Θεραπεία άνοιας με φυσικό τρόπο

Θεραπεία άνοιας με φυσικό τρόπο

Η άνοια είναι μια χρόνια νόσος, που εξελίσσεται και δεν μπορεί να αντιστραφεί, προκαλώντας προβλήματα στη μνήμη, στη σκέψη και στη συμπεριφορά. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ως σοβαρά, ανάλογα με τον τύπο της άνοιας που έχει κάποιος ασθενής και είναι επιδεινούμενα με το χρόνο.

Κλινικά, η άνοια διακρίνεται σε πολλούς τύπους — η νόσος Αλτσχάιμερ αφορά το 60-70% των περιπτώσεων, ακολουθεί η αγγειακή άνοια, η μετωποκροταφική άνοια και η άνοια με σωμάτια Lewy. Η διάκριση έχει θεραπευτική σημασία: η ανταπόκριση σε φαρμακολογικές ή συμπληρωματικές παρεμβάσεις μπορεί να διαφέρει ανά τύπο.

Η θεραπεία για την άνοια περιλαμβάνει παλιότερα φάρμακα (όπως η δονεπεζίλη, η ριβαστιγμίνη και η γκαλανταμίνη) αλλά και νέα φάρμακα για την άνοια. Αυτά τα φάρμακα είναι σχεδιασμένα ώστε να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου ή και να αντιστρέφουν βλάβες. Ωστόσο, έχουν παρενέργειες όπως η ναυτία, ο εμετός και η διάρροια.

Στις μέρες μας υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την θεραπεία της άνοιας με φυσικό τρόπο και υπάρχουν κάποιες πρόσθετες επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών ή στην παρηγορητική βοήθεια.

1. Ιατρική κάνναβη

Ενώ η έρευνα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι η κάνναβη μπορεί να ανακουφίσει ορισμένα συμπεριφορικά συμπτώματα που έχουν σχέση με την άνοια.

Η φαρμακευτική κάνναβη μπορεί να είναι χρήσιμη για την διαχείριση των συμπτωμάτων της άνοιας. Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να είναι αποτελεσματική και για άλλα νευροψυχιατρικά συμπτώματα της άνοιας. Αυτά περιλαμβάνουν:

• Σύγχυση
• Παρορμητικότητα
• Ευερεθιστότητα
• Παρεκκλίνουσα κινητική συμπεριφορά
• Διαταραχές νυχτερινής συμπεριφοράς
• Αποκλίνουσα εκφορά του λόγου

Οι κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η κάνναβη μπορεί να βοηθά στα συμπεριφορικά συμπτώματα της άνοιας.

Η ιατρική κάνναβη μπορεί να ανακουφίζει τη σύγχυση

Η σύγχυση είναι ένα συχνό σύμπτωμα της άνοιας, και ορίζεται ως η μη φυσιολογική συναισθηματική ή κινητική δραστηριότητα που περιλαμβάνει ανησυχία, περπάτημα, σφίξιμο των χεριών και άλλες επαναλαμβανόμενες κινήσεις. Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να προκαλεί αναστάτωση στους φροντιστές που θέλουν οι ασθενείς να είναι ήρεμοι και ασφαλείς.

Η ιατρική κάνναβη φαίνεται να μειώνει την ταραχή σε ορισμένους ασθενείς με άνοια.

Η ιατρική κάνναβη διερευνάται ως πιθανή συμπληρωματική προσέγγιση

Κάποιες μελέτες έχουν δείξει ότι τα κανναβινοειδή, και συγκεκριμένα η THC και η CBD, βοηθούν στην απομάκρυνση των επικίνδυνων πρωτεϊνών από τα εγκεφαλικά κύτταρα. Μια μελέτη έδειξε ότι η κανναβινόλη προστατεύει τα νευρικά κύτταρα από την οξειδωτική βλάβη. Ορισμένα προκλινικά δεδομένα δείχνουν ότι η κανναβινόλη ενδέχεται να προστατεύει τα νευρικά κύτταρα από οξειδωτική βλάβη, ωστόσο αυτά τα ευρήματα δεν έχουν επιβεβαιωθεί σε κλινικές μελέτες σε ανθρώπους.

2. Άσκηση

Η άσκηση είναι μια ωφέλιμη εναλλακτική θεραπεία για την άνοια. Ωφελεί όχι μόνο τους ασθενείς αλλά και τους φροντιστές. Η άσκηση έχει πολλά οφέλη για τους ασθενείς με άνοια:

• Συμβάλλει στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας
• Δίνει την ευκαιρία για κοινωνικές αλληλεπιδράσεις
• Μειώνει το αίσθημα της απομόνωσης
• Μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων καθώς βελτιώνει την δύναμη και την ισορροπία
• Ενισχύει την αυτοπεποίθηση
• Αυξάνει την αυτοεκτίμηση
• Βελτιώνει την διάθεση

Η άσκηση επίσης συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου για την ανάπτυξη της άνοιας.¹ Iso-Markku, P. et al. (2022). Physical activity as a protective factor for dementia and Alzheimer's disease: systematic review, meta-analysis and quality assessment of cohort and case-control studies. British Journal of Sports Medicine, 56(12), 701-709. Η αερόβια άσκηση, όπως το περπάτημα, το τρέξιμο, το κολύμπι και ο χορός, έχουν σημαντικά οφέλη στην γνωστική λειτουργία και στη μνήμη. Η τακτική φυσική δραστηριότητα — συμπεριλαμβανομένων καθημερινών δραστηριοτήτων όπως το καθάρισμα και η κηπουρική — συσχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο για άνοια.

3. Κρασί

Τα επιστημονικά στοιχεία για το αλκοόλ και τον κίνδυνο άνοιας είναι αντιφατικά και εξελισσόμενα. Νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι οποιαδήποτε ποσότητα αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας.

Αν και η μέτρια κατανάλωση κόκκινου κρασιού έχει συνδεθεί σε κάποιες μελέτες με χαμηλότερο κίνδυνο, αν κάποιος το παρακάνει μπορεί να έχει άλλα θέματα υγείας. Η μέτρια κατανάλωση κρασιού ίσως να έχει οφέλη, αλλά είναι ουσιαστικό να υπάρχει ισορροπία.

4. Διάβασμα

Το διάβασμα μπορεί να έχει πολλά πιθανά οφέλη σε ανθρώπους με άνοια. Οι άνθρωποι με άνοια μεσαίου σταδίου μπορούν να διαβάζουν, αλλά αυτή η ικανότητα μπορεί σταδιακά να μειώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Οι μελέτες δείχνουν ότι το διάβασμα και οι μαθηματικές πράξεις βοηθούν τους ασθενείς με άνοια.

Η συστηματική πνευματική δραστηριότητα, όπως το διάβασμα, συσχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο νοητικής έκπτωσης. Επίσης, το διάβασμα μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά για τη διάθεση στους ασθενείς με άνοια. Βοηθητικά επίσης μπορεί να είναι sudοku και σταυρόλεξα.

5. Βελονισμός

Ο βελονισμός είναι μια πρακτική της παραδοσιακής Κινεζικής ιατρικής και βασίζεται στην θεωρία ότι η ενέργεια ρέει στο σώμα μέσα από μονοπάτια που ονομάζονται μεσημβρινοί. Σύμφωνα με την Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική, αυτοί οι μεσημβρινοί μπλοκάρουν, και αυτό οδηγεί σε πόνο και ασθένειες. Ο βελονισμός βοηθά στην αποκατάσταση της ροής της ενέργειας στους μεσημβρινούς με την είσοδο λεπτών βελονών σε συγκεκριμένα σημεία στο σώμα.

Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι ο βελονισμός ως συμπληρωματική πρακτική μπορεί να έχει οφέλη στους ασθενείς με άνοια, καθώς βελτιώνει τις πνευματικές λειτουργίες και την διάθεση.³ Dementia: assessment, management and support for people living with dementia and their carers. NICE.

6. Ginkgo Biloba

Το Ginkgo Biloba χρησιμοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια στην Κινεζική ιατρική. Τα φύλλα από το δέντρο βελτιώνουν τη ροή και την κυκλοφορία του αίματος. Παρόλο που χρησιμοποιείται συχνά για τη μνήμη, τα επιστημονικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν ότι θεραπεύει την άνοια ή βελτιώνει ουσιαστικά τη γνωστική λειτουργία.² DeKosky, S. T. et al. (2008). Ginkgo biloba for prevention of dementia: a randomized controlled trial. JAMA, 300(19), 2253-2262.

7. Κοινωνικές αλληλεπιδράσεις

Η κοινωνική αλληλεπίδραση έχει πολλά οφέλη για τους ανθρώπους με άνοια. Η κοινωνική επαφή βοηθά στον περιορισμό της ταραχής και της σύγχυσης και βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ασθενών με άνοια.

Η δέσμευση σε κοινωνικές δραστηριότητες προσφέρει πολλά οφέλη στους ασθενείς. Οι άνθρωποι με άνοια, με Αλτσχάιμερ και αγγειακή άνοια έχουν μυϊκή αδυναμία. Οι τακτικές κοινωνικές επαφές και η φυσική δραστηριότητα συμβάλλουν στον περιορισμό της μυϊκής ατροφίας, και αυτό βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ανθρώπων με άνοια.

8. Αρωματοθεραπεία

Η αρωματοθεραπεία αποτελεί συμπληρωματική πρακτική  για την άνοια και χρησιμοποιεί αιθέρια έλαια από εκχυλίσματα φυτών και λουλουδιών τα οποία μπορεί να εισπνέει κάποιος ή να κάνει μασάζ στο δέρμα.

Επίσης η αρωματοθεραπεία είναι δημοφιλής για ανθρώπους με άνοια, και μερικές φορές συμβάλλει στη διαχείριση της κατάθλιψης και μπορεί να ανακουφίσει ορισμένα συμπτώματα της άνοιας. Η αρωματοθεραπεία συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.

9. Καφεΐνη

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η μέτρια κατανάλωση καφεΐνης μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης κάποιου τύπου άνοιας, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ και η αγγειακή άνοια. Η καφεΐνη αποτελεί ένα σημαντικό συστατικό για το τσάι και τον καφέ, που αποτελούν ίσως τις καλύτερες φυσικές θεραπείες για την άνοια.

Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση τσαγιού μπορεί να συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και oρισμένες μελέτες δείχνουν συσχέτιση μεταξύ καφεΐνης και μειωμένου κινδύνου γνωστικής έκπτωσης, αν και τα αποτελέσματα δεν είναι ομοιόμορφα σε όλες τις μελέτες και πληθυσμούς. Ωστόσο, η καφεΐνη έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη συγκεκριμένων μορφών καρκίνου και καρδιαγγειακά προβλήματα. Έτσι, η κατανάλωση καφέ και τσαγιού πρέπει να γίνεται με μέτρο.

10. Ιχθυέλαια

Τα φυσικά συμπληρώματα για την άνοια, όπως το ιχθυέλαιο που είναι πλούσιο σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, έχουν πολλά οφέλη στην υγεία του εγκεφάλου. Η επαρκής πρόσληψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας της καρδιάς και του εγκεφάλου.  Μελέτες παρατήρησης συσχετίζουν υψηλότερα επίπεδα ωμέγα-3 με μειωμένο κίνδυνο άνοιας, ωστόσο οι κλινικές δοκιμές παρέμβασης παρουσιάζουν ανομοιόμορφα αποτελέσματα. Το ιχθυέλαιο επίσης μειώνει τη φλεγμονή και βελτιώνει τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο.

Το ιχθυέλαιο βοηθά στη διατήρηση του όγκου του εγκεφάλου, και αυτό συμβάλλει στη γνωστική λειτουργία στους ασθενείς με άνοια.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Iso-Markku, P. et al. (2022). Physical activity as a protective factor for dementia and Alzheimer's disease: systematic review, meta-analysis and quality assessment of cohort and case-control studies. British Journal of Sports Medicine, 56(12), 701-709. [link]
2. ↸2.DeKosky, S. T. et al. (2008). Ginkgo biloba for prevention of dementia: a randomized controlled trial. JAMA, 300(19), 2253-2262. [link]
3. ↸3.Dementia: assessment, management and support for people living with dementia and their carers. NICE. [link]