήσεις που θέλετε πριν από τη διαδικασία

Όσο πιο καλή ενημέρωση έχουν οι ασθενείς για την εξέταση και την διαδικασία, τόσο λιγότερες είναι οι εκπλήξεις που μπορεί να αντιμετωπίζουν. Μπορείτε να ρωτήσετε το γιατρό σας να σας εξηγήσει όλες τις λεπτομέρειες για την μαγνητική τομογραφία και έτσι να γνωρίζετε ακριβώς τι να περιμένετε. Η σιωπή δεν σας βοηθά για αυτό καλό είναι να κάνετε τις ερωτήσεις που θέλετε ώστε να μην νιώθετε άγχος για την εξέταση.

2. Ακούστε μουσική

Αν υπάρχει αυτή η δυνατότητα στη διάρκεια της εξέτασης, η μουσική θα σας χαλαρώσει (δεν μπορείτε να φοράτε ακουστικά ή να έχετε συσκευές πάνω σας, αυτή η δυνατότητα μπορεί να παρέχεται από το συγκεκριμένο μηχάνημα ή στο συγκεκριμένο χώρο). Ο μαγνητικός τομογράφος κάνει αρκετό θόρυβο οπότε αυτό από μόνο του μπορεί να προκαλεί αναστάτωση. Επίσης η αίσθηση του περιορισμού κάνει ακόμη πιο δύσκολη την κατάσταση για τους κλειστοφοβικούς ανθρώπους. Η χαλαρωτική μουσική σας αποσπά την προσοχή από το θόρυβο και από το γεγονός ότι βρίσκεστε σε ένα μικρό χώρο.

3. Καλύψτε τα μάτια σας

Μπορείτε να κρατήσετε τα μάτια σας κλειστά ή να χρησιμοποιήσετε μια μάσκα ματιών ώστε να μην βλέπετε. Πριν μπείτε στο μηχάνημα, βάλτε μουσική και καλύψτε τα μάτια σας. Προσπαθήστε να χαλαρώσετε. Αν μπορείτε να μείνετε με τα μάτια σας κλειστά ώστε να μην βλέπετε τον περιορισμένο χώρο γύρω σας , ίσως σας βοηθήσει να αποφύγετε παράλογες σκέψεις.

4. Πάρτε βαθιές αναπνοές

Αν μπορείτε να επικεντρωθείτε στις βαθιές και ήρεμες αναπνοές, τότε μπορείτε να ελέγξετε τον υπεραερισμό και τις κρίσεις άγχους στη διάρκεια της εξέτασης. Οι βαθιές αναπνοές με τα μάτια κλειστά συμβάλλουν στην χαλάρωση. Ο διαλογισμός είναι μια τεχνική που βοηθά να μένετε συγκεντρωμένοι σε θετικά πράγματα όταν σας κατακλύζει ο φόβος.

κλειστοφοβία μαγνητική τομογραφια κριση πανικου φοβια φοβος

5. Ζητήστε μια κουβέρτα

Αν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, μπορείτε να ζητήσετε μια κουβέρτα. Μερικοί ασθενείς νιώθουν ασφάλεια και ηρεμία όταν τυλίγουν το σώμα τους με μια κουβέρτα. Έτσι το άγχος υποχωρεί και νιώθουν ανακούφιση. Τις περισσότερες φορές ο χώρος του μαγνητικού τομογράφου είναι πιο ψυχρός, και ορισμένοι ασθενείς μπορεί να κρυώνουν, πράγμα που τους κάνει ακόμα πιο ανήσυχους.

6. Κάντε διατάσεις πριν από την εξέταση

Στη διάρκεια της μαγνητικής τομογραφίας, χρειάζεται να μείνετε εντελώς ακίνητοι και αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο για κάποιους ανθρώπους. Η επιθυμία να τεντώσετε το σώμα σας μέσα στον μαγνητικό τομογράφο μπορεί να είναι μια πρόκληση. Για να αποφύγετε αυτή τη δυσφορία, μπορείτε από πριν να τεντώσετε τους μύες και τα άκρα σας ή να κάνετε διατάσεις, ώστε να νιώθετε όσο το δυνατόν πιο άνετα μέσα στο μηχάνημα, για τα 20-30 λεπτά που διαρκεί η εξέταση.

7. Μπορείτε να πάρετε αγχολυτικά

Μερικές φορές, δεν έχει σημασία η προετοιμασία που έχετε κάνει, καθώς το άγχος είναι τόσο έντονο που δεν μπορείτε να το καταπολεμήσετε. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν ηρεμιστικά φάρμακα (όπως το Xanax) που μπορούν να σας βοηθήσουν να μείνετε ήρεμοι. Μπορείτε να συζητήσετε με το γιατρό σας για την κλειστοφοβία και να σας προτείνει ένα ηρεμιστικό. Τα ηρεμιστικά θα σας χαλαρώσουν και ίσως να αποκοιμηθείτε στη διάρκεια της μαγνητικής τομογραφίας. Φυσικά, είναι απαραίτητο να ενημερώσετε το προσωπικό ότι έχετε πάρει κάποιο ηρεμιστικό και να υπάρχει κάποιο άτομο να σας γυρίσει στο σπίτι.

Τι μπορώ να κάνω αν νιώσω πανικό μέσα στον μαγνητικό τομογράφο;

Μόνο το 5% των ανθρώπων παθαίνει κρίση πανικού μέσα στον μαγνητικό τομογράφο. Στην σπάνια περίπτωση που αυτό συμβεί, μπορείτε να πατήσετε το κουμπί stop και να μιλήσετε με τον ακτινολόγο άμεσα. Μην προσπαθείτε να βγείτε από το μηχάνημα μόνοι σας, το κρεβάτι μετακινείται μηχανικά. Μπορείτε να πατήσετε το κουμπί και να σταματήσει η σάρωση, ίσως να χρειαστεί να ξεκινήσει ξανά η διαδικασία ώστε οι απεικονίσεις να είναι σωστές.

Τι μπορείτε να κάνετε για να αποτρέψετε τον πανικό μέσα στον μαγνητικό τομογράφο;

  • Κάντε διατάσεις πριν την εξέταση ώστε να μπορέσετε να παραμείνετε ακίνητοι στη διάρκεια της εξέτασης.
  • Πάρτε βαθιές αναπνοές ώστε να μείνετε ήρεμοι και χωρίς πανικό.
  • Κλείστε τα μάτια σας στη διάρκεια της σάρωσης.

Στη διάρκεια της σάρωσης, το ιατρικό προσωπικό θα κάνει τα πάντα ώστε να νιώσετε όσο το δυνατόν πιο άνετα. Όπως αναφέραμε και παραπάνω μπορείτε να ζητήσετε μια κουβέρτα, ένα μαξιλάρι, ακουστικά ή ωτοασπίδες ώστε να νιώθετε ήρεμοι.

Μέσα στο μηχάνημα, υπάρχει ενδοεπικοινωνία ώστε να μιλήσετε με τον ακτινολόγο στη διάρκεια της διαδικασίας. Θα έχετε ένα κουμπί πανικού που μπορείτε να πατήσετε αν αρχίσετε να νιώθετε πανικό και έχετε την ανάγκη να βγείτε από το μηχάνημα. Το κουμπί πανικού δίνει την αίσθηση του ελέγχου και της ασφάλειας στους ασθενείς.

Αν νιώθετε άγχος ή πανικό για την διαδικασία, τότε ο γιατρός μπορεί να σας δώσει ένα ηρεμιστικό ή να σας χορηγήσει αναισθησία. Αν ο γιατρός θέλει να παραμείνετε ξύπνιοι , τότε , η πιο συχνή επιλογή είναι οι βενζοδιαζεπίνες (Xanax). Μετά την εξέταση πρέπει να υπάρχει ένα άτομο μαζί σας ώστε να επιστρέψετε ασφαλείς στο σπίτι σας.

Καλό είναι πριν την μαγνητική τομογραφία να μην παίρνετε μόνοι σας φάρμακα, χωρίς τη συμβουλή του γιατρού σας. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες τα ηρεμιστικά είναι ακατάλληλα (εγκύους, αλλεργίες, αναιμία). Αν πάρετε κάποιο ηρεμιστικό θα πρέπει να πάτε στο διαγνωστικό κέντρο πολύ νωρίτερα.

Αντιμετώπιση της κλειστοφοβίας 

Με την κατάλληλη προετοιμασία, η μαγνητική τομογραφία δεν είναι τόσο αγχωτική, ακόμη και για τους ανθρώπους με κλειστοφοβία. Οι γιατροί και το προσωπικό κατανοούν τις ανησυχίες των ασθενών και το άγχος που μπορεί να έχουν για την μαγνητική τομογραφία, για αυτό θα κάνουν ότι μπορούν για να νιώθετε άνετα. Με την σωστή ενημέρωση, η μαγνητική τομογραφία μπορεί να είναι μια ανώδυνη διαδικασία. Αν ωστόσο, η κλειστοφοβία που αντιμετωπίζεται δεν είναι περιστασιακή, αλλά έντονη και επηρεάζει την καθημερινότητα σας, τότε η ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ μπορεί να σας βοηθήσει να ξεπεράσετε τους φόβους σας.