Ενεργειακή ψυχολογία

Η ενεργειακή ψυχολογία αποτελεί ένα ταχέως αναπτυσσόμενο πεδίο που συνδυάζει τεχνικές ψυχοθεραπείας με παρεμβάσεις στο ανθρώπινο ενεργειακό σύστημα. Στο άρθρο αυτό θα βρείτε τι είναι η ενεργειακή ψυχολογία, ποιες τεχνικές περιλαμβάνει και τι λένε τα επιστημονικά δεδομένα.

Ο όρος ενεργειακή ψυχολογία περιλαμβάνει εναλλακτικές τεχνικές και μεθόδους που έχουν ως σκοπό την ευεξία μας. Κοινό στοιχείο όλων αυτών των μεθόδων είναι η αρχή της αλληλεπίδρασης μυαλού–σώματος (mind-body connection), δηλαδή η αναγνώριση ότι ψυχολογικές και σωματικές διεργασίες επηρεάζουν αμοιβαία η μία την άλλη.

Σε συνδυασμό με τη σύγχρονη ψυχολογία αποτελεί μια πολύτιμη επέκταση του παραδοσιακού βιοψυχοκοινωνικού μοντέλου της ψυχολογίας που περιλαμβάνει την έννοια της ενέργειας. Αυτό το μοντέλο εφαρμόζεται ως συμπληρωματική πρακτική σε διάφορες περιπτώσεις καθημερινού στρες.

Η ενεργειακή ψυχολογία περιλαμβάνει μεθόδους όπως η Thought Field Therapy (TFT), η Emotional Freedom Technique (EFT), η Be Set Free Fast (BSFF) και η Tapas Acupressure Technique (TAT), η θεραπευτική ύπνωση και μπορεί να δράσει υποστηρικτικά στη διαχείριση των καθημερινών συναισθηματικών προκλήσεων.

Τα επιστημονικά δεδομένα, σε συνδυασμό με τα κλινικά στοιχεία δείχνουν ότι η ενεργειακή ψυχολογία μπορεί να αποτελεί μια εναλλακτική προσέγγιση ευεξίας, αν και απαιτείται περαιτέρω αυστηρή κλινική έρευνα για την πλήρη τεκμηρίωσή της.

Σημαντική Σημείωση: Οι τεχνικές ενεργειακής ψυχολογίας δεν αποτελούν υποκατάστατο της ψυχιατρικής αξιολόγησης ή της τεκμηριωμένης ψυχοθεραπείας. Εάν αντιμετωπίζετε σοβαρά συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης ή τραύματος, απευθυνθείτε σε έναν ψυχίατρο.

Τι είναι η ενεργειακή ψυχολογία;

Η ενεργειακή ψυχολογία είναι ένας όρος που περιγράφει μια νέα θεραπευτική προσέγγιση που περιλαμβάνει τεχνικές ψυχοθεραπείας μαζί με ενεργειακές μεθόδους (εννοώντας το ανθρώπινο σύστημα βιοενέργειας και τους μεσημβρινούς).

Η ενεργειακή ψυχολογία εξερευνά πως η βιοενέργεια αλληλεπιδρά με τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές. Μια κεντρική υπόθεση της θεωρίας της ενεργειακής ψυχολογίας είναι ότι οι ψυχολογικές δυσκολίες συνδέονται με διαταραχές στο ενεργειακό σύστημα του σώματος — μια θεωρητική παραδοχή που παραμένει υπό επιστημονική διερεύνηση.. Σύμφωνα με αυτό, η διαχείριση του καθημερινού στρες μπορεί να υποστηριχθεί μέσα από αυτές τις πρακτικές, παράλληλα με τις καθιερωμένες ιατρικές οδηγίες.

Τεχνικές ενεργειακής ψυχολογίας

Η ενεργειακή ψυχολογία έχει έρθει στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια. Οι περισσότεροι ψυχοθεραπευτές που χρησιμοποιούν αυτές τις μεθόδους για χρόνια μιλούν για τα θετικά οφέλη που έχουν αυτές οι μέθοδοι. Η βελτίωση των θεραπευόμενων είναι σημαντική αλλά χρειάζεται να γίνουν ακόμη πολλές μελέτες για την διερεύνηση αυτών των τεχνικών.

Η ενεργειακή ψυχολογία έχει τις ρίζες της στη σύνδεση ανάμεσα στο ανθρώπινο ενεργειακό σύστημα και στα συναισθήματα. Υπάρχουν πολλές ενεργειακές τεχνικές που ο καθένας μπορεί να εφαρμόζει μόνος του στο σπίτι. Το EFT και το TFT είναι πολύ χρήσιμα εργαλεία για την αντιμετώπιση του άγχους.

Οι τεχνικές αυτές μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στην ανακούφιση του στρες, κατόπιν καθοδήγησης από ψυχοθεραπευτή ¹ και είναι ζωτικής σημασίας να γνωρίζει κάποιος πως ακριβώς λειτουργούν. Κάθε άνθρωπος πρέπει να γνωρίζει τα γεγονότα, τα μοτίβα και τις πεποιθήσεις που αποτελούν εμπόδιο για την ευεξία του. Η ψυχοθεραπεία είναι επίσης κρίσιμη για την αναγνώριση αυτών των θεμάτων.

Στην κλινική πράξη, η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής εξαρτάται από την ατομική ιστορία του θεραπευόμενου, την παρουσία ή απουσία τραυματικών βιωμάτων και τη φύση των συμπτωμάτων. Η εξατομίκευση της θεραπευτικής προσέγγισης είναι πάντα προτεραιότητα.

Το EFT (Emotional Freedom Technique) είναι μια τεχνική συναισθηματικής απελευθέρωσης που αναπτύχθηκε από τον Gary Craig στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και συνδυάζει τις αρχές του βελονισμού.

Το EMDR είναι μια τεχνική της F.Shapiro και είναι μια από τις τεκμηριωμένες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις για τη διαχείριση του τραύματος.²

Αξίζει να σημειωθεί ότι το EMDR διαφέρει ουσιωδώς από τις τεχνικές ενεργειακής ψυχολογίας: αποτελεί πλήρως δομημένο ψυχοθεραπευτικό πρωτόκολλο με συγκεκριμένες φάσεις, εκπαίδευση πιστοποιημένων θεραπευτών και σαφή διαγνωστικά κριτήρια εφαρμογής.

Σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, τεκμηριωμένες ψυχοθεραπείες όπως το EMDR και η CBT παραμένουν ο χρυσός κανόνας.⁴

Η σωματική επεξεργασία (Somatic Experiencing) είναι μια σώμα-επικεντρωμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, ανεπτυγμένη από τον Peter Levine, που αποσκοπεί στην ολοκλήρωση της φυσιολογικής αντίδρασης σε τραυματικά γεγονότα μέσα από την ενίσχυση της σωματικής επίγνωσης. Με την ολοκλήρωση αυτής της αντίδρασης, το νευρικό σύστημα ανακτά την ικανότητα αυτορύθμισης. Με αυτόν τον τρόπο, υποστηρίζεται η σταδιακή αποφόρτιση της σωματικής έντασης.

Διαφορές EFT και TFT

Οι συνεδρίες ενεργειακής ψυχολογίας τυπικά διαρκούν 50 λεπτά. Το TFT (thought field therapy) είναι μια μέθοδος που περιλαμβάνει τα χτυπήματα σε συγκεκριμένα σημεία, με συγκεκριμένη σειρά. Ποιες είναι οι διαφορές του EFT και του TFT;

Το EFT δίνει τη δυνατότητα στο θεραπευόμενο να εκφράσει με λέξεις τους φόβους του.
Το EFT έχει πιο εύκολη εφαρμογή.
Το EFT είναι πιο απλό και πιο διαδεδομένο στη χρήση του.

Τι είναι η τεχνική Be Set Free Fast;

Η τεχνική BSFF είναι μια μοναδική ψυχολογική μέθοδος που συνδυάζει την συνειδητή επίγνωση και την δύναμη και τις δεξιότητες του υποσυνείδητου μυαλού με στόχο τη σταδιακή διαχείριση του καθημερινού στρες και της συναισθηματικής δυσφορίας.

Η συγκεκριμένη τεχνική παίζει κύριο ρόλο στην την υποστήριξη της συναισθηματικής έκφρασης, λειτουργώντας πάντα συμπληρωματικά στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης ψυχοθεραπευτικής παρέμβασης.

Πώς λειτουργεί Be Set Free Fast;

Με την μέθοδο BSFF το υποσυνείδητο μυαλό μαθαίνει, μέσω της άμεσης επικοινωνίας, της μάθησης και της προσδοκίας, να εκτελεί ένα σύνολο οδηγιών για τον περιορισμό των ανεπίλυτων συναισθημάτων και των αρνητικών πεποιθήσεων. Στην καρδιά των δυσαπροσαρμοστικών και των αυτοκαταστροφικών συναισθηματικών αντιδράσεων, των ψυχολογικών και φυσιολογικών διαδικασιών και συμπεριφορών, είναι τα φαινόμενα που αποκαλούμε "προβλήματα" τα οποία μας προκαλούν περιττό πόνο, πίεση και δυσκολίες στη ζωή μας.

Το υποσυνείδητο έχει την εξής δράση: η σκέψη είναι ένα προκαθορισμένο γεγονός. Στο BSFF επιλέγουμε μια λέξη, φράση, εικόνα, ήχο ή χειρονομία που μας εξυπηρετεί ως σήμα στο υποσυνείδητο μυαλό μας ώστε να ενεργεί σύμφωνα με τις οδηγίες που λαμβάνει για να εξαλείψει τα αποθηκευμένα μηνύματα του υποσυνείδητου, τα οποία είναι υπεύθυνα για τα προβλήματα ή τα θέματα που έχουμε.

Τι είναι η τεχνική Tapas Acupressure Technique (ΤΑΤ);

Η τεχνική ΤΑΤ (Tapas Acupressure Technique) είναι κομμάτι μιας μεγαλύτερης οικογένειας τεχνικών επούλωσης του μυαλού και του σώματος, της ενεργειακής ψυχολογίας. Η τεχνική Tapas ή ΤΑΤ διερευνάται ως ένα συμπληρωματικό εργαλείο χαλάρωσης για την ανακούφιση από το καθημερινό άγχος.³

Η εφαρμογή της τεχνικής ΤΑΤ περιλαμβάνει την άσκηση πίεσης σε συγκεκριμένα σημεία στο κεφάλι (μια σειρά 9 σημείων). Χρειάζεται περίπου 20 λεπτά για την εφαρμογή της.

Η τεχνική ΤΑΤ έχει πολλά οφέλη που περιλαμβάνουν:

Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, της αγάπης και του σεβασμού προς τον εαυτό, δημιουργία υγιών ορίων
Ικανότητα εύρεσης λύσεων σε ένα πρόβλημα αντί για την προσκόλληση σε ένα θέμα
Διορατικότητα έναντι της αντίδρασης
Ικανότητα να μην αφήνετε λίγα άσχημα λεπτά μέσα στην ημέρα να καταστρέφουν ολόκληρη τη μέρα σας
Κατανόηση της κατάστασης ενός άλλου ατόμου χωρίς να παίρνετε τις πράξεις του προσωπικά
Ενίσχυση αυτοεκτίμησης έτσι ώστε να μην σκέφτεστε ως θύμα
Αυτογνωσία, επούλωση των θεμάτων που σας απασχολούν χωρίς να κατηγορείτε τους άλλους
Αναγνώριση του αρνητικού τρόπου σκέψης
Συγκέντρωση σε όσα επιθυμείτε

Ψυχική ενδυνάμωση

Όλες οι παραπάνω εναλλακτικές τεχνικές, όταν εφαρμόζονται αυστηρά σε συνδυασμό με την τεκμηριωμένη ψυχοθεραπεία από ψυχίατρο-ψυχοθεραπευτή, μπορούν να συμβάλουν στη διαχείριση του ήπιου άγχους.

Βιβλιογραφία

1.Cuijpers et al. (2020). Psychotherapy for depression across different age groups: A systematic review and meta-analysis. JAMA Psychiatry, 77(7), 694-702. [link]
2.Bisson et al. (2007). Psychological treatment of post-traumatic stress disorder (PTSD). Cochrane Database of Systematic Reviews. [link]
3.Watts et al. (2013). Meta-analysis of the efficacy of treatments for posttraumatic stress disorder. The Journal of Clinical Psychiatry, 74(6), e541-e550. [link]
4.American Psychological Association (APA). Clinical Practice Guideline for the Treatment of Posttraumatic Stress Disorder (PTSD) in Adults. [link]