Κορωνοϊός COVID-19 και ομοιοπαθητική

Εάν νομίζετε ότι έχετε προσβληθεί από τον κορωνοϊό ή πως έχετε έρθει σε επαφή με επιβεβαιωμένο ή ύποπτο κρούσμα, θυμίζουμε καταρχήν πως πρέπει να κάνετε rapid test ή PCR κορωνοϊού και να απευθυνθείτε άμεσα στο γιατρό σας ή στο νοσοκομείο, σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες των υγειονομικών αρχών.

Κορωνοϊός COVID-19

Ο υπεύθυνος ιός για τη νέα ασθένεια του κορωνοϊού 2019 προέρχεται από μία μεγάλη οικογένεια ιών που προκαλούν ασθένειες που κυμαίνονται από το κρυολόγημα έως το οξύ αναπνευστικό σύνδρομο. Η ομοιοπαθητική και τα ομοιοπαθητικά φάρμακα ενδέχεται να είναι βοηθητικά στην υποστήριξη των ασθενών με κορωνοϊό COVID-19, τόσο στην οξεία φάση, όσο και στην πιο χρόνια φάση, στην περίπτωση που εμφανιστεί το σύνδρομο long covid.

Οι ασθενείς με ήπια συμπτώματα χρειάζεται να ξεκουραστούν και να παραμείνουν ενυδατωμένοι (ενώ βρίσκονται σε καραντίνα σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες των υγειονομικών αρχών), ενώ οι περισσότεροι από τους θανάτους αφορούν κυρίως ηλικιωμένους (ασθενείς άνω των 65 ετών) με υποκείμενα νοσήματα, όπως χρόνια καρδιοαναπνευστικά προβλήματα (άσθμα, υπέρταση), σακχαρώδη διαβήτη και άλλα χρόνια προβλήματα ή ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα.

Καθώς εμφανίζονται περισσότερες μεταλλάξεις κορωνοϊού (όπως η Δελτα, Όμικρον, κα) τα δεδομένα αλλάζουν. Πιο ευάλωτοι είναι πάντα οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με υποκείμενα νοσήματα, ωστόσο καταγράφονται πλέον περισσότεροι θάνατοι σε νεαρότερες ηλικίες. Επιπλέον, παρουσιάζονται αρκετές περιπτώσεις συνδρόμου long covid, δηλαδή ένα σύνδρομο μετά από λοίμωξη κορωνοϊού το οποίο διαρκεί για πολλούς μήνες.³

Πλέον υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα εμβόλια κατά του κορωνοϊού σύμφωνα με τις τρέχουσες οδηγίες του ΠΟΥ και των εθνικών υγειονομικών αρχών.

Ομοιοπαθητική και Κορωνοϊός

Σύμφωνα με τη θεωρία της ομοιοπαθητικής, τα ομοιοπαθητικά φάρμακα ενισχύουν γενικότερα τον οργανισμό όταν ταιριάζουν με την γενικότερη ιδιοσυγκρασία του ασθενούς ή τις συγκεκριμένες εκδηλώσεις τις ασθένειας. Ο ρόλος της ομοιοπαθητικής μπορεί να είναι επικουρικός, ενισχύοντας υποθετικά τον οργανισμό, όπως έχει υποστηριχθεί και σε περιπτώσεις γρίπης Η1Ν1. Για παράδειγμα, σε κάποιες περιπτώσεις το Arsenicum πιθανώς να είναι χρήσιμο συμπληρωματικά γιατί θα ταιριάξει, ενώ σε άλλους ασθενείς όχι.

Εκτός από το Arsenicum album και άλλα ομοιοπαθητικά φάρμακα μπορεί να είναι χρήσιμα, όπως το Gelsemium, Kali bichromicum και άλλα (δείτε ολόκληρη τη λίστα).

Όπως περιγράφει και το Faculty of Homeopathy ένας ομοιοπαθητικός γιατρός θα πρέπει να επιλέξει το πιο κατάλληλο ομοιοπαθητικό φάρμακο που ταιριάζει περισσότερο με το σύνολο των συμπτωμάτων που αντιμετωπίζετε, και ίσως αυτό να συντομεύσει τη διάρκεια της γρίπης/λοίμωξης και να μειώσει τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων.

Συμπτώματα της λοίμωξης από κορονοϊό (COVID-19)

Ο κορονοϊός προκαλεί τα συμπτώματα μιας λοίμωξης του αναπνευστικού (ήπια κυρίως, έως πνευμονία) σε συνδυασμό με μερικά γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως άλλες ιογενείς λοιμώξεις:

Πολλές περιπτώσεις μπορεί να ξεκινούν με πυρετό, αν και το σύμπτωμα αυτό είναι λιγότερο σταθερό με τα νεότερα στελέχη
Ξηρός βήχας αρχικά, στη συνέχεια μπορεί να υπάρχουν πτύελα
Καταβολή και αδυναμία
Δύσπνοια, δυσκολία στην αναπνοή
Λιγότερα συγκριτικά είναι συμπτώματα από το γαστρεντερικό (ναυτία, εμετός, διάρροια)
Σε ένα ποσοστό εμφανίζονται απώλεια όσφρησης (ανοσμία) ή γεύσης (δυσγευσία)

Ο κορωνοϊός COVID-19 είναι μια πολυσυστηματική νόσος

Ο κορωνοϊός δεν είναι απλά μια νόσος του αναπνευστικού συστήματος, αλλά πρόκειται για πολυσυστηματική νόσο που επηρεάζει πολλαπλά συστήματα μέσω του ACE2 υποδοχέα. Αφορά το αναπνευστικό σύστημα, το καρδιαγγειακό, τον εγκέφαλο, το νωτιαίο μυελό, τα περιφερικά νεύρα και τους μυς.² Έχει παρατηρηθεί μεταξύ άλλων ότι ασθενείς με COVID-19 παρουσιάζουν καρδιακές επιπλοκές, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, εγκεφαλοπάθεια, επιληπτικές κρίσεις καθώς και σύνδρομο long covid (επιπτώσεις του κορωνοϊού στην υγεία, εβδομάδες ή μήνες μετά από τη νόσηση με κορωνοϊό).

Θα μπορούσαν να βοηθήσουν τα ομοιοπαθητικά φάρμακα στην αντιμετώπιση του κορωνοϊού;

Η ομοιοπαθητική μπορεί να βοηθήσει επικουρικά, αν και η αποτελεσματικότητά της δεν έχει τεκμηριωθεί. Σαφώς δεν μπορεί να θεωρηθεί ως η γενική "λύση" για την συνολική αντιμετώπιση της επιδημίας, ούτε κανείς να επαναπαυθεί στη χρήση των ομοιοπαθητικών φαρμάκων αγνοώντας τις οδηγίες των υγειονομικών αρχών, των εμβολίων για τον κορωνοϊό και τους κανόνες υγιεινής (μάσκες και πλύσιμο χεριών) ή τα συμπτώματα εφόσον αυτά προκύψουν και τη γενικότερη ιατρική αντιμετώπιση και παρακολούθηση.

Ενώ οι περισσότεροι ασθενείς περνάνε τη λοίμωξη ασυμπτωματικά ή ελαφριά, σε σημαντικό ποσοστό ασθενών ιδίως της τρίτης ηλικίας ή και νεότερων ασθενών με υποκείμενα νοσήματα, απαιτείται νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) και συχνά διασωλήνωση σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί ο θάνατος.

Long covid και ομοιοπαθητική

Ο ιός του κορωνοϊού μπορεί να βλάψει τους πνεύμονες, την καρδιά και τον εγκέφαλο, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μακροχρόνιων προβλημάτων υγείας. Αρκετοί άνθρωποι μετά τη λοίμωξη με κορωνοϊό μπορεί να εμφανίζουν συμπτώματα, όπως αδυναμία, κόπωση, άγχος που παραμένουν για πολλούς μήνες (post covid / long covid σύνδρομο).¹ Τα ομοιοπαθητικά φάρμακα μπορεί να είναι χρήσιμα συμπληρωματικά στην αντιμετώπιση του κορωνοϊού, και στην ανάρρωση από το "long covid" σύνδρομο μετά από νόσηση από κορωνοϊό, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητά τους.

Σε σπάνιες περιπτώσεις παροδικών συμπτωμάτων που έχουν αναφερθεί μετά τον εμβολιασμό (brain fog, πονοκέφαλος, αστάθεια, θολούρα, ίλιγγος, σωματική εξάντληση, εύκολη κόπωση, νευρολογικά συμπτώματα ομοιάζοντα με long covid, κ.α.), η ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται από ορισμένους ως συμπληρωματική επιλογή υποστήριξης, εφόσον πρώτα αποκλειστούν άλλα αίτια από τον θεράποντα ιατρό.

Τονίζουμε πως τα ομοιοπαθητικά φάρμακα πρέπει πάντα να λαμβάνονται σύμφωνα με τις οδηγίες του ειδικού ομοιοπαθητικού γιατρού σας.

Εμβόλια και ομοιοπαθητικά φάρμακα

Για όσους αναρωτιούνται αν τα ομοιοπαθητικά φάρμακα μπορεί να θεωρηθούν "εμβόλια" ή να αντικαταστήσουν τη συγκεκριμένη δράση των εμβολίων κατά του κορωνοϊού, η απάντηση είναι ξεκάθαρα "όχι". Συμπληρωματικά τα ομοιοπαθητικά φάρμακα μπορούν να είναι χρήσιμα, αλλά δεν μπορούν να θεωρηθούν ως εναλλακτικά "εμβόλια".

Σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα, η προσωπική μας άποψη και συμβουλή είναι ότι ο εμβολιασμός πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις εκάστοτε επικαιροποιημένες οδηγίες των υγειονομικών αρχών για την θωράκιση απέναντι στις μεταλλάξεις ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες νοσηλείας και θανάτου, από όλους τους ενήλικες. Παρόλο που η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών περνάει τη νόσηση με κορωνοϊό ασυμπτωματικά ή ήπια, ο κορωνοϊός είναι δυνητικά μια απειλή για την υγεία (ιδίως αν υπάρχουν υποκείμενα νοσήματα ή ηλικία άνω των 65 ετών) και πρέπει να αντιμετωπίζεται με τη δέουσα σοβαρότητα.

Περιορισμοί και ασφάλεια

Το παρόν άρθρο έχει αμιγώς ενημερωτικό χαρακτήρα και εξετάζει την ομοιοπαθητική αποκλειστικά ως συμπληρωματική επιλογή. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες συστηματικές ανασκοπήσεις δεν έχουν δείξει ότι η ομοιοπαθητική είναι αποτελεσματική πέρα από το placebo.⁴ Σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή ούτε υποκαθιστά την τεκμηριωμένη ιατρική και ψυχιατρική αξιολόγηση, τη συμβατική φαρμακευτική αγωγή ή την ψυχοθεραπεία, και δεν ενδείκνυται για επείγοντα περιστατικά. Η καθυστέρηση έναρξης κατάλληλης ιατρικής θεραπείας μπορεί να αποτελεί δυνητικό κίνδυνο για την υγεία. Πρέπει να συμβουλεύεστε πάντα τον θεράποντα ιατρό σας πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε αλλαγή της αγωγής σας.

Βιβλιογραφία

1.Huang, C., et al. (2023). 6-month consequences of COVID-19 in patients discharged from hospital: a cohort study. The Lancet, 401(10393), e21–e33. [Long COVID Persistent Symptom Burden]
2.Gupta, A., et al. (2020). Extrapulmonary manifestations of COVID-19. Nature Medicine, 26(7), 1017–1032. [COVID-19 Multisystem Organ Involvement]
3.World Health Organization. (2023). COVID-19: Post COVID-19 condition. [WHO Long COVID Definition Criteria]
4.Australian Government Department of Health and Aged Care. (2024). Natural therapies review 2024 – Homeopathy evidence evaluation. [Homeopathy No Evidence Beyond Placebo]