Νέα χρονιά, αποφάσεις και νέοι στόχοι!
Κάθε χρόνο, στην αρχή της νέας χρονιάς δίνουμε υποσχέσεις στον εαυτό μας, θέτουμε νέους στόχους με σκοπό να βελτιώσουμε τη ζωή μας. Αλλά αν κοιτάξουμε πίσω μας τα προηγούμενα χρόνια, πόσες από αυτές τις ενθουσιώδεις αποφάσεις, υποσχέσεις στον εαυτό και στόχοι για τη νέα χρονιά έγιναν πραγματικότητα; Και πόσες είχαν σημαντική επίδραση στην ποιότητα της ζωής μας;
Ποιο είναι το μυστικό για να δεσμευτώ στους στόχους μου;
Η ζωή μας δεν αλλάζει αυτόματα τον Ιανουάριο. Η αλλαγή απαιτεί χρόνο, στρατηγική και συνεπή προσπάθεια.
Η ερώτηση κλειδί που πρέπει να κάνετε στον εαυτό σας όταν θέτετε στόχους για τη νέα χρονιά είναι το "γιατί". Γιατί θέλετε να αλλάξετε κάποια πράγματα στη ζωή σας, ή να κάνετε κάποια πράγματα αλλιώς; Τι είναι αυτό που σας δίνει κίνητρο να το κάνετε και γιατί θέλετε να το επιτύχετε;
Αν η απάντησή σας είναι "δεν ξέρω", ή "καλά θα ήταν", ή έχει σχέση με την εξωτερική πίεση από άλλους ανθρώπους ή την κοινωνία γενικότερα ("όλοι πάνε γυμναστήριο, το ίδιο πρέπει να κάνω και εγώ") τότε οι πιθανότητες λένε ότι οι στόχοι δεν θα έχουν διάρκεια.
Το εσωτερικό κίνητρο και η αποφασιστικότητα είναι το κλειδί για κάθε αλλαγή. Αλλά το κίνητρο πρέπει να προέρχεται από μέσα μας και όχι από τους άλλους, και ο στόχος να είναι συντονισμένες με τις δικές μας αξίες.
Βρείτε την αξία σε ότι και αν κάνετε
Ίσως να ξεκινάτε να κάνετε κάτι επειδή πιστεύετε ότι οι άλλοι θέλουν να το κάνετε. Μπορεί να θέλετε την επιβεβαίωση από τους άλλους ανθρώπους. Και στις δύο περιπτώσεις, είναι δύσκολο να συνεχίσετε. Αν μια δραστηριότητα έχει αξία για εσάς ή την απολαμβάνετε, τότε είναι πιο πιθανό να επιμείνετε, ακόμη και αν αντιμετωπίζετε δυσκολίες και εμπόδια.
Για παράδειγμα, πολλοί άνθρωποι θέλουν να κάνουν αλλαγές ώστε τη νέα χρονιά να έχουν καλή φυσική κατάσταση. Κάποιοι μπορεί να γραφτούν στο γυμναστήριο ή να ξεκινήσουν να τρέχουν τον Ιανουάριο επειδή αισθάνονται ότι το παράκαναν με το φαγητό τα Χριστούγεννα. Ωστόσο, είναι λιγότερο πιθανό να διατηρήσουν αυτή τη συνήθεια.
Οι άνθρωποι που δίνουν αξία στην καλή φυσική κατάσταση, πιστεύουν ότι είναι σημαντικό να κάνουν άσκηση, και αυτό έχει θετικά αποτελέσματα. Επίσης, όσοι απολαμβάνουν την άσκηση είναι πιο πιθανό να συνεχίσουν αυτή τη συνήθεια. Αν πιστεύετε στις δραστηριότητες στις οποίες δεσμεύεστε, είτε αφορούν αποφάσεις ή στόχους, τότε είναι πιο πιθανό να τις διατηρήσετε.
Στόχοι που έχουν αξία
Αν φτιάξουμε μια λίστα με τα πράγματα που έχουν σημαντική επίδραση στην ευτυχία μας, στην κορυφή της λίστας θα βρίσκονται τα χόμπι, ο ποιοτικός χρόνος με την οικογένεια και τους φίλους μας. Οι δραστηριότητες που αγαπάμε και οι άνθρωποι στη ζωή μας είναι αυτά που δίνουν νόημα στη ζωή μας. Γιατί δεν προσπαθούμε να κάνουμε τη Νέα Χρονιά πιο ουσιαστική;
Αυτή τη χρονιά σκεφτείτε να εγκαταλείψετε τις παλιές σας επιδιώξεις. Αντιθέτως, δώστε προτεραιότητα σε όσα αγαπάτε να κάνετε με τους ανθρώπους που έχουν αξία για εσάς. Ίσως αυτό να σημαίνει ότι θα γραφτείτε σε μαθήματα τένις με την αδερφή σας, θα κάνετε πεζοπορία μια φορά την εβδομάδα με το σύντροφό σας, ή θα συναντάτε πιο συχνά τους γονείς σας για καφέ ή για μια όμορφη βόλτα. Όποια και αν είναι αυτά τα πράγματα, δίνουν νόημα στη ζωή σας.
Πώς θα κάνετε τις αποφάσεις σας πραγματικότητα;
Μπορεί να μοιάζει όμορφο να δεσμευτείτε να κάνετε πράγματα που αγαπάτε με τους ανθρώπους που νοιάζεστε. Ωστόσο, αυτός δεν μπορεί να είναι ένας στόχος αν δεν έχετε μια στρατηγική για να τον επιτύχετε. Όποιος και αν είναι ο στόχος σας, αρχικά είναι ανάγκη να σκεφτείτε που βρίσκεστε αυτή τη στιγμή και γιατί. Αν δεν αφιερώνετε πολύ χρόνο για να κάνετε πράγματα που αγαπάτε με τους ανθρώπους που αγαπάτε, γιατί δεν το κάνετε; Τι σας εμποδίζει να κάνετε αυτά τα πράγματα; Τι σας κρατά μακριά από τους ανθρώπους που κάνουν τη ζωή σας πραγματικά καλή;
Επίτευξη στόχων
Μπορεί να έχετε θέσει ένα συγκεκριμένο στόχο για τη νέα χρονιά, όπως το να μάθετε καλά μια ξένη γλώσσα. Και πάλι, η επιτυχία εξαρτάται από το πόσο σημαντικός είναι αυτός ο στόχος για εσάς. Σκεφτείτε τους λόγους πίσω από την απόφασή σας. Πήρατε την απόφαση επειδή πρέπει να μιλάτε μια ακόμη γλώσσα; Τότε η νέα συνήθεια δεν θα κρατήσει για πολύ, ειδικά όταν χρειαστεί επιπλέον προσπάθεια.
Αν προετοιμάζεστε για ένα ταξίδι, και σκέφτεστε την τοπική γλώσσα αυτό θα σας βοηθήσει να συνεχίσετε την προσπάθεια και είναι πιο πιθανό να διατηρήσετε την νέα σας συνήθεια, μέχρι τουλάχιστον να ταξιδέψετε στον προορισμό σας. Αρχικά, πρέπει να κάνετε κάτι που απολαμβάνετε. Αν δεν απολαμβάνετε την διαδικασία, τότε βρείτε τρόπους που θα την κάνουν πιο απολαυστική. Αν θέλετε να είστε γυμνασμένοι, αλλά το γυμναστήριο δεν σας ταιριάζει, δοκιμάστε κάτι άλλο, όπως το κολύμπι, το τρέξιμο, η γιόγκα.
Κάθε προσπάθεια πρέπει να βασίζεται σε ένα ισχυρό κίνητρο
Βεβαιωθείτε ότι κάνετε μια προσπάθεια για τους σωστούς λόγους. Αν κάνετε κάτι μόνο για τους άλλους, και όχι για τον εαυτό σας, τότε δεν θα διατηρήσετε το κίνητρο σας. Ένας φίλος σας μπορεί να σας παροτρύνει να γραφτείτε στο γυμναστήριο, αλλά αν εσείς ανυπομονείτε για τα μαθήματα, αυτό σημαίνει ότι έχετε εσωτερικό κίνητρο.
Αν δείτε ότι οι στόχοι σας για τη νέα χρονιά δεν λειτουργούν, να είστε ευέλικτοι. Δεν είναι κακό να αλλάζετε στόχους ή να αναβάλλετε κάποιους.
Ενθουσιασμός χωρίς συνέπεια - το μεγάλο λάθος
Το κύριο λάθος που κάνουν οι άνθρωποι είναι ότι παρασύρονται από τον αρχικό ενθουσιασμό και θέτουν στόχους χωρίς να έχουν χτίσει την απαραίτητη συνέπεια ή να έχουν αλλάξει την ταυτότητά τους. Κάποιος μπορεί να θέλει να ξεκινήσει να γυμνάζεται και, πάνω στον ενθουσιασμό της στιγμής, αποφασίζει να πηγαίνει στο γυμναστήριο τρεις φορές την εβδομάδα. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, εξακολουθεί να σκέφτεται και να λειτουργεί ως ένας άνθρωπος που δεν έχει τη γυμναστική στην καθημερινότητά του.
Στην αρχή της χρονιάς, βασίζεται στη θέληση αλλά κυρίως τον ενθουσιασμό του, μια περιορισμένη πηγή. Στο ξεκίνημα, πηγαίνει στο γυμναστήριο, αλλά αν κάτι τον βγάλει από τη ρουτίνα του τις επόμενες εβδομάδες, όπως οι προθεσμίες στη δουλειά ή το κρύο, τότε παραβλέπει τους στόχους του. Ένα άτομο με τον ίδιο στόχο που τον βλέπει όμως ως "αδιαπραγμάτευτο," θα ξυπνήσει το πρωί και θα γυμναστεί. Δεν θα αφήσει την άσκηση επειδή δεν μπορεί να οδηγήσει μέχρι το γυμναστήριο. Αντιθέτως, θα κάνει ασκήσεις στο σπίτι ώστε να επιτύχει το στόχο του.
Πώς θα καταφέρετε να υλοποιήσετε τους στόχους σας;
Δέσμευση και σταθερότητα
Η ταυτότητά μας διαμορφώνεται από τις πράξεις μας. Μπορείτε να κάνετε μικρά βήματα κάθε μέρα μέχρι να δείτε τον εαυτό σας διαφορετικά.
Ένα άτομο που θέλει να πηγαίνει στο γυμναστήριο τρεις φορές την εβδομάδα, ξεκινάει με τη νέα χρονιά από την 1η Ιανουαρίου αλλά μέχρι στιγμής δεν κάνει καθόλου άσκηση ίσως είναι ανάγκη να τροποποιήσει το στόχο του σταδιακά. Μπορεί να ξεκινήσει με 10 λεπτά άσκησης της ημέρα. Σταδιακά, θα αρχίζει να βλέπει τον εαυτό του ως ένα άτομο που κινείται κάθε μέρα.
Η συνέπεια οδηγεί στη δημιουργία μιας νέας συνήθειας. Έτσι, κάποιος δεσμεύεται επειδή η καθημερινή άσκηση έχει γίνει κομμάτι της ταυτότητάς του.4
Ξεκινήστε με μικρά βήματα
Κάντε μικρά βήματα κάθε μέρα. Αν θέλετε να ξυπνάτε στις 5:30 π.μ. αλλά μέχρι στιγμής ξυπνάτε στις 7:00 π.μ. μπορείτε να ξεκινήσετε την χρονιά με το να ξυπνάτε 15 λεπτά νωρίτερα κάθε εβδομάδα. Σε έξι εβδομάδες, θα καταφέρετε να φτάσετε στο στόχο σας. Αυτό είναι πιο ρεαλιστικό και επιτεύξιμο από το να θέλετε να κάνετε άμεσα μια δραστική αλλαγή.3
Σπάστε τους μεγάλους στόχους σας σε μικρότερα κομμάτι και αυτό θα σας βοηθήσει να κάνετε πρόοδο και να μείνετε δεσμευμένοι.
Θετική νοοτροπία και θετικές δηλώσεις
Έχει πολύ μεγάλη σημασία ο τρόπος με τον οποίο μιλάτε στον εαυτό σας. Καθημερινά κάνουμε χιλιάδες σκέψεις και πολλές από αυτές είναι αρνητικές. Όταν λέμε πράγματα όπως, "Είμαι υγιής, είμαι σε φόρμα, γυμνάζομαι κάθε μέρα," αυτό βοηθά τον εγκέφαλο να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας.2 Μπορείτε να χρησιμοποιείτε αυτές τις θετικές δηλώσεις καθημερινά, και αν τις συνδυάζετε με τις ανάλογες πράξεις τότε η ζωή σας θα αλλάξει ουσιαστικά.
Αν κάνετε καθημερινά 10 λεπτά περπάτημα και σε αυτά τα λεπτά λέτε θετικά πράγματα στον εαυτό σας όπως, "Είσαι ικανός! Κάνεις εξαιρετική δουλειά!", τότε ενισχύεται η αυτοπεποίθηση και η πίστη στις ικανότητές σας. Έτσι, είναι πιο εύκολο να μείνετε δεσμευμένοι στους στόχους σας.
Νέα Χρονιά, Νέα Αρχή!
Στο τέλος της χρονιάς κάνουμε μια ανασκόπηση και θέτουμε με ενθουσιασμό για το επόμενο έτος υπερβολικά φιλόδοξα, αγχωτικά σχέδια! Χρειάζονται ρεαλιστικοί στόχοι, δέσμευση και να έχουμε πραγματικά κάποιο προσωπικό κίνητρο για αυτό που θέτουμε ως στόχο.
Με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας μπορούμε να ανακαλύψουμε όλα τα εσωτερικά μας κίνητρα που θα μας οδηγήσουν στην επίτευξη των στόχων μας.
Βιβλιογραφία
- 1.Oyserman, D., et al. (2007). Identity-based motivation and health. Journal of Personality and Social Psychology, 93(6), 1011–1027. [Identity-Based Motivation Efficacy]
- 2.Hatzigeorgiadis, A., et al. (2011). Self-Talk and Sports Performance. Perspectives on Psychological Science, 6(4), 348–356. [Self-Talk Performance Benefits]
- 3.APA. (2023). The secret behind making your New Year’s resolutions last. [Sustainable Resolution Strategies]
- 4.Wood, W., & Rünger, D. (2016). Psychology of Habit. Annual Review of Psychology, 67(1), 289–314. [Psychology of Habit Formation]