Κατακτώντας την ευεξία!

Ευεξία

Η ευεξία περιλαμβάνει ένα συνδυασμό συναισθημάτων, όπως η ικανοποίηση και η ευτυχία. Η ευεξία αποτελεί μια μορφή ισορροπίας. Αυτή η ισορροπία μπορεί να επιτευχθεί όταν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που προκύπτουν στην καθημερινότητα.

Πολλές φορές οι δυσκολίες μπορεί να επηρεάζουν την ευεξία μας. Όμως ως άνθρωποι έχουμε τις ικανότητες να βρίσκουμε ξανά την ισορροπία μας. Η ευεξία σχετίζεται με την προσωπική και την επαγγελματική μας επιτυχία, αποτελώντας θεμελιώδη διάσταση της γενικής υγείας και δεν περιορίζεται απλώς στην απουσία ασθένειας. Οδηγεί σε καλύτερη απόδοση στη δουλειά, δημιουργικότητα και ικανοποιητικές σχέσεις.

Γιατί είναι όμως τόσο δύσκολο να ορίσουμε την ευεξία; Πιθανότατα επειδή περιλαμβάνει πολλές εμπειρίες της ζωής και συναισθήματα που διαφέρουν για κάθε άνθρωπο.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ευεξία δεν είναι απλώς η απουσία ασθένειας, αλλά μια δυναμική κατάσταση όπου το άτομο αναγνωρίζει τις ικανότητές του, διαχειρίζεται το φυσιολογικό στρες και συνεισφέρει στην κοινότητα.⁴ World Health Organization. New WHO guidance calls for urgent transformation of mental health policies. Αυτός ο ορισμός αναδεικνύει την ανάγκη για μια βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση της υγείας.

Ποιες είναι οι μορφές της ευεξίας;

• Συναισθηματική ευεξία: η ικανότητα μας να διαχειριζόμαστε αποτελεσματικά τις στρεσογόνες καταστάσεις, να χαλαρώνουμε, να έχουμε αντοχή, να δείχνουμε αγάπη προς τον εαυτό μας και να προάγουμε θετικά συναισθήματα.
• Σωματική ευεξία: η ικανότητα να διατηρούμε υγιές το σώμα μας μέσω ενός υγιεινού τρόπου ζωής και άσκησης.
• Κοινωνική ευεξία: η ικανότητα να επικοινωνούμε, να δημιουργούμε ουσιαστικές σχέσεις με τους άλλους και να διατηρούμε το υποστηρικτικό μας σύστημα ώστε να μην νιώθουμε μοναξιά.
• Ευεξία στο χώρο εργασίας: η ικανότητα να ακολουθούμε τις αξίες και τα ενδιαφέροντα μας ώστε η δουλειά μας να μας προσφέρει ικανοποίηση και ευτυχία.

Για να ενισχύσουμε την ευεξία μας, χρειάζεται όλες αυτές οι πτυχές να λειτουργούν ικανοποιητικά.

1. Συναισθηματική ευεξία

Για να αναπτύξουμε τη συναισθηματική μας ευεξία, είναι ανάγκη να έχουμε συναισθηματικές δεξιότητες, όπως η θετικότητα, ο έλεγχος των συναισθημάτων, η ενσυνειδητότητα. Συχνά, είναι ανάγκη να καλλιεργήσουμε αυτές τις δεξιότητες ώστε να αντιμετωπίσουμε όλα όσα προκύπτουν στη ζωή μας. Όταν αναπτύσσουμε δεξιότητες συναισθηματικής ευεξίας, ενισχύουμε την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε τις προκλήσεις και να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας. Έτσι, μπορούμε να απολαμβάνουμε τη ζωή μας περισσότερο, νιώθουμε ευτυχισμένοι και επιτυγχάνουμε αποτελεσματικά τους στόχους μας.

Οι δεξιότητες που συμβάλλουν στην συναισθηματική μας ευεξία είναι:

• Δεξιότητες ευτυχίας
• Δεξιότητες ενσυνειδητότητας
• Θετικός τρόπος σκέψης
• Αντοχή

2. Σωματική ευεξία

Για να έχουμε σωματική ευεξία είναι ανάγκη να ακολουθούμε μια ισορροπημένη διατροφή και να ασκούμαστε τακτικά. Όταν εστιάζουμε στη σωματική μας ευρωστία, όχι μόνο νιώθουμε καλά, αλλά ενισχύουμε τη γενική μας ευεξία και δημιουργούμε μια θετική βάση για την ποιότητα ζωής μας.

Μπορούμε να ενισχύσουμε τη σωματική μας ευεξία με την υγιεινή διατροφή, την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών και την τακτική άσκηση. Υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες η ολιστική διατροφή δεν εξασφαλίζει την υγεία μας. Ίσως να έχουμε κάποια έλλειψη σε θρεπτικά συστατικά ή οι τροφές που καταναλώνουμε να περιέχουν πολλές τοξίνες. Είναι σημαντικό να υιοθετούμε ωφέλιμες συνήθειες και να προχωράμε σε αλλαγές που υποστηρίζουν τη γενική μας ευεξία.

3. Κοινωνική ευεξία

Για να βελτιώσουμε την κοινωνική μας ευεξία, είναι ανάγκη να διαθέτουμε τις κατάλληλες κοινωνικές δεξιότητες, όπως η ευγνωμοσύνη, η ευγένεια και η επικοινωνία. Οι κοινωνικές δεξιότητες βοηθούν στην θετική αλληλεπίδραση με τους άλλους, μας βοηθούν να μην νιώθουμε μοναξιά, θυμό. Όταν έχουμε κοινωνική ευεξία, νιώθουμε ότι οι σχέσεις μας με τους άλλους είναι πιο ουσιαστικές.

Κάποιες δεξιότητες που συμβάλλουν στην κοινωνική μας ευεξία περιλαμβάνουν:

• Εξάσκηση στην ευγνωμοσύνη
• Δημιουργία ουσιαστικών κοινωνικών σχέσεων

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η κοινωνική μας ευεξία είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους να ενισχύσουμε την συναισθηματική μας ευεξία. Όταν έχουμε καλές κοινωνικές σχέσεις , αισθανόμαστε καλύτερα, έχουμε περισσότερα θετικά συναισθήματα και μπορούμε να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τις προκλήσεις.

4. Ευεξία στο χώρο εργασίας

Για να αναπτύξουμε την ευεξία μας στο χώρο εργασίας, είναι ανάγκη η δουλειά μας να αντιπροσωπεύει τις αξίες μας. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν τις επαγγελματικές μας δεξιότητες, με τις οποίες επιτυγχάνουμε τους στόχους μας. Η ισορροπία ανάμεσα στη δουλειά και την προσωπική ζωή είναι αναγκαία για την ευεξία μας.² Nunes & Rodrigues (2024). Striking the balance: Exploring the impact of work-life balance on workplace well-being with the mediating influence of job embeddedness. Human Systems Management, 43(1), 1-15. Αυτές οι δεξιότητες συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων μας, μας δίνουν κίνητρο και τελικά μας οδηγούν στην επιτυχία.

Κάποιες δεξιότητες κλειδιά για την ευεξία στο χώρο εργασίας είναι:

• Η διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στη δουλειά και στην προσωπική ζωή
• Ο σκοπός της ζωής

Επειδή περνάμε πολύ χρόνο στη δουλειά μας, η ευεξία στο χώρο εργασίας έχει τεράστια επίδραση στη συνολική μας ευεξία.

Πώς μπορούμε να βελτιώσουμε την ευεξία μας;

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να βελτιώσουμε την ευεξία μας. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει μόνο μια τέλεια λύση. Αυτό που λειτουργεί για ένα άτομο μπορεί να μην έχει αποτέλεσμα για ένα άλλο.

Μέσα από την κλινική πρακτική, παρατηρώ  συχνά ότι η πορεία προς την ευεξία είναι αυστηρά εξατομικευμένη. Αυτό που απαιτείται είναι η προσεκτική αξιολόγηση των βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών αναγκών του κάθε ατόμου, μακριά από γενικευμένες προσεγγίσεις.

1. Περνάμε χρόνο στη φύση

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η επαφή με τη φύση αυξάνει την ευεξία μας. Δημιουργεί θετικά συναισθήματα, χαρά και ευδαιμονία. Ο χρόνος που περνάμε στη φύση συνδέεται επίσης με την αίσθηση του νοήματος και του σκοπού στη ζωή όπως και με την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε τις προκλήσεις. Όταν αφιερώνουμε 120 λεπτά την εβδομάδα στη φύση έχουμε καλύτερη υγεία.¹ White et al. (2019). Spending at least 120 minutes a week in nature is associated with good health and wellbeing. Scientific Reports, 9(1), 7730.

2. Εξασκούμαστε την ευγνωμοσύνη

Η ευγνωμοσύνη είναι μια εμπειρία που αυξάνει την ευεξία μας. Η ευγνωμοσύνη είναι ένα συναίσθημα που παρατηρείται όταν κάποιος είναι αποδέκτης μιας ευγενικής πράξης και νιώθει πως θέλει να ανταποδώσει. Είναι σημαντικό να δείχνουμε την ευγνωμοσύνη μας για όσα έχουμε. Έτσι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το άγχος σε καταστάσεις πίεσης και να νιώθουμε θετικά συναισθήματα στην καθημερινότητα. Επίσης, η αυτογνωσία είναι ο θεμέλιος λίθος για την αλλαγή. Χωρίς αυτή δεν μπορούμε να βελτιώσουμε τον εαυτό μας και τις σχέσεις μας.

3. Βρίσκουμε την ισορροπία ανάμεσα στη δουλειά και στην προσωπική ζωή

Το εργασιακό περιβάλλον μπορεί να μας βοηθήσει ή να μας βλάψει. Οι παράγοντες στο χώρο εργασίας που επηρεάζουν αρνητικά την ευεξία μας περιλαμβάνουν τις υψηλές απαιτήσεις, την έλλειψη αυτονομίας, τις προβληματικές σχέσεις με τους συνεργάτες και ο υπερβολικός φόρτος εργασίας.

Οι εργοδότες μπορούν να βοηθήσουν στην βελτίωση της ευεξίας των εργαζομένων με καλύτερους μισθούς, ευκαιρίες εξέλιξης, υποστήριξη σε θέματα υγείας και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Επίσης οι αλλαγές στο εργασιακό περιβάλλον και στη δομή της εργασίας είναι βοηθητικές.

Η ευεξία των εργαζομένων έχει πολλά οφέλη στις επιχειρήσεις καθώς οι εργαζόμενοι έχουν καλύτερη απόδοση, αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά την πίεση και το άγχος, έχουν ικανοποιητικές σχέσεις. Ένα καλό εργασιακό περιβάλλον συμβάλλει στην ευεξία μας και δημιουργεί συνθήκες που υποστηρίζουν την ψυχική μας ανθεκτικότητα.

4. Αποζητούμε θετικές σχέσεις

Οι άνθρωποι που έχουν θετικές σχέσεις έχουν περισσότερη ευεξία. Από την άλλη πλευρά, οι φτωχές κοινωνικές σχέσεις είναι καταστροφικές για την ευεξία μας. Οι θετικές κοινωνικές σχέσεις αποτελούν ένα ισχυρό υποστηρικτικό δίκτυο που μπορεί να συνεισφέρει στη διατήρηση της ψυχικής μας ισορροπίας.

Οι προκοινωνικές συμπεριφορές είναι σημαντικές για την δημιουργία κοινωνικών σχέσεων που αυξάνουν την ευεξία μας.³ Harris & Orth (2020). The link between self-esteem and social relationships: A meta-analysis of longitudinal studies. Journal of Personality and Social Psychology, 119(6), 1459-1477. Η εκτίμηση και η ευγνωμοσύνη είναι προκοινωνικά χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, όταν επικεντρωνόμαστε στα θετικά χαρακτηριστικά και στις πράξεις των άλλων. Η συμπόνια για τους άλλους συμβάλλει στην ευεξία μας. Η γενναιοδωρία, είναι επίσης ένας ισχυρός δείκτης που δείχνει την ικανοποίηση από τη ζωή.

Επίσης η ελπίδα είναι ουσιαστικό κομμάτι της ψυχολογίας. Είναι η πεποίθηση ότι τα πράγματα θα γίνουν καλύτερα. Η ελπίδα είναι ένα θετικό συναίσθημα που συμβάλλει στην ικανοποίηση, στην προσαρμογή και στην αίσθηση του σκοπού.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.White et al. (2019). Spending at least 120 minutes a week in nature is associated with good health and wellbeing. Scientific Reports, 9(1), 7730. [link]
2. ↸2.Nunes & Rodrigues (2024). Striking the balance: Exploring the impact of work-life balance on workplace well-being with the mediating influence of job embeddedness. Human Systems Management, 43(1), 1-15. [link]
3. ↸3.Harris & Orth (2020). The link between self-esteem and social relationships: A meta-analysis of longitudinal studies. Journal of Personality and Social Psychology, 119(6), 1459-1477. [link]
4. ↸4.World Health Organization. New WHO guidance calls for urgent transformation of mental health policies. [link]