Πικρία στη σχέση

Πικρία στη σχέση

Η πικρία στη σχέση είναι μια σιωπηλή, διαβρωτική δύναμη, που είναι ικανή να εκτροχιάσει ακόμη και την πιο βαθιά σύνδεση. Καθώς ο έντονος θυμός προκαλεί συγκρούσεις, η πικρία δρα κάτω από την επιφάνεια, συχνά περνά απαρατήρητη μέχρι να φτάσει σε ένα σημείο που να απειλεί τη σχέση. Έρευνες δείχνουν ότι τα ανεπίλυτα αρνητικά συναισθήματα στις σχέσεις μπορούν να προβλέψουν μελλοντικές δυσκολίες.

Στην κλινική πράξη, παρατηρώ ότι η πικρία αποτελεί ένα από τα πιο συχνά θέματα που φέρνουν τα ζευγάρια στη θεραπεία, συχνά χωρίς να το έχουν αναγνωρίσει πλήρως.

Τι είναι η πικρία;

Η πικρία είναι ένα πολύπλοκο συναίσθημα, ένα μίγμα απογοήτευσης, θυμού και απέχθειας. Είναι ουσιαστικά ένα συναίσθημα διαμαρτυρίας που προκύπτει όταν συμβαίνει κάτι τελείως άδικο.

Πολλές φορές η πικρία μοιάζει με το συνεχή μηρυκασμό, όπου κάποιος παίζει στο μυαλό του ξανά και ξανά τα ίδια πράγματα, που αποδεικνύουν ότι το παράπονο του είναι δικαιολογημένο.

Η πικρία είναι σαν να πίνεις δηλητήριο, πλήττει κυρίως τον ίδιο τον εαυτό μας. Η πικρία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική μας υγεία, καθώς μας κράτα κολλημένους σε ένα κύκλο πόνου και αρνητικότητας.

Πώς εμφανίζεται η πικρία στην προσωπική ζωή;

Η πικρία είναι ύπουλη, αλλά έχει ξεκάθαρα συμπτώματα. Με τον καιρό, η ανεπίλυτη πικρία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την συναισθηματική και την σωματική οικειότητα, και να θάψει την αγάπη κάτω από στρώματα αρνητικότητας. Η πικρία εμφανίζεται στη σχέση ως:

1. Συναισθηματικά και σωματικά συμπτώματα: η πικρία μπορεί να συνοδεύεται από σωματικές εκδηλώσεις όπως αίσθημα σφίξιμου στο στήθος ή στο λαιμό, να μοιάζει με καταπιεσμένη οργή, να συνοδεύεται από δυσάρεστα αισθήματα όπως ένταση ή δυσφορία στο στομάχι. Κάποιες φορές η πικρία δημιουργεί έντονο συναισθηματικό φορτίο.

2. Απομόνωση και παθητική επιθετικότητα: ο σύντροφος σας ή εσείς μπορεί να μην είστε συναισθηματικά διαθέσιμοι, να δίνετε απότομες απαντήσεις ή να έχετε παθητικά επιθετικές συμπεριφορές όπως ο σαρκασμός ή τα αρνητικά σχόλια. Υπάρχει έλλειψη στοργής και απουσία αλληλεπίδρασης.

3. Αρνητικότητα: η πικρία δημιουργεί ένα φίλτρο μέσα από το οποίο βλέπετε αρνητικά όσα κάνει ο σύντροφος σας, διαστρεβλώνει την πραγματικότητα και δεν σας αφήνει να δείτε τις θετικές προσπάθειες.

Διαχείριση συναισθημάτων πικρίας

Για να διαχειριστείτε καλύτερα το συναίσθημα της πικρίας, είναι ανάγκη να αναγνωρίσετε ότι είναι σύμπτωμα ενός μεγαλύτερου προβλήματος στη σχέση που χρήζει αντιμετώπισης.

Οι παρακάτω στρατηγικές μπορούν να υποστηρίξουν τη διαχείριση συναισθημάτων πικρίας, αλλά δεν υποκαθιστούν επαγγελματική ψυχολογική υποστήριξη όταν αυτή χρειάζεται.

1. Αλλάξτε νοοτροπία

Είναι σημαντικό να αλλάξετε τρόπο σκέψης για να δείτε τις καλές προθέσεις του συντρόφου σας. Αντί να πιστεύετε ότι είναι ένα "κακό" άτομο που θέλει να σας κάνει να νιώθετε άσχημα, προσπαθήστε να κατανοήσετε γιατί συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο. Επίσης, μπορείτε να δείτε με συμπόνια το σύντροφο σας και να σκεφτείτε τι θα κάνατε στη θέση του.

2. Επικοινωνήστε

Όταν νιώθετε πικρία, συχνά την εκφράζετε με θυμό, απογοήτευση, αναστάτωση, περιφρόνηση (π.χ. "Είσαι εγωιστής και δεν νοιάζεσαι για τα δικά μου συναισθήματα!"). Με αυτό τον τρόπο όμως κάνετε το σύντροφο σας να συμπεριφέρεται αμυντικά ή να απομακρύνεται ακόμη περισσότερο. Αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι ένας ήρεμος διάλογος για να εκφράσετε τα συναισθήματα σας.

3. Αναθεωρήστε τη σχέση σας

Αν η πικρία σας πηγάζει από θέματα συμπεριφοράς, είναι ανάγκη να κάνετε συζητήσεις και να αντιμετωπίσετε αυτά τα θέματα. Να είστε ξεκάθαροι και συγκεκριμένοι για το τι χρειάζεστε, είτε είναι μια συγνώμη, επιβεβαίωση ή δέσμευση. Όταν ζητάτε κάτι, καλό είναι να αποφύγετε να κατηγορήσετε το σύντροφο σας και να είστε ξεκάθαροι. Επίσης, καλό είναι να σκεφτείτε τα εσωτερικά σας όρια: Πόσα μπορείτε να δώσετε στη σχέση χωρίς να νιώθετε πικρία; Η απελευθέρωση από την πικρία μπορεί να έρθει από την απελευθέρωση του εαυτού σας.

4. Δείξτε υπομονή

Αν ο σύντροφος σας προσπαθεί ειλικρινά να αλλάξει μια συμπεριφορά που σας προκαλεί πικρία, αλλά οι προσπάθειες του είναι αδέξιες, πρέπει να γιορτάσετε την προσπάθεια. Αντί να επικεντρώνεστε στην απόδοση, επικεντρωθείτε στην προσπάθεια. Από την εμπειρία μου, τα ζευγάρια που εστιάζουν στην πρόθεση και όχι στην τελειότητα, αναπτύσσουν πιο βιώσιμες αλλαγές. Η προθυμία να παρατηρήσετε την προσπάθεια του θα του δώσει περισσότερο κίνητρο.

5. Συγχωρήστε

Καθώς η πικρία είναι το αντίθετο της ευγνωμοσύνης, είναι σημαντικό να ενισχύσετε το αίσθημα της ευγνωμοσύνης. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η καλλιέργεια ευγνωμοσύνης σχετίζεται με βελτιωμένη ψυχική ευεξία και σχεσιακή ικανοποίηση.

• Συγχώρεση: η πικρία σημαίνει ότι δεν συγχωρείτε. Η συγχώρεση σημαίνει ότι αφήνετε πίσω σας όσα συνέβησαν. Σημαίνει ότι απελευθερώνετε την ευκαιρία να τιμωρήσετε ξανά το σύντροφο σας για ότι συνέβη.
• Ευγνωμοσύνη: εκφράστε την ευγνωμοσύνη σας στο σύντροφο σας. Μπορείτε κάθε μέρα να γράφετε τρία πράγματα για τα οποία νιώθετε ευγνωμοσύνη, για να ενισχύσετε τα θετικά συναισθήματα στη σχέση σας.

Επιλέξτε τη σύνδεση από την τοξικότητα

Είναι συχνό να νιώθουμε πικρία κάποιες στιγμές. Είμαστε άνθρωποι και ευάλωτοι σε αυτές τις εμπειρίες. Αλλά αν και η πικρία μοιάζει δικαιολογημένη, να θυμάστε ότι είναι δηλητήριο για εμάς.

Η ανεπίλυτη πικρία μπορεί να συσσωρεύεται και να απομακρύνει δυο συντρόφους.

Το θετικό είναι ότι υπάρχουν τρόποι για να μειώσετε την τοξικότητα της πικρίας. Όταν αναγνωρίζετε τα συναισθήματα σας, αλλάζετε οπτική, βελτιώνετε την επικοινωνία, μπορείτε να αφήσετε πίσω σας όσα σας πίκραναν. Η επιλογή να απελευθερώσετε την πικρία είναι μια πράξη που θα σας ωφελήσει.

Η πικρία είναι ένα σύνθετο συναίσθημα που απαιτεί αναγνώριση και ενεργή διαχείριση:

• Η αποτελεσματική επικοινωνία και η ενσυναίσθηση είναι θεμελιώδεις για την επίλυση
• Η συγχώρεση και η ευγνωμοσύνη υποστηρίζουν τη συναισθηματική απελευθέρωση
• Η ψυχοθεραπεία ζεύγους παρέχει δομημένη υποστήριξη σε ασφαλές περιβάλλον
• Η έγκαιρη αντιμετώπιση προλαμβάνει τη συσσώρευση αρνητικών συναισθημάτων

Πότε η επαγγελματική βοήθεια είναι απαραίτητη;

Αν η πικρία παραμένει έντονη παρά τις προσπάθειές σας, αν επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή λειτουργία, ή αν υπάρχουν συνοδά συμπτώματα όπως άγχος ή κατάθλιψη, η επαγγελματική ψυχολογική υποστήριξη είναι σημαντική.

Ψυχοθεραπεία ζεύγους

Η ψυχοθεραπεία ζεύγους είναι ένα βήμα για την επούλωση σας, αλλά η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν κάποιες παγίδες που μπορεί να εμποδίζουν την εξέλιξη σας ή να επιδεινώνουν τα αρνητικά σας συναισθήματα. Μια από αυτές τις προκλήσεις είναι η κακή επικοινωνία. Μπορεί εσείς και ο σύντροφος σας να έχετε τελείως διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας, ή μπορεί ο ένας να κλείνετε στον εαυτό του ενώ ο άλλος θέλει να μιλήσει για όσα συμβαίνουν. Όταν δυο σύντροφοι δυσκολεύονται να εκφράσουν τον εαυτό τους ανοιχτά, προκύπτουν παρεξηγήσεις, που οδηγούν στην απογοήτευση. Η αποτελεσματική επικοινωνία θα σας βοηθήσει να μιλήσετε ανοιχτά για όσα νιώθετε. Θεραπευτικές προσεγγίσεις που εστιάζουν στη συναισθηματική ασφάλεια και την επικοινωνία έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές στην ενίσχυση των σχέσεων.

Ένα άλλο λάθος που σαμποτάρει την πρόοδο σας είναι ότι συσσωρεύετε την πικρία ή αφήνετε αυτά τα αρνητικά συναισθήματα να φωλιάζουν μέσα σας, χωρίς να τα αντιμετωπίσετε. Αυτή η πικρία μπορεί αργά να υπονομεύει την οικειότητα και την εμπιστοσύνη, έτσι είναι πιο δύσκολο να προχωρήσετε. Μπορεί ακόμη να αισθάνεστε πληγωμένοι από κάτι που συνέβη μήνες πριν ή να κουβαλάτε πληγές για τις οποίες δεν έχετε μιλήσει ποτέ. Η ψυχοθεραπεία ζεύγους σας δίνει την ευκαιρία να αναγνωρίσετε και να κατανοήσετε αυτά τα πολύπλοκα συναισθήματα σε υποστηρικτικό περιβάλλον.

Είναι επίσης σημαντικό και οι δυο σύντροφοι να είναι στην ίδια σελίδα όσον αφορά αυτό που θέλουν να πετύχουν στην ψυχοθεραπεία. Αν δεν υπάρχει κοινό όραμα ή ξεκάθαροι στόχοι, είναι εύκολο ένα ζευγάρι να κινείται προς διαφορετική κατεύθυνση. Καλό είναι να συζητήσετε τις ελπίδες και τις ανησυχίες σας και να δουλέψετε για τη σχέση σας. Μπορεί ο ένας να θέλει να βελτιωθεί η επικοινωνία ενώ ο άλλος να θέλει να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη. Η κατανόηση και το κίνητρο θα βοηθήσει σε αυτή τη διαδικασία.

Η αποφυγή των δύσκολων συζητήσεων είναι ένα άλλο στοιχείο που μπλοκάρει τη σχέση. Αν και μπορεί να μοιάζει πιο ασφαλές ένα ζευγάρι να αποφεύγει τις συγκρούσεις, ειδικά αν στο παρελθόν δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα, στην πραγματικότητα η αποφυγή δύσκολων θεμάτων μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες διαφωνίες στη συνέχεια. Η ψυχοθεραπεία ζεύγους βοηθά τα ζευγάρια να αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις, είτε πρόκειται για απογοητεύσεις του παρελθόντος, ανικανοποίητες ανάγκες. Όταν γίνονται αυτές οι συζητήσεις, η σύνδεση είναι πιο βαθιά και τα ζευγάρια αποκτούν ανθεκτικότητα.

Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να θυμάστε την ενσυναίσθηση και την κατανόηση. Κάθε σχέση αποτελείται από δυο μοναδικούς ανθρώπους, όπου ο καθένας έχει το δικό του τρόπο επικοινωνίας και διαφορετικές συναισθηματικές ανάγκες. Ίσως ο σύντροφος σας να χρειάζεται χρόνο πριν αντιδράσει σε κάτι, ενώ εσείς να προτιμάτε να μιλήσετε άμεσα.

Η ενσυναίσθηση βοηθά να κατανοήσετε καλύτερα τα συναισθήματα και τις ανησυχίες του συντρόφου σας, και αυτό οδηγεί στην πιο αποτελεσματική επικοινωνία και σε μια πιο δυνατή και υγιή σχέση.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Gottman, J. M., et al. (2015). An analysis of relationship conflict patterns as predictors of marital dissolution. Journal of Marriage and Family, 77(1), 39-56
2. ↸2.Johnson, S. M., et al. (2013). Adult attachment and couple therapy: The "secure base" in practice and research. Attachment & Human Development, 15(5-6), 534-558
3. ↸3.McCullough, M. E., et al. (2002). The grateful disposition: A conceptual and empirical topography. Journal of Personality and Social Psychology, 82(1), 112-127.