Μούδιασμα στο κεφάλι

Μούδιασμα στο κεφάλι

Το μούδιασμα στο κεφάλι συχνά προκαλείται από άγχος, αυχενικό σύνδρομο ή έντονο στρες, λειτουργώντας κυρίως ως ψυχοσωματικό σύμπτωμα. Τις περισσότερες φορές είναι εντελώς ακίνδυνο. Ωστόσο, αν συνοδεύεται από μυϊκή αδυναμία, σύγχυση ή ξαφνικό πόνο, απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση για τον αποκλεισμό νευρολογικών παθήσεων.

Υπάρχουν πολλές καταστάσεις που προκαλούν μία περίεργη αίσθηση μουδιάσματος στο κεφάλι. Σαν μια αίσθηση σφιξίματος, βάρους ή πίεσης που μπορεί να είναι ήπια ως σοβαρή, η οποία υποχωρεί και στη συνέχεια κάνει ξανά την εμφάνισή της. Επίσης μπορεί να συνοδεύεται από μούδιασμα στο πρόσωπο, κάψιμο στο κεφάλι ή σφίξιμο. Το μούδιασμα στο κεφάλι μπορεί να είναι αποτέλεσμα βλάβης (κάκωσης), ερεθισμού, συμπίεσης των νεύρων, ή (πολύ συχνά) να αποτελεί ένα ψυχοσωματικό σύμπτωμα. Μπορεί να έχει άμεση σχέση με πόνο, μυρμήγκιασμα, κάψιμο ή άλλες δυσάρεστες αισθήσεις, χωρίς να αποτελεί ένδειξη μιας σοβαρής, απειλητικής κατάστασης. Αν αυτή η αίσθηση επιμένει και είναι χρόνια, συχνά οφείλεται στο συσσωρευμένο άγχος ή στη θλίψη.

Οι περισσότερες καταστάσεις που προκαλούν μούδιασμα στο κεφάλι δεν είναι ανησυχητικές και είναι αποτέλεσμα κυρίως του άγχους, αλλά και πονοκέφαλου τάσης, ιγμορίτιδας, ωτίτιδας.

Η χρόνια ή επαναλαμβανόμενη σοβαρή αίσθηση πίεσης όμως ίσως να είναι σημάδι κάποιου σχετικά σπάνιου υποκείμενου ιατρικού προβλήματος, όπως οι όγκοι στον εγκέφαλο ή το ανεύρυσμα σε σπάνιες περιπτώσεις.

Αιτίες για το μούδιασμα στο κεφάλι

Ίσως να νιώθετε μια περίεργη αίσθηση στο κεφάλι, η οποία έρχεται και φεύγει και να οφείλεται σε διάφορες αιτίες. Αν για παράδειγμα, μένετε στην ίδια θέση για πολλή ώρα, τότε φυσιολογικά η συγκέντρωση του αίματος σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος ή στο κεφάλι μπορεί να προκαλεί μούδιασμα ή κάψιμο.

Άλλες αιτίες για το μούδιασμα στο κεφάλι περιλαμβάνουν:

• Άγχος και χρόνιο στρες
• Βλάβη στα νεύρα (κάκωση, τραυματισμοί)
• Μυϊκοί σπασμοί στους μύες του αυχένα, από κακή στάση σώματος ή τραυματισμούς (αυχενικό σύνδρομο)
• Έντονη πίεση στα νεύρα (πιεστικά φαινόμενα)
• Παρενέργειες φαρμάκων
• Έλλειψη βιταμίνης Β12 ή άλλων βιταμινών
• Παθολογικά επίπεδα συγκεκριμένων ηλεκτρολυτών, όπως το κάλιο, το νάτριο ή το ασβέστιο
• Τραυματισμός στη σπονδυλική στήλη, όπως η δισκοκήλη που ασκεί πίεση στα νεύρα της σπονδυλικής στήλης
• Δηλητηρίαση από υδράργυρο
• Ιγμορίτιδα λόγω κρυολογήματος ή γρίπης

Πως το στρες επηρεάζει το κεφάλι;

Στην καθημερινή κλινική μου πρακτική, συναντώ πολύ συχνά θεραπευόμενους που νιώθουν έντονο φόβο απέναντι σε αυτά τα σωματικά συμπτώματα. Είναι απόλυτα κατανοητό να ανησυχείτε όταν νιώθετε κάτι περίεργο στο κεφάλι σας, ωστόσο η σωστή ψυχοεκπαίδευση γύρω από τους μηχανισμούς του στρες συνήθως προσφέρει τεράστια ανακούφιση.

Πολύ συχνά το άγχος οδηγεί σε συμπτώματα που μοιάζουν με νευρολογικές διαταραχές.¹ Stone, J., et al. (2024). Functional neurological disorder: defying dualism. World Psychiatry, 23(1), 53–54. Συχνά ψυχοσωματικά συμπτώματα περιλαμβάνουν μούδιασμα στο πρόσωπο, μούδιασμα στο κεφάλι, στα χείλη, πόνο σε όλο το πρόσωπο. Μούδιασμα στα πόδια, στα χέρια, στα δάχτυλα, κάψιμο στο κεφάλι και σφίξιμο από άγχος. Νευρικός πόνος στο κεφάλι, στο σαγόνι και στο λαιμό και ζαλάδα (ψυχογενής ίλιγγος). Όλα τα παραπάνω είναι συμπτώματα που μπορεί να έχουν άμεση σχέση με το άγχος και την ανησυχία και προκαλούνται διαμέσου του μηχανισμού πάλης ή φυγής (fight or flight) στο σώμα.

Το άγχος και η ανησυχία έχουν άμεση σχέση με τους νευροδιαβιβαστές και τις ορμόνες στο σώμα, και μπορούν να προκαλέσουν διάφορα ψυχοσωματικά συμπτώματα, όπως αυτό το περίεργο μούδιασμα στο κεφάλι, το κάψιμο ή το μυρμήγκιασμα. Οι άνθρωποι με έντονο άγχος και ανήσυχες σκέψεις που δεν μπορούν να ελέγξουν, νιώθουν έντονη πίεση και αυτό προκαλεί αύξηση στα επίπεδα του στρες. Τα συναισθήματα του στρες και της ανησυχίας προκαλούν αναστάτωση, είναι δύσκολο να τα διαχειριστεί κάποιος και συχνά προκαλούν διαφορετικά συμπτώματα.

Αν βιώνετε άγχος ή κατάθλιψη, συζητήστε με έναν ψυχίατρο-ψυχοθεραπευτή για την ασφαλέστερη διαχείριση των συμπτωμάτων σας.

Άγχος ή νευρολογική διαταραχή;

Δυστυχώς, δεν υπάρχει τρόπος για να ξεχωρίσετε την διαφορά ανάμεσα στο άγχος και σε κάποιο σοβαρό νευρολογικό θέμα. Τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν και οι διαφορές μπορεί να είναι τόσο μικρές, που να μην είναι εύκολα διακριτές.

Αυτό εξηγεί το γιατί είναι σημαντικό να μιλήσετε με το γιατρό σας και να γίνει οργανικός έλεγχος (εξετάσεις) αν τα συμπτώματα επιμένουν. Ακόμη και αν το άγχος είναι πολύ συχνό, ο γιατρός σας μπορεί να επιβεβαιώσει αν υπάρχει μια υποκείμενη νευρολογική διαταραχή. Από τη στιγμή που ο γιατρός θα αποκλείσει άλλα νευρολογικά προβλήματα, Από τη στιγμή που ο γιατρός θα αποκλείσει άλλα νευρολογικά προβλήματα, είναι σημαντικό να αναζητήσετε τρόπους για την ομαλότερη διαχείριση του άγχους σας. Το χρόνιο άγχος μπορεί να προκαλέσει νευρολογικά συμπτώματα και περισσότερη ανησυχία.

Στην ακραία περίπτωση που ένα άτομο έχει κάποια νευρολογική διαταραχή, και πάλι ο έλεγχος του άγχους είναι πολύ σημαντικός. Το άγχος παίζει σημαντικό ρόλο στην ποιότητα ζωής και τη συνολική ευεξία, ενώ επηρεάζει και την πορεία της αποκατάστασης.

Άλλες αιτίες

• Άγχος και στρες: το άγχος μπορεί να προκαλέσει αίσθηση μουδιάσματος στο κεφάλι, καθώς η ενεργοποίηση του μηχανισμού του στρες προκαλεί απελευθέρωση αδρεναλίνης και άλλων νευροδιαβιβαστών και ορμονών, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την ροή του αίματος σε όργανα που το έχουν ανάγκη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, να φτάνει περισσότερο αίμα στο κεφάλι και να δημιουργεί ψυχοσωματικά συμπτώματα, όπως την αίσθηση του μουδιάσματος (παραισθησία).
• Η ιγμορίτιδα, η γρίπη και το κρυολόγημα μπορούν να προκαλέσουν πίεση στα νεύρα και αίσθηση μουδιάσματος στο κεφάλι και στο πρόσωπο.
• Ο πονοκέφαλος και η ημικρανία προκαλούν πίεση στον εγκέφαλο με αποτέλεσμα την αίσθηση μουδιάσματος.
• Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια κατάσταση στην οποία το σώμα δεν μπορεί να παράγει ινσουλίνη ή δεν μπορεί να την χρησιμοποιήσει σωστά. Η ινσουλίνη είναι υπεύθυνη για το μεταβολισμό της γλυκόζης. Χωρίς ιατρική παρακολούθηση και διαχείριση, ο διαβήτης μπορεί να συνδέεται με νευροπάθειες που προκαλούν την αίσθηση του μουδιάσματος ή και πόνο.³ Pop-Busui, R., et al. (2017). Diabetic neuropathy: A position statement by the American Diabetes Association. Diabetes Care, 40(1), 136.
• Οι άνθρωποι που λαμβάνουν φάρμακα όπως τα αντιεπιληπτικά και τα χημειοθεραπευτικά, μπορεί να νιώθουν μούδιασμα στο κεφάλι ή κάψιμο.
• Οι τραυματισμοί στο πίσω μέρος του κεφαλιού, μπορεί να καταστρέψουν νεύρα του εγκεφάλου ή της σπονδυλικής στήλης. Σαν αποτέλεσμα, οι ασθενείς νιώθουν μούδιασμα στο κεφάλι.
• Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μια κατάσταση στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου επιτίθεται στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Έτσι μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα νεύρα και στην αίσθηση μουδιάσματος σε διάφορα σημεία στο σώμα, όπως στο κεφάλι.

1. Αυτοάνοσα νοσήματα

Στα αυτοάνοσα νοσήματα το ίδιο το ανοσοποιητικό κάνει επίθεση στο σώμα. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα αυτοάνοσα νοσήματα επιτίθενται στα νεύρα και στους παρακείμενους ιστούς. Αν αυτό συμβεί, το άτομο μπορεί να νιώθει μούδιασμα στο κεφάλι και στο πρόσωπο.

Κάποια αυτοάνοσα νοσήματα που μπορεί να προκαλούν μούδιασμα στο κεφάλι περιλαμβάνουν:

• ρευματοειδή αρθρίτιδα
• ινομυαλγία
• συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
• σύνδρομο Sjogren
• σύνδρομο Guillain--Barré

2. Ινιακή νευραλγία

Δύο ινιακά νεύρα διατρέχουν τις δύο πλευρές του κεφαλιού. Ξεκινούν από το λαιμό μέχρι την κορυφή του κεφαλιού και σταματούν περίπου στο μέτωπο. Αυτά τα νεύρα είναι υπεύθυνα για τις αισθήσεις στην κορυφή και στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Αν κάτι ερεθίσει αυτά τα νεύρα, προκαλεί πόνο ή αίσθηση μουδιάσματος.

3. Λοιμώξεις

Αν και δεν είναι πολύ συχνό, υπάρχουν κάποιες λοιμώξεις που προκαλούν βλάβη στα νεύρα του κεφαλιού και κατά συνέπεια προκαλούν μούδιασμα.

Μερικές βακτηριακές ή ιϊκές λοιμώξεις που προκαλούν βλάβη στα νεύρα περιλαμβάνουν:

• έρπητα ζωστήρα
• HIV
• ηπατίτιδα C
• εγκεφαλίτιδα
• νόσος Lyme

4. Εγκεφαλικό επεισόδιο

Το εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν ο εγκέφαλος δεν αιματώνεται σωστά για μικρό χρονικό διάστημα. Όταν ο εγκέφαλος δεν αιματώνεται σωστά, τότε δεν φτάνει σε αυτόν η σωστή ποσότητα οξυγόνου, με αποτέλεσμα την βλάβη στον εγκέφαλο, ανάλογη της αρτηρίας και της περιοχής που έχει πληγεί.

Τα συμπτώματα του εγκεφαλικού περιλαμβάνουν:

• μούδιασμα σε διαφορετικές περιοχές του σώματος, όπως το κεφάλι
• δυσκολία/αδυναμία ομιλίας, κατανόησης ή εκφοράς λόγου
• σύγχυση
• παράλυση της μιας πλευράς του σώματος

5. Έλλειψη μαγνησίου

Το μαγνήσιο είναι ένα ουσιαστικό μεταλλικό στοιχείο που συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος.

6. Άλλες καταστάσεις

Κάποιες λιγότερο συχνές καταστάσεις που προκαλούν μούδιασμα στο κεφάλι περιλαμβάνουν:

• κακή στάση σώματος, οδηγεί σε πιεστικά φαινόμενα στον αυχένα ή το κεφάλι (αυχενικό σύνδρομο)
• υποθυρεοειδισμός
• ανισορροπία στους ηλεκτρολύτες
• υψηλή αρτηριακή πίεση
• δερματικές καταστάσεις, όπως το έκζεμα
• όγκοι στον εγκέφαλο

Μπορεί να μουδιάζει μόνο η μία πλευρά;

Το μούδιασμα μπορεί να εμφανίζεται μόνο στη μια πλευρά του κεφαλιού. Μερικές φορές, ολόκληρη η αριστερή ή η δεξιά πλευρά του κεφαλιού επηρεάζεται. Σε άλλες περιπτώσεις, ένα μόνο κομμάτι της δεξιάς ή της αριστερής πλευράς του κεφαλιού μουδιάζει, μέχρι τους κροτάφους ή το πίσω μέρος του κεφαλιού. Επίσης, άλλες φορές μπορεί να συνυπάρχει κάψιμο στο κεφάλι, ή σφίξιμο στο κεφάλι.

Κάποιες καταστάσεις που επηρεάζουν τη μια πλευρά του κεφαλιού περιλαμβάνουν:

• λοιμώξεις
• ημικρανίες
• παράλυση Bell

Καλό είναι να ζητήσετε την βοήθεια ενός γιατρού αν νιώθετε μούδιασμα στο κεφάλι μαζί με:

• τραυματισμό στο κεφάλι
• μούδιασμα σε άλλα τμήματα του σώματος
• μούδιασμα σε ολόκληρο το χέρι ή το πόδι, στο πρόσωπο
• σύγχυση και δυσκολία στην ομιλία
• δυσκολία στην αναπνοή
• ξαφνικό και έντονο πονοκέφαλο

Πότε είναι απαραίτητη η ιατρική φροντίδα;

Αν και το μούδιασμα στο κεφάλι δεν είναι μια αναγνωρισμένη διαταραχή, τα επίμονα συμπτώματα στο κεφάλι καλό είναι να μην τα αγνοείτε. Είναι σημαντικό να μιλήσετε με το γιατρό σας και να κάνετε τις απαραίτητες εξετάσεις για να γίνει η διάγνωση οποιασδήποτε διαταραχής.

Η ιατρική διάγνωση είναι αναγκαία όταν:

• Η αίσθηση μουδιάσματος είναι πιο συχνή και αλλάζει η ένταση ή η σοβαρότητα
• Το μούδιασμα συνοδεύεται από πόνο
• Εμφανίζεται σε διαφορετικές πλευρές στο κεφάλι
• Έχει μεγάλη διάρκεια και προκαλεί σοβαρό πονοκέφαλο
• Έχει εμφανιστεί ξαφνικά μετά από τραυματισμό της κεφαλής ή της σπονδυλικής στήλης

Αν έχετε παρατηρήσει οτιδήποτε από τα παραπάνω καλό είναι να μιλήσετε με το γιατρό σας. Ο γιατρός θα σας προτείνει κλινική εξέταση, εργαστηριακές εξετάσεις, όπως για παράδειγμα μαγνητική τομογραφία, ηλεκτρομυογράφημα, ηλεκτροεγκεφαλογράφημα. Σύμφωνα με το ιστορικό σας και την κλινική εξέταση θα γίνει η διάγνωση και θα σχεδιάσετε μαζί με το γιατρό σας το κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο.

Αν νιώθετε μούδιασμα στο κεφάλι περιστασιακά δεν χρειάζεται να ανησυχείτε. Αν όμως η αίσθηση επιμένει και επηρεάζει την καθημερινότητά σας, είναι σημαντικό να μιλήσετε άμεσα με το γιατρό σας. Μόνο με τη βοήθεια του γιατρού σας μπορεί να γίνει η διάγνωση και η ορθή διαχείριση μιας σοβαρής υποκείμενης κατάστασης.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Stone, J., et al. (2024). Functional neurological disorder: defying dualism. World Psychiatry, 23(1), 53–54. [link]
2. ↸2.Leichsenring, F., et al. (2022). The status of psychodynamic psychotherapy as an empirically supported treatment for common mental disorders. World Psychiatry, 21, 133–145. [link]
3. ↸3.Pop-Busui, R., et al. (2017). Diabetic neuropathy: A position statement by the American Diabetes Association. Diabetes Care, 40(1), 136. [link]
4. ↸4.World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) – Guidelines (revision) for anxiety/OCD/PTSD. [link]