Βρες το πάθος στη ζωή σου!

Το πάθος στη ζωή μας

Συχνά συγχέουμε το πάθος με την αποφασιστικότητα, τη σιγουριά και την αγάπη. Αλλά το πάθος είναι μια ισχυρή επιθυμία που μπορεί, για πολλούς ανθρώπους, να λειτουργήσει ως κίνητρο για δημιουργικές και ουσιαστικές επιλογές. Μπορεί να λειτουργεί ως εσωτερικό κίνητρο που μας ωθεί σε πράξεις. Χωρίς πράξη και συνέπεια, το πάθος συχνά μένει σε επίπεδο επιθυμίας. Το πάθος μπορεί να ενισχύει τις πράξεις και τη συνέπειά μας.

Όμως τι ακριβώς είναι το πάθος στη ζωή; Πώς μπορούμε να το αναγνωρίσουμε και να το αξιοποιήσουμε σωστά;

Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό και στοχαστικό χαρακτήρα. Δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη αξιολόγηση από ψυχίατρο, ψυχοθεραπευτή . Αν βιώνετε επίμονη ψυχική επιβάρυνση, σημαντική έκπτωση στη λειτουργικότητα ή έντονη δυσφορία, είναι σημαντικό να αναζητήσετε επαγγελματική υποστήριξη.

Τι είναι το πάθος;

Στην ψυχοθεραπευτική πράξη, παρατηρούμε συχνά ότι το πάθος αναδύεται όχι ως ξαφνική αποκάλυψη, αλλά ως σταδιακή αναγνώριση — μέσα από επαναλαμβανόμενες επιλογές, αντιδράσεις και αξίες που αρχίζουμε να αναγνωρίζουμε στον εαυτό μας.

Μια επιθυμία που συνοδεύεται από πάθος, προσπάθεια και ρεαλισμό μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική προσωπική εξέλιξη. Μπορεί, για παράδειγμα, σε κάποιον να αρέσει το σκέιτμπορντ, αλλά να μην έχει την αποφασιστικότητα να αντέξει τους τραυματισμούς που μπορεί να προκύψουν. Για αυτό και δεν μπορεί να καταφέρει να είναι τόσο καλός. Δεν έχει πάθος για αυτό που κάνει.

Το πάθος μπορεί να μας βοηθήσει να αντέχουμε καλύτερα ορισμένες δυσκολίες και να παραμένουμε προσηλωμένοι στους στόχους μας. Δεν μας ενδιαφέρουν τα εμπόδια γιατί έχουμε τη θέληση να τα ξεπεράσουμε. Όλοι έχουμε την ικανότητα να δημιουργήσουμε τη ζωή που επιθυμούμε. Ένας σημαντικός παράγοντας για να ζήσουμε με περισσότερο νόημα είναι να διερευνήσουμε τι μας κινητοποιεί πραγματικά.

Πώς θα ανακαλύψουμε το πάθος μας;

Η ανακάλυψη πάθους δεν ακολουθεί συγκεκριμένη χρονολογία ή βήματα. Η έρευνα δείχνει ότι τα πάθη αναπτύσσονται πιο εύκολα μέσα από ενεργό εξερεύνηση, παρά μέσα από ενδοσκόπηση χωρίς πράξη. Δεν χρειάζεται να απογοητεύεστε αν ακόμη δεν το έχετε ανακαλύψει, με προσπάθεια και υπομονή μπορείτε να προχωρήσετε σταδιακά. Όταν βρείτε κάτι που σας κινητοποιεί ουσιαστικά, αξίζει να το καλλιεργήσετε με συνέπεια, ευελιξία και ρεαλιστικές προσδοκίες.

Από την άλλη πλευρά, αν έχετε ανακαλύψει το πάθος σας και δεν κάνετε τίποτα για αυτό, τότε η αλλαγή δύσκολα θα έρθει από μόνη της. Όποιο πάθος και να έχουμε, αν δεν κάνουμε κάτι για αυτό, τότε μένει αναξιοποίητο.

Ίσως να έχουμε μια καλή δουλειά με την οποία πληρώνουμε τους λογαριασμούς μας, αλλά να μην μας επιτρέπει να ακολουθήσουμε το πάθος μας. Φοβόμαστε τι θα συμβεί αν τα πράγματα αλλάξουν. Η αλλαγή συχνά μοιάζει τρομακτική, όμως αρκετές φορές ανακαλύπτουμε νέες δυνατότητες μόνο όταν δοκιμάζουμε κάτι έξω από τη ζώνη άνεσής μας.

Μόνοι μας γράφουμε την ιστορία της ζωής μας. Μην συμβιβάζεστε με τα ελάχιστα επειδή αυτό λειτουργεί αυτή τη στιγμή. Ίσως να μην ανακαλύψετε ποτέ πλήρως τι μπορείτε να καταφέρετε, αν δεν δοκιμάσετε σταδιακά τα όριά σας με ασφάλεια και επίγνωση.

1. Ρεαλισμός και ανθεκτικότητα

Ακόμη και αν παλεύουμε για το πάθος μας, μπορεί να συναντήσουμε εμπόδια και να αποτύχουμε. Όμως αυτό δεν χρειάζεται να μας παίρνει από κάτω. Αυτό συμβαίνει όταν θέλουμε να υλοποιήσουμε τους στόχους μας. Οι αποτυχίες μπορούν να λειτουργήσουν ως εμπειρίες μάθησης, εφόσον τους δώσουμε χώρο να αξιοποιηθούν δημιουργικά.

Πάθος και σκοπός αλληλεπιδρούν: μερικές φορές το πάθος γεννά σκοπό, άλλες φορές ένας ξεκάθαρος σκοπός μάς βοηθά να αναγνωρίσουμε το πάθος μας. Δεν υπάρχει μονόδρομος. Η διερεύνηση του πάθους σου μπορεί να σε φέρει πιο κοντά σε μια ζωή με περισσότερο προσωπικό νόημα και κατεύθυνση.

Οι περισσότεροι από εμάς ζούμε μια ζωή χωρίς σκοπό ή νόημα. Για αυτό, έχουμε την τάση να αποπροσανατολιζόμαστε και να χάνουμε το δρόμο μας κάπου στη μέση. Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι νιώθουν μεγαλύτερη ικανοποίηση όταν έχουν αναγνωρίσει τι τους ενδιαφέρει ουσιαστικά.

Πολλοί επιτυχημένοι άνθρωποι έχουν εντοπίσει δεξιότητες και ενδιαφέροντα που αξιοποίησαν συστηματικά. Όλοι μας μπορούμε να διαπρέψουμε στη ζωή μας, αρκεί να βρούμε το πάθος μας και να δουλέψουμε σκληρά για αυτό. Η επιτυχία δεν έρχεται από μόνη της, χρειάζεται προσπάθεια, συνέπεια και ρεαλιστική προσέγγιση.

2. Δεν κάνουμε βιαστικές κινήσεις

Η ζωή δεν σημαίνει ότι πρέπει να πηγαίνουμε βιαστικά από το ένα πράγμα στο άλλο. Στην πραγματικότητα, αν θέλουμε να βρούμε το πάθος μας, τότε είναι η στιγμή να επιβραδύνουμε και να δούμε καλύτερα ποιοι πραγματικά είμαστε.

Σίγουρα θα βρούμε απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις που μας βασανίζουν αν ρίξουμε τους ρυθμούς μας και δούμε τι πραγματικά θέλουμε από τον εαυτό μας. Η ψυχοθεραπεία μπορεί, για ορισμένους ανθρώπους και σε κατάλληλο θεραπευτικό πλαίσιο, να βοηθήσει στη διερεύνηση ζητημάτων νοήματος, αξιών και προσωπικής κατεύθυνσης. Δεν αποτελεί τη μόνη οδό ούτε είναι η ίδια διαδικασία για όλους.¹ Vos, et al. (2018). The effects of psychological meaning-centered therapies on quality of life and psychological stress: A metaanalysis. Palliative & Supportive Care, 16(5), 608-632.

Σε αυτό το πλαίσιο, έρευνες δείχνουν ότι το βίωμα νοήματος στη ζωή συνδέεται με αίσθηση σκοπού, συνοχή και σημαντικότητα — και η ψυχοθεραπεία μπορεί να υποστηρίξει τη διερεύνηση και των τριών.

3. Εμείς γράφουμε την ιστορία μας

Πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι η ζωή είναι στα χέρια τους. Πολλές φορές κατηγορούμε τους άλλους για τις αποτυχίες μας, αλλά όταν συνειδητοποιούμε ότι έχουμε την ικανότητα να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι και να εξελιχθούμε τότε γινόμαστε πιο ικανοί. Είναι σημαντικό να κάνουμε αλλαγές την κατάλληλη στιγμή. Έχουμε τη δυνατότητα να αλλάξουμε τη ζωή μας.

4. Ανακαλύπτουμε τις δυνατότητές μας

Οι περισσότεροι άνθρωποι διαθέτουν δυνατότητες που παραμένουν αναξιοποίητες, όχι επειδή δεν υπάρχουν, αλλά επειδή δεν έχουν βρει ακόμη το κατάλληλο πλαίσιο ή ερέθισμα για να εκφραστούν. Ο κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός και μοναδικός. Προσπαθήστε να ανακαλύψετε σε τι είστε καλοί. Πρέπει να είναι κάτι που σας βγαίνει φυσικά. Δουλέψτε τα φυσικά σας ταλέντα και έτσι θα μπορέσετε να διαπρέψετε. Και το σημαντικότερο, θα νιώθετε χαρά επειδή κάνετε αυτό που αγαπάτε.

5. Μπορούμε και θέλουμε

Αυτή είναι μια θετική δήλωση που είναι ανάγκη να επαναλαμβάνουμε στον εαυτό μας κάθε μέρα. Καλλιεργώντας την αυτοπεποίθησή μας και την πίστη στον εαυτό μας, φυτεύουμε έμμεσα μια θετική ιδέα στο μυαλό μας. Ένας βοηθητικός τρόπος για να διατηρούμε το ενδιαφέρον και τη συγκέντρωσή μας στους στόχους μας είναι να καλλιεργούμε αυτοπεποίθηση, αυτοπαρατήρηση και πιο ρεαλιστικούς τρόπους διαχείρισης των φόβων μας.

6. Αναγνωρίζουμε τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα

Στη ψυχοθεραπεία, η αναγνώριση μοτίβων αποτελεί κεντρικό εργαλείο αυτογνωσίας. Συχνά, αυτό που επαναλαμβάνεται δεν είναι τυχαίο — αντανακλά ανεκπλήρωτες ανάγκες, μη επεξεργασμένες εμπειρίες ή κυρίαρχες πεποιθήσεις για τον εαυτό.

Όταν μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα, τότε μόνο μπορούμε να κάνουμε τις απαραίτητες αλλαγές. Ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο μπορεί να είναι μια κατάσταση, μια σκέψη ή ένα συναίσθημα που δυσκολεύει τη λειτουργικότητά μας ή την πρόοδό μας. Αυτό μπορεί να είναι ένα χρήσιμο σήμα για να τα αναγνωρίσουμε και να τα επεξεργαστούμε σταδιακά.

7. Εκδηλώνουμε τα συναισθήματά μας

Ένας βοηθητικός τρόπος για να κατανοήσουμε καλύτερα το πάθος μας είναι να βάλουμε σε τάξη όσα υπάρχουν στο μυαλό μας. Αυτό μπορεί να γίνει εκδηλώνοντας τα συναισθήματά μας. Μερικοί άνθρωποι γράφουν τις σκέψεις τους, ενώ άλλοι προτιμούν να μιλούν για όσα αισθάνονται. Σε κάθε περίπτωση, είναι καλό να εκφράζουμε τα συναισθήματα και τις ιδέες μας.

Η καταγραφή σκέψεων σε ημερολόγιο μπορεί να βοηθήσει μερικούς ανθρώπους να οργανώνουν καλύτερα όσα νιώθουν και να παρατηρούν πιο καθαρά τα ενδιαφέροντα και τις αξίες τους. Για να μπορέσουμε να ανακαλύψουμε το πάθος μας, αφιερώνουμε λίγα λεπτά καθημερινά για να καταγράψουμε τα συναισθήματά μας. Μετά από μερικές εβδομάδες, είναι πιθανό να παρατηρήσετε μοτίβα, επιθυμίες ή ανάγκες που πριν δεν είχατε προσέξει.

Ενθαρρύνω πολλούς από τους ανθρώπους με τους οποίους εργάζομαι να αρχίσουν με μικρά βήματα: μερικές αράδες κάθε βράδυ, χωρίς στόχο, χωρίς διόρθωση — απλά η ειλικρινής καταγραφή της στιγμής. Αυτή η απλή πράξη αποτελεί συχνά την πρώτη φάση της αυτοπαρατήρησης.

8. Δεν ξεχνάμε να διασκεδάζουμε

Αυτό που συμβαίνει πολλές φορές είναι να επικεντρωνόμαστε στους στόχους μας τόσο πολύ που ξεχνάμε να διασκεδάζουμε. Όταν σταματάμε να απολαμβάνουμε αυτό που κάνουμε, μπορεί να αυξηθεί η πίεση, η κόπωση ή η απογοήτευση.

Πολλοί άνθρωποι έχουν ξεκαθαρίσει ποιο είναι το πάθος τους, παρ’ όλα αυτά δεν είναι ευτυχισμένοι. Τι συμβαίνει σε αυτή την περίπτωση; Συνήθως, αυτό οφείλεται στο ότι ξεχνάμε πόσο σημαντικό είναι να απολαμβάνουμε ό,τι κάνουμε και θέλουμε να επιτυγχάνουμε τον ένα στόχο μετά τον άλλο σαν ρομπότ.

9. Αφήνουμε στην άκρη τις αναστολές μας

Συχνά οι αναστολές συνδέονται με φόβο αποτυχίας, απόρριψης ή αβεβαιότητας. Όταν αναγνωρίζουμε τους βασικούς φόβους μας, μπορούμε συχνά να τους κατανοούμε καλύτερα και να δουλεύουμε πιο σταδιακά πάνω στη διαχείρισή τους.

Δεν χρειάζεται να ανησυχούμε πάντα για τα αποτελέσματα. Στόχος είναι να απολαμβάνουμε την κάθε στιγμή. Όταν δίνουμε έμφαση στις αποτυχίες του παρελθόντος, δεν έχουμε το θάρρος να κυνηγήσουμε τα όνειρά μας. Να θυμάστε, να κοιτάτε μπροστά και όχι πίσω.

10. Παραμένουμε αυθεντικοί

Πολλοί άνθρωποι θέλουν να γίνουν κάτι άλλο από αυτό που είναι. Όμως αυτό έχει αποτέλεσμα; Φυσικά και όχι. Η ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό μας μπορεί να μας φέρει πιο κοντά σε όσα έχουν πραγματική σημασία για εμάς. Δεν χρειάζεται να ακολουθούμε την επιτυχία κάποιου άλλου, αρκεί να βρούμε σε τι είμαστε εμείς καλοί.

11. Παίρνουμε ρίσκα

Πολλοί από εμάς δεν εξερευνούν τις δυνατότητές τους επειδή φοβούνται. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος να θέλει να κάνει extreme sports, όμως ο φόβος μπορεί να τον αποθαρρύνει ή να τον κάνει να αναβάλλει την απόφασή του. Φτάνει έτσι σε μια ηλικία που δεν μπορεί να κάνει το πάθος του πραγματικότητα και μετανιώνει που δεν πήρε το ρίσκο νωρίτερα.

Όταν εξερευνούμε όσα μας αρέσουν, πέφτουμε πάνω σε μια ιδέα ή ευκαιρία που φαίνεται εξαιρετικά ελκυστική. Μπορεί να είναι η δουλειά των ονείρων μας ή μια ευκαιρία να εξερευνήσουμε ένα χόμπι μας. Όταν αυτό συμβαίνει, αξίζει να το αξιολογούμε ρεαλιστικά και, όπου είναι εφικτό, να το τολμάμε με προετοιμασία.

Η παρατεταμένη αναβλητικότητα ή η χρόνια αναποφασιστικότητα μπορεί να δυσκολεύουν την εξέλιξη και την παραγωγικότητά μας. Η αναβλητικότητα θα μας κάνει τελικά να μετανιώσουμε που δεν αρπάξαμε την ευκαιρία στην ώρα της.

12. Αναγνωρίζουμε τις αδυναμίες μας

Τα πιο μεγάλα όνειρά μας δεν εκπληρώνονται πάντα. Η αναγνώριση αδυναμιών χωρίς να συνοδεύεται από αυτοκριτική — αυτό που η ψυχολογία αποκαλεί «αυτοπαρατήρηση χωρίς κρίση» — αποτελεί μία από τις πιο χρήσιμες δεξιότητες που μπορεί να καλλιεργηθεί στο πλαίσιο ψυχοθεραπείας. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να θέλει να γίνει διάσημος τραγουδιστής, όμως η φωνή του να μην είναι αρκετά καλή.

Όταν αναγνωρίζουμε τις αδυναμίες μας και τα ταλέντα μας, τότε μπορούμε να κυνηγήσουμε ελεύθερα τα όνειρά μας. Μπορεί τελικά το συγκεκριμένο άτομο να μην γίνει διάσημος τραγουδιστής, αλλά ένας ταλαντούχος μουσικός.

Η ψυχολογία αναφέρεται σε αυτή τη διαδικασία ως ρεαλιστική αυτοαξιολόγηση — ικανότητα αναγνώρισης τόσο των δυνατοτήτων όσο και των ορίων μας, χωρίς να αποθαρρυνόμαστε. Αυτή η ισορροπία σχετίζεται με υψηλότερη αυτοεκτίμηση και ψυχολογική ευελιξία.

13. Ανακαλύπτουμε τα κίνητρά μας

Για πολλούς ανθρώπους, δυστυχώς, τα χρήματα είναι ο κύριος παράγοντας στη ζωή τους. Έτσι καταλήγουν να έχουν μια ρουτίνα που σιχαίνονται. Είναι απολύτως κατανοητό ότι τα χρήματα βοηθούν να έχουμε μια καλή ζωή. Ωστόσο, το πάθος και οι οικονομικές ανάγκες δεν συμβαδίζουν πάντα με απλό τρόπο.

Όταν νιώθουμε έντονο ενδιαφέρον για κάτι, μπορεί να είμαστε περισσότερο πρόθυμοι να επενδύσουμε χρόνο και κόπο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι παύουν να υπάρχουν οικονομικές ανάγκες ή πρακτικοί περιορισμοί. Μπορεί να δουλεύουμε με λιγότερα χρήματα για αυτό που αγαπάμε.

Η επιλογή καριέρας βάσει αποκλειστικά του πάθους, χωρίς αξιολόγηση αγοράς εργασίας, δεξιοτήτων και οικονομικής βιωσιμότητας, μπορεί να αποβεί αντιπαραγωγική. Το πάθος μπορεί να λειτουργεί ως κίνητρο επιμονής, αλλά δεν αντικαθιστά τον στρατηγικό σχεδιασμό.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Vos, et al. (2018). The effects of psychological meaning-centered therapies on quality of life and psychological stress: A metaanalysis. Palliative & Supportive Care, 16(5), 608-632. [link]
2. ↸2.Shedler, J. (2010). The efficacy of psychodynamic psychotherapy. American Psychologist, 65(2), 98-109. [link]
3. ↸3.The Efficacy of Psychodynamic Psychotherapy.APA. [link]