Φυσικά αντικαταθλιπτικά
Στις μέρες μας πολλοί άνθρωποι αναζητούν φυσικά αντικαταθλιπτικά για την βελτίωση της διάθεσης και τη συμπληρωματική υποστήριξη σε περιπτώσεις ήπιας θλίψης. Υπάρχουν βότανα και φυσικές ουσίες που μπορούν να βοηθήσουν σε ελαφριές μορφές και στα πρώτα στάδια της κατάθλιψης. Ωστόσο στη βαριά κατάθλιψη, αυτά τα φυτικά σκευάσματα, βιταμίνες και συμπληρώματα διατροφής δεν μπορούν να βοηθήσουν όσο τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα.
Το πρώτο βήμα όμως ειναι η σωστή διάγνωση, γιατί πρέπει να διακρίνει κανείς αν βιώνει θλίψη ή κατάθλιψη. Τη διάγνωση της κατάθλιψης μπορεί να την κάνει μόνο ένας ψυχίατρος (όχι ψυχολόγος), ωστόσο μία πρώτη εκτίμηση μπορείτε να έχετε από ενα online ΤΕΣΤ για την κατάθλιψη.
Εάν αντιμετωπίζετε θλίψη ή ελαφριά μορφή κατάθλιψης, πιθανώς τα παρακάτω φυτικά σκευάσματα να εναι βοηθητικά. Σε διαφορετική περίπτωση, θα πρέπει να λάβετε αντικαταθλιπτικά φάρμακα (όπως τα SSRI) ή/και ψυχοθεραπεία.
1. Saint John's wort
Το βαλσαμόχορτο είναι γνωστό για τις αντικαταθλιπτικές του ιδιότητες από την αρχαιότητα. Αρκετές μελέτες υποστηρίζουν το δυνητικό όφελος του St. John's wort στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ήπιας έως μέτριας κατάθλιψης. Επειδή αλληλεπιδρά με πολλά φάρμακα χρειάζεται προσοχή στη χρήση του, ιδιαίτερα εάν παίρνετε οποιαδήποτε φάρμακα.1
2. Ωμέγα-3
Τα ωμέγα-3 έχουν μελετηθεί σε διάφορες διαταραχές της διάθεσης, όπως η κατάθλιψη, με ενθαρρυντικά αποτελέσματα ως προς την υποστήριξη της διάθεσης. Δύο ωμέγα-3 λιπαρά οξέα συγκεκριμένα, το EPA (κυρίως) και το DHA θεωρείται ότι έχουν τη μεγαλύτερη δυνατότητα να ωφελήσουν άτομα με κατάθλιψη.2
3. 5-HTP
Το 5-HTP είναι μία χημική ουσία που ο οργανισμός μας παράγει από την τρυπτοφάνη. Κάποιες προκαταρκτικές μελέτες δείχνουν ότι τα συμπληρώματα διατροφής 5-HTP βοηθούν στην αύξηση των επιπέδων σεροτονίνης στον εγκέφαλο.
4. Βιταμίνη Β12
Η βιταμίνη Β12 είναι πολύ σημαντική για το νευρικό σύστημα, καθώς παίζει ρόλο στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου που επηρεάζουν τη διάθεση και άλλες εγκεφαλικές λειτουργίες. Τα χαμηλά επίπεδα Β12 και άλλων βιταμινών Β, μπορεί να συνδέονται με την κατάθλιψη.
5. Βιταμίνη D
Η έλλειψη βιταμίνης D οδηγεί τόσο σε ιατρικά όσο και σε ψυχιατρικά προβλήματα. Τα αποτελέσματά μελετών υποδηλώνουν ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D μπορεί να έχουν ευεργετικά αποτελέσματα τόσο σε άτομα με μείζων κατάθλιψη, όσο και σε άτομα με ηπιότερα συμπτώματα κατάθλιψης.3
6. Βελονισμός
Μια ακόμα συμπληρωματική επιλογή είναι ο βελονισμός, ο οποίος μπορεί να βοηθήσει σε θέματα διάθεσης και άγχους, ωστόσο είναι μία λύση που χρειάζεται επαναλαμβανόμενες συνεδρίες, συχνές το πρώτο διάστημα (πχ 2 ανά εβδομάδα για 1-2 μήνες) με σκοπό την βελτίωση της διάθεσης και τη διαχείριση του άγχους.
Άλλες συμπληρωματικές προσεγγίσεις για την κατάθλιψη
Τα βότανα και η διατροφή μπορεί να βοηθήσουν συμπληρωματικά στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ήπιας κατάθλιψης. Ωστόσο, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την φαρμακευτική αγωγή, ιδίως αν ήδη παίρνετε κάποιο αντικαταθλιπτικό. Ορισμένες συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορούν ίσως να βοηθήσουν επικουρικά, υπό τις οδηγίες ενός εξειδικευμένου γιατρού.
Ως ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, τονίζω πάντα στους θεραπευόμενούς μου ότι τα φυσικά συμπληρώματα λειτουργούν βέλτιστα ως μέρος μιας ευρύτερης, εξατομικευμένης θεραπευτικής προσέγγισης και όχι ως μεμονωμένες ή «μαγικές» λύσεις.
Με την ψυχοθεραπεία μπορείτε να διαχειριστείτε και να επεξεργαστείτε τα βαθύτερα ψυχολογικά αίτια της κατάθλιψης.4
Βιβλιογραφία
- 1.Shelton et al. (2001). Effectiveness of St John's wort in major depression: A randomized controlled trial. JAMA, 285(15), 1978-1986. [link]
- 2.Okereke et al. (2021). Effect of long-term supplementation with marine omega-3 fatty acids vs placebo on risk of depression or clinically relevant depressive symptoms and on change in mood scores: A randomized clinical trial. JAMA, 326(23), 2385-2394. [link]
- 3.Okereke et al. (2020). Effect of long-term vitamin D3 supplementation vs placebo on risk of depression or clinically relevant depressive symptoms and on change in mood scores: A randomized clinical trial. JAMA, 324(5), 471-480. [link]
- 4.Depression in adults: treatment and management (National Institute for Health and Care Excellence, 2022). [link]