STILNOX - Παρενέργειες, Οδηγίες, Δοσολογία
Το Stilnox ("στιλνόξ") είναι υπναγωγό φάρμακο (φάρμακα που φέρνουν άμεσα ύπνο). Η τυπική χρήση για το Stilnox (ζολπιδέμη / zolpidem) είναι για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της αϋπνίας. Το Stilnox αντιμετωπίζει την αϋπνία και βελτιώνει την υποκειμενική ποιότητα του ύπνου.
Μηχανισμός δράσης Stilnox
Το Stilnox (ζολπιδέμη) ανήκει σε μια ειδική κατηγορία φαρμάκων που ονομάζονται «Z-drugs» (όπως και η ζοπικλόνη), είναι ένα υπναγωγό τρίτης γενιάς (z-drugs) και δεν χορηγείται χωρίς συνταγή.
Αν και χημικά διαφέρει από τις βενζοδιαζεπίνες, δρα στον ίδιο υποδοχέα του εγκεφάλου (GABA-A), αλλά με έναν πολύ πιο εκλεκτικό τρόπο. Συγκεκριμένα, ενώ οι κλασικές βενζοδιαζεπίνες (όπως το Xanax και το Lexotanil) συνδέονται αδιακρίτως σε όλους τους υποδοχείς, το Stilnox «στοχεύει» σχεδόν αποκλειστικά στην υπομονάδα άλφα-1 του υποδοχέα GABA. Σε αντίθεση με τις βενζοδιαζεπίνες που συχνά μειώνουν τον βαθύ ύπνο, το Stilnox τείνει να διατηρεί τα στάδια του βαθύ ύπνου, προσφέροντας πιο ξεκούραστο ύπνο.
Δοσολογία και λήψη Stilnox
Κυκλοφορεί σε δόσεις των Stilnox 10 mg. Η συνήθης δοσολογία είναι 1 χάπι Stilnox το βράδυ πριν τον ύπνο.2
Προσοχή: Σύμφωνα με οδηγίες του FDA, η συνιστώμενη αρχική δόση για τις γυναίκες είναι 5 mg (μισό δισκίο), καθώς ο μεταβολισμός του φαρμάκου είναι πιο αργός στον γυναικείο οργανισμό, αυξάνοντας τον κίνδυνο υπνηλίας την επόμενη ημέρα.3
Στους ηλικιωμένους (άνω των 65 ετών), η χρήση απαιτεί εξαιρετική προσοχή και χαμηλότερη δοσολογία (συνήθως 5 mg), καθώς υπάρχει σημαντικά αυξημένος κίνδυνος πτώσεων, καταγμάτων ισχίου και νοητικής σύγχυσης.4
Για ταχύτερη έναρξη της δράσης, το Stilnox δεν πρέπει να λαμβάνεται μαζί με φαγητό ή αμέσως μετά από ένα γεύμα, καθώς η τροφή καθυστερεί την απορρόφησή του.
| Μορφή | mg και ποσότητα | τιμή |
|---|---|---|
| Χάπια | F.C.TAB STILNOX 10MG BTx14 | 2,58 ευρώ |
| Χάπια | F.C.TAB STILNOX 10MG BTx30 | 2,19 ευρώ |
Αποτελεσματικότητα Stilnox
Η ζολπιδέμη (zolpidem) μπορεί να σας βοηθήσει αν πάσχετε από αϋπνία ή διαταραχές ύπνου.
Τα αποτελέσματα της δράσης του Stilnox είναι άμεσα, δρα συνήθως εντός 30 λεπτών - 1 ώρας. Αν και προτιμάται η βραχυχρόνια χρήση του, συχνά χρειάζεται να συνεχίσει κανείς την αγωγή για μήνες, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του ψυχιάτρου σας.
Για πόσο διάστημα μπορώ να χρησιμοποιήσω το Stilnox;
Το Stilnox συνιστάται για την βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση των διαταραχών του ύπνου, συνήθως για 2 έως 4 εβδομάδες.
Η απότομη διακοπή του φαρμάκου μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο απόσυρσης.6 Για την ασφαλή διακοπή του Stilnox, απαιτείται σταδιακή μείωση της δόσης υπό την καθοδήγηση του ψυχιάτρου σας, ώστε να ελαχιστοποιηθούν τα συμπτώματα στέρησης. Επί της απότομης διακοπής συχνά εμφανίζεται το φαινόμενο της «αϋπνίας εκ της διακοπής», όπου η αϋπνία επανέρχεται με μεγαλύτερη ένταση από πριν για λίγα βράδια.
Εκτός από τον κίνδυνο εξάρτησης, η μακροχρόνια χρήση σε ηλικιωμένους έχει συσχετιστεί σε έρευνες με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και νόσου Alzheimer, καθιστώντας τη διακοπή του φαρμάκου μετά τις 4 εβδομάδες επιβεβλημένη.9
Θυμίζουμε πως είναι σημαντικό να φροντίζετε την υγιεινή του ύπνου σας, δηλαδή τις συνήθειες που αφορούν τον ύπνο, έτσι ώστε να διευκολύνεται ο φυσικός κύκλος του ύπνου.
Αναλυτικές πληροφορίες Stilnox
Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε το επίσημο φύλλο οδηγιών του Stilnox για το κοινό, και το SPC του Stilnox όπου περιγράφονται αναλυτικά όλες οι πιθανές παρενέργειες, προφυλάξεις και αντενδείξεις.
Παρενέργειες Stilnox
Τα φάρμακα μπορεί να έχουν διαφορετικές ανεπιθύμητες ενέργειες σε κάθε θεραπευόμενο. Οι πιο συχνές παρενέργειες του Stilnox περιλαμβάνουν: εφιάλτες, ψυχοκινητική ανησυχία, διαταραχές του γαστρεντερικού, ζάλη και υπνηλία. Στην περίπτωση εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών θα πρέπει να ενημερώσετε τον ψυχίατρό σας.
Έρευνες έχουν δείξει ότι η χορήγηση Stilnox μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του χρόνου ύπνου REM, δηλαδή να επηρεάσει αρνητικά την αρχιτεκτονική του ύπνου και τα όνειρα σε ορισμένους χρήστες.
Σε αντίθεση με την παλαιότερη αντίληψη ότι τα "Z-drugs" είναι ακίνδυνα, σύγχρονες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι το Stilnox έχει δυνατότητα εξάρτησης και κατάχρησης, παρόμοια με αυτή των βενζοδιαζεπινών, ιδιαίτερα όταν λαμβάνεται σε δόσεις μεγαλύτερες των συνιστώμενων ή για διάστημα άνω των 4 εβδομάδων.6
Σε άτομα με ιστορικό κατάθλιψης, η χρήση υπναγωγών όπως το Stilnox πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Μελέτες έχουν δείξει συσχέτιση της ζολπιδέμης με αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικού ιδεασμού, γι' αυτό και απαιτείται στενή ψυχιατρική παρακολούθηση.7
Προσοχή στην οδήγηση: Ο FDA προειδοποιεί ότι τα επίπεδα του φαρμάκου στο αίμα μπορεί να παραμένουν υψηλά το επόμενο πρωί, προκαλώντας εξασθένηση των αντανακλαστικών ακόμα και αν αισθάνεστε πλήρως ξύπνιοι. Αποφύγετε την οδήγηση και τον χειρισμό μηχανημάτων εάν δεν έχουν περάσει τουλάχιστον 8 ώρες από τη λήψη του φαρμάκου.
Σημαντική προειδοποίηση: σε σπάνιες περιπτώσεις, η ζολπιδέμη έχει συνδεθεί με σύνθετες συμπεριφορές ύπνου, όπως υπνοβασία, οδήγηση στη διάρκεια του ύπνου8 και προετοιμασία φαγητού ενώ το άτομο δεν έχει πλήρη συνείδηση.1 Εάν παρατηρήσετε τέτοιες συμπεριφορές, η διακοπή του φαρμάκου πρέπει να είναι άμεση.
Αντενδείξεις Stilnox
Οι αντενδείξεις χορήγησης του Stilnox είναι οι ακόλουθες:
- Σύνδρομο άπνοιας ύπνου.
- Οξεία ή/και σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια, αναπνευστική καταστολή.
- Σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια.
- Μυασθένεια gravis.
- Δεν ενδείκνυται η χορήγηση στιλνοξ σε παιδιά.
Το Stilnox εάν είναι απαραίτητο μπορεί να χορηγηθεί παράλληλα με βενζοδιαζεπίνες όπως το Xanax.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω το Stilnox;
To Stilnox πρέπει πάντα να λαμβάνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του ψυχιάτρου σας και δεν χορηγείται χωρίς συνταγή. Μην στηρίζεστε σε γνώμες τρίτων και εμπειρίες για το Stilnox για τη χρήση ή τη διακοπή του Stilnox, ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες του ψυχιάτρου που σας παρακολουθεί.
Άλλα φάρμακα και συμπληρώματα για την αϋπνία
Για την αντιμετώπιση της αϋπνίας υπάρχουν διάφορες επιλογές, οι οποίες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: τα φυσικά συμπληρώματα, τα συνταγογραφούμενα φάρμακα και τις ειδικές θεραπείες:
1. Φυτικά Βοηθήματα & Συμπληρώματα (χωρίς συνταγή)
Μπορούν να βοηθήσουν σε ήπιες περιπτώσεις αϋπνίας ή jet-lag.
- Zzzquil: Περιέχει μελατονίνη, η οποία βοηθά στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού.
- Valmane: Φυτικό σκεύασμα με βαλεριάνα, γνωστό για την ήπια χαλαρωτική του δράση.
2. Φαρμακευτική Μελατονίνη (Με Συνταγή)
- Circadin: Σε αντίθεση με τα απλά συμπληρώματα, το Circadin είναι φάρμακο παρατεταμένης αποδέσμευσης (2mg). Ενδείκνυται κυρίως για άτομα άνω των 55 ετών για τη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.
3. Ισχυρά Υπναγωγά (Αυστηρά Ελεγχόμενα)
- Hipnosedon: Πρόκειται για βενζοδιαζεπίνη (Flunitrazepam) πολύ ισχυρότερη από το Stilnox. Χορηγείται μόνο με ειδική συνταγή ναρκωτικών (δίγραμμη) σε νοσοκομειακό ή αυστηρά ελεγχόμενο πλαίσιο, καθώς έχει εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο εξάρτησης και τοξικότητας. Δεν αποτελεί απλό υποκατάστατο και η χρήση του πρέπει να αποφεύγεται αν δεν κριθεί απολύτως απαραίτητη από τον ψυχίατρο.
Τονίζουμε πως μια πιθανή αλλαγή από το ένα φάρμακο στο άλλο (π.χ. από Stilnox σε Circadin ή άλλο υπναγωγό) πρέπει να γίνεται πάντα υπό ιατρική καθοδήγηση, καθώς η απότομη αλλαγή μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα στέρησης.
Γενόσημα φάρμακα: Zolpidem, Oniria
Αναζητήθηκε επίσης ως: στιλνοξ
Συνδυαστική αντιμετώπιση της αϋπνίας
Η διεθνής κλινική εμπειρία δείχνει ότι η χρόνια αϋπνία αντιμετωπίζεται πιο αποτελεσματικά όταν η φαρμακευτική αγωγή συνδυάζεται με ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις. Ενώ το Stilnox μπορεί να βοηθήσει βραχυπρόθεσμα στην έλευση του ύπνου, η ψυχοθεραπεία στοχεύει στην αποκατάσταση του φυσιολογικού ύπνου αντιμετωπίζοντας την ψυχολογική ρίζα της υπερδιέγερσης.
| Προσέγγιση | Οφέλη θεραπείας |
|---|---|
| Ψυχοθεραπεία | Μέσω της ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ο θεραπευόμενος επεξεργάζεται τα άγχη, τον αρνητικό τρόπο σκέψης και το μυρικασμό, που συχνά δεν τον αφήνουν να ηρεμήσει το βράδυ.5 |
| EMDR | Το EMDR είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν η αϋπνία πυροδοτήθηκε από συγκεκριμένα ψυχοπιεστικά γεγονότα (π.χ. πένθος, προβλήματα σχέσεων ή εργασίας). Στοχεύει στην επεξεργασία αυτών των βιωμάτων, επιτρέποντας στο νευρικό σύστημα να χαλαρώσει. |
Βιβλιογραφία
- 1.FDA. (2019, April 30). FDA adds Boxed Warning for risk of serious injuries caused by sleepwalking with sleep medicines. U.S. Food and Drug Administration. [FDA Boxed Warning 2019]
- 2.Bouchette D, et al. (Updated 2024 Feb 29) Zolpidem. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan [Zolpidem Dosage]
- 3.Greenblatt, D. J., et al. (2013). Gender differences in pharmacokinetics and pharmacodynamics of zolpidem following sublingual administration. The Journal of Clinical Pharmacology, 54(3), 282–290. Portico. [Gender Differences in Dosing]
- 4.Berry, S. D., et al. (2013). Nonbenzodiazepine Sleep Medication Use and Hip Fractures in Nursing Home Residents. JAMA Internal Medicine, 173(9), 754. [Hip Fracture Risk Study]
- 5.Qaseem, A., et al. (2016). Management of Chronic Insomnia Disorder in Adults: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians. Annals of Internal Medicine, 165(2), 125–133. [CBT-I Clinical Guidelines]
- 6.Victorri‐Vigneau, C., et al. (2007). Evidence of zolpidem abuse and dependence: results of the French Centre for Evaluation and Information on Pharmacodependence (CEIP) network survey. British Journal of Clinical Pharmacology, 64(2), 198–209. Portico. [Zolpidem Dependence Evidence]
- 7.Mittal, N., et al. (2021). Zolpidem for insomnia: a double-edged sword. A systematic literature review on Zolpidem-induced complex sleep behaviors. Indian Journal of Psychological Medicine, 43(5), 373-381. [Zolpidem and the Elderly]
- 8.Pressman, M. R. (2011). Sleep driving: Sleepwalking variant or misuse of z-drugs? Sleep Medicine Reviews, 15(5), 285–292. [Zolpidem Long-term Use Risk]
- 9.Cheng, H., Lin, F., Erickson, S. R., Hong, J., & Wu, C. (2017). The Association Between the Use of Zolpidem and the Risk of Alzheimer’s Disease Among Older People. Journal of the American Geriatrics Society, 65(11), 2488–2495. Portico. [Zolpidem and Risk Alzheimer]